Kobieta z nadżerką szyjki macicy rozmawia z lekarzem w gabinecie ginekologicznym
Kamila Gniady

Nadżerka szyjki macicy (ektopia) – przyczyny, objawy, metody leczenia

Termin „nadżerka szyjki macicy” oznacza ubytek błony śluzowej. Często jest on nieprawidłowo stosowany na określenie ektopii, która jest zupełnie innym schorzeniem. Rzekoma nadżerka szyjki macicy (tak brzmi inna nazwa ektopii) to zastępowanie nabłonka płaskiego, który fizjologicznie pokrywa tarczę szyjki macicy, nabłonkiem gruczołowym. Zazwyczaj nie daje ona żadnych objawów, a kobieta dowiaduje się o jej istnieniu podczas rutynowego badania ginekologicznego. Kiedy ektopia wymaga szerszej diagnostyki i leczenia? Jakie metody usunięcia „nadżerki” szyjki macicy stosuje się najczęściej?

  1. Czym jest nadżerka szyjki macicy, a czym ektopia?
  2. „Nadżerka” szyjki macicy – objawy
  3. „Nadżerka” szyjki macicy – rozpoznanie
  4. „Nadżerka” szyjki macicy – metody leczenia
  5. „Nadżerka” szyjki macicy w ciąży

Czym jest nadżerka szyjki macicy, a czym ektopia?

W prawidłowych warunkach na tarczy szyjki macicy, a zatem w jej części pochwowej, w okolicy ujścia zewnętrznego, występuje nabłonek wielowarstwowy płaski, zwykle o jasnoróżowej barwie. Wszystkie obszary o barwie żywoczerwonej nazywane są erytroplakią i mogą być spowodowane różnymi przyczynami.

Jedną z nich jest ektopia. Schorzenie ma charakter łagodny i zwykle dotyczy kobiet w wieku rozrodczym przyjmujących dwuskładnikową antykoncepcję hormonalną, jak również kobiet ciężarnych – jest wtedy związane z rosnącym poziomem estrogenów. W ektopii dochodzi do przemieszczenia się nabłonka gruczołowego z kanału szyjki macicy, gdzie występuje prawidłowo, do tarczy szyjki macicy.

Jak wygląda nadżerka szyjki macicy? Ektopia (nadżerka rzekoma) jest zwykle obszarem o czerwonej barwie, występuje u ok. 30% zgłaszających się na wizyty ginekologiczne kobiet. Bardzo często ektopia jest błędnie nazywana nadżerką szyjki macicy – zarówno przez lekarzy, jak i pacjentki. Tymczasem nadżerka prawdziwa jest ubytkiem powierzchownie występującego nabłonka, a jej przyczyną mogą być toczące się zmiany zapalne oraz urazy. Pamiętajmy, że ektopia nie jest wczesnym stadium czy objawem rozwijającego się nowotworu złośliwego.

„Nadżerka” szyjki macicy – objawy

Zazwyczaj ektopia szyjki macicy pozostaje bezobjawowa i jest wykrywana przypadkowo podczas kontrolnych wizyt ginekologicznych, a pacjentka nie ma pojęcia o jej istnieniu. Mimo to czasami zdarza się, że ektopia powoduje pewne dolegliwości, jednak nie są one charakterystyczne i mogą być początkowo wiązane przez kobietę z innymi schorzeniami. Wśród możliwych objawów „nadżerki” szyjki macicy wyróżniamy m.in. zwiększoną wydzielinę z dróg rodnych, upławy (najczęściej) oraz krwawienia samoistne (bez uchwytnej przyczyny) i po stosunku. Zdarza się również, że ektopia przyczynia się do częstszych infekcji w obrębie dróg rodnych i wówczas objawy obu schorzeń mogą się nakładać.

Powiązane produkty

„Nadżerka” szyjki macicy – rozpoznanie

Rozpoznanie ektopii (rzekomej nadżerki szyjki macicy) rozpoczyna się od przeprowadzenia badania ginekologicznego. Wówczas za pomocą odpowiednio dobranego wziernika lekarz może uwidocznić czerwoną „plamkę” na tarczy szyjki macicy, która może okazać się właśnie ektopią. Jednak ponieważ zmiana powinna być różnicowana także z innymi schorzeniami, w tym z prawdziwą nadżerką czy zmianami nowotworowymi, dalsze postępowanie wymaga przeprowadzenia badań diagnostycznych, które umożliwią postawienie ostatecznego rozpoznania.

Jednym z dwóch obowiązkowych badań w diagnostyce ektopii jest cytologia szyjki macicy. Badanie cytologiczne pozwala na wykrycie stanów przedrakowych i komórek nowotworowych, a także zmian, których podłoże często stanowi przewlekły stan zapalny. Kolejnym krokiem jest przeprowadzenie kolposkopii, podczas której ginekolog za pomocą specjalnego mikroskopu ogląda zmienione obszary, które wcześniej zostały wybarwione specjalnie do tego przygotowanymi barwnikami. Badanie kolposkopowe nie jest bolesne.

„Nadżerka” szyjki macicy – metody leczenia

Jeżeli ektopia pozostaje bezobjawowa, to zgodnie z najnowszymi wytycznymi nie zachodzi konieczność podejmowania dalszych działań i jej leczenia. W przypadku nieprawidłowej cytologii czy niepokojących objawów takich jak krwawienia, początkowo wdraża się leczenie wyciszające stan zapalny (zazwyczaj w postaci globulek dopochwowych), a następnie – jeśli okaże się ono nieskuteczne – stosuje się leczenie zabiegowe.

W przypadku ektopii bezobjawowej nie zaleca się leczenia zabiegowego, może ono bowiem prowadzić do tworzenia się twardych blizn na szyjce macicy, jest to szczególnie częste w przypadku elektrokoagulacji. Czasami, jeśli np. zmiany są rozległe i dotyczą starszych pacjentek, wskazane może okazać się leczenie chirurgiczne, polegające na wycięciu fragmentu szyjki macicy. Zdarza się również, że ektopia wycofuje się samoistnie i nie jest konieczne dalsze postępowanie. Pamiętajmy, że przed leczeniem zabiegowym „nadżerki” szyjki macicy konieczne jest wyleczenie stanu zapalnego i zgłoszenie się do zabiegu z aktualną cytologią.

Elektrokoagulacja i elektrokonizacja

Są to metody elektrochirurgicznego usuwania nadżerek szyjki macicy, w których za pomocą prądu o niskim natężeniu „wypala się” zmiany miejscowe (elektrokoagulacja) lub rozległe (elektrokonizacja), kiedy zachodzi potrzeba pobrania większej ilości tkanek do badania histopatologicznego.

Elektrokonizację można wykonać w warunkach ambulatoryjnych i nie jest do tego konieczny pobyt w szpitalu. Pamiętajmy, że bezwzględnym przeciwwskazaniem do przeprowadzenia zabiegu jest występowanie stanu zapalnego w obrębie dróg rodnych. Najlepszym momentem na wykonanie elektrokonizacji jest okres tuż po zakończonym krwawieniu miesiączkowym. Zabieg jest przeprowadzany w znieczuleniu miejscowym i może powodować jedynie niewielki dyskomfort. W przypadku obaw o dolegliwości bólowe przez zabiegiem można przyjąć dawkę leku przeciwbólowego, o ile nie występują do niego przeciwwskazania. Na zabieg zgłaszamy się na czczo. Po zabiegu należy powstrzymać się od współżycia przynajmniej do następnego cyklu, a w trakcie najbliższej miesiączki wskazane jest zrezygnowanie z tamponów.

Krioterapia

Zabieg polega na lokalnym wymrożeniu tkanki za pomocą rozprężającego się ciekłego azotu. Minusem tego rodzaju postępowania jest brak możliwości pobrania tkanek do badania histopatologicznego. Zabieg powinien być wykonany zaraz po zakończonej miesiączce, aby zagwarantować jak najdłuższy czas gojenia bez towarzyszącego krwawienia. Wymrażanie nadżerki to bezbolesna i bezkrwawa metoda usuwania ektopii.

Fotokoagulacja

Kolejną metodą leczenia ektopii jest laseroterapia, inaczej nazywana fotokoagulacją. Polega ona na skierowaniu wiązki lasera na zmienione chorobowo miejsce. Takie postępowanie nie wymaga szczególnego okresu rekonwalescencji, nie powoduje dolegliwości bólowych ani nadmiernego krwawienia.

„Nadżerka” szyjki macicy w ciąży

Kobieta w ciązy podczas wizyty u ginekologa
W większości metod leczenia nadżerek ciąża jest przeciwwskazaniem do ich wdrożenia.

Ektopia w trakcie trwania ciąży jest dość częstym zjawiskiem w związku ze zmieniającymi się poziomami hormonów. Dość często występujące wówczas krwawienie może być powodem do niepokoju wśród pacjentek. W większości metod leczenia ektopii ciąża jest przeciwwskazaniem do ich wdrożenia. Nierzadko zdarza się również, że ektopia ustępuje samoistnie w ciągu 3 do 6 miesięcy po porodzie.

  1. G. H. Bręborowicz, Położnictwo i ginekologia, t. 2, PZWL, Warszawa 2014, s. 820-830.
  2. E. Stefanowicz, Ektopia („nadżerka”) szyjki macicy, mp.pl [online] https://www.mp.pl/pacjent/ginekologia/choroby/260738,ektopia-nadzerka-szyjki-macicy [dostęp:] 28.11.2021.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Polipy macicy – objawy i leczenie polipów szyjki macicy i polipów trzonu macicy

    Obecnie polipy macicy są dość częstą jednostką chorobową, z którą ginekolodzy muszą się mierzyć w praktyce ambulatoryjnej. Nierzadko pozostają bezobjawowe, ale jeśli wzrastają z błony śluzowej w obrębie jamy macicy, to mogą stanowić jedną z częstszych przyczyn nieprawidłowych krwawień z dróg rodnych u kobiet. Pamiętajmy, że objawowe polipy macicy stanowią ważne wskazanie do konsultacji z lekarzem ginekologiem i podjęcia decyzji o ich usunięciu.

  • Mięśniaki macicy – przyczyny, objawy, leczenie, operacja niezłośliwego nowotworu macicy

    Mięśniaki macicy są najczęstszymi niezłośliwymi nowotworami kobiecych narządów rodnych, mogą one dotyczyć nawet co czwartej kobiety w wieku rozrodczym. Mięśniaki w macicy pomimo łagodnego charakteru mogą być przyczyną niepokojących i uciążliwych objawów, które, w dużej mierze, zależą od rodzaju i wielkości, jaką osiągną. Ich rozpowszechnienie w populacji oraz konsekwencje zdrowotne sprawiają, iż są jedną z częstszych przypadłości spotykanych w praktyce ginekologicznej. Jakie są przyczyny powstawania mięśniaków? Jak wygląda diagnostyka oraz leczenie?

  • Histeroskopia – wskazania, przebieg badania i możliwe powikłania po wziernikowaniu macicy

    Histeroskopia to precyzyjne, małoinwazyjne badanie, które pozwala na dokładne obejrzenie macicy. Zabieg ten umożliwia zbadanie niepokojących zmian i pobranie próbek do analizy. Na czym polega histeroskopia diagnostyczna, a na czym zabiegowa (operacyjna)? Jakie są wskazania do badania? Jak przygotować się do histeroskopii?

  • Łuszczyca paznokci – przyczyny, objawy, leczenie

    Łuszczyca jest przewlekłą zapalną chorobą skóry, przebiegającą z okresami remisji i zaostrzeń, na którą w Polsce choruje prawie milion osób. Choroba najczęściej występuje u rasy białej i w umiarkowanej strefie klimatycznej. Pierwsze objawy łuszczycy mogą wystąpić w dowolnym wieku, jednak zwykle pojawiają się we wczesnym okresie dorosłego życia lub później, około 50–60 roku życia. Łuszczyca charakteryzuje się występowaniem zmian chorobowych zarówno na skórze gładkiej, jak i na owłosionej skórze głowy, a także zmianami w obrębie płytek paznokciowych dłoni i stóp. W cięższych postaciach łuszczyca może również zająć stawy. Zmianom paznokciowym z reguły towarzyszą zmiany w obrębie skóry, chociaż zdarza się, że zmiany chorobowe obejmujące aparat paznokciowy wyprzedzają pojawienie się zmian skórnych nawet o dziesiątki lat.

  • Zakrzepica – przyczyny, objawy, profilaktyka zakrzepowego zapalenia żył powierzchniowych i głębokich

    Zakrzepica (zakrzepowe zapalenie żył) polega na powstaniu w naczyniu żylnym zakrzepu w wyniku zaburzonego przepływu krwi. Nieleczona prowadzi do groźnych powikłań, m.in. do zatorowości płucnej. Wyróżnia się zapalenie żył głębokich i powierzchniowych. Jakie objawy daje zakrzepica i w jaki sposób się ją leczy? Czy istnieją sposoby na to, by jej zapobiec?

  • Gastrolog – czym się zajmuje? Jakie choroby leczy?

    Lekarz gastroenterolog jest specjalistą w zakresie chorób układu pokarmowego. Gastrolog diagnozuje i leczy pacjentów z problemami gastrycznymi. Jakimi konkretnie dolegliwościami się zajmuje? Kiedy warto się do niego udać? Czy do gastrologa jest potrzebne skierowanie? Odpowiadamy.

  • Atak paniki – jak wygląda? Co robić, gdy się pojawia?

    Ataki paniki są jednymi z najczęściej występujących zaburzeń lękowych, tuż po zespole lęku uogólnionego oraz fobii społecznej. Objawiają się nagłymi napadami silnego lęku, którym towarzyszą symptomy, takie jak: kołatanie serca, zawroty głowy, duszności, nadmierne pocenie się czy strach przed śmiercią. Dowiedz się, w jaki sposób można sobie poradzić, gdy pojawia się atak paniki.

  • Czego nie można robić przy nadżerce szyjki macicy ? Jak postępować po jej usunięciu?

    Nadżerka szyjki macicy jest rozpoznaniem, które może usłyszeć wiele kobiet w gabinecie ginekologicznym. Warto podkreślić jednak, że określenie „nadżerka” używane jest najczęściej w nieprawidłowy i potoczny sposób. Czym jest nadżerka oraz jak postępować po zabiegu jej usunięcia?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij