Pachnące święta - przegląd korzennych przypraw
Katarzyna Szulik

Pachnące święta - przegląd korzennych przypraw

Imbir, cynamon i anyż trafiają do każdej polskiej kuchni w okresie przedświątecznym jako składniki pierniczków, ciast i kompotu z suszu. Warto o nich pamiętać, ponieważ usprawniają trawienie, dzięki czemu łagodzą skutki świątecznego przejedzenia. Ulga w dolegliwościach żołądkowych to jednak tylko jedna z wielu prozdrowotnych właściwości korzennych przypraw.

Imbir

Dodaje potrawom nuty egzotyki i usprawnia ich trawienie dzięki zawartości zingiberolu, czyli olejku eterycznego, który przyspiesza metabolizm, leczy wzdęcia i ogólnie poprawia pracę układu pokarmowego. Przyniesie ulgę w razie biegunki, zatrucia żołądkowego lub wymiotów. Imbir to także remedium na nudności różnego typu, od męczących kobiety w ciąży, przez wywołane chorobą lokomocyjną, aż po towarzyszące silnym migrenom, a także środek łagodzący bóle menstruacyjne. Ciepły, imbirowy napar warto pić również w czasie przeziębień lub w razie infekcji, ponieważ wykazuje właściwości przeciwzapalne, rozgrzewające oraz napotne. Korzeń imbiru ma też działanie upiększające. Dzięki właściwościom antybakteryjnym leczy trądzik, a także zmniejsza widoczność blizn i jest częstym składnikiem kosmetyków ujędrniających.

Anyż

Podobnie jak imbir, anyż przyniesie ulgę w dolegliwościach trawiennych, związanych niestrawnością, kolkami lub zaparciami. Pobudza apetyt zwiększając wydzielanie soków żołądkowych i działa na tyle delikatnie, że można go podawać również małym dzieciom mającym problemy na tym tle. Olejek eteryczny pozyskiwany z anyżu pomaga w razie infekcji i nieżytów górnych dróg oddechowych. Przyprawa pobudza wydzielanie śluzu w tchawicy, krtani i gardle, dzięki czemu działa wykrzytuśnie. Anyżowy ekstrakt to również ceniona substancja kosmetyczna, stosowana w leczeniu trądziku i łojotoku. Jego składniki przyspieszają gojenie ran i ograniczają wydzielanie sebum.

Cynamon

Aromatyczną przyprawę kojarzymy przede wszystkim ze słodkościami na chłodne dni, jednak cynamon ma również silne właściwości lecznicze. Badania wykazały między innymi, że codzienne spożywanie cynamonu może obniżać poziom złego cholesterolu, a także wpływać na regulację poziomu cukru we krwi. Podobnie jak anyż i imbir, cynamon usprawnia trawienie i dodaje nam apetytu. Antybakteryjne właściwości cynamonu sprawiają, że jest częstym składnikiem kuracji przeciwtrądzikowych i odpowiada za likwidację wyprysków, blizn oraz przebarwień. Cynamon może również przyspieszać metabolizm i zwiększać ukrwienie narządów wewnętrznych, co wiąże się z łatwiejszym usuwaniem toksyn z organizmu, a także ujędrnianiem ciała i zwalczaniem cellulitu.

Kardamon

Przyprawa o charakterystycznym aromacie również usprawnia trawienie, zwłaszcza potraw z dużą ilością białek, dlatego świetnie komponuje się z daniami mięsnymi. Poza żołądkiem, pomaga również w razie schorzeń dróg oddechowych, w tym oskrzeli oraz astmy. Podobnie jak wspomniane już przyprawy, wykazuje działanie antybakteryjne, dzięki czemu na przykład odświeża oddech – wystarczy przez chwilę żuć jego ziarenka. Kardamon warto stosować również w dietach oczyszczających, dzięki którym organizm pozbywa się toksyn i produktów ubocznych przemiany materii, takich jak mocznik i wapń w nerkach.

Gałka muszkatołowa

To kolejna przyprawa służąca naszemu żołądkowi – usprawnia trawienie, pomaga w razie biegunki, wzdęć czy nudności i przywraca apetyt niejadkom. Niektórzy badacze dowodzą, że gałka muszkatołowa jest również źródłem przeciwutleniaczy, które wspomagają walkę z wolnymi rodnikami wywołującymi starzenie się skóry i biorą udział w walce z chorobami nowotworowymi. Trzeba jednak mieć na uwadze, że gałka w bardzo dużych ilościach może być szkodliwa, ponieważ zawarty w niej olejek zawiera mirystycynę, czyli trujący narkotyk, który w nadmiarze wywołuje m.in. wymioty i objawy epilepsji. Naukowcy uspokajają jednak, że ilości stosowane w kuchni, nawet u wielkich wielbicieli gałki, nie wpłyną negatywnie na nasze zdrowie.

Goździki

Suszone goździki zawierają aromatyczną substancję, która sprawdza się nie tylko w kuchni, ale także w lecznictwie. Dodawane są przede wszystkim do dań mięsnych, by wzmocnić ich smak. Goździki mają zbawienny wpływ na leczenie wrzodów, pomagają także przy problemach żołądkowych, wymiotach czy wzdęciach oraz stymulują pracę układu trawiennego. Są cennym źródłem wapnia, magnezu, witaminy K oraz C. Znajdziemy w nich także kwasy Omega-3 i fitoskładniki, które wzmocnią układ odpornościowy, więc w okresie jesienno-zimowym warto wzbogacić potrawy o tę przyprawę. Goździki są pomocne nie tylko w zapobieganiu infekcjom, ale także przy ich leczeniu ­– mają właściwości antybakteryjne i antywirusowe. Pomagają też w zapobieganiu cukrzycy przez potrojenie poziomu insuliny. Obecny w nich mangan zadba natomiast o prawidłowy metabolizm i wzmocni kości. Wykazują również silne działanie antyseptyczne, więc sprawdzą się np. przy bólach reumatycznych.

Szafran

Szafran to wyjątkowo droga przyprawa ze względu na to, że do uzyskania pół kilograma potrzebne jest ok. 80 tys. kwiatów. Występuje pod postacią proszku lub nitek, a w kuchni stosuje się go najczęściej do doprawienia ryżu, zup, potraw rybnych lub mięsnych. Już w dawnych czasach znane były zdrowotne właściwości szafranu, dlatego też często wykorzystywany był w lecznictwie. Przeprowadzone badania kliniczne potwierdziły jego właściwości antydepresyjne – odpowiedzialny jest za zwiększanie poziomów serotoniny i dopaminy, które wpływają na polepszanie nastroju. W przypadku kobiet szafran zadziała na łagodzenie zespołu napięcia przedmiesiączkowego, pomoże także w bólach głowy. Ponadto szafran wykazuje właściwości antybakteryjne i wspomaga funkcjonowanie układu pokarmowego. To cenne źródło potasu, więc wpłynie pozytywnie na ciśnienie krwi oraz kontrolę prawidłowego poziomu tętna. Oprócz tego zawiera również duże ilości żelaza, selenu, magnezu, cynku czy miedzi. Od tysięcy lat stosowany jest też w kosmetyce, m.in. jako pigment koloryzujący.

Kurkuma

Kurkuma wywodzi się z kuchni hinduskiej i z reguły stosowana jest jako barwnik lub przyprawa. Sprawdzi się jako dodatek do dań mięsnych lub warzywnych. Ze względu na dużą zawartość substancji grzybobójczych, bakteriobójczych i przeciwwirusowych, kurkuma łagodzi dolegliwości żołądkowe, wykazując również właściwości antyoksydacyjne. Ma silne działanie przeciwzapalne, redukuje też poziom złego cholesterolu we krwi. W badaniach klinicznych potwierdzono, że ogranicza ryzyko białaczki, a także innych nowotworów, np. jajników, okrężnicy czy wątroby. Zewnętrznie wykorzystywana była do leczenia ran lub w wypadku infekcji gardła. W kosmetyce stosowana jest do maseczek w celu wyrównania kolorytu skóry.

Ziele angielskie

Ziele angielskie, wbrew nazwie, pochodzi z terenów Ameryki Środkowej i Południowej. Za sprawą intensywnego aromatu stanowi składnik wielu marynat, dodawane jest do potraw mięsnych, zup czy sosów. Często stosowane jest także jako substytut gałki muszkatołowej lub cynamonu. Jego właściwości lecznicze opierają się głównie na wspomaganiu układu trawiennego – działa rozkurczowo, i odkażająco. Ziele angielskie pomocne będzie także przy leczeniu przeziębienia – złagodzi kaszel i ból gardła. Ponadto działa zbawiennie na cerę, pomagając w leczeniu trądziku. Wcierane w skórę sprawdzi się w przypadku reumatyzmu. W przemyśle kosmetycznym i perfumeryjnym ziele angielskie wykorzystywane jest przede wszystkim jako esencja zapachowa.

Wanilia

Podobnie jak szafran, wanilia jest jedną z droższych przypraw z powodu długiego i pracochłonnego procesu pozyskiwania. W kuchni znana jest przede wszystkim jako aromatyczny dodatek do deserów i ciast, lecz mało osób zdaje sobie sprawę z jej właściwości leczniczych. Ze względu na specyficzne składniki stosowana jest do produkcji preparatów przeznaczonych dla osób wyczerpanych lub podatnych na stres. Wanilia jest pomocna również w zapobieganiu depresji, a nalewka wykonana na jej bazie sprawdzi się w bólach reumatycznych, gorączce lub dla wzmocnienia serca. Poza tym wykorzystywana jest do aromatyzowania perfum, produkcji cygar i likierów.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Cynamon – właściwości i zastosowanie. Na co pomaga? Czy jest zdrowy?

    Cynamon to nie tylko popularna przyprawa. Dzięki obecności wielu substancji aktywnych wykazuje właściwości prozdrowotne, dlatego używa się go w przemyśle kosmetycznym oraz farmaceutycznym. Przy jakich dolegliwościach pomoże cynamon? Kto powinien na niego uważać? Podpowiadamy.

  • Rzeżucha – wartości odżywcze i właściwości. Czy jest zdrowa?

    Zielona rzeżucha nie tylko powinna stanowić estetyczny wystrój świątecznego stołu. Ze względu na jej właściwości lecznicze oraz zawartość witamin powinna na stale gościć w codziennym menu. Na co pomoże rzeżucha? Do czego ją dodawać, co można z niej zrobić? Jak wyhodować ją w domu? Podpowiadamy.

  • Zioła na trawienie – jakie wybierać?

    Kto z nas podczas jedzenia skupia się całkowicie na posiłku i dokładnym przeżuwaniu każdego kęsa? No właśnie. Niestety, zajmują nas raczej smartfony czy rozmowy przy stole. A to prosta droga do niestrawności. Na szczęście są sposoby, żeby sobie pomóc – do akcji wkraczają zioła na trawienie.

  • Czy woda wystarczy, by umyć owoce i warzywa?

    Spożywanie surowych warzyw i owoców to zwyczaj bardzo dobry dla zdrowia. Produkty te zawierają dużo witamin i mikroelementów, błonnika, antyoksydantów i innych korzystnych dla zdrowia składników. Jednak, aby jedzenie świeżych jarzyn było dla nas bezpieczne, należy właściwie je przygotować, aby usunąć z nich szkodliwe substancje i chorobotwórcze mikroorganizmy.

  • Resweratrol – czym jest i jak działa? Gdzie występuje i jak wpływa na zdrowie?

    Fitoskładniki, czyli naturalnie występujące w roślinach substancje, których zadaniem jest ochrona przed negatywnymi czynnikami (jak zanieczyszczenia, infekcje wirusowe czy grzybicze), mogą przyjść w sukurs nam ludziom w walce z chorobami cywilizacyjnymi. Resweratrol jest aktualnie jednym z najintensywniej eksplorowanych substancji tego typu. Co to jest? W jakim winie znajdziemy go najwięcej? Czy liposomalny jest lepszy od „zwykłego”? Czy warto go suplementować? W jakich owocach występuje? Odpowiedzi na ta i wiele innych pytań udzielamy w poniższym artykule.     

  • „Spalacze tłuszczu” – garcinia cambogia – właściwości, wskazania i przeciwwskazania do suplementacji. Jak tamaryndowiec malabarski pomaga w procesie odchudzania?

    Garcinia cambogia to suplement diety, który przez wielu określany jest mianem preparatu ułatwiającego odchudzanie. Występuje zarówno w postaci tabletek, kapsułek, ekstraktów, jak i herbat ziołowych. Jej wpływ na odchudzanie opiera się przede wszystkim na obniżeniu poziomu cholesterolu, zmniejszeniu apetytu i podwyższeniu temperatury ciała. Udowodniono, że efekt termogeniczny sprzyja procesowi spalania tkanki tłuszczowej. Należy jednak pamiętać, że garcinia cambogia może jedynie wspomóc proces odchudzania, który powinien być oparty na konsekwentnej samodyscyplinie, ujemnym bilansie kalorycznym i zwiększonej ilości aktywności fizycznej. Który suplement z tamaryndowca malabarskiego wybrać, czy osoby chore na cukrzycę mogą przyjmować garcinia cambogia i czy suplementacja tym „spalaczem tłuszczu" ma jakieś skutki uboczne? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Czym jest mikroplastik i jaki jest jego wpływ na środowisko i na nasze zdrowie?

    Działalność człowieka doprowadziła do skażenia środowiska cząsteczkami mikroplastiku. Ich obecność stwierdzono już w powietrzu, glebie, wodach słodkich, morzach i oceanach, organizmach roślin i zwierząt oraz w produktach spożywczych. Nie wiemy dokładnie, z jakimi zagrożeniami zdrowotnymi związane jest to zanieczyszczenie, ale dotychczasowe odkrycia mogą dostarczać powodów do niepokoju.

  • Rukola – charakterystyka. Właściwości i zastosowanie rokietty siewnej. Dlaczego warto jeść rukolę?

    Rukola (rokietta siewna) to sałata o bardzo charakterystycznym smaku, ale też wielu prozdrowotnych właściwościach. Dlaczego warto włączyć rukolę do codziennej diety? Jak prawidłowo ją przechowywać i przyrządzać? Sprawdź nasze propozycje dań z wykorzystaniem rukoli. 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij