Atak padaczki – czy jest się czego bać?
Iwona Sierant

Atak padaczki – czy jest się czego bać?

O padaczce mówi się, że jest jedną z najczęstszych chorób neurologicznych wieku dziecięcego. Cierpi na nią około 1%.

Co powinniśmy wiedzieć o padaczce?

W społeczeństwie ciągle panuje nieuzasadniony lęk przed osobami chorymi na padaczkę. Ze względu na nieprzyjemny widok chorego w czasie napadu i brak elementarnej wiedzy na temat przebiegu choroby, chorzy są często skazani na izolację społeczną. Jest to przykre zwłaszcza w przypadku dzieci, którym ze względu na „ich dobro”, odmawia się przyjęcia do publicznych przedszkoli i szkół. Tymczasem warto podkreślić, że padaczka nie jest chorobą psychiczną. Mogą jednak towarzyszyć jej inne choroby, w tym upośledzenie umysłowe. Popularyzacja wiedzy na temat padaczki może ułatwić funkcjonowanie chorego dziecka w jego naturalnym środowisku społecznym: w rodzinie, przedszkolu, szkole, grupie rówieśniczej.

Czym charakteryzuje się padaczka?

Padaczki stanowią grupę chorób, które charakteryzują się nawracającymi napadami. Napady padaczkowe są efektem nadmiernych wyładowań bioelektrycznych w komórkach nerwowych mózgu, co powoduje chwilowe zaburzenia czynności mózgu. Wystąpienie pojedynczego napadu nie przesądza o diagnozie epilepsji. O podjęciu leczenia padaczki decydują nawracające, spontaniczne napady. W związku z tym, że mózg odpowiada za różnorodne funkcje, napady padaczkowe mogą przyjmować różne formy. Zależy to od obszaru, w którym dochodzi do nieprawidłowości. Istnieje wiele rodzajów napadów padaczkowych. Ogólnie można je sklasyfikować jako napady częściowe i uogólnione.

Ataki padaczki częściowe powstają w określonym miejscu kory mózgowej, tzw. ognisku. Mogą występować jako:

  • napady częściowe proste – bez zaburzeń świadomości. Obraz tego typu napadów jest bardzo zróżnicowany. Są to często rytmiczne ruchy twarzy, kończyny górnej lub dolnej. Jeśli wyładowania znajdą się w obrębie obszarów czuciowych, pojawiają się omamy węchowe, słuchowe, déjá vu, napady lęku lub euforii.
  • napady częściowe złożone – z utratą świadomości. Chory traci kontakt z otoczeniem, nie odpowiada na polecenia. Pozostaje w bezruchu lub wykonuje bezcelowe ruchy tzw. automatyzmy. Może to być gestykulowanie, grymasy, mlaskanie, powtarzanie słów, chodzenie itp.

Po czym poznać padaczkę?

Napady uogólnione charakteryzują się występowaniem wyładowań padaczkowych w obu półkulach jednocześnie. Powodują zaburzenia świadomości. Wśród nich można wyróżnić:

  • napady toniczno-kloniczne – faza toniczna trwa ok. 20-30 sekund i powoduje zwiększenie napięcia mięśni oraz bezdech. Po niej następuje faza kloniczna czyli rytmiczne drgawki całego ciała, które trwają około 1-2 minut. Może temu towarzyszyć przygryzienie języka, mimowolne oddanie moczu lub stolca. Po takim napadzie chory często zasypia.
  • napady nieświadomości – zwykle występują u dzieci. Trwają około 5-10 sekund. Polegają na nagłym zapatrzeniu. Mogą być połączone z mruganiem oczami lub mlaskaniem. Są trudne do zaobserwowania. Często nauczyciele sygnalizują, że dziecko „zagapia się” i po chwili nie pamięta, co się wydarzyło.
  • napady miokloniczne – krótkotrwałe skurcze różnych grup mięśni, tzw. szarpnięcia, na przykład: drgania pojedynczej kończyny, fragmentu twarzy.
  • napady atoniczne – na skutek gwałtownego spadku napięcia mięśni następuje upadek.

Zarówno napady drgawkowe, jak i niedrgawkowe zazwyczaj po kilku minutach ustępują samoistnie. Napady padaczkowe mogą być niekiedy sprowokowane różnymi czynnikami. Do najczęściej spotykanych bodźców wywołujących napady należą: niedostatek snu, infekcje, niesystematyczne leczenie, bodźce świetlne, intensywne oddychanie, zdenerwowanie, alkohol i substancje chemiczne, miesiączka.

Atak padaczki – co robić podczas napadu?

  • umieścić chorego w bezpiecznym miejscu np. z dala od ulicy
  • ułożyć chorego na boku i zapewnić drożność dróg oddechowych
  • zabezpieczyć głowę przed urazem, np. podkładając pod nią dłonie
  • pozostać przy chorym do odzyskania świadomości

Atak padaczki – czego NIE robić podczas napadu?

  • wkładać choremu czegokolwiek między zęby,
  • powstrzymywać napad - krępować ruchy ciała chorego,
  • wzywać pogotowia ratunkowego lub przewozić chorego do szpitala, chyba że chory ma kilka następujących po sobie napadów bez odzyskania świadomości lub napad trwa dłużej niż 7 minut,
  • ingerować w zachowanie chorego w czasie, gdy jest jeszcze w stanie dezorientacji, ponieważ może to niekiedy prowadzić do jego agresji.

Diagnostyka padaczki

U wszystkich chorych, u których wystąpił napad padaczkowy niezbędna jest szczegółowa diagnostyka. Jej celem jest ustalenie rodzaju padaczki, ewentualnych wad rozwojowych, a przede wszystkim, znalezienie przyczyny napadów. Niestety u około 60% chorych nie udaje się ustalić etiologii choroby. Prawidłowe rozpoznanie w dużej mierze decyduje o powodzeniu leczenia. Diagnostyka obejmuje między innymi szczegółowy wywiad z rodzicami lub opiekunami, który powinien objąć wszystkie fazy rozwoju dziecka, począwszy od okresu płodowego. W przypadku starszych dzieci, ważna jest również rozmowa z pacjentem. Istotne jest uzyskanie dokładnego opisu samego napadu. Szacuje się, że 20-30% chorych leczonych z powodu padaczki w rzeczywistości ma zaburzenia napadowe niepadaczkowe. W ramach rozpoznania niezbędne są też między innymi badania neurologiczne oraz psychologiczne, EEG czy też badania genetyczne.

Warto wiedzieć, że nieprawidłowy zapis EEG głowy nie przesądza o istnieniu choroby i odwrotnie. Wiele osób cierpiących na padaczkę ma zapis prawidłowy.

Leczenie padaczki

Padaczkę trzeba leczyć. Przekonanie, że dziecko z niej wyrośnie jest błędem. Im wcześniej rozpocznie się leczenie, tym większa szansa powodzenia. Najważniejszym sposobem leczenia jest podawanie leków. Głównym celem leczenia farmakologicznego jest osiągnięcie jak najlepszej kontroli napadów przy jak najmniejszych działaniach niepożądanych. W około 70% przypadków jest ono skuteczne. Pozostałe przypadki to tzw. padaczki lekooporne. Zastosowanie leków powinno być poprzedzone dokładnym ustaleniem rozpoznania padaczki i jej rodzaju. Leczenie rozpoczyna się podaniem leku, który działa możliwie najbardziej skutecznie na dany typ napadów. Idealne leczenie zakłada stosowanie tylko jednego leku (monoterapia). Nie zawsze jednak jest to możliwe. Lek przeciwpadaczkowy wprowadza się stopniowo, według schematu podanego przez lekarza i pod jego ścisłą kontrolą. Czasem dopiero po wielu miesiącach udaje się dobrać odpowiednie leki, które przyniosą efekty terapeutyczne. Wymaga to od rodziców wiele cierpliwości i zaufania do lekarza. O powodzeniu leczenia decyduje też ścisłe przestrzeganie dawek leków i godzin podawania. Nagłe przerwanie leczenia może doprowadzić do napadów zagrażających życiu. W czasie leczenia wielokrotnie kontroluje się morfologię krwi, próby wątrobowe i stężenie poziomu leków w surowicy oraz wykonuje się inne badania, zależnie od stosowanego leku (np. pole widzenia przy stosowaniu Wigabatryny). Jeśli od ostatniego napadu upłynie około 2-3 lat można próbować odstawić leki. Decyzję o zakończeniu leczenia dziecka podejmują rodzice wspólnie z lekarzem. 

Główne czynniki przemawiające za podjęciem próby odstawienia leczenia padaczki u dzieci to:

  • prawidłowy rozwój intelektualny,
  • brak organicznego uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego,
  • krótki wywiad padaczkowy,
  • prawidłowy zapis EEG.

Leki należy odstawiać stopniowo, najlepiej w ciągu kilku miesięcy, okresowo kontrolując zapis EEG. Zdarza się, w przypadku padaczek lekoopornych, że leczenie farmakologiczne nie przynosi żadnych efektów, wówczas można rozważać metody chirurgiczne. Czasem zdesperowani rodzice poszukują metod niekonwencjonalnych. Jedną z nich jest dieta ketogenna, którą prowadzą niektóre ośrodki medyczne. Niezależnie od wybranej metody leczenia nie należy samowolnie przerywać podawania leków.

Nie istnieje profilaktyka przeciwpadaczkowa

Choroba może pojawić się w każdym wieku. Leczenie padaczki dotyczy tylko objawów. Zatem padaczkę należy traktować jak każdą chorobę przewlekłą, tzn. nauczyć się z nią żyć. Nie jest to łatwe w społeczeństwie, które wykazuje lęk przed kontaktem z osobą cierpiącą na padaczkę, a sami chorzy uważają ją za chorobę wstydliwą i boją się ataków padaczki w miejscu publicznym. Należy pamiętać, że nie jest to choroba zakaźna, a chorzy nie są niebezpieczni. Nadmierne ochranianie chorego dziecka prowadzi do bierności, niskiej samooceny i niechęci do pokonywania trudności. Dzieci z tzw. normą intelektualną powinny uczestniczyć w życiu społecznym na równi z rówieśnikami. Padaczka nie jest przeciwwskazaniem do chodzenia na basen, czy na lekcje wychowania fizycznego. Odpowiednio zabezpieczone dziecko (kask i ochraniacze) może jeździć na rowerze. Jeśli my, dorośli sobie to uświadomimy, wówczas wychowamy pełnosprawne dzieci, które potrafią o siebie zadbać w dorosłym życiu.

Więcej informacji można otrzymać w Stowarzyszeniu na Rzecz Dzieci Chorych na Padaczkę (www.padaczka.pl).

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Jak bezpiecznie usunąć kleszcza?

    Im krótszy czas przyssania kleszcza, tym lepiej. Należy jednak pamiętać, iż nieumiejętne usuwanie powoduje oderwanie tylko odwłoku – w skórze pozostaje główka i tułów kleszcza. Może to przynieść więcej szkody niż kilkudziesięciominutowa zwłoka i usunięcie za pomocą odpowiednich akcesoriów. Jak poprawnie usunąć kleszcza? Jakich błędów unikać?

  • Ukąszenia owadów u dzieci – objawy i pierwsza pomoc. Co stosować na ugryzione miejsca?

    Ukąszenia owadów, zwłaszcza w sezonie letnim, przysparzają sporo problemów, gdyż mogą wywoływać silny świąd, obrzęk w miejscu ukłucia lub nawet prowadzić do zagrażającego życiu wstrząsu anafilaktycznego u osób uczulonych na jad insektów. Jak postępować w przypadku ukąszeń owadów u dzieci? 

  • Goitrogeny – czy musimy ich unikać? Czym są i jak wpływają na tarczycę?

    Słowo dieta u większości z nas powoduje skojarzenie z procesem odchudzania (redukcji masy ciała). Tymczasem dieta odnosi się do codziennego sposobu żywienia każdego z nas. W zależności od tego, jakich wyborów spożywczych dokonujemy, menu może być przykładowo zbilansowane i odpowiadająco zapotrzebowaniu naszego własnego organizmu lub całkowicie odbiegać od potrzeb naszego ciała w danym momencie.  

  • Skrzywienie kręgosłupa – rodzaje, przyczyny, leczenie, rehabilitacja

    Skrzywienie kręgosłupa może być fizjologiczne, wynikające z esowatej budowy ludzkiego kręgosłupa (lordoza oraz kifoza) lub patologiczne, gdy naturalne krzywizny ulegają pogłębieniu (hiperkifozą i hiperlordozą) bądź zniesieniu (zniesienie lordozy szyjnej lub lędźwiowej). Powstałe wówczas wady kręgosłupa mogą być przyczyną dolegliwość i wymagają korekcji. Często występującą wadą postawy, zwłaszcza u dzieci, jest  również boczne skrzywienie kręgosłupa, mogące prowadzić do poważnych zniekształceń sylwetki.  

  • Badanie wolnego płodowego DNA (cffDNA) – na czym polegają i jakie wady genetyczne wykrywają badania NIPT? Kiedy należy je wykonać?

    Badanie wolnego płodowego DNA (cffDNA) to analiza materiału genetycznego dziecka przedostającego się przez łożysko i krążącego we krwi matki. Testy NIPT to nieinwazyjne, bezpieczne badania prenatalne, które pozwalają na oszacowanie z dużym prawdopodobieństwem (choć nie 100%) ryzyka wystąpienia wad genetycznych u płodu oraz określenie płci dziecka. Badanie cffDNA można wykonać już w pierwszym trymestrze – po 10. tygodniu ciąży.

  • Kleszczowe zapalenie mózgu – przyczyny, objawy, leczenie, szczepionka

    Kleszczowe zapalenie mózgu to odzwierzęca choroba zakaźna. Czynnikiem, który ją wywołuje jest ukąszenie kleszcza i przedostanie się do organizmu człowieka wirusa z rodzaju flawiwirusów (rzadko KZM może być spowodowane spożyciem niepasteryzowanego mleka zakażonego zwierzęcia). Objawy kleszczowego zapalenia mózgu obejmują m.in. wysoką gorączkę, silne bóle głowy, wymioty, nudności, objawy oponowe, zaburzenia świadomości, niedowłady, zaburzenia oddychania. Dowiedz się, jak wygląda leczenie KZM oraz jak mu zapobiegać.

  • RTG stawu łokciowego – projekcje i cena prześwietlenia łokcia. Jak interpretować opis rentgenu?

    Badanie rentgenowskie stawu łokciowego wykonywane jest najczęściej w sytuacji jego urazu. W obszarze łokcia przyczepiają się mięśnie, które są zaangażowane zarówno w prostowanie, jak i zginanie przedramienia, nadgarstka i palców. Jest to staw zawiasowy, który jest narażony na wiele urazów, takich jak złamanie, skręcenie i zwichnięcie. Jedną z obrazowych metod diagnostycznych jest wykonanie prześwietlania łokcia. Jak się przygotować do badania i ile kosztuje RTG stawu łokciowego? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Lumbago (postrzał) – co to jest? Przyczyny, objawy, leczenie lumbalgii

    Lumbago, inaczej postrzał lub heksenszus, to zespół bólowy dotyczący odcinka lędźwiowo-krzyżowego kręgosłupa. Ból w dole pleców pojawiający się w przebiegu lumbalgii jest spowodowany przeciążeniem struktur kręgosłupa, do którego może dojść np. na skutek dźwigania ciężkich przedmiotów, braku aktywności fizycznej, długotrwałego przyjmowania pozycji siedzącej lub stojącej, nadwagi i otyłości. Czynnikiem zwiększonego ryzyka wystąpienia lumbago są także zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa. Jakie są domowe sposoby walki z lumbago?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij