Czy warto bankować krew pępowinową?
Lidia Borowiecka

Czy warto bankować krew pępowinową?

Firmy, które oferują bankowanie krwi pępowinowej, określają swoją usługę jako inwestycję w zdrowie i życie dziecka. Oczekując na narodziny maleństwa, mamy jednak zwykle mgliste pojęcie o procedurze bankowania, jej kosztach oraz realnych możliwościach wykorzystania pobranych tuż po porodzie komórek macierzystych. Czy w ogóle warto zdecydować się na bankowanie krwi pępowinowej? 

Aby obiektywnie rozważyć tę kwestię, warto zacząć od podstaw: czym są komórki macierzyste, do czego się je wykorzystuje i jak wygląda pobranie krwi pępowinowej? 

Czym są komórki macierzyste? 

Komórki macierzyste to swego rodzaju komórki pierwotne. Posiadają zdolność różnicowania się; mogą więc ostatecznie przekształcić się w dowolną tkankę lub organ. Co więcej – komórki macierzyste mają możliwość samoodnawiania się, czyli potencjalnie nieograniczonej liczby podziałów. 

Najwcześniejszą komórką macierzystą jest zygota (zapłodniona komórka jajowa); jest ona komórką totipotencjalną. Z niej powstają komórki zarodka, ale również komórki łożyska. Zygota po implantacji różnicuje się w komórki pluripotencjalne, te z kolei – w ukierunkowane tkankowo komórki macierzyste. Te ostatnie mogą różnicować się do jednego konkretnego rodzaju tkanki. 

Co ważne, rola komórek macierzystych nie kończy się wraz z porodem. Są one nam potrzebne przez całe życie do procesów regeneracyjnych, jakie stale zachodzą w naszych organizmach. Komórki nieustannie wymieniają się na nowe – wolniej lub szybciej, w zależności od tkanki czy narządu. 

Komórki macierzyste: nie tylko z krwi pępowinowej 

Choć pobieranie komórek macierzystych wielu z nas kojarzy się wyłącznie z krwią pępowinową, to nie jest ona ich jedynym źródłem. Pobierać można je również od dawców dorosłych: ze szpiku kostnego oraz z krwi obwodowej. 

Jednak to komórki macierzyste pobrane z krwi pępowinowej mają większą zdolność dzielenia się oraz mogą być przeszczepione nawet wtedy, gdy między dawcą a biorcą nie ma idealnej zgodności genetycznej – ryzyko powikłań jest w tym przypadku dużo niższe niż przy przeszczepie komórek uzyskanych ze szpiku czy krwi obwodowej przy takiej samej zgodności. 

Pobranie krwi pępowinowej – jak to wygląda? 

Niektórzy rodzice obawiają się, że pobranie krwi pępowinowej wymaga odcięcia pępowiny od dziecka zanim przestanie ona tętnić. Tymczasem w rzeczywistości czeka się na ustanie tętnienia, tak by jak najwięcej drogocennej krwi dostało się do organizmu noworodka. Dopiero po ustaniu tętnienia i przecięciu pępowiny pobiera się z niej pozostałą krew. Dzieje się to wtedy, gdy pępowina jest jeszcze połączona z niewydalonym łożyskiem. 

W wyniku takiego pobrania otrzymuje się średnio 70 ml krwi pępowinowej, co – w zależności od źródeł – pozwala na wykonanie przeszczepu komórek macierzystych u osób o wadze do 20, 30 lub 50 kilogramów. 

Firmy zajmujące się bankowaniem krwi pępowinowej coraz częściej oferują także możliwość pobrania i bankowania krwi pobranej z łożyska, a nawet przechowywania sznura pępowiny. 

Osoby, które zdecydują się na pobranie i bankowanie krwi pępowinowej w sektorze prywatnym, muszą liczyć się z kosztami: zwykle to kilka tysięcy złotych na początku (za zestaw do pobrania i bankowania, transport materiału, badania krwi itp.) oraz abonament: kilkaset złotych za rok (za przechowywanie krwi pępowinowej). 

Kosztów pobrania i bankowania krwi pępowinowej nie ponoszą natomiast ci, którzy zdecydują się oddać ją do banku publicznego. Bankowanie publiczne jest niestety mocno ograniczone liczbą szpitali, które dają taką możliwość. Najlepiej pytać o to u źródła, czyli w szpitalu, w którym planujemy rodzić. 

Wykorzystanie komórek macierzystych w medycynie 

Szybki rozwój medycyny daje nam kolejne możliwości wykorzystania komórek macierzystych z krwi pępowinowej. Stale rośnie lista chorób, których leczenie można wspierać przeszczepami komórek. Do najczęstszych wskazań do przeszczepienia krwi pępowinowej zaliczamy: 

  • choroby nowotworowe: 
  1. ostrą białaczkę limfoblastyczną, 
  2. naczyniakomięśniakotłuszczak nerki, 
  3. zespoły mielodysplastyczne, 
  4. chłoniaki nieziarnicze, 
  5. przewlekłe białaczki, 
  • choroby nienowotworowe: 
  1. zespoły niewydolności szpiku, 
  2. wrodzone niedobory odporności, 
  3. hemoglobinopatie, 
  4. choroby metaboliczne. 

Wciąż bada się wpływ przeszczepu komórek macierzystych na inne choroby (m.in. choroby neurodegeneracyjne, cukrzycę czy osteoporozę), także stosując terapie eksperymentalne. 

Szanse na wykorzystanie własnej krwi pępowinowej 

Mimo promocji bankowania krwi pępowinowej jako polisy dla dawcy, tak naprawdę przeszczepy autologiczne (czyli z własnych komórek) są niezwykle rzadkie. Co szczególnie istotne, nie stosuje się autologicznych przeszczepów komórek macierzystych w przypadku białaczek – a to właśnie o białaczce zwykle wspomina się w dyskusji o korzyściach bankowania krwi pępowinowej, ponieważ jest ona najczęstszym nowotworem, jaki występuje u dzieci. 

O realnych możliwościach wykorzystania krwi pępowinowej u dziecka, od którego ją pobrano, niech świadczą statystyki: kilka przypadków transplantacji autologicznych versus tysiące rutynowych przeszczepień allogenicznych (czyli od innego dawcy, również niespokrewnionego) rocznie. 

Wykorzystanie komórek macierzystych u dawcy spokrewnionego 

Warto jednak rozważyć bankowanie krwi pępowinowej dla zapewnienia bezpieczeństwa rodzinie. Rodzeństwo cierpiące na jedną z chorób będących wskazaniem do przeszczepienia krwi pępowinowej, przypadki nowotworów w rodzinie – to tylko niektóre z czynników, jakie mogą mieć wpływ na podjęcie pozytywnej decyzji o bankowaniu. 

Aby podejść do problemu z rozwagą, dobrze byłoby porozmawiać na temat realnych szans na wykorzystanie krwi pępowinowej naszego dziecka u niego samego lub u członków rodziny z doświadczonym hematologiem lub genetykiem. Jedynie szczegółowa analiza chorób w rodzinie – w połączeniu z wiedzą na temat wykorzystania komórek macierzystych w terapiach – pozwoli obiektywnie ocenić potencjalne korzyści. 

Dobrze mieć na uwadze jeszcze jedną zmienną: czas, a dokładniej pędzący wraz z nim rozwój medycyny. Dziś możemy nie mieć pojęcia o terapiach, w jakich będzie dało się wykorzystać krew pępowinową w przyszłości. Być może warto zabezpieczyć swoją rodzinę na tę ewentualność. 

Przeszczepianie krwi pępowinowej dawcom niespokrewnionym 

W krajach rozwiniętych wykonuje się tysiące allogenicznych przeszczepień krwi pępowinowej. Pozwala na to przede wszystkim bankowanie publiczne – w tym przypadku zrzekamy się praw do materiału genetycznego, a jego właścicielem staje się państwo. 

W Polsce bankowanie publiczne nie jest szczególnie popularne, a decyzję o przekazaniu krwi pępowinowej do banku publicznego możemy podjąć jedynie w kilku szpitalach w kraju, co wynika oczywiście z problemów z finansowaniem tej procedury. 

Tymczasem przeszczepianie krwi pępowinowej biorcom niespokrewnionym jest dużo częściej stosowane niż przeszczepy autologiczne – dla powodzenia terapii wystarczy bowiem 90% zgodności między dawcą a biorcą. 

Wątpliwości co do publicznego bankowania krwi pępowinowej może budzić jednak fakt, że w bankach publicznych znajduje się obecnie dużo krwi, której na tę chwilę się nie wykorzystuje – m.in. ze względu na zaostrzenie kryteriów kwalifikacji materiału. 

Czy warto bankować krew pępowinową? 

Na to pytanie każdy przyszły rodzic musi odpowiedzieć sobie samodzielnie. Warto spotkać się z hematologiem czy genetykiem, który rozwieje wszelkie wątpliwości, biorąc pod uwagę sytuację w rodzinie konkretnego dziecka. Jeśli jednak finanse nie są dla nas przeszkodą, a bankowanie nas uspokoi – dobrze jest sobie ten spokój zapewnić, by w przyszłości nie żałować decyzji podjętych przed narodzinami dziecka. A jeśli tylko w szpitalu, w którym będziemy rodzić jest możliwość pobrania krwi do banku publicznego, naprawdę warto pochylić się nad tą opcją. 

  1. Komórki macierzyste (stem cells), „Biotechnolog.pl” [online], http://www.biotechnolog.pl/komorki-macierzyste-stem-cells, [dostęp:] 3.06.2019 r. 
  2. Czym są komórki macierzyste, „Progenis” [online], http://progenis.pl/o-krwi/czym-sa-komorki-macierzyste.html, [dostęp:] 3.06.2019 r. 
  3. Komórki macierzyste, „Wikipedia, Wolna Encyklopedia” [online], https://pl.wikipedia.org/wiki/Kom%C3%B3rki_macierzyste, [dostęp:] 3.06.2019 r. 
  4. Mariusz Z. Ratajczak, Komórki macierzyste i ich potencjalne wykorzystanie w klinice [online], http://rtk.uwb.edu.pl/art/2012.1-8.pdf, [dostęp:] 3.06.2019 r. 
  5. Elżbieta Lachert, Agata Płodzich, Bankowanie krwi pępowinowej w Europie i na świecie w świetle doniesień prezentowanych na 23. Zjeździe Międzynarodowego Towarzystwa Przetaczania Krwi w Amsterdamie, „Journal od Transfusion Medicine”, tom 6, nr 3/2013, s. 96-100. 
  6. Jan Styczyński, Przeszczepianie krwi pępowinowej, „Forum Pediatrii Praktycznej”, nr 13 (luty 2017). 
  7. Karolina Wagner, Inwestycja na lata, czyli cała prawda o krwi pępowinowej, „Płodność.pl” [online], https://plodnosc.pl/inwestycja-na-lata-czyli-cala-prawda-o-krwi-pepowinowej/, [dostęp:] 4.06.2019 r. 
  8. Koszty pobrania i przechowywania komórek macierzystych, „Polski Bank Komórek Macierzystych” [online], https://www.pbkm.pl/oferta/cena-pobrania-i-przechowywania-komorek-macierzystych. [dostęp:] 4.06.2019 r. 
  9. Luiza Jakubiak, Bankowanie krwi pępowinowej: możliwość wykorzystania mocno ograniczona, „Hematoonkologia.pl” [online], https://hematoonkologia.pl/aktualnosci/news/id/879-bankowanie-krwi-pepowinowej-mozliwosc-wykorzystania-mocno-ograniczona/, [dostęp:] 23.07.2019 r. 
  10. Dagmara Chmurzyńska-Rutkowska, Bankowanie krwi pępowinowej okiem mamypediatry, „Mama Pediatra” [online], http://mamapediatra.pl/2019/06/26/bankowanie-krwi-pepowinowej-okiem-mamypediatry/, [dostęp:] 23.07.2019 r. 

Polecane dla Ciebie

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Ciemiączko u dziecka – gdzie się znajduje i kiedy zarasta? Jak o nie dbać?

    Ciemiączka są fizjologicznymi strukturami w obrębie czaszki noworodka i niemowlęcia. Ich głównym zadaniem jest zmniejszenie obwodu główki podczas przechodzenia przez kanał rodny w tracie porodu. Jakie są rodzaje ciemiączek u noworodków? Gdzie się znajdują i kiedy powinny się zrastać? Jak dbać o ciemiączko u noworodków? Podpowiadamy.

  • Złamanie zielonej gałązki – przyczyny, objawy, rozpoznanie, leczenie złamania podkostnowego u dzieci

    Złamanie zielonej gałązki jest charakterystyczne dla wieku dziecięcego, dotyczy niemowląt, małych dzieci oraz nastolatków. Jest to złamanie zamknięte, podkostnowe – bez przerwania ciągłości okostnej. Kość przypomina wtedy ułamaną, młodą gałązkę drzewa, stąd nazwa tego urazu. Złamania typu zielona gałązka nie są skomplikowane, nie wymagają nastawiania ani operacji, a kość zazwyczaj szybko się zrasta. Jak wygląda leczenie i rehabilitacja złamania typu torus?

  • Witamina D dla dzieci – dawkowanie, objawy i skutki niedoboru

    Witamina D jest hormonem steroidowym, który kontroluje wiele istotnych dla organizmu procesów. Dostarczenie jej (poprzez syntezę skórną oraz wraz z pożywieniem) jest szczególnie ważne w przypadku najmłodszych. Witamina D wpływa na układ kostny dzieci poprzez regulację gospodarki wapniowo-fosforanowej, działa immunomodulująco, podnosząc odporność i obniżając poziom cytokin prozapalnych, ma również działanie antykancerogenne oraz neuro- i kardioprotekcyjne. Jaką dawkę witaminy D podawać dziecku? Witamina D dla dzieci w kroplach, kapsułkach twist-off, sprayu czy tabletkach?

  • Stulejka u dziecka – jak rozpoznać stulejkę i jak wygląda jej leczenie?

    Stulejkę definiuje się jako niezdolność do odsunięcia napletka pokrywającego żołądź prącia. Jest to niewielka wada anatomiczna występująca najczęściej u chłopców (do 3.-4. roku życia stan ten dotyczy ok. 90% dzieci płci męskiej i jest on fizjologiczny). U starszych dzieci w przypadku stulejki zaleca się zabiegi polegające na delikatnym odsuwaniu napletka i stosowaniu maści sterydowej. Stulejka patologiczna, która wymaga interwencji chirurgicznej, powstaje przeważnie na skutek stanów zapalnych bądź urazów.

  • Dyspraksja (syndrom niezdarnego dziecka) – przyczyny i objawy dyspraksji rozwojowej

    Dyspraksja, nazywana również syndromem dziecka niezdarnego, to dysfunkcja percepcyjno-motoryczna przejawiająca się zaburzeniami koordynacji rozwojowej. Dzieci dyspraktyczne mają trudności z planowaniem i wykonywaniem czynności zarówno w zakresie motoryki małej (np. z rysowaniem, pisaniem, zapinaniem guzików), jak i w zakresie motoryki dużej (np. gra w piłkę, jazda na rowerze). Dyspraksja objawia się także opóźnionym rozwojem mowy, trudnościami ze skupieniem i z nauką czy zaburzeniami równowagi. Nie wpływa ona jednak na inteligencję. Aby pomóc dziecku, warto udać się do specjalistów, m.in. terapeuty SI, logopedy, pedagoga, aby dobrać odpowiednią terapię.

  • Kołdra obciążeniowa – działanie i wskazania do stosowania kołdry sensorycznej

    Kołdra obciążeniowa jest wykorzystywana w zaburzeniach propriocepcji, które pojawiają się m.in. u osób z autyzmem, ADHD czy zaburzeniami przetwarzania sensorycznego. Często jest także zalecana przy bezsenności, depresji, zespołach lękowych. Kołderka sensoryczna stymuluje czucie głębokie, "wyciszając" układ nerwowy. Jej stosowanie rozluźnia, relaksuje, poprawia jakość snu, redukuje napięcie. Wyjaśniamy, jak prawidłowo używać kołdrę obciążającą oraz jak dobrać jej wagę i rozmiar do potrzeb użytkownika. 

  • Perły Epsteina – przyczyny i leczenie torbieli dziąsłowych u dziecka

    Perły Epsteina to rodzaj torbieli dziąsłowych. Są to niewielkie zmiany o charakterze cyst wypełnione keratyną, które pojawiają się u niemowląt. Lokalizują się na podniebieniu i nie powodują żadnych dolegliwości. Perły Epsteina nie są groźne, jednak łatwo je pomylić z pleśniawkami czy aftami, dlatego też każde zmiany w jamie ustnej dziecka należy skonsultować z pediatrą. 

  • Koślawość kolan – przyczyny i leczenie koślawych kolan u dzieci i dorosłych. Ćwiczenia na koślawe kolana

    Koślawość kolan to deformacja kończyn dolnych dotycząca przede wszystkim dzieci, choć może występować także u osób dorosłych. Do 6. roku życia koślawe kolana u dziecka są stanem fizjologicznym, jeśli natomiast nieprawidłowa budowa kolan utrzymuje się dłużej, należy udać się do ortopedy oraz fizjoterapeuty. Jak przebiega terapia koślawości kolan?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij