Tomografia komputerowa naczyń krwionośnych – kiedy wykonać badanie?
Agata Pikulska

Tomografia komputerowa naczyń krwionośnych – kiedy wykonać badanie?

Angio-TK jest mniej inwazyjną techniką angiografii naczyń krwionośnych. Badanie to pozwala na zobrazowanie stanu żył i tętnic praktycznie każdego obszaru naszego ciała. Zaletą angio-TK, będącego jednym z najdroższych badań obrazowych, jest z pewnością sposób podawania kontrastu. Jakie badania diagnostyczne należy wykonać przed tomografią komputerową naczyń krwionośnych, czy istnieją przeciwwskazania do przeprowadzania obrazowania i czy trzeba mieć skierowanie na angiografię tomografii komputerowej? Odpowiadamy w niniejszym artykule. 

Tomografia komputerowa naczyń krwionośnych (angio-TK) to nieinwazyjne badanie pozwalające na ocenę tętnic i żył całego ciała. Badanie wykonuje się po dożylnym podaniu kontrastu (środka kontrastowego/cieniującego), co umożliwia uzyskanie dokładnych obrazów naczyń. Jakie istnieją wskazania oraz przeciwwskazania do wykonania angio-TK?

Co to jest angio-TK?

Angio-TK a inaczej spiralna tomografia komputerowa naczyń krwionośnych lub angiografia tomografii komputerowej, to badanie z zakresu diagnostyki obrazowej, umożliwiające uzyskanie obrazu naczyń po dożylnym podaniu środka kontrastowego i przy użyciu promieniowania rentgenowskiego. Dokładne uwidocznienie tętnic i żył jest możliwie dzięki podaniu kontrastu i rekonstrukcji (wtórnej obróbki) 3D. Tomografia naczyń swoim przebiegiem nie różni się od TK poszczególnych narządów czy większych obszarów ciała. Alternatywą dla badania angio-TK może być angio-MR, czyli rezonans magnetyczny naczyń krwionośnych. Metoda ta ma przewagę nad angio-TK pod tym względem, iż nie wykorzystuje promieniowania oraz może zostać wykonana bez podania kontrastu – umożliwia więc diagnostykę u osób uczulonych lub mających inne przeciwwskazania do podania jodowych środków kontrastowych stosowanych w tomografii. TK jest jednak szybszym i łatwiej dostępnym badaniem.

Kiedy należy wykonać badanie angio-TK?

Istnieją liczne wskazania do wykonania angio-TK. Badanie pozwala na ocenę naczyń krwionośnych całego ciała. Angio-TK głowy umożliwia ocenę tętnic i żył mózgowych – może wykryć tętniaki, rozwarstwienia, zwężenia miażdżycowe, malformacje tętniczo-żylne (rodzaj wady wrodzonej, która powstała w okresie rozwoju zarodkowego), zakrzepicę żylną, inne anomalie naczyniowe lub unaczynienie zmian nowotworowych. W diagnostyce tętnic szyjnych angiografię TK wykonuje się w celu oceny zwężeń i rozwarstwień. Angio-TK naczyń klatki piersiowej (m.in. tętnic i żył płucnych) jest przydatna przy podejrzeniu zatorowości płucnej, tętniaków, krwiaków, rozwarstwienia czy innych anomalii. Angiografię TK aorty piersiowej wykonuje się przy tętniakach i rozwarstwieniach. Angio-TK serca (tętnic wieńcowych) pozwala na wykrycie zwężeń, przetok wieńcowych oraz anomalii odejścia tętnic wieńcowych. Badanie jamy brzusznej i miednicy (m.in. aorty brzusznej, pnia trzewnego czy tętnic nerkowych) może uwidocznić tętniaki, rozwarstwienia, zwężenia miażdżycowe, zakrzepicę żylną oraz zakrzepicę tętnicy krezkowej. Można wykonać również angio-TK kończyn dolnych w celu oceny zwężeń miażdżycowych, tętniaków, rozwarstwień czy zakrzepicy żylnej. Tomografia komputerowa naczyń krwionośnych jest także wykonywana w celu kwalifikacji pacjenta do leczenia chirurgicznego.

Jakie są przeciwwskazania do wykonania tomografii komputerowej naczyń krwionośnych?

Przeciwwskazania do angio-TK wynikają z konieczności podania kontrastu oraz z samego narażenia na działanie promieniowania. Przeciwwskazaniem względnym jest ciąża, ponieważ dopuszcza się wykonanie badania jedynie w stanie zagrożenia życia oraz w sytuacji, gdy tomografia komputerowa jest konieczna do postawienia diagnozy i nie może zostać zastąpiona inną metodą diagnostyczną. Przeciwwskazaniem do wykonania angio-TK pod kątem podawania środka kontrastowego jest nadczynność tarczycy oraz niewydolność nerek. O wykonaniu badania u takich osób decyduje lekarz, po zapoznaniu się z wynikami badań laboratoryjnych. W przypadku nadczynności tarczycy należy zbadać poziom TSH, a w przypadku chorób nerek stężenie kreatyniny z oznaczonym eGFR (szacowany indeks przesączenia kłębuszkowego). Obniżone eGFR stanowi przeciwwskazanie względne do wykonania badania. Przeciwwskazaniem jest również wystąpienie w przeszłości reakcji alergicznej na kontrast.

Jak wygląda badanie angio-TK? Jak się przygotować do badania?

Przebieg oraz przygotowanie do badania wygląda tak samo, jak przy reszcie badań z zakresu tomografii komputerowej wykonywanej z podaniem kontrastu. Przed rozpoczęciem badania pielęgniarka założy pacjentowi wenflon, a po położeniu się przez pacjenta na stole diagnostycznym, podłączy automatyczną strzykawkę, której zadaniem będzie podanie środka kontrastowego w odpowiednim momencie. W trakcie badania stół diagnostyczny będzie się powoli przesuwał. Badanie angio-TK trwa zwykle nie więcej niż 20 minut. Po zakończeniu pacjent musi pozostać około 30 minut pod obserwacją personelu medycznego, w celu monitorowania jego stanu zdrowia pod kątem ewentualnych skutków ubocznych kontrastu. Po udaniu się do domu zalecane jest picie dużej ilości płynów, aby pobudzić pracę nerek do wydalenia środka cieniującego.

Pacjent na tomografię komputerową naczyń krwionośnych zgłasza się dobrze nawodniony i będąc na czczo (nie należy jeść na 6 do 8 godzin przed badaniem). Zabiera ze sobą także skierowanie lekarskie, dowód tożsamości, aktualny wynik stężenia kreatyniny (i TSH w przypadku chorób tarczycy) oraz książeczkę zdrowia dziecka w przypadku pacjenta niepełnoletniego.

Angio-TK – ile kosztuje badanie? Czy należy mieć skierowanie? Gdzie wykonać tomografię komputerową naczyń krwionośnych? Czy angio-TK jest badaniem refundowanym przez NFZ?

Badanie można wykonać bezpłatnie w ramach ubezpieczenia w NFZ lub opłacić je z własnej kieszeni. Cena angio-TK różni się w zależności od badanego obszaru, od placówki, w której ma zostać wykonane badanie oraz od tego, czy do wyniku ma zostać wykonany opis lekarza radiologa. Angio-TK nie należy do najtańszych badań, a jego cena mieści się przeważnie w zakresie od 270 aż do 830 zł.  

Ze względu na narażenie pacjenta na promieniowanie rentgenowskie, skierowanie na tomografię komputerową naczyń krwionośnych jest wymagane zarówno dla badań refundowanych, jak i tych wykonywanych prywatnie. Angiografię TK można wykonać w szpitalach, a także w publicznych lub prywatnych placówkach diagnostycznych.
  1. A. Szarmach i in., Współczesne metody diagnostyki obrazowej zmian udarowych w obrębie struktur mózgowych tylnego dołu czaszki, „Via Medica”, 10 (1) 2008.
  2. P. Bożek i in., Rola tomografii komputerowej i rezonansu magnetycznego w obrazowaniu i ocenie zaawansowania klinicznego przyzwojaków opuszki żyły szyjnej, „Otolaryngologia Polska”, 65 (3) 2011.
  3. I. Michałowska i in., Diagnostyka obrazowa. Serce i duże naczynia, Warszawa 2014.
  4. B. Pruszyński i in., Radiologia: diagnostyka obrazowa, RTG, TK, USG i MR, Warszawa 2014.
  5. A. F. Kopp, Angio-CT: heart and coronary arteries, „European Journal of Radiology”, 45 2003.
  6. A. A. Faisal, L. T. Cooper, Miażdżyca tętnic obwodowych: diagnostyka i leczenie, „Medycyna po Dyplomie”, 19 (6) 2010.
  7. J. Fijałkowska, D. Gałąska, J. Pieńkowska, Zastosowanie tomografii komputerowej w kardiologii, „Forum Medycyny Rodzinnej”, 7 (3) 2013.

Polecane dla Ciebie

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Niedobór żelaza – przyczyny, objawy, skutki oraz leczenie niskiego poziomu żelaza. Dieta i suplementacja żelaza

    Żelazo jest jednym z kluczowych pierwiastków dla prawidłowego funkcjonowania ludzkiego organizmu. Niedobór żelaza może wywoływać uciążliwe objawy, jak zmęczenie, senność, nadmierne wypadanie włosów, bóle głowy, może również prowadzić do anemii. Anemię z niedoboru żelaza leczy się podawaniem preparatów doustnych żelaza bądź, w przypadku problemów z wchłanianiem, stosuje się zastrzyki lub wlewy dożylne. Jakie są przyczyny niskiego poziomu żelaza we krwi? Jak powinna wyglądać dieta przy niskim poziomie żelaza?

  • Jakie badania wykonuje się tuż przed porodem?

    Ostatnie tygodnie ciąży to czas narastającego oczekiwania. Zanim dziecko zjawi się na świecie, warto się upewnić, że wszystko jest gotowe. Nie chodzi tylko o niezbędną wyprawkę, ale przede wszystkim o dopełnienie medycznych zaleceń lekarza prowadzącego. Jakie badania obrazowe i biochemiczne należy wykonać tuż przed porodem? Odpowiedzi na te pytania udzielono w niniejszym artykule.

  • Jakie badania wykonuje się tuż przed porodem?

    Ostatnie tygodnie ciąży to czas narastającego oczekiwania. Zanim dziecko zjawi się na świecie, warto się upewnić, że wszystko jest gotowe. Nie chodzi tylko o niezbędną wyprawkę, ale przede wszystkim o dopełnienie medycznych zaleceń lekarza prowadzącego. Jakie badania obrazowe i biochemiczne należy wykonać tuż przed porodem? Odpowiedzi na te pytania udzielono w niniejszym artykule.

  • Leptyna – funkcje i właściwości. Jak wygląda badanie poziomu hormonu sytości? Czy niektórzy są skazani na efekt jojo?

    Leptyna zmniejsza apetyt, dlatego nazywana jest „hormonem sytości”. Produkują ją adipocyty, czyli komórki tłuszczowe organizmu. Przyjmuje się, że osoby, które łatwiej wracają do wagi sprzed odchudzania, czyli borykają się z tzw. efektem jojo, mają podwyższony poziom leptyny i jednocześnie obniżony poziomem greliny, czyli „hormonu głodu”. Leptyna jest nie tylko hormonem skierowanym przeciwko otyłości, ale także bierze udział w szeregu procesów związanych ze wzrastaniem, dojrzewaniem, termogenezą i regulacją ciśnienia krwi. Ponadto wpływa na płodność i status układu immunologicznego. Jak wygląda badanie leptyny, ile kosztuje i czy na pobranie krwi trzeba być na czczo? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Hormon głodu – grelina. Badanie poziomu greliny a otyłość

    Grelina to silnie wypływający na uczucie głodu hormon białkowy. Jest wydzielana przez komórki dna i trzonu żołądka. Bierze udział w regulowaniu gospodarki węglowodanowo-lipidowej organizmu, wpływa na zmniejszenie wydzielania insuliny w trzustce oraz nasila proces powstawania komórek tłuszczowych (adipocytów). Grelina bierze udział w osteogenezie, pozytywnie wpływa na procesy pamięci długotrwałej i przestrzennej. Za wzrost syntezy hormonu odpowiada m.in. głód, faza folikularna cyklu miesiączkowego, hipoglikemia czy stres, zaś do obniżenia poziomu greliny przyczynia się stan sytości, hiperglikemia, hiperinsulinemia lub uprawianie aktywności fizycznej. Jak wygląda badanie poziomu greliny w Polsce i po co wykonywać oznaczenie poziomu leptyny? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • AST (aminotransferaza asparaginianowa) – badanie, norma, podwyższona. Interpretacja wyników prób wątrobowych

    Badanie poziomu AST to jedno z podstawowych oznaczeń, które zleca się w ramach kontroli funkcji i pracy wątroby, mięśni szkieletowych i  serca. Wszyscy pacjenci, u których wystąpiły choroby wątroby, podczas terapii hormonalnych, antytrądzikowych (z życiem retinoidów), zakażeni wirusem HIV, a także osoby otyłe i cukrzycy powinni regularnie sprawdzać poziom aminotransferazy asparaginianowej. Czy do badania AST należy być na czczo, ile kosztuje oznaczenie i jakie inne parametry krwi należą do tzw. prób wątrobowych? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Pierwsza wizyta u ginekologa – jak należy się przygotować i kiedy powinna się odbyć?

    Wizyta u ginekologa to jedna z bardziej intymnych konsultacji, jakie kobieta musi regularnie odbywać w swoim życiu. Wyjątkowo newralgiczna jest z pewnością ta pierwsza, bywająca krępującą i trudną. Młoda pacjentka zazwyczaj nie jest pewna, o co powinna zapytać, jak się zachować i czego się spodziewać. Fora internetowe są pełne zapytań dotyczących tego, do którego lekarza najlepiej się wybrać (kobiety czy mężczyzny), czy badanie ginekologiczne boli, kiedy po raz pierwszy udać się do ginekologa? Odpowiedzi na wszystkie te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Cholesterol LDL – badanie, normy, podwyższony. Jak obniżyć zbyt wysoki poziom „złego cholesterolu"?

    Badanie poziomu cholesterolu LDL jest jednym z elementów tzw. lipidogramu, który zaleca się wykonać minimum raz do roku, w ramach badań profilaktycznych. Przeprowadzenie tego oznaczenia ma na celu potwierdzenie wydolności lub dysfunkcji pracy wątroby. Na zaburzenia ilości „dobrego cholesterolu" wpływa szereg czynników, które są związane głównie z dietą i stylem życia. Jak wygląda badanie, jakie są normy cholesterolu LDL, ile kosztuje oznaczenie i czy na pobranie krwi trzeba być na czczo? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule. . Zaleca się, by badanie wykonywać raz w roku w ramach badań profilaktycznych.

  • Dlaczego w ciąży trzeba znać swoją grupę krwi?

    Zazwyczaj już podczas pierwszej wizyty w gabinecie ginekologicznym lekarz prowadzący zleca ciężarnej pacjentce szereg badań laboratoryjnych, do którego należy m.in. oznaczenie jej grupy krwi. Oznaczenie tego parametru ma na celu ocenę ryzyka wystąpienia konfliktu serologicznego między przyszłą mamą a jej dzieckiem. Ponadto w sytuacji ewentualnego krwotoku matki, do którego może dość podczas porodu, informacja dotycząca grupy krwi pomaga w odpowiednim czasie i bez zbędnego czekania przetoczyć jej krew. Czym jest konflikt serologiczny, czy może do niego dość już w trakcie pierwszej ciąży, czy badanie grupy krwi w ciąży jest bezpłatne? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Dlaczego w ciąży trzeba znać swoją grupę krwi?

    Zazwyczaj już podczas pierwszej wizyty w gabinecie ginekologicznym lekarz prowadzący zleca ciężarnej pacjentce szereg badań laboratoryjnych, do którego należy m.in. oznaczenie jej grupy krwi. Oznaczenie tego parametru ma na celu ocenę ryzyka wystąpienia konfliktu serologicznego między przyszłą mamą a jej dzieckiem. Ponadto w sytuacji ewentualnego krwotoku matki, do którego może dość podczas porodu, informacja dotycząca grupy krwi pomaga w odpowiednim czasie i bez zbędnego czekania przetoczyć jej krew. Czym jest konflikt serologiczny, czy może do niego dość już w trakcie pierwszej ciąży, czy badanie grupy krwi w ciąży jest bezpłatne? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Dlaczego w ciąży trzeba znać swoją grupę krwi?

    Zazwyczaj już podczas pierwszej wizyty w gabinecie ginekologicznym lekarz prowadzący zleca ciężarnej pacjentce szereg badań laboratoryjnych, do którego należy m.in. oznaczenie jej grupy krwi. Oznaczenie tego parametru ma na celu ocenę ryzyka wystąpienia konfliktu serologicznego między przyszłą mamą a jej dzieckiem. Ponadto w sytuacji ewentualnego krwotoku matki, do którego może dość podczas porodu, informacja dotycząca grupy krwi pomaga w odpowiednim czasie i bez zbędnego czekania przetoczyć jej krew. Czym jest konflikt serologiczny, czy może do niego dość już w trakcie pierwszej ciąży, czy badanie grupy krwi w ciąży jest bezpłatne? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij