Kobita podczas sesji z psychologiem
Kamila Gniady

Dyspareunia – czym jest? Przyczyny, objawy i leczenie

Występowanie dyspareunii jest powszechnym i jednocześnie zaniedbywanym problemem. Nieleczony problem może wpływać negatywnie zarówno na zdrowie fizyczne i psychiczne kobiety, jak również na relacje w związku. Szacuje się, że dotyczy 3-18% populacji na świecie, a w trakcie swojego życia problemu doświadcza nawet do 28% kobiet. Dolegliwości w dyspareunii mogą ograniczać się do sromu i okolic wejścia do pochwy lub też dotyczyć głębiej położonych struktur.

Dyspareunia jest szczególnym rodzajem wulwodynii prowokowanej, w której uczucie dyskomfortu i dolegliwości bólowe są związane  ze współżyciem płciowym – mogą pojawiać się nie tylko podczas jego trwania, ale również przed i po nim. Diagnostyka i leczenie dyspareunii jest zadaniem interdyscyplinarnym. Pamiętajmy, że dyspareunia może prowadzić się rozwinięcia się lęku. Jest związane z strachem przed bólem, który jest wywołany penetracji i prowadzić do unikania kontaktów seksualnych.n

Dyspareunia – przyczyny

Etiologia dyspareunii łączy przyczyny anatomiczne, zapalne, infekcyjne, nowotworowe, urazowe, hormonalne i psychologiczne. Podłoże anatomiczne może wiązać się z problematyką dysfunkcji mięśni miednicy, tyłozgięciem macicy czy wypadaniem narządu rodnego. Pamiętajmy również, że dolegliwości bólowe może nasilać problem niewystarczającego nawilżenia pochwy – u kobiet w wieku rozrodczym często powiązany z przyjmowaną antykoncepcją, natomiast u kobiet w wieku menopauzalnym – zmniejszone poziomy estrogenu prowadzą do ścieńczenia warstwy śluzówki wewnątrz pochwy.

Również schorzenia dermatologiczne takie jak liszaj płaski, liszaj twardzinowy czy łuszczyca mogą prowadzić do stanów zapalnych w obrębie warstwy śluzowej pochwy i zwiększać dolegliwości bólowe. Innymi przyczynami dolegliwości mogą być również stany infekcyjne cewki moczowej, pochwy czy stany zapalne w obrębie miednicy mniejszej na skutek zakażenia rzeżączką, chlamydią, Candidą, rzęsistkiem pochwowym czy infekcje bakteryjne.

Dowiedz się więcej i przeczytaj artykuł o pieczeniu, upławach i swędzeniu kobiecych okolic intymnych

Problem dyspareunii dotyczy również kobiet po porodzie. Dotyczy to pacjentek zarówno po porodzie siłami natury, zwłaszcza tym zabiegowym (za pomocą kleszczy położniczych lub próżniociągu), ale także po cięciu cesarskim. Dolegliwości częściej zgłaszane są u tych kobiet, u których konieczne było szycie krocza. Wówczas nieprawidłowe odtworzenie anatomii organów lub tworząca się blizna mogą być przyczynami zgłaszanych dolegliwości. W takiej sytuacji konieczne może być np. uruchomienie blizny we współpracy z fizjoterapeutą.

Dyspareunia – diagnostyka

Pierwszym etapem w diagnostyce dyspareunii jest dokładne zebranie wywiadu z pacjentką. Rozmowa obejmuje również cechy zgłaszanych dolegliwości – ich czas trwania, natężenie bólu, dokładna lokalizacja (można stworzyć specjalną mapę bólu), czynniki nasilające i zmniejszające dolegliwości i towarzyszące czynniki psychologiczne.

Kolejnym krokiem jest badanie ginekologiczne. Powinno rozpocząć się od wizualnej oceny sromu, okolicy przedsionka pochwy, odbytu i ujścia cewki moczowej. Możliwe obserwowane zmiany mogą obejmować przerost warg sromowych, zmiany skórne, leukoplakię czy rumień. Badanie obejmuje również ocenę we wzierniku, a także badanie dwuręczne w celu poszukiwania wyczuwalnych zmian na przydatkach czy patologicznych mas w obrębie macicy. W wykrywaniu powyższych zmian nieocenione jest również badanie ultrasonograficzne.

Polecane dla Ciebie

Dyspareunia – leczenie

Zalecanym podejściem w diagnostyce i leczeniu dyspareunii jest postępowanie multidyscyplinarne, które łączy doświadczenie diagnostyczne ginekologa, fizjoterapeuty i psychologa. Zazwyczaj rozpoczynamy od jak najmniej inwazyjnych metod, co więcej, rzadko kiedy konieczna jest interwencja chirurgiczna. Ważne również aby edukować pacjentkę na temat ewentualnych czynników mogących zaostrzać dyspareunię.

Według literatury korzystne może okazać się noszenie wyłącznie bawełnianej bielizny, korzystanie z bezalkoholowych i pozbawionych konserwantów emolientów, unikanie drażniących substancji np. perfum czy płukania wnętrza pochwy.

Leczenie jest również zależne od przyczyny zgłaszanych dolegliwości. Wśród możliwych metod leczenia wyróżniamy m.in. trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, doustne niesteroidowe leki przeciwzapalne, hormonalną terapię zastępczą (HTZ), dopochwowa terapia estrogenami, podawanie iniekcji z botoksu, stosowanie 5% środków zawierających lidokainę, terapię behawioralna i inne. W przypadku czynników infekcyjnych podawane jest leczenie przyczynowe – m.in. antybiotyki czy leki przeciwgrzybicze.

Leczenie chirurgiczne jest stosowane rzadko i wyłącznie po wyczerpaniu metod leczenia zachowawczego. Może być wskazane np. w przypadku stwierdzonych ognisk endometriozy lub w przypadku wypadania narządu rodnego.

  1. Muhammad Tayyeb; Vikas Gupta, Dyspareunia, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK562159/ [dostęp: 21.06.2022].
  2. James Sorensen, Katherine E Bautista, Georgine Lamvu,and Jessica Feranec, Evaluation and Treatment of Female Sexual Pain: A Clinical Review, Cureus. 2018 Mar; 10(3): e2379.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Choroba Gravesa-Basedova – objawy, rozpoznanie, leczenie

    Do tej pory nie udało się ustalić etiopatogenezy choroby Gravesa-Basedova, wiadomo jedynie, że jest chorobą autoimmunologiczną. Występuje zdecydowanie częściej u kobiet (około 10 razy częściej), co z kolei może sugerować wpływ estrogenów na rozwój schorzenia. Ponadto zaobserwowano, że choroba częściej rozwija się po silnych sytuacjach stresowych.

  • Kompresjoterapia – czym jest i na czym polega?

    Choroby naczyń żylnych to jedne z częstszych dolegliwości dotyczących głównie kończyn dolnych. W ich leczeniu przychodzi nam z pomocą kompresjoterapia, czyli inaczej zwana terapia uciskowa. Na czym ona polega?

  • Gęsta, lepka krew – przyczyny, objawy, leczenie

    Krew składa się z wyspecjalizowanych komórek, przeciwciał, czynników krzepnięcia i substancji w niej przenoszonych, m.in hormonów, lipidów, białek i glukozy. Stężenie tych składników wpływa na gęstość i lepkość krwi, a równowaga między nimi pozwala na jej poprawne krążenie. Jak rozpoznać zbyt gęstą krew?

  • Mielofibroza – przyczyny, leczenie

    Mielofibroza zaliczana jest do nowotworów szpiku kości, najrzadszych wśród wszystkich chorób mieloproliferacyjnych. Rozwija się długo i podstępnie, początkowo nie dając specyficznych objawów. Jakie są jej symptomy? W jaki sposób leczy się mielofibrozę?

  • Zespół popunkcyjny – na czym polega?

    Zespół popunkcyjny jest następstwem nakłucia lędźwiowego, którego dokonuje się podczas diagnostyki zakażeń ośrodkowego układu nerwowego. Pomimo że punkcja jest zabiegiem całkowicie bezpiecznym, to istnieje jednak ryzyko pojawienia się nieprzyjemnych objawów utrzymujących się najczęściej od 2 do 3 dni.

  • Wirus Epsteina-Barr (EBV) – objawy i leczenie

    Jednym z członków dużej rodziny wirusów z rodzaju Herpes jest wirus Epsteina-Barr (EBV). Co ciekawe, jest jednym z tych patogenów, które u ludzi występują najczęściej i na ogół nie manifestują się pod postacią specyficznych objawów. Mimo to EBV może przyczynić się do rozwoju poważnej choroby, jaką jest mononukleoza zakaźna.

  • Rak okrężnicy – przyczyny, objawy, leczenie, rokowania

    Rak okrężnicy jest drugim co do częstości nowotworem oraz drugą przyczyną zgonu w krajach zachodnich, a niestety, ilość zachorowań na ten typ raka wciąż rośnie. Dlatego najważniejsza jest profilaktyka lub wczesne wykrycie, które zapewnia wysoką wyleczalność. Pierwsze symptomy raka okrężnicy są nietypowe i zależą od jego lokalizacji. Jak objawia się rak okrężnicy? Jak mu zapobiec?

  • Hemolakria – co powoduje krwawe łzy?

    Hemolakria jest wyjątkowo rzadkim schorzeniem, w związku z tym literatura na jej temat jest ograniczona, a częstość występowania w zależności od określonej płci, rasy lub wieku nie jest znana. Krwawe łzy, choć początkowo szokujące, często są nieszkodliwe i ustępują samoistnie bez powikłań. Niemniej każda osoba, u której pojawi się krwawe łzawienie, powinna zostać poddana dokładnej ocenie.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij