Imazalil – w jakim celu stosuje się go na cytrusach? Czy jest bezpieczny dla zdrowia?

Imazalil to jedna z substancji, które najczęściej pojawiają się w dyskusjach o bezpieczeństwie żywności, zwłaszcza tej sprowadzanej z ciepłych krajów. Jego obecność na cytrusach budzi obawy konsumentów, ponieważ wiele osób nie wie, do czego właściwie służy i czy może stanowić zagrożenie dla zdrowia. Ten artykuł pozwoli uporządkować najważniejsze fakty i rozwiać wątpliwości dotyczące tego środka.

1. Czym jest imazalil?
2. Na jakich produktach znajduje się imazalil?
3. Imazalil – czy jest szkodliwy dla zdrowia?
4. Jak pozbyć się imazalilu z owoców?
5. Imazalil – najczęściej zadawane pytania

Z tego artykułu dowiesz się:

• czym jest imazalil,
• na jakich produktach można go znaleźć,
• w jakim celu jest stosowany.

Przeczytasz też, co wiadomo o jego bezpieczeństwie, jakie mogą być skutki uboczne ekspozycji oraz w jaki sposób można ograniczyć ryzyko, jeśli chcesz zminimalizować kontakt z tą substancją.

Czym jest imazalil?

Imazalil to syntetyczny fungicyd, czyli środek zwalczający grzyby i pleśnie. Należy do grupy związków imidazolowych i działa poprzez hamowanie produkcji ergosterolu – składnika niezbędnego do budowy błon komórkowych grzybów. Dzięki temu zapobiega rozwojowi mikroorganizmów odpowiedzialnych za psucie owoców podczas transportu i długiego przechowywania. Jest stosowany przede wszystkim po zbiorach, gdy owoce są już zerwane, a ryzyko rozwoju pleśni wzrasta.

Na jakich produktach znajduje się imazalil?

Najczęściej imazalil znajduje się na owocach cytrusowych: pomarańczach, cytrynach, limonkach, grejpfrutach i mandarynkach. Wykorzystuje się go także w ochronie bananów. Sporadycznie trafia również na powierzchnię innych owoców i warzyw. Ze względu na to, że imazalil jest stosowany głównie na skórce, jego pozostałości znajdują się przede wszystkim w zewnętrznej warstwie owoców, a nie w ich miąższu.

W jakim celu jest stosowany imazalil?

Imazalil stosuje się głównie po to, by zabezpieczyć owoce przed gniciem, pleśnieniem i rozwojem chorób grzybowych. Dzięki temu owoce mogą przetrwać długi transport z krajów tropikalnych oraz leżeć w sklepach przez dłuższy czas bez oznak psucia się. Ogranicza to straty w produkcji i dystrybucji, a owoce zachowują świeżość przez kilka tygodni. Dodatkowo fungicyd spowalnia naturalne procesy degradacji skórek, co poprawia ich wygląd i ogranicza wysychanie miąższu. Pomaga także utrzymać stabilną jakość owoców w okresach wysokiej wilgotności, kiedy ryzyko rozwoju drobnoustrojów znacznie wzrasta. Dzięki temu imazalil stał się jednym z najczęściej stosowanych środków ochrony po zbiorach, szczególnie w produkcji cytrusów.

Imazalil – czy jest szkodliwy dla zdrowia?

Kwestia bezpieczeństwa imazalilu zależy przede wszystkim od jego ilości na powierzchni owoców. W dopuszczonych stężeniach, stosowanych zgodnie z regulacjami, uznawany jest za bezpieczny. W sierpniu 2025 roku Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA), opierając się na aktualnym stanie wiedzy na temat imazalilu i jego metabolitów, podniósł limit stosowania tego fungicydu. Jest to zjawisko nietypowe, ponieważ zazwyczaj słyszymy o obniżaniu tego typu limitów. Trzeba jednak podkreślić, że jest to substancja o potwierdzonych właściwościach toksycznych w wysokich dawkach. Badania na zwierzętach wykazały, że duże dawki mogą wpływać na wątrobę, tarczycę czy układ nerwowy, dlatego ustalono limity pozostałości (MRL), których producenci muszą przestrzegać. Jeżeli zaopatrujesz się w owoce ze sprawdzonych źródeł, to codzienne spożywanie miąższu owoców cytrusowych jest bezpieczne, ale pamiętaj, że jedzenie skórki (lub produktów, w których skórka jest wykorzystywana) w dużych ilościach może zwiększać ekspozycję na ten fungicyd.

Skutki uboczne spożycia imazalilu

Po przekroczeniu dopuszczalnych norm imazalil może wywoływać nudności, podrażnienie przewodu pokarmowego, bóle brzucha czy reakcje alergiczne. Niektóre badania sugerują, że długotrwała, wysoka ekspozycja może działać toksycznie na narządy wewnętrzne. W praktyce jednak ryzyko to jest oceniane jako niskie, jeśli spożywa się jedynie obrany miąższ owoców.

Jak pozbyć się imazalilu z owoców?

Najskuteczniejszą metodą jest obieranie owoców ze skórki, ponieważ to na niej znajduje się większość pozostałości. Dokładne mycie pod ciepłą, bieżącą wodą również pomaga, ale nie usuwa imazalilu w stu procentach, zwłaszcza gdy owoce zostały pokryte warstwą wosku. Warto podczas mycia delikatnie pocierać skórkę gąbką lub szczoteczką.

Imazalil – najczęściej zadawane pytania

Czy soda oczyszczona zmywa imazalil z owoców?

Roztwór sody oczyszczonej może pomóc w usunięciu części zanieczyszczeń i osadów, ale nie jest wystarczająco skuteczny, aby całkowicie usunąć imazalil. Substancja może przeniknąć do wosku lub górnych warstw skórki, dlatego mycie, nawet z użyciem sody oczyszczonej, pomaga tylko częściowo.

Czy imazalil jest stosowany w pomidorach?

Stosuje się go głównie w cytrusach i bananach. W przypadku pomidorów jego użycie jest znacznie rzadsze.

Czy imazalil jest stosowany na cytrusach z oznaczeniem „bio”?

Nie. W rolnictwie ekologicznym syntetyczne fungicydy takie jak imazalil są zabronione. Owoce z certyfikatem „bio” nie powinny być zabezpieczane tym środkiem.

Jak sprawdzić, czy na kupionej żywności był stosowany imazalil?

Konsument nie ma możliwości samodzielnego wykrycia imazalilu w warunkach domowych. Informacje o stosowaniu tego fungicydu można znaleźć na etykiecie zbiorczej, czasem w oznaczeniach importerów lub uzyskać bezpośrednio od sprzedawcy. W przypadku owoców ekologicznych stosowanie imazalilu jest zakazane, dlatego wybór certyfikowanych produktów zmniejsza ryzyko ekspozycji.