Badanie krwi pozwoli na wczesne rozpoznanie choroby Alzheimera

Wykorzystując współczesne techniki, choroba Alzheimera będąca najczęstszą przyczyną demencji może zostać wyryta dopiero po uformowaniu się w mózgu płytek amyloidowych. Po formacji złogów podjęcie jakiejkolwiek terapii zapobiegawczej jest niemożliwe — można co najwyżej zahamować postęp dolegliwości. Jednak pierwsze zmiany zachodzą w białkach nawet 20 lat wcześniej, a nowa metoda detekcji jest w stanie wykryć je na długo przed pojawieniem się objawów.

Dwuetapową metodę wykrywania choroby Alzheimera opracowali naukowcy z Ruhr-Universität Bochum (RUB), a wyniki ich badań ukazały się na łamach pisma „Alzheimer's and Dementia: Diagnosis, Assessment and Disease Monitoring”.

Skuteczny test z krwi pozwalający na wczesne rozpoznanie choroby

U pacjentów z alzheimerem płytki amyloidowe (białkowe) formują się w sposób niewłaściwy w związku z patologicznymi zmianami, które zachodzą na długo przed wystąpieniem pierwszych objawów choroby. Zespół badaczy przewodzony przez Klausa Gewerta z sukcesem zdiagnozował to zjawisko, wykorzystując prosty test z krwi. Dzięki niemu chorobę można wykryć średnio 8 lat przed wystąpieniem pierwszych symptomów. 

Test nie został przeprowadzony w warunkach klinicznych, aczkolwiek wykazał się aż 71% skutecznością w przypadkach, gdy symptomy dolegliwości nie były ujawnione. Równocześnie dostarczył fałszywie pozytywnych wyników u 9% badanych. 

W celu zwiększenia liczby właściwie zidentyfikowanych przypadków oraz redukcji liczby błędnych rozpoznań, badacze skupili się na optymalizacji testu. 

Drugi biomarker — sposób na identyfikację osób zagrożonych chorobą Alzheimera

Badacze zastosowali dwupoziomową metodę diagnostyczną bazującą na teście z krwi, która pozwala zidentyfikować osoby wysoce zagrożone chorobą. W tym celu wykorzystany został biomarker charakterystyczny dla demencji, czyli proteina tau pozwalająca przeprowadzić kolejne testy na tych uczestnikach badania, u których diagnoza wykazała ryzyko alzheimera po jego pierwszym etapie. Jeśli oba biomarkery dadzą wynik pozytywny, prawdopodobieństwo wystąpienia choroby Alzheimera jest wysokie. Dzięki kombinacji obu analiz, 87 na 100 pacjentów zostało właściwie zidentyfikowanych w trakcie badania, a liczbę fałszywie pozytywnych diagnoz na zdrowych pacjentach zredukowano do 3 na 100. Drugi etap badania odbywa się na drodze analizy płynu mózgowo-rdzeniowego pobieranego z rdzenia kręgowego. 

Nadzieja na prostszy test umożliwiający rozpoznanie alzheimera

Pozytywne wyniki wstępnych testów pozwalają planować kolejne mające wiążącą wartość kliniczną. Test z krwi został zaktualizowany w celu lepszej automatyzacji procesu detekcji przez naukowców z Wydziału Biofizyki Ruhr-Universität Bochum. Jak twierdzą jego twórcy, jest on łatwy w użyciu, odporny na wahania stężenia biomarkerów i standaryzowany, co zwiększa rzetelność wyników. 

Obecnie naukowcy prowadzą pogłębione badania, których celem jest wykrycie drugiego biomarkera, czyli proteiny tau w samej krwi, by w przyszłości móc oprzeć wspomniane badanie wyłącznie na niej, bez konieczności analizy płynu mózgowo-rdzeniowego

Śmierć komórek wskazuje na chorobę Alzheimera

Praca naukowców z Bochum jest kolejną, która zgłębia ideę wykonywania testów na alzheimera z krwi. Kilka lat wcześniej podobne badania prowadzili naukowcy z niemieckiego Centrum Chorób Neurodegeneracyjnych. W centrum ich zainteresowania znalazły się markery ściśle powiązane ze śmiercią komórek wskutek choroby. Białka, w tym przypadku z grupy neurofilamentów kumulują się we krwi na długo przed pojawieniem się pierwszych objawów dolegliwości. Na podstawie szeroko zakrojonej analizy pokazano, że ta metoda umożliwia wykrycie zmian nawet na 16 lat przed wystąpieniem pierwszych objawów degeneracji. Należy jednak brać pod uwagę to, że białka, o których mowa nagromadzają się we krwi także przy okazji innych schorzeń neurodegeneracyjnych, więc analiza ich stężenia niekoniecznie musi wskazywać na alzheimera.

Bibliografia  zwiń/rozwiń

  1. A. Nabers, H. Hafermann, J. Wiltfang i in., Aβ and tau structure-based biomarkers for a blood- and CSF-based two-step recruitment strategy to identify patients with dementia due to Alzheimer's disease, „Alzheimer's and Dementia: Diagnosis, Assessment & Disease Monitoring” [online], DOI: 10.1016/j.dadm.2019.01.008, [dostęp: 06.05.2019].
  2. L.F. Maia, M. Bacioglu, O. Preische, Neurofilament Light Chain in Blood and CSF as Marker of Disease Progression in Mouse Models and in Neurodegenerative Diseases, „Neuron”, nr 91 (1) 2016.

Podziel się: