Olejek z oregano a wirusy, bakterie i grzyby. Co na to nauka?

Oregano to przysłowiowa „kropka nad i” we włoskiej kuchni. Pizza, focaccia czy makarony uwielbiają tę aromatyczną przyprawę. Bez niej trudno również wyobrazić sobie domowej roboty keczup czy suszone pomidory. Oregano doskonale harmonizuje m.in. z bazylią, cząbrem, tymiankiem, szałwią czy rozmarynem w mieszance określanej jako "zioła prowansalskie" i polecanej jako przyprawa dań tłustych oraz jako alternatywa w diecie bezsolnej. Co jednak, wobec powyższych właściwości, oregano ma wspólnego z wirusami, bakteriami czy grzybami? Czy rzeczywiście warto się nim zainteresować w przypadku podatności na takie infekcje?

Lebiodka pospolita

Pisząc o oregano należy zacząć od rośliny o nazwie "lebiodka pospolita" (Origanum vulgare L.). To właśnie ona jest źródłem surowca - ziela lebiodki (Origani herba), które potocznie nazywamy „oregano” i stosujemy jako aromatyczną przyprawę. Roślina ta dostarcza również cennego olejku eterycznego Oleum Origani. Origanum vulgare L. to jeden z nielicznych gatunków roślin aromatycznych z tego rodzaju, które spotykane są w stanie naturalnym w Europie środkowej. W obrębie tego gatunku wyróżnia się cztery główne podgatunki, różniące się zarówno morfologicznie, jak i składem chemicznym. Origanum vulgare o nazwie podgatunkowej „hirtum” to oregano śródziemnomorskie, charakteryzujące się bardzo wysoką zawartością olejku (nawet około 7 %). W zależności od rodzaju głównego składnika olejku w obrębie tego podgatunku wyodrębniono kilka chemotypów (m.in. chemotyp H97)1.

Składniki olejku z oregano

W olejku dominują: tymol, karwakrol (związki fenolowe), terpinen, pinen, germakren D, linalyl i genaryl. Spośród innych składników ziela lebiodki warto wymienić fenolokwasy (rozmarynowy, kawowy, chlorogenowy, cynamonowy), flawonoidy (luteolina, apigenina, diosmetyna), fitosterole i garbniki oraz triterpeny (kwas oleanolowy, ursolowy). Głównymi substancjami biologicznie czynnymi, którym poświęca się tyle uwagi w piśmiennictwie naukowym, są jednak tymol i karwakrol4.

Właściwości olejku z oregano

Niezwykłość tego olejku wzbudziła wielkie zainteresowanie naukowców, którzy poddali go szeregowi różnych badań. Okazało się, że substancje zawarte w oregano niszczą niektóre bakterie. Najprawdopodobniej właściwości te oregano zawdzięcza zawartości karwakrolu i tymolu. Nie oparły się mu także wirusy, w tym wirus opryszczki, a także grzyby (np. Candida albicans). Porównanie aktywności przeciwbakteryjnej i przeciwgrzybiczej olejków eterycznych ekstrahowanych z surowca bazylii, tymianku i oregano wykazało, że  najbardziej aktywny w tym zakresie był olejek oregano. Olejek eteryczny oregano może również wykazywać działanie przeciwpasożytnicze oraz aktywność antyoksydacyjną i przeciwzapalną. Pamiętajmy jednak, że badania nad wykorzystaniem olejku z oregano w większości prowadzone były w warunkach in vitro i wciąż wymagają dalszego rozwoju2,3. Absolutnie nie można więc rezygnować z leków przepisanych przez lekarza na rzecz suplementów diety o takim składzie.

Czym kierować się szukając olejku z oregano?

Powinien on być tłoczony na zimno. Zwróćmy też uwagę na zawartość głównych składników (takich jak karwakrol) oraz ich standaryzację. Olejek ma bardzo wyraźny smak, który nie każdy toleruje, dlatego wiele osób wybiera kapsułkę do połykania. W kapsułkach olej jest przeważnie mieszany z olejem obojętnym np. oliwą z oliwek. Istotne jest jednak to, aby nie była ona dominującą składową.

Nie szczędźmy więc oregano do naszych potraw. Z samym olejkiem bądźmy jednak ostrożni. Przed użyciem oleju zawsze należy go rozcieńczyć! Oleju z oregano nie powinny stosować kobiety w ciąży, karmiące, małe dzieci oraz osoby wykazujące uczulenie na rośliny z tej samej rodziny. Olejek może wykazywać interakcje z niektórymi lekami z uwagi na swoje potencjalne właściwości przeciwzakrzepowe i antyhiperglikemiczne. Wiele z nich nie zostało jeszcze do końca poznanych. Poza tym istnieją doniesienia, że olej z oregano może wpływać na zdolność organizmu do wchłaniania żelaza.

Piśmiennictwo:

  • Kosakowska O., Bączek K., Geszprych A.,  Węglarz Z. Ocena składu chemicznego olejku eterycznego dziko rosnących populacji  lebiodki pospolitej (Origanum vulgare L.). Polish Journal of Agronomy 2013; 15: 60–64.
  • Yoshino K., Higashi N., Koga K.  Antioxidant and anti-inflammatory activities of oregano  extract. J. Health Sci 2006; 52 (2): 169–173.
  • Bozin B., Mimica-Dukic N., Simin N., Anackov G.  Characterization of the volatile composition of essential oils of some Lamiaceae spices and the antimicrobial and antioxidant activities of the entire oils. J. Agric. Food Chem 2006; 54 (5): 1822–1828.
  • Nurzyńska-Wierdak R. Common oregano (Origanum vulgare L.) - wild-growing and cultivated medicinal plant.  Annales  Universitatis  Mariae  Curie-Skłodowska  Lublin 2012; Vol. XXII(4): sectio EEE.

 

 


Podziel się:

Wasze komentarze


Informacje / opinie publikowane w komentarzach stanowią subiektywną ocenę użytkownika i nie mogą być traktowane jako porada dotycząca leczenia / stosowania leków . W przypadku wątpliwości prosimy o konsultacje z Farmaceutą Dbam o Zdrowie.

komentarze wspierane przez Disqus