Kobieta z nadżerką szyjki macicy rozmawia z lekarzem w gabinecie ginekologicznym
Kamila Gniady

Nadżerka szyjki macicy (ektopia) – przyczyny, objawy, metody leczenia

Termin „nadżerka szyjki macicy" oznacza ubytek błony śluzowej. Często jest on nieprawidłowo stosowany na określenie ektopii, która jest zupełnie innym schorzeniem. Rzekoma nadżerka szyjki macicy (tak brzmi inna nazwa ektopii) to zastępowanie nabłonka płaskiego fizjologicznie pokrywającego tarczę szyjki macicy, nabłonkiem gruczołowym. Zazwyczaj nie daje ona żadnych objawów, a kobieta dowiaduje się o jej istnieniu podczas rutynowego badania ginekologicznego. Kiedy ektopia wymaga szerszej diagnostyki i leczenia? Jakie metody usunięcia „nadżerki" szyjki macicy stosuje się najczęściej?

Czym jest nadżerka szyjki macicy, a czym ektopia?

W prawidłowych warunkach na tarczy szyjki macicy, a zatem w jej części pochwowej, w okolicy ujścia zewnętrznego, występuje nabłonek wielowarstwowy płaski, zwykle o jasnoróżowej barwie. Wszystkie obszary o barwie żywoczerwonej nazwane są erytroplakią i mogą być spowodowane różnymi przyczynami.

Jedną z nich jest ektopia. Schorzenie ma charakter łagodny i zwykle dotyczy kobiet w wieku rozrodczym przyjmujących dwuskładnikową antykoncepcję hormonalną, jak również ciężarnych – jest związane z rosnącym poziomem estrogenów. W ektopii dochodzi do przemieszczenia się nabłonka gruczołowego z kanału szyjki macicy, gdzie występuje prawidłowo, do tarczy szyjki macicy. 

Jak wygląda nadżerka szyjki macicy? Ektopia (nadżerka rzekoma) jest zwykle obszarem o czerwonej barwie, występuje u ok. 30% zgłaszających się na wizyty ginekologiczne kobiet. Bardzo często ektopia jest błędnie nazywana, zarówno przez lekarzy jak i pacjentki, nadżerką szyjki macicy. Tymczasem nadżerka prawdziwa jest ubytkiem powierzchownie występującego nabłonka, a jej przyczyną mogą być toczące się zmiany zapalne oraz urazy. Pamiętajmy, że ektopia nie jest wczesnym stadium czy objawem rozwijającego się nowotworu złośliwego. 

„Nadżerka” szyjki macicy – objawy

Zazwyczaj ektopia szyjki macicy pozostaje bezobjawowa i jest wykrywana przypadkowo podczas kontrolnych wizyt ginekologicznych, a pacjentka nie ma pojęcia o jej istnieniu. Czasami zdarza się jednak, że ektopia powoduje pewne dolegliwości, jednak nie są one charakterystyczne i mogą być początkowo wiązane przez kobietę z innymi schorzeniami. Wśród możliwych objawów „nadżerki” szyjki macicy wyróżniamy m.in. zwiększoną wydzielinę z dróg rodnych, upławy (najczęściej) oraz krwawienia samoistne (bez uchwytnej przyczyny) i po stosunku. Zdarza się również, że ektopia przyczynia się do częstszych infekcji w obrębie dróg rodnych i wówczas objawy obu schorzeń mogą się nakładać. 

Polecane dla Ciebie

„Nadżerka” szyjki macicy – rozpoznanie

Rozpoznanie ektopii (rzekomej nadżerki szyjki macicy) rozpoczyna się od przeprowadzenia badania ginekologicznego. Wówczas za pomocą odpowiednio dobranego wziernika lekarz może uwidocznić czerwoną „plamkę” na tarczy szyjki macicy, która może okazać się właśnie ektopią. Jednak, ponieważ zmiana powinna być różnicowana także z innymi schorzeniami, w tym z „prawdziwą” nadżerką czy zmianami nowotworowymi, dalsze postępowanie wymaga przeprowadzenia badań diagnostycznych, które umożliwią postawienie ostatecznego rozpoznania. 

Jednym z dwóch obowiązkowych badań w diagnostyce ektopii jest cytologia szyjki macicy. Badanie cytologiczne pozwala na wykrycie stanów przedrakowych i komórek nowotworowych, a także zmian, których podłoże często stanowi przewlekły stan zapalny. Kolejnym krokiem jest przeprowadzenie kolposkopii, podczas której ginekolog za pomocą specjalnego mikroskopu ogląda zmienione obszary, które wcześniej zostały wybarwione specjalnie do tego przygotowanymi barwnikami. Badanie kolposkopowe nie jest bolesne.

„Nadżerka” szyjki macicy – metody leczenia

Jeżeli ektopia pozostaje bezobjawowa, to zgodnie z najnowszymi wytycznymi nie zachodzi konieczność podejmowania dalszych działań i jej leczenia. W przypadku nieprawidłowej cytologii czy niepokojących objawów, takich jak krwawienia, początkowo wdraża się leczenie wyciszające stan zapalny (zazwyczaj w postaci globulek dopochwowych), a następnie, jeśli okaże się ono nieskuteczne, stosuje się leczenie zabiegowe.

W przypadku ektopii bezobjawowej nie zaleca się leczenia zabiegowego, bowiem może ono prowadzić do tworzenia się twardych blizn na szyjce macicy, jest to szczególnie częste w przypadku elektrokoagulacji. Czasami, jeśli np. zmiany są rozległe i dotyczą starszych pacjentek, wskazane może okazać się leczenie chirurgiczne, polegające na wycięciu fragmentu szyjki macicy. Zdarza się również, że ektopia wycofuje się samoistnie i nie jest konieczne dalsze postępowanie. Pamiętajmy, że przed leczeniem zabiegowym „nadżerki” szyjki macicy konieczne jest wyleczenie stanu zapalnego i zgłoszenie się do zabiegu z aktualną cytologią. 

Elektrokoagulacja i elektrokonizacja

Są to metody elektrochirurgicznego usuwania nadżerek szyjki macicy w których za pomocą prądu o niskim natężeniu „wypala się” zmiany miejscowe (elektrokoagulacja) lub rozległe (elektrokonizacja), gdzie zachodzi potrzeba pobrania większej ilości tkanek do badania histopatologicznego. 

Elektrokonizację można wykonać w warunkach ambulatoryjnych i nie jest do tego konieczny pobyt w szpitalu. Pamiętajmy, że bezwzględnym przeciwskazaniem do wykonania zabiegu jest występowanie stanu zapalnego w obrębie dróg rodnych. Najlepszym momentem na wykonanie elektrokonizacji jest okres tuż po zakończonym krwawieniu miesiączkowym. Zabieg jest przeprowadzany w znieczuleniu miejscowym i może powodować jedynie niewielki dyskomfort. W przypadku obaw o dolegliwości bólowe, przez zabiegiem można przyjąć dawkę leku przeciwbólowego, o ile nie występują do niego przeciwskazania. Na zabieg zgłaszamy się na czczo. Po zabiegu powinno się powstrzymać od współżycia przynajmniej do następnego cyklu, a w trakcie najbliższej miesiączki wskazane jest zrezygnowanie z tamponów. 

Krioterapia

Zabieg polega na lokalnym wymrożeniu tkanki za pomocą rozprężającego się ciekłego azotu. Minusem tego rodzaju postępowania jest brak możliwości pobrania tkanek do badania histopatologicznego. Zabieg powinien być wykonany zaraz po zakończonej miesiączce, aby zagwarantować jak najdłuższy czas możliwości gojenia bez towarzyszącego krwawienia. Wymrażanie nadżerki to bezbolesna i bezkrwawa metoda usuwania ektopii.

Fotokoagulacja

Kolejną metodą leczenia ektopii jest laseroterapia, inaczej nazywana fotokoagulacją. Polega ona na skierowaniu wiązki lasera na zmienione chorobowo miejsce. Takie postępowanie nie wymaga szczególnego okresu rekonwalescencji, nie powoduje dolegliwości bólowych ani nadmiernego krwawienia. 

„Nadżerka” szyjki macicy w ciąży

Ektopia w trakcie trwania ciąży jest dość częstym zjawiskiem z związku ze zmieniającymi się poziomami hormonów. Dość często występujące wówczas krwawienie może być powodem do niepokoju wśród pacjentek. W większości metod leczenia ektopii, ciąża jest przeciwskazaniem do ich wdrożenia. Nierzadko zdarza się również, że ektopia ustępuje samoistnie w ciągu 3 do 6 miesięcy po porodzie.

  1. G. H. Bręborowicz, Położnictwo i ginekologia, t. 2, PZWL, Warszawa 2014, s. 820-830.
  2. E. Stefanowicz, Ektopia („nadżerka”) szyjki macicy, „mp.pl” [online], https://www.mp.pl/pacjent/ginekologia/choroby/260738,ektopia-nadzerka-szyjki-macicy, [dostęp:] 28.11.2021.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Jak powstaje nowotwór?

    Nowotwory są główną przyczyną zgonów na świecie. Szacuje się, że w Polsce choruje na nie ponad milion osób, a ok. 100 tys. umiera. Niestety, statystyki te z roku na rok są coraz mniej optymistyczne. Jak powstaje nowotwór? Czy da się zapobiec jego rozwojowi?

  • Gorączka plamista Gór Skalistych – przyczyny, objawy, leczenie

    Dla przeciętnego Polaka gorączka plamista Gór Skalistych brzmi niezwykle egzotycznie. Nie da się ukryć, że choroba w Polsce jest bardzo rzadko spotykana. Zagrożenie jest jednak realne, zwłaszcza dla osób, które podróżują do Stanów Zjednoczonych.

  • Zatrucie nikotynowe – objawy, leczenie przedawkowania

    Objawy zatrucia nikotyną zależne są głównie od liczby wypalonych papierosów. Uznaje się, że aby doszło do wystąpienia zatrucia nikotynowego, konieczne jest przyjęcie w krótkim czasie ok. 4-8 mg nikotyny. Podstawą oczyszczania organizmu z nikotyny jest oczywiście rzucenie palenia papierosów. Większość nikotyny dostarczanej wraz z wypalanym papierosem wydalana jest niemal natychmiastowo przez nerki.

  • WZW C – przyczyny, objawy, czynniki ryzyka wirusowego zapalenia wątroby typu C

    Wirusowe zapalenie wątroby typu C (HCV) to choroba wywołana przez wirusa zapalenia wątroby typu C. Choroba ta jest często nazywana „cichym zabójcą”, ponieważ wczesne stadium infekcji często nie daje objawów, a osoba zakażona może przez wiele lat nie wiedzieć, że jest chora. Wirusowe zapalenie wątroby typu C może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak marskość wątroby, rak wątrobowokomórkowy i niewydolność wątroby, jeśli nie zostanie zdiagnozowane i leczone na czas. Objawy wirusowego zapalenia wątroby typu C mogą obejmować zmęczenie, utratę apetytu, nudności i wymioty, bóle brzucha, ciemny mocz, żółtaczkę, świąd skóry czy bóle stawów.

  • Perforacja jelita – przyczyny, objawy, leczenie

    Perforacja jelita to bardzo poważne schorzenie, które wymaga natychmiastowej interwencji lekarskiej. Nieleczone może doprowadzić do śmierci. Jak rozpoznać przedziurawione jelito i co jest jego przyczyną? Jak wygląda leczenie i czy może się objeść bez interwencji chirurga?

  • Chłoniak – objawy, leczenie, rokowania i rodzaje nowotworu układu chłonnego

    Chłoniakiem określa się nieprawidłowy rozrost tkanki limfatycznej. Jednoznaczne wyjaśnienie pochodzenia chłoniaków i przyczyn ich występowania nadal pozostaje wyzwaniem dla współczesnej medycyny. Podstawą leczenia wszystkich rodzajów chłoniaków jest chemioterapia.

  • By-passy, czyli pomostowanie aortalno-wieńcowe – na czym polega ten zabieg?

    Pojęcie by-passów, używane często w środowisku medycznym, nadal nie jest do końca jasne dla reszty społeczeństwa. Pomostowanie aortalno-wieńcowe umożliwia doprowadzenie krwi do serca, co jest szczególnie istotne w przypadku m.in. zablokowania tętnic wieńcowych przez blaszki miażdżycowe.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij