Nadżerka szyjki macicy – jak wygląda? Jak się leczy ektopię? - portal DOZ.pl
Kobieta z nadżerką szyjki macicy rozmawia z lekarzem w gabinecie ginekologicznym
Kamila Gniady

Nadżerka szyjki macicy (ektopia) – przyczyny, objawy, metody leczenia

Termin „nadżerka szyjki macicy" oznacza ubytek błony śluzowej. Często jest on nieprawidłowo stosowany na określenie ektopii, która jest zupełnie innym schorzeniem. Rzekoma nadżerka szyjki macicy (tak brzmi inna nazwa ektopii) to zastępowanie nabłonka płaskiego fizjologicznie pokrywającego tarczę szyjki macicy, nabłonkiem gruczołowym. Zazwyczaj nie daje ona żadnych objawów, a kobieta dowiaduje się o jej istnieniu podczas rutynowego badania ginekologicznego. Kiedy ektopia wymaga szerszej diagnostyki i leczenia? Jakie metody usunięcia „nadżerki" szyjki macicy stosuje się najczęściej?

Czym jest nadżerka szyjki macicy, a czym ektopia?

W prawidłowych warunkach na tarczy szyjki macicy, a zatem w jej części pochwowej, w okolicy ujścia zewnętrznego, występuje nabłonek wielowarstwowy płaski, zwykle o jasnoróżowej barwie. Wszystkie obszary o barwie żywoczerwonej nazwane są erytroplakią i mogą być spowodowane różnymi przyczynami.

Jedną z nich jest ektopia. Schorzenie ma charakter łagodny i zwykle dotyczy kobiet w wieku rozrodczym przyjmujących dwuskładnikową antykoncepcję hormonalną, jak również ciężarnych – jest związane z rosnącym poziomem estrogenów. W ektopii dochodzi do przemieszczenia się nabłonka gruczołowego z kanału szyjki macicy, gdzie występuje prawidłowo, do tarczy szyjki macicy. 

Jak wygląda nadżerka szyjki macicy? Ektopia (nadżerka rzekoma) jest zwykle obszarem o czerwonej barwie, występuje u ok. 30% zgłaszających się na wizyty ginekologiczne kobiet. Bardzo często ektopia jest błędnie nazywana, zarówno przez lekarzy jak i pacjentki, nadżerką szyjki macicy. Tymczasem nadżerka prawdziwa jest ubytkiem powierzchownie występującego nabłonka, a jej przyczyną mogą być toczące się zmiany zapalne oraz urazy. Pamiętajmy, że ektopia nie jest wczesnym stadium czy objawem rozwijającego się nowotworu złośliwego. 

„Nadżerka” szyjki macicy – objawy

Zazwyczaj ektopia szyjki macicy pozostaje bezobjawowa i jest wykrywana przypadkowo podczas kontrolnych wizyt ginekologicznych, a pacjentka nie ma pojęcia o jej istnieniu. Czasami zdarza się jednak, że ektopia powoduje pewne dolegliwości, jednak nie są one charakterystyczne i mogą być początkowo wiązane przez kobietę z innymi schorzeniami. Wśród możliwych objawów „nadżerki” szyjki macicy wyróżniamy m.in. zwiększoną wydzielinę z dróg rodnych, upławy (najczęściej) oraz krwawienia samoistne (bez uchwytnej przyczyny) i po stosunku. Zdarza się również, że ektopia przyczynia się do częstszych infekcji w obrębie dróg rodnych i wówczas objawy obu schorzeń mogą się nakładać. 

Polecane dla Ciebie

„Nadżerka” szyjki macicy – rozpoznanie

Rozpoznanie ektopii (rzekomej nadżerki szyjki macicy) rozpoczyna się od przeprowadzenia badania ginekologicznego. Wówczas za pomocą odpowiednio dobranego wziernika lekarz może uwidocznić czerwoną „plamkę” na tarczy szyjki macicy, która może okazać się właśnie ektopią. Jednak, ponieważ zmiana powinna być różnicowana także z innymi schorzeniami, w tym z „prawdziwą” nadżerką czy zmianami nowotworowymi, dalsze postępowanie wymaga przeprowadzenia badań diagnostycznych, które umożliwią postawienie ostatecznego rozpoznania. 

Jednym z dwóch obowiązkowych badań w diagnostyce ektopii jest cytologia szyjki macicy. Badanie cytologiczne pozwala na wykrycie stanów przedrakowych i komórek nowotworowych, a także zmian, których podłoże często stanowi przewlekły stan zapalny. Kolejnym krokiem jest przeprowadzenie kolposkopii, podczas której ginekolog za pomocą specjalnego mikroskopu ogląda zmienione obszary, które wcześniej zostały wybarwione specjalnie do tego przygotowanymi barwnikami. Badanie kolposkopowe nie jest bolesne.

„Nadżerka” szyjki macicy – metody leczenia

Jeżeli ektopia pozostaje bezobjawowa, to zgodnie z najnowszymi wytycznymi nie zachodzi konieczność podejmowania dalszych działań i jej leczenia. W przypadku nieprawidłowej cytologii czy niepokojących objawów, takich jak krwawienia, początkowo wdraża się leczenie wyciszające stan zapalny (zazwyczaj w postaci globulek dopochwowych), a następnie, jeśli okaże się ono nieskuteczne, stosuje się leczenie zabiegowe.

W przypadku ektopii bezobjawowej nie zaleca się leczenia zabiegowego, bowiem może ono prowadzić do tworzenia się twardych blizn na szyjce macicy, jest to szczególnie częste w przypadku elektrokoagulacji. Czasami, jeśli np. zmiany są rozległe i dotyczą starszych pacjentek, wskazane może okazać się leczenie chirurgiczne, polegające na wycięciu fragmentu szyjki macicy. Zdarza się również, że ektopia wycofuje się samoistnie i nie jest konieczne dalsze postępowanie. Pamiętajmy, że przed leczeniem zabiegowym „nadżerki” szyjki macicy konieczne jest wyleczenie stanu zapalnego i zgłoszenie się do zabiegu z aktualną cytologią. 

Elektrokoagulacja i elektrokonizacja

Są to metody elektrochirurgicznego usuwania nadżerek szyjki macicy w których za pomocą prądu o niskim natężeniu „wypala się” zmiany miejscowe (elektrokoagulacja) lub rozległe (elektrokonizacja), gdzie zachodzi potrzeba pobrania większej ilości tkanek do badania histopatologicznego. 

Elektrokonizację można wykonać w warunkach ambulatoryjnych i nie jest do tego konieczny pobyt w szpitalu. Pamiętajmy, że bezwzględnym przeciwskazaniem do wykonania zabiegu jest występowanie stanu zapalnego w obrębie dróg rodnych. Najlepszym momentem na wykonanie elektrokonizacji jest okres tuż po zakończonym krwawieniu miesiączkowym. Zabieg jest przeprowadzany w znieczuleniu miejscowym i może powodować jedynie niewielki dyskomfort. W przypadku obaw o dolegliwości bólowe, przez zabiegiem można przyjąć dawkę leku przeciwbólowego, o ile nie występują do niego przeciwskazania. Na zabieg zgłaszamy się na czczo. Po zabiegu powinno się powstrzymać od współżycia przynajmniej do następnego cyklu, a w trakcie najbliższej miesiączki wskazane jest zrezygnowanie z tamponów. 

Krioterapia

Zabieg polega na lokalnym wymrożeniu tkanki za pomocą rozprężającego się ciekłego azotu. Minusem tego rodzaju postępowania jest brak możliwości pobrania tkanek do badania histopatologicznego. Zabieg powinien być wykonany zaraz po zakończonej miesiączce, aby zagwarantować jak najdłuższy czas możliwości gojenia bez towarzyszącego krwawienia. Wymrażanie nadżerki to bezbolesna i bezkrwawa metoda usuwania ektopii.

Fotokoagulacja

Kolejną metodą leczenia ektopii jest laseroterapia, inaczej nazywana fotokoagulacją. Polega ona na skierowaniu wiązki lasera na zmienione chorobowo miejsce. Takie postępowanie nie wymaga szczególnego okresu rekonwalescencji, nie powoduje dolegliwości bólowych ani nadmiernego krwawienia. 

„Nadżerka” szyjki macicy w ciąży

Ektopia w trakcie trwania ciąży jest dość częstym zjawiskiem z związku ze zmieniającymi się poziomami hormonów. Dość często występujące wówczas krwawienie może być powodem do niepokoju wśród pacjentek. W większości metod leczenia ektopii, ciąża jest przeciwskazaniem do ich wdrożenia. Nierzadko zdarza się również, że ektopia ustępuje samoistnie w ciągu 3 do 6 miesięcy po porodzie.

  1. G. H. Bręborowicz, Położnictwo i ginekologia, t. 2, PZWL, Warszawa 2014, s. 820-830.
  2. E. Stefanowicz, Ektopia („nadżerka”) szyjki macicy, „mp.pl” [online], https://www.mp.pl/pacjent/ginekologia/choroby/260738,ektopia-nadzerka-szyjki-macicy, [dostęp:] 28.11.2021.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Zawroty głowy – przyczyny, objawy, leczenie

    Zawroty głowy mogą być spowodowane na przykład zbyt gwałtowną zmianą pozycji czy odwróceniem głowy i wówczas są zjawiskiem fizjologicznym. Czasem jednak mogą być wynikiem poważniejszych dolegliwości. Jakich?

  • Czkawka – przyczyny i leczenie

    Czkawka (łac. singultus) w większości przypadków bywa zjawiskiem całkowicie fizjologicznym oraz powszechnym. Jednakże uporczywa czkawka, która utrudnia funkcjonowanie, może być objawem chorób układu trawiennego i nerwowego. Z tego względu, mimo pozornie błahego charakteru, nie należy jej lekceważyć, a przy występowaniu innych niepokojących objawów koniecznie należy skonsultować się ze specjalistą. Czym jest czkawka? Co może oznaczać? Jak się jej pozbyć? Odpowiadamy w poniższym artykule.

  • Kolka wątrobowa – przyczyny, objawy, leczenie i domowe sposoby na atak kolki żółciowej

    Kolka wątrobowa (żółciowa) objawia się jako silny i nagły ból pod prawym łukiem żebrowym, który może trwać nawet kilka godzin. Wynika z zaburzonej pracy pęcherzyka żółciowego. Kto najbardziej jest narażony na kolkę wątrobową i w jaki sposób można złagodzić ból, który jej towarzyszy?

  • Hipertermia (przegrzanie) organizmu – objawy, przyczyny, pierwsza pomoc

    Fala upałów przetaczająca się nad krajem sprzyja wystąpieniu hipertermii. Do przegrzania organizmu dochodzi na skutek zaburzenia mechanizmów termoregulacji i niemożności oddania wytworzonego przez organizm ciepła. Szczególnie narażone na jego wystąpienie są noworodki i osoby starsze. Jak rozpoznać hipertermię? I jak wygląda pierwsza pomoc w przypadku podejrzenia udaru cieplnego?

  • Wyciek z sutka – jakie są przyczyny, co może oznaczać?

    Wyciek z sutka to niepokojący objaw, który dotyczy kobiet, ale może także występować u mężczyzn. Czasem przyczyną wycieku z sutka u kobiet jest po prostu ciąża, ale często jest to oznaka poważnych zmian chorobowych, które wymagają pilnej konsultacji z lekarzem. Bardzo ważną informacją jest kolor wycieku z sutka – to wskazówka, jaka choroba może się za tym kryć.

  • Co zrobić, kiedy ugryzie kleszcz?

    Choć chyba nikt ich nie lubi, to kleszcze stanowią nieodłączny element polskiego lata i ciepłych dni. Musimy zatem wiedzieć, jak z nimi postępować – tym bardziej, że konsekwencje ugryzienia przez kleszcze potrafią stanowić dla ludzi wielkie niebezpieczeństwo. 

  • Zaparcia u niemowląt

    Zaparcia u niemowląt, inaczej zatwardzenia, to problem, który bardzo często niepokoi rodziców. Długie nieoddawanie stolca może mieć wiele przyczyn, w tym zmiana diety, czy też alergia pokarmowa, a nawet wada anatomiczna. Według gastroenterologów dziecięcych, zaparcia u niemowląt to najczęstsza dolegliwość kliniczna. Co stosować na zaparcia u niemowląt?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij