Mandarynki – wartości odżywcze, kalorie i właściwości. Czy warto je jeść?

Małe, słodkie, lubiane chyba przez wszystkich. Wraz z pomarańczami nieodłącznie kojarzą się z okresem Bożego Narodzenia. Czy mandarynki są zdrowe? Jakimi właściwościami się charakteryzują? Czy mogą wchodzić w skład kosmetyków?

Mandarynki – charakterystyka, rodzaje

Mandarynki należą do owoców cytrusowych (Citrus reticulata). Stanowią największą i najbardziej zmienną grupę spośród innych jadalnych cytrusów. Występują w wielu odmianach, w zależności od warunków uprawy i stref klimatycznych. Każda odmiana dojrzewa i nadaje się do zbioru tylko przez krótki okres, zwykle 6–8 tygodni. Ich największym producentem są Chiny, następnie UE, a dalej USA, Korea Południowa, Argentyna, Japonia i Izrael.

Owoce mandarynki są małej do średniej wielkości, od kształtu spłaszczonego po kulisty. Skórka ma różną grubość, od cienkiej do średniej, o gładkiej, szorstkiej lub kamyczkowej powierzchni. Kolor zarówno skórki, jak i miąższu może być żółty lub od jasno- do ciemnopomarańczowego. Wyrazisty zapach mandarynek częściowo wiąże się z obecnością flawonoidów i związków fenolowych.

Ile kalorii mają mandarynki? Jakie mają wartości odżywcze? (kcal, ig, witaminy)

Mandarynki należą do niskokalorycznych owoców. Jedna średniej wielkości mandarynka (ok. 65 g po obraniu) dostarcza 30 kcal, a ponadto ok. 0,4 g białka, 0,1 g tłuszczów, 6 g węglowodanów oraz 1,2 g błonnika pokarmowego. Mandarynki, podobnie jak inne owoce cytrusowe, są ważnym źródłem przeciwutleniaczy, w tym witaminy C i flawonoidów, jak również pewnych ilości kwasu foliowego oraz potasu. Jednostkowo nie dostarczają niestety zbyt dużej ilości witamin czy składników mineralnych. Mandarynki odznaczają się indeksem glikemicznym równym ok. 30.

Właściwości mandarynek – czy mandarynki są zdrowe?

6 średniej wielkości mandarynek pokrywa zapotrzebowanie na witaminę C w ponad 100%! Dzięki temu mogą one stać się elementem diety pozwalającej na poprawę działania naszego układu odpornościowego. Witamina C zwiększa również wchłanianie żelaza, stąd dodatek świeżych mandarynek do posiłku bogatego w ten minerał (np. kanapek z domową wędliną) będzie pożądany u osób dbających o prawidłowy jego poziom.

Obecność przeciwutleniaczy z kolei stanowi ważny czynnik profilaktyki chorób o charakterze przewlekłym niezakaźnym (dawniej zwanych cywilizacyjnymi), w tym chorób nowotworowych. Potas sprzyja unormowaniu ciśnienia tętniczego krwi, natomiast kwas foliowy powinien znaleźć się w diecie każdej kobiety planującej zajście w ciążę.

Wbrew niektórym przesłankom spożywanie mandarynek nie chroni przed rozwojem cukrzycy, ale ze względu na swój niski indeks glikemiczny owoce te nie będą powodować gwałtownego skoku glukozy we krwi. To sprawia, że mogą się one znaleźć w jadłospisie diabetyków. Niska kaloryczność pozwala na jedzenie mandarynek również i przez osoby odchudzające się albo dbające o utrzymanie stabilnej masy ciała.

Mandarynki – przeciwwskazania do spożywania

Mandarynki należą do bezpiecznych owoców. Mogą je także spożywać osoby borykające się z dolegliwościami związanymi z SIBO (przerost flory bakteryjnej jelita cienkiego) czy IBS (zespół jelita drażliwego) – znajdują się bowiem w kategorii produktów o niskiej zawartości łatwo fermentujących węglowodanów (LOW FODMAP). Większa ilość mandarynek może jednak wywołać u niektórych osób zgagę. Przeciwwskazaniem do spożycia mandarynek będzie oczywiście uczulenie na te owoce.

Zastosowanie mandarynek – w kuchni i w kosmetyce

Mandarynki są spożywane głównie w postaci świeżej. Niewielka część ich produkcji przetwarzana jest na sok albo owoce w puszce. Podobnie jak inne owoce, również i mandarynki świetnie podkreślają smak nie tylko deserów, ale i dań wytrawnych – sałatek z kurczakiem, wrapów czy pieczeni.

Ze skórek mandarynek można uzyskać olejek mandarynkowy, który sprawdzi się zarówno w aromaterapii (np. w kierunku migrenowego bólu głowy), jak i jako surowiec kosmetyczny. W składzie produktu, w którym zostanie wykorzystany, znajdziemy go opisanego jako Citrus Nobilis Peel Oil. Olejek mandarynkowy odznacza się właściwościami antyseptycznymi, zmiękczającymi oraz tonizującymi. Takie kosmetyki będą polecane osobom z cerą tłustą, mieszaną, skłonną do wyprysków, ale też poszarzałą, zmęczoną. Za sprawą przeciwutleniaczy olejek mandarynkowy sprawdzi się także w kosmetykach o działaniu przeciwstarzeniowym.

Mandarynki – na co zwracać uwagę przy wyborze i jak je przechowywać?

Podczas zakupu mandarynek należy zwrócić uwagę, aby owoce cechował świeży aromat i gładka, jędrna skórka pozbawiona przebarwień. Odrzucamy oczywiście owoce nadgniłe, obite.

Przepisy z mandarynkami

Sałatka z kurczakiem i mandarynkami

Pierś z kurczaka pokrój w kostkę, obtocz w ulubionych przyprawach i usmaż. Na talerzu ułóż liście sałaty lodowej, na to cząstki mandarynki, garść kukurydzy konserwowej oraz kurczaka. Łyżkę musztardy połącz z 1 łyżką oliwy, 1/2 łyżeczki miodu, sokiem z cytryny, solą oraz pieprzem. Polej sałatkę sosem.

Ciasto mandarynkowe

4 jajka, 1 i ½ szklanki cukru, ½ szklanki oleju rzepakowego i szczyptę soli dobrze wymieszaj łyżką. Dodaj 3 i ½ szklanki mąki przesianej z 2 łyżeczkami proszku do pieczenia, następnie odsączone pokrojone mandarynki z puszki wraz z zalewą. Ciasto wyłóż do natłuszczonej i wysypanej bułką tartą formy, piecz przez ok. 60 minut w temperaturze ok. 170℃, do suchego patyczka.