Orkisz – wartości odżywcze i wpływ na zdrowie. Dlaczego warto go jeść?
Maria Brzegowy

Orkisz – wartości odżywcze i wpływ na zdrowie. Dlaczego warto go jeść?

Należy do najstarszych gatunków pszenicy – ludzkości znany jest już od wielu wielu wieków. Obecnie wytwarza się z niego m.in. pieczywo, płatki, kasze, makarony oraz mąki. Kto powinien sięgać po produkty wytworzone z orkiszu? Dlaczego warto go jeść? 

Orkisz – co to takiego? 

Orkisz (Triticum spelta L.) należy do grupy najstarszych gatunków pszenicy. Znany jest już od wielu wieków, a starożytni Rzymianie wierzyli, że stanowi pokarm, który daje siłę. Pomimo tego po dziś dzień nie do końca wiadomo, jakie jest jego dokładne pochodzenie. Po licznie przeprowadzonych badaniach uznano, iż orkisz powstał na drodze krzyżowania tetraploidalnych i heksaploidalnych pszenic zwyczajnych.  

Początkowo orkisz uprawiany był między innymi na Półwyspie Skandynawskim, jednak później zaczęto wykorzystywać go także m.in. na terenie Niemiec, Szwajcarii czy Polski. Pszenica orkisz charakteryzuje się wysoką odpornością i łatwą uprawą w gospodarstwach ekologicznych. Posiada wydłużone, łamliwe i wąskie kłosy, może osiągać od 90 do 170 cm wysokości. Niedojrzałe zboże orkiszu odznacza się sinawozielonym zabarwieniem, natomiast dojrzałe przechodzi w kolor brunatny lub słomiano-żółty.  

Orkisz – wartości odżywcze, kalorie i IG 

Ziarno orkiszu stanowi dobre źródło wielu składników odżywczych ważnych dla prawidłowego funkcjonowania naszego organizmu. W porównaniu z ziarnami np. „zwykłej” pszenicy orkisz dostarcza podobnej liczby kalorii, tj. ok. 340 kcal w 100 g produktu suchego. Ma jednak nieco więcej białka (ok. 16 g w porównaniu z 11 g w pszenicy tradycyjnej). Frakcja lipidowa orkiszu to z kolei źródło nienasyconych kwasów tłuszczowych, w tym m.in. kwasu linolowego oraz oleinowego. Orkisz dostarcza także szeregu składników mineralnych, takich jak fosfor, cynk, miedź, mangan, potas, selen, sód, wapń czy żelazo oraz witamin – A, E i witamin z grupy B. Pszenica orkisz to również świetne źródło błonnika pokarmowego (11 g włókna w 100 g suchych ziaren).   

Produkty wytwarzane z orkiszu charakteryzują się niskim bądź średnim indeksem glikemicznym, dzięki czemu w rozsądnych ilościach mogą być spożywane przez np. chorych z podniesionym poziomem glukozy we krwi. 

Orkisz – właściwości. Jaki ma wpływ na zdrowie? 

Część badaczy uważa, że regularne spożywanie orkiszu niesie ze sobą szereg korzyści zdrowotnych. Sugeruje się, iż uwzględnienie go w codziennej diecie może wspomagać leczenie choroby Alzhaimera czy Parkinsona, otyłości (produkty orkiszowe mogą być z powodzeniem stosowane u osób będących na diecie redukcyjnej, gdyż pozwalają na zachowanie dłuższego uczucia sytości), stwardnienia rozsianego, cukrzycy oraz alergii.  

Regularne spożywanie produktów orkiszowych dostarcza nam znacznych ilości błonnika pokarmowego i fitosteroli, które mają wpływ na obniżenie poziomu cholesterolu we krwi. Ponadto będą stabilizować poziom glukozy i zabezpieczać przed jego skokami. Ze względu na dużą zawartość włókna pokarmowego produkty wytwarzane z orkiszu będą również przydatne w przy zaparciach. Dodatkowo wybrane składniki pszenicy orkiszowej pozytywnie oddziałują na naszą pamięć i koncentrację, mogą też opóźniać procesy starzenia. Pszenica orkisz dostarcza również wiele biologicznie aktywnych substancji, w tym m.in. rodanoid, który działa jak naturalny antybiotyk i może wesprzeć w działaniu nasz układ odpornościowy. 

Orkisz – zastosowanie 

Z ziarna orkiszu produkuje się wiele różnych produktów spożywczych. W sklepach dostępne są między innymi: pieczywo, bułki, mąka, kasza, makarony, otręby, płatki, a nawet kawy czy syropy. Ponadto dzięki swoim prozdrowotnym właściwościom orkisz jest również wykorzystywany w kosmetyce. Zawartość kwasu krzemowego w produktach orkiszowych ma wpływ na poprawę kondycji skóry, włosów i paznokci, stąd orkisz wykorzystywany jest do produkcji m.in. kremów, maseczek i innych regenerujących kosmetyków.  

Łuski orkiszu wykorzystywane są do wypełnienia poduszek lub materacy do spania. Uważa się bowiem, że mogą one poprawić pracę układu krążenia, poprawić jakość snu oraz zmniejszyć ból reumatyczny. 

Uczulenie na orkisz 

Według aktualnie dostępnych danych, nie określa się szczególnego wpływu spożywania produktów orkiszowych na częstsze występowanie alergii. Pomimo tego, ze względu na obecność w nich glutenu wyrobów z orkiszu nie powinny spożywać chorzy z celiakią, nietolerancją glutenu oraz osoby stosujące dietę bezglutenową. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Naturalne elektrolity – przegląd najlepszych produktów

    Odpowiedni poziom elektrolitów jest bardzo istotnym elementem prawidłowego funkcjonowania organizmu. Elektrolity są obecne we wszystkich strukturach komórkowych żywego organizmu. Do naturalnych najważniejszych elektrolitów należą: sód, potas, wapń, magnez, chlorki i fosforany.

  • Imbir – jak i kiedy go jeść? Właściwości lecznicze, zastosowanie, przeciwwskazania

    Imbir to roślina o wielu właściwościach zdrowotnych. Wśród nich wymienia się m.in. pomoc w łagodzeniu bólu gardła, mdłości w czasie ciąży czy zgagi. Co więcej, imbir wspomaga trawienie i działa przeciwzapalnie. Na jego bazie tworzy się napoje, syropy czy olejki, ale spożywa się go również na surowo. Jakie jeszcze właściwości ma imbir? Jak go przechowywać? Komu odradza się regularne stosowanie imbiru?

  • Tran – właściwości. Czy tran wpływa na odporność?

    Tran to olej otrzymywany z dorsza atlantyckiego lub innych ryb dorszowatych (olej z wątroby rekina nie jest tranem, ma bowiem inny skład i inne właściwości). Tran zawiera witaminę D i A, a także kwasy omega-3 (DHA i EPA), które mają korzystny wpływ na układ odpornościowy, nerwowy oraz krwionośny. Kiedy stosować olej z wątroby dorsza? Jak wybrać najlepszy tran dla dziecka i dla osoby dorosłej?

  • Lecytyna sojowa (E322) – czym jest i gdzie ją znaleźć? Kiedy należy ją suplementować?

    Lecytyna jako apteczny preparat na pamięć znana jest każdemu, niezależnie od wieku: stosowana jest i przez studentów w trakcie sesji, i przez osoby starsze. Jakie jeszcze zastosowania można jej przypisać? Jakie ma właściwości i do czego służy lecytyna sojowa? Dowiedzmy się więcej. 

  • Glutation – czym jest? Co warto o nim wiedzieć?

    Rozwój nauki powoduje, że jesteśmy w stanie coraz częściej powiązać wybrane cząsteczki chemiczne z dobrym bądź złym stanem badanego organizmu lub wręcz z wybraną jednostką chorobową. Jedną z takich cząsteczek jest glutation. Co to jest? Kiedy zaleca się badać jego poziom? Czy ma właściwości prozdrowotne? Czy możemy wpłynąć na jego ilość w organizmie? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.  

  • Serwatka – jak powstaje i czy jest zdrowa? Właściwości i zastosowanie serwatki

    Można powiedzieć, że podobnie jak jednostki wiele gałęzi przemysłu stara się zagospodarować coś, co niegdyś było uważane za odpad i tym samym ograniczyć liczbę wytwarzanych zanieczyszczeń, a nierzadko zwiększyć zyski. Świetnym tego przykładem jest serwatka. W przemyśle serowarskim stanowiąca odpad, w innych gałęziach przemysłu surowiec, z którego produkuje się preparaty białkowe, biodegradowalne tworzywa czy nawóz. Jakie inne zastosowania ma naturalna serwatka? Do czego możemy wykorzystać tę, która pozostanie po produkcji domowego sera? Czy jest zdrowa?  

  • Picie „twardej wody” jest korzystne dla zdrowia. Jakie są jej zalety?

    Utrudnia mycie rąk, pranie ubrań i powoduje wiele szkód w instalacjach wodno-kanalizacyjnych oraz urządzeniach gospodarstwa domowego, ale w kwestii nawadniania organizmu, tzw. twarda woda jest dobrym wyborem, zwłaszcza dla osób cierpiących na niedobory składników mineralnych. Według Światowej Organizacja Zdrowia nie ma ona negatywnego wpływu na zdrowie, wręcz przeciwnie może dostarczyć wielu korzyści.

  • Foliany – właściwości i źródła folacyny i kwasu foliowego

    Foliany, czyli folacyna i kwas foliowy stanowią szeroką grupę związków, będącymi pochodnymi pteryny, które różnią się stopniem utlenienia i charakteryzują się aktywnością biologiczną kwasu foliowego. Kwas foliowy nie ma toksycznego charakteru, niemniej jego zbyt duże dawki mogą utrudniać rozpoznanie niedokrwistości wywołanej niedoborem witaminy B12. Jakie są objawy niedoboru folianów, co stanowi najlepsze źródła tych związków w pożywieniu oraz jaka jest zalecana dawka dzienna folianów? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij