×
DOZ.PL Darmowa
aplikacja
DOZ.pl
Zainstaluj

Kolposkopia – wskazania, przygotowanie i przebieg badania kolposkopowego

Kolposkopia to nieinwazyjne badanie, które umożliwia dokładne obejrzenie narządów rodnych kobiety (szyjki macicy, jej dolnego kanału, pochwy i sromu) oraz wykrycie nieprawidłowości, takich jak infekcje czy przedkliniczne postaci raka szyjki macicy. Badanie kolposkopowe jest przeprowadzane za pomocą specjalnego urządzenie optycznego – kolposkopu i jest całkowicie bezbolesne.

Co to jest kolposkopia?

Kolposkopia to badanie polegające na dokładnym oglądaniu szyjki macicy oraz dolnej części jej kanału, a także pochwy oraz sromu pod powiększeniem – za pomocą urządzenia optycznego, kolposkopu.

Dzięki badaniu kolposkopowemu lekarz jest w stanie bardzo dokładnie ocenić wygląd i stan kobiecych narządów, może też zdiagnozować różnego rodzaju choroby oraz infekcje.

W czasie kolposkopii ginekolog jest w stanie ocenić różnego rodzaju nieprawidłowości nabłonka pokrywającego szyjkę macicy, pochwę oraz srom – przede wszystkim lekarz może stwierdzić dysplazję, która jest stanem przedrakowym oraz obecność ewentualnych zmian nowotworowych. Ponadto jest on w stanie zdiagnozować u pacjentki infekcje intymne: może odróżnić infekcję bakteryjną od infekcji grzybiczej oraz od ewentualnego zakażenia pierwotniakiem, jakim jest rzęsistek pochwowy.

Kolposkopia pozwala także na zdiagnozowanie u kobiety zakażenia wirusem brodawczaka ludzkiego, czyli wirusem HPV. Można zatem śmiało powiedzieć, że kolposkopia to bardzo istotne badanie, dzięki niemu bowiem lekarz może zdiagnozować nie tylko infekcje narządów rodnych, ale także nowotwór szyjki macicy.

Jak przebiega kolposkopia i czy jest bolesna?

Badanie kolposkopowe odbywa się w gabinecie ginekologicznym, pacjentka nie musi być do niego przyjmowana na szpitalny oddział. Kobieta zajmuje miejsce na fotelu ginekologicznym, a lekarz zakłada jej do pochwy wziernik, poprzez który będzie mógł obejrzeć wnętrze szyjki macicy. Następnie do wziernika ginekolog zbliża kolposkop i dzięki jego właściwościom powiększającym będzie mógł bardzo dokładnie obejrzeć narządy płciowe kobiety. W początkowej fazie badania kolposkopowego ginekolog dokładnie ocenia wydzielinę z dróg rodnych – już na podstawie samego jej wyglądu jest w stanie wstępnie stwierdzić czy jest to wydzielina prawidłowa, czy też może ma ona związek z zakażeniem grzybiczym, bakteryjnym bądź pierwotniakowym. W razie konieczności lekarz może pobrać taką wydzielinę na posiew, celem dokładnej oceny, jaki patogen doprowadził do jej powstania.

W dalszej kolejności lekarz ogląda nabłonek szyjki macicy, pochwy oraz sromu – najpierw za pomocą roztworu soli fizjologicznej usuwa wydzielinę, następnie zaś ogląda nabłonek, a potem dodatkowo przemywa go jeszcze roztworem 3 proc. kwasu octowego. Może też przeprowadzić próbę z przemywaniem części pochwowej płynem Lugola (jest to tzw. próba jodowa). Następnie ocenia naczynia krwionośne – ich stan i wygląd, bowiem w  dużej mierze dostarczają lekarzowi informacji o tym, czy u kobiety nie rozwija się nowotwór szyjki macicy. Widać zatem, że w przebiegu kolposkopii badanie szyjki macicy jest bardzo dokładne, dzięki czemu lekarz uzyskuje dużo informacji na temat zdrowia pacjentki.

Jeśli lekarz ma jakieś wątpliwości i na podstawie samego tylko obrazu uzyskanego w badaniu kolposkopowym nie jest w stanie postawić dokładnej diagnozy, wtedy też decyduje się na wykonanie kolposkopii z biopsją. Wówczas w czasie badania ginekolog pobiera wycinek  do badania histopatologicznego, którego wynik da już stuprocentowo pewną diagnozę.  

Wiele kobiet zadaje sobie pytanie: czy kolposkopia boli? Otóż odpowiedź jest bardzo prosta – nie, kolposkopia nie boli, nie musi być zatem wykonywana w znieczuleniu. Kolejne pytanie, które zadaje wiele pań przed badaniem brzmi: kolposkopia – ile trwa? Badanie kolposkopowe nie trwa długo, zwykle czas, jaki potrzebny jest lekarzowi do zbadania pacjentki wynosi od kilku do kilkunastu minut. Trzeba pamiętać też o tym, że zwolnienie lekarskie po kolposkopii jest wystawiane przez lekarza bardzo rzadko i zwykle dotyczy ono jedynie dnia, w którym się ono odbyło, a pacjentka nie poszła do pracy – nie ma bowiem wskazań, aby po badaniu pacjentka nie mogła od razu zacząć pracować.

Kolposkopia – kiedy wyniki?

Jeśli w czasie badania lekarz nie musi zdecydować się na biopsję, wówczas wynik kobieta uzyskuje bezpośrednio po zakończeniu badania. W prawidłowym wyniku kolposkopii ginekolog opisuje obecność nabłonka wielowarstwowego płaskiego i walcowatego, które w normalnych warunkach pokrywają szyjkę macicy oraz strefę przekształceń pomiędzy tymi nabłonkami. Nieprawidłowy wynik badania kolposkopowego natomiast obejmuje przede wszystkim zmniejszoną przejrzystość nabłonka w próbie z kwasem octowym. Poza tym jako wynik nieprawidłowy traktuje się także zmieniony rysunek naczyniowy (przede wszystkim są to naczynia atypowe) oraz zmiany w architekturze nabłonka, które przypominają mozaikę, może to też być punkcikowanie, biały nabłonek oraz rogowacenie. Inne obrazy nieprawidłowe w kolposkopii to: kłykciny, brodawczak, nadżerki, zmiany zapalne oraz zmiany zanikowe. Natomiast pola nabłonka, które nie ulegają zabarwieniu w próbie jodowej noszą nazwę obszarów seronegatywnych. W przypadku, kiedy lekarz pobiera wycinek do badania histopatologicznego, na wynik badania kobieta zwykle musi poczekać około dwóch tygodni.

Jakie są wskazania do badania kolposkopowego?

Przede wszystkim podstawom wskazaniem do badania kolposkopowego jest uzyskany przez pacjentkę nieprawidłowy wynik badania cytologicznego – kolposkopia jest w tym przypadku badaniem weryfikującym. Ponadto wskazaniem do badania kolposkopowego są także: przewlekające się stany zapalne, upławy, które nie ustępują pomimo leczenia, jak również potwierdzona wcześniejszym testem obecność zakażenia wirusem HPV. Kolejnym wskazaniem do kolposkopii są widoczne gołym okiem zmiany znajdujące się na sromie czy w pochwie (kłykciny, różnego rodzaju nadżerki, polipy, niegojące się otarcia). Badanie kolposkopowe jest też wykonywane u kobiet, które skarżą się z powodu plamień i nieprawidłowych krwawień z dróg rodnych .

Jak przygotować się do badania kolposkopowego szyjki macicy?

Przede wszystkim na kilka dni przed planowanym badaniem zabronione jest współżycie (współżycie jest też odradzane do 7 dni po badaniu, jeśli w jego czasie pobrane były wycinki). Okres kilku dni przed badaniem powinien też być okresem bez wykonywania irygacji pochwy i stosowania jakichkolwiek leków dopochwowych. Trzeba pamiętać o tym, aby kolposkopia nie odbywała się też w czasie miesiączki. Przed samym badaniem należy także poinformować lekarza o ewentualnym uczuleniu na jod. Kobiety, które mają problem z zaburzeniami krzepnięcia, również powinny o tym poinformować lekarza wykonującego badanie. Przyjmowanie tabletek antykoncepcyjnych natomiast nie stanowi przeciwwskazania do wykonania badania.

Kolposkopia w ciąży

Czy kolposkopia w ciąży jest bezpieczna? Jeśli lekarz prowadzący zdecyduje, że z jakiegoś powodu kobieta ciężarna powinna poddać się badaniu kolposkopowemu, to przyszła mama może to zrobić bez jakichkolwiek obaw. Badanie to bowiem jest zarówno bezpieczne dla niej, jak i dla jej nienarodzonego jeszcze dziecka.  

Kolposkopia – cena

Cena kolposkopii jest w dużej mierze uzależniona od miasta, w którym będzie wykonywane badanie (im większe miasto, tym większa cena) oraz od kwalifikacji lekarza, który będzie badanie przeprowadzał. Zwykle trzeba być przygotowany na wydatek wahający się pomiędzy 200 a 500 zł.

Bibliografia  zwiń/rozwiń

  1. T. Pisarski, Położnictwo i ginekologia, PZWL, Warszawa 2002.
  2. G. Bręborowicz, Położnictwo i ginekologia, PZWL, Warszawa 2013.
  3. G. Bęborowicz, Położnictwo i ginekologia – repetytorium, PZWL, Warszawa 2010.

Podziel się: