AIDS - objawy, rozpoznanie, leczenie
Anna Posmykiewicz

AIDS - objawy, rozpoznanie, leczenie

AIDS, czyli zespól nabytego niedoboru odporności, pierwszy raz rozpoznano w latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych w Zairze w Afryce. Od roku 1980 choroba zaczęła się rozpowszechniać w centralnej Afryce, na Karaibach i w USA, skąd została przeniesiona do Europy oraz na inne kontynenty. Do dnia dzisiejszego w Afryce liczba zachorowań jest podobna dla obu płci, natomiast w USA i w Europie chorują głównie mężczyźni biseksualni i homoseksualni oraz osoby uzależnione od narkotyków. Stale jednak rośnie też ilość chorych wśród osób heteroseksualnych.

Jaki wirus odpowiedzialny jest za rozwój AIDS?

Za rozwój AIDS odpowiedzialny jest wirus HIV (human immunodeficiency virus). Znane są dwa typy wirusa HIV mogącego doprowadzić do rozwoju AIDS. Najbardziej popularny na całym świecie jest wirus HIV-1. Wyróżnia się jego trzy odmiany: odmiana M (maior) najczęstsza na świecie oraz odmiany N i O spotykane głównie w Afryce. Wirus HIV-2- początkowo występował tylko w Afryce zachodniej, później pojawił się także w Europie i Ameryce. 

Czym jest wirus HIV?

Wirus HIV należy do grupy retrowirusów zawierających jako materiał genetyczny RNA i posiadających enzym odwrotną transkryptazę (rewertazę). Wirus HIV jest wirusem limfocytotropowym oraz neurotropowym, a to z kolei oznacza, że uszkadza on bezpośrednio układ immunologiczny i układ nerwowy. Zakażony przez niego organizm wytwarza przeciwko wirusowi przeciwciała, nie jest jednak w stanie doprowadzić do eliminacji wirusa. 

W jaki sposób może dojść do zakażenia wirusem HIV? 

  • Przez kontakty płciowe
Niebezpieczeństwo zakażenia zdecydowanie wzrasta w przypadku stosunków płciowych z przypadkowymi partnerami. Znaczną większość zakażonych stanowią homoseksualni mężczyźni. Wirus może znajdować się w spermie, ale zawiera go także preejakulat oraz śluz szyjkowy. Do zakażenia może też dojść w czasie stosunków oralnych.
  • Przez kontakt z krwią lub błoną śluzową osoby zakażonej
Dlatego też dużą ilość zakażonych stanowią osoby uzależnione od dożylnych narkotyków - używają bowiem tych samych strzykawek. Do zakażenia drogą krwi może dojść też w czasie transfuzji krwi, w czasie operacji, kiedy lekarz zakłuje się igłą w czasie zabiegu u zakażonego pacjenta czy przy stosowaniu niewysterylizowanych narzędzi dentystycznych. 
  • Przez przeniesienie wirusa z matki na płód - mówi się wtedy o tzw. drodze wertykalnej.  

Czy każde zakażenie wirusem HIV jest takie samo? 

Nie. Wyróżnia się cztery grupy zakażeń wirusem HIV. Podstawą podziału na te grupy są objawy kliniczne. Zakażenie może przebiegać w każdej z nich jako przetrwałe lub postępujące. Nie wykazuje jednak tendencji do wycofywania się z raz już osiągniętego stopnia zaawansowania. Jak wygląda podział?
  • Grupa I - ostra choroba HIV. Występuje u około 10-20 % zakażonych od 6 dni do 6 tygodni od zakażenia. Przebieg kliniczny ostrej choroby HIV przypomina przebieg kliniczny mononukleozy zakaźnej i charakteryzuje się gorączka, powiększeniem węzłów chłonnych, powiększeniem śledziony, anginą, rzadziej wysypką skórną, zaś jeszcze rzadziej zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych. W tym okresie wyniki badań na obecność przeciwciał anty-HIV są jeszcze ujemne.
  • Grupa II - zakażenie bezobjawowe (utajone). Następuje namnażanie się wirusa w tkance limfatycznej, po 1-3 miesiącach (czasami po 1-6 miesiącach) stwierdza się przeciwciała anty- HIV. Chorzy tej grupy są nosicielami niewykazującymi żadnych objawów klinicznych, będących jednak źródłem zakażenia. Okres utajenia wynosi średnio około 10 lat. U osób w tej grupie można wyróżnić zakażonych, u których nie stwierdza się żadnych patologicznych wyników badań laboratoryjnych oraz osoby zakażone, u których można wykazać nieprawidłowe wyniki badań (limfocytopenię, małopłytkowość, granuloctyopenię). 
  • Grupa III - przetrwała uogólniona limfadenopatia. W tej grupie u osób zakażonych stwierdza się utrzymujące się ponad trzy miesiące powiększenie węzłów chłonnych w przynajmniej dwóch różnych miejscach poza okolicą pachwinową. Nie stwierdza się natomiast objawów ogólnych. 
  • Grupa IV - choroby związane z zakażeniem HIV. W tej grupie wyróżnia się podgrupy: grupa IV A to choroby towarzyszące AIDS, wśród objawów klinicznych stwierdza się poty nocne utrzymujące się ponad miesiąc, niezamierzoną utratę masy ciała przewyższającą 10 % masy wyjściowej, gorączkę i biegunkę trwającą ponad miesiąc. Grupy IV B - E to grupy, w których mówi się już o pełnoobjawowym AIDS. Pojawiają się tu charakterystyczne oportunistyczne zakażenia pierwotniakiem Pneumocystis carini, toksoplazmozą, kryptosporydiozą. Charakterystyczne są też zakażenia grzybicze (kandydoza, kryptokokoza), zakażenia bakteryjne (zakażenie atypowymi prątkami), zakażenie wirusem opryszczki czy też cytomegalii. Obecna jest też encefalopatia i polineuropatia towarzysząca zakażeniu HIV. Typowym dla AIDS nowotworem jest natomiast mięska Kaposiego. 

Jak stawia się rozpoznanie zakażenia wirusem HIV?

Rozpoznanie stawia się na podstawie dokładnie zebranego wywiadu lekarskiego, obrazu klinicznego i wyników badań laboratoryjnych. Wykonuje się badania serologiczne umożliwiające wykrycie przeciwciał przeciw HIV-1 i HIV-2. Ponadto można także wykazać obecność wirusa lub jego fragmentów: można wyizolować wirusa, można wykazać obecność antygenu p24 wirusa  oraz można wykazać obecność RNA wirusa. Do diagnostyki służą też badania umożliwiające ilościowe oznaczenie wirusa, np. za pomocą metody PCR. 

Jak wygląda leczenie osoby zakażonej? 

Przede wszystkim osoba zakażona musi otrzymywać specjalne leki przeciwwirusowe - mówi się w tym przypadku o agresywnej terapii przeciwwirusowej HAART. Ponadto, pacjent powinien prowadzić zdrowy tryb życia oraz unikać czynników zmniejszających odporność, jak np. palenie papierosów. Należy też zapobiegać oportunistycznym zakażeniom i innym powikłaniom oraz je skutecznie leczyć. Ważna jest także pomoc psychologiczna i socjalna.
Zakażenie AIDS oraz wirusem HIV są w dalszym ciągu nieuleczalne. Dlatego tak bardzo ważna jest profilaktyka - unikanie przypadkowych stosunków seksualnych, stosowanie prezerwatyw, niezażywanie narkotyków, badanie dawców krwi, stosowanie rękawiczek ochronnych przy kontakcie z krwią - może to uratować życie. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Osteopatia – czym zajmuje się osteopata i w jakich chorobach może pomóc?

    Osteopatia zajmuje się diagnostyką oraz leczeniem zaburzeń układu ruchu, narządów wewnętrznych oraz układu współczulnego. Za jej twórcę uznaje się amerykańskiego lekarza Andrewa Taylora Stilla, który stworzył American School of Osteopathy – instytucję zrzeszającą i kształcącą specjalistów z tej dziedziny. Jakie są wskazania do osteopatii? Jakie techniki stosuje osteopata?

  • Spray do uszu – jak działa? Jak wybrać najlepszy preparat do czyszczenia uszu?

    Woskowina to naturalna substancja tłuszczowa o właściwościach zmiękczających i bakteriobójczych, zaś jej ilość regulowana jest dzięki mechanizmowi samooczyszczania ucha. Zwiększona produkcja woskowiny może skutkować tworzeniem się czopów, którym towarzyszą objawy, takie jak stopniowa utrata słuchu, uczucie zatkanego ucha, szumy uszne czy ból ucha o różnym nasileniu. Prawidłowe i skuteczne czyszczenie pozwala wspomóc proces samooczyszczania oraz zapobiega powstawaniu poważniejszych dolegliwości. Jak wybrać najlepszy spray do uszu?

  • Profilaktyka 40 PLUS – program Ministerstwa Zdrowia

    Zgodnie z założeniami nowego programu zdrowotnego od 1 lipca 2021 osoby w wieku 40 lat i powyżej mogą skorzystać z pakietu badań diagnostycznych. Dowiedz się, jakie badania można wykonać? Z jakimi schorzeniami najczęściej zmagają się Polacy w średnim wieku?

  • Zatrucie grzybami – objawy i pierwsza pomoc

    Według Światowej Organizacji Zdrowia co roku 2% populacji szuka pomocy medycznej z powodu zatrucia grzybami. Mimo wieloletniego doświadczenia w diagnozowaniu i leczeniu tego schorzenia wstępna diagnoza jest złożona i wymaga różnicowania oraz dokładnego określenia, jakie grzyby wywołały zatrucie (może to być zatrucie kilkoma rodzajami grzybów). Trudności związane są w większości przypadków z różnymi objawami i zespołami toksykologicznymi, które pojawiają się pod wpływem toksyn grzybowych. W związku z rozpowszechnieniem diagnozy ostrego zatrucia grzybami, każdy powinien zdawać sobie sprawę z doraźnych metod leczenia w tym przypadku. 

  • Zapalenie krtani – przyczyny, objawy, leczenie

    Nagła duszność i szczekający kaszel w środku nocy u dziecka wywołują często panikę u rodziców i opiekunów. Objawy te mogą świadczyć o ostrym zapaleniu krtani. Dowiedz się, kiedy konieczne staje się wezwanie pogotowia do małego pacjenta. Sprawdź również, kiedy zwykła chrypka może oznaczać przewlekłe zapalenie krtani i powinna skłonić nas do wizyty u lekarza.

  • Diabetomat – urządzenie ułatwi życie osobom chorym na cukrzycę

    Naukowcy z Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica w Krakowie opracowali urządzenie, które pozwoli diabetykom zastąpić klasyczne pomiary stężenia cukru we krwi. W jaki sposób działa? Kiedy będzie można go kupić? Jakie inne nieinwazyjne urządzenia monitorowania glikemii powstały w ostatnim czasie?

  • Sztuczna inteligencja pozwoli skuteczniej leczyć raka stercza

    W Polsce rak stercza (prostaty) jest najczęstszym nowotworem litym występującym u mężczyzn. Dzięki dofinansowaniu z programu INFOSTRATEG powstaje platforma informatyczna, która ułatwi dokonywanie wyboru terapii onkologicznej dedykowanej pacjentom, u których zostanie zdiagnozowane to schorzenie. Lepsze dopasowanie leczenia wpłynie na poprawę jego efektywności. Narzędzie będzie wykorzystywało algorytmy sztucznej inteligencji.  

  • Dlaczego raz w roku należy wykonywać morfologię?

    Jedną z metod wczesnego wykrywania wielu poważnych chorób jest regularne wykonywanie morfologii krwi. Wynik tego prostego testu może stanowić punkt wyjścia do dalszej diagnostyki, która determinuje przebieg leczenia. W przypadku nowotworów im wcześniej zostanie postawiona właściwa diagnoza, tym skuteczniej będzie można leczyć pacjenta.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij