Ciąża pozamaciczna - objawy i leczenie
Anna Posmykiewicz

Ciąża pozamaciczna - objawy i leczenie

Ciąża pozamaciczna (lub inaczej ciąża ektopowa) jest następstwem zagnieżdżenia się zapłodnionej komórki jajowej poza błoną śluzową (czyli poza endometrium) jamy trzonu macicy.

Gdzie najczęściej w przebiegu ciąży pozamacicznej dochodzi do zagnieżdżenia się zapłodnionej komórki jajowej?

W przypadku ciąży ektopowej najczęściej zapłodniona komórka jajowa zagnieżdża się w bańce jajowodu (jest to aż 90% wszystkich ciąż pozamacicznych). Zdecydowanie rzadziej ciąża ektopowa rozwija się w obrębie jajnika, innej części jajowodu, szyjki macicy i otrzewnej. Najbardziej niebezpieczna dla zdrowia i życia kobiety lokalizacja to ciąża brzuszna lub szyjkowa, ale na szczęście zdarzają się one bardzo rzadko.

Czy ciąża pozamaciczna zdarza się często?

Nie. Ciąża ektopowa nie jest częsta, szacuje się, że ciąża pozamaciczna stanowi około 2% wszystkich ciąż na świecie. Należy pamiętać, że niekiedy ciąża pozamaciczna może być jednak dla kobiety bardzo groźna i może stanowić realne zagrożenie jej zdrowia, a czasami nawet życia. 

Jakie są najczęstsze przyczyny rozwoju ciąży pozamacicznej?

Przyczyny nieprawidłowego zagnieżdżenia się komórki jajowej mogą być bardzo różne. Do rozwoju ciąży ektopowej najczęściej przyczynia się obecność zrostów w obrębie jajowodów, które zwykle powstają na skutek przebytego wcześniej przez kobietę zapalenia narządów miednicy mniejszej (zwłaszcza może do tego przyczynić się zakażenie chlamydiami) oraz na skutek endometriozy. Do powstania zrostów może też dojść na skutek przebytych wcześniej przez kobietę operacji brzusznych, zwłaszcza operacji jajowodów. Ryzyko rozwoju ciąży pozamacicznej rośnie też z powodu czynnościowych zaburzeń narządów płciowych oraz nieprawidłowej budowy jajowodów. Dlatego też zaburzona perystaltyka jajowodów, nieprawidłowe środowisko anatomiczne oraz hormonalne (miedzy innymi nieprawidłowe stosunki miedzy stężeniem estrogenów i progesteronu) mogą powodować zagnieżdżenie się zapłodnionej komórki jajowej w niewłaściwym miejscu. Ponadto ryzyko ciąży pozamacicznej rośnie też u kobiet, u których stosowano techniki wspomaganego rozrodu oraz u których ciąże pozamaciczne występowały już w przeszłości. Jednak przyczyn może być znacznie więcej i tak naprawdę większość z nich nie została do końca poznana.

Jakie są objawy ciąży pozamacicznej?

Zwykle pierwszym objawem ciąży pozamacicznej, tak samo jak w przypadku prawidłowo rozwijającej się ciąży, jest zatrzymanie się u kobiety krwawienia miesięcznego. Dlatego też na samym początku kobieta nie wie, że ciąża rozwija się nieprawidłowo i że może stanowić zagrożenie dla jej zdrowia lub nawet życia. Jednak po pewnym czasie, zaczynają się też pojawiać inne, niepokojące objawy. Przede wszystkim kobieta zaczyna odczuwać ból brzucha, zwłaszcza w okolicy podbrzusza, czasami ból ten może promieniować do barków, jak również do okolicy obojczyka. Poza tym, zwykle w drugim tygodniu od zatrzymania się krwawienia miesięcznego, zaczyna się również krwawienie z dróg rodnych, które czasami może być naprawdę bardzo obfite. Ponadto w sytuacji, kiedy kobieta zgłasza się do lekarza, czasami można wyczuć jednostronny guz w rzucie przydatków. Zdarza się też, że kobieta jest tak bardzo osłabiona, że pojawiają się omdlenia oraz przyspieszenie czynności serca (tachykardia) oraz stany podgorączkowe. Może pojawić się też czucie niepełnego wypróżnienia.

Ciąża pozamaciczna może być groźna dla zdrowia, a nawet życia kobiety. Może bowiem zdarzyć się, że rosnący i rozwijający się zarodek może doprowadzić do rozerwania banki jajowodu lub jajnika, w którym się rozwija, co z kolei powoduje rozwój objawów ostrego brzucha i zapalenia otrzewnej oraz wstrząsu. Taki stan wymaga niezwłocznej interwencji chirurgicznej. 

W jaki sposób rozwija się ciąża pozamaciczna?

W zależności od lokalizacji zagnieżdżonej zapłodnionej komórki jajowej, ciąża ektopowa może rozwijać się w sposób ostry lub przewlekły. W ostrym przebiegu dochodzi zwykle do zapalenia otrzewnej oraz objawów wstrząsu na skutek utraty przez kobietę dużej ilości krwi w wyniku obfitego krwawienia spowodowanego pęknięciem jajowodu, kobieta od razu jest operowana. W przypadku przewlekłego przebiegu ciąży pozamacicznej obecne są mało charakterystyczne objawy wynikające z obecności ciąży oraz przewlekłego niewielkiego krwawienia do jamy otrzewnej. Postać przewlekła ciąży pozamacicznej często zatem jest trudna do szybkiego rozpoznania i dlatego zabieg operacyjny może odwlekać się w czasie. 

Z czym należy różnicować ciąże pozamaciczną?

W rozpoznaniu różnicowym zawsze należy brać pod uwagę wszystkie choroby przebiegające z bólami brzucha oraz z nieprawidłowym krwawieniem z dróg rodnych. Dlatego też ciąże ekotopową zawsze należy różnicować z zapaleniem przydatków, z poronieniem wewnątrzmacicznym  oraz z prawidłowo rozwijającą się ciążą wewnątrzmaciczną. Dodatkowo w różnicowaniu zawsze też należy uwzględnić skręt torbieli jajnika, pęknięcie torbieli jajnika, endometriozę, jak również zapalenie wyrostka robaczkowego. 

W jaki sposób rozpoznaje się ciąże pozamaciczną?

Pierwszym objawem ciąży pozamacicznej jest zwykle zatrzymanie krwawienia miesiączkowego, jednak ponieważ jest to też zazwyczaj pierwszy objaw prawidłowej ciąży wewnątrzmacicznej, dlatego nikt początkowo nie podejrzewa, że ciąża może rozwijać się w nieprawidłowy sposób. Wątpliwości zaczynają się pojawiać, kiedy kobieta zaczyna odczuwać niepokojące bóle brzucha oraz zaczyna plamić lub krwawić z dróg rodnych. Wtedy lekarz ginekologa wykonuje usg jamy brzusznej i narządu rodnego, w którym stwierdza, że w jamie macicy nie można znaleźć zagnieżdżonego jaja płodowego, które znajduje się w innym miejscu ( jajnik, jajowód, szyjka macicy). 

Czasami należy wykonać też oznaczenie hormonu beta-HCG bardzo czułą metodą radioimmunologiczną. Jeśli wynik oznaczany metodą radioimmunologiczną jest dodatni, a nie stwierdza się ciąży wewnątrzmacicznej, wtedy prawie na pewno można myśleć o ciąży ektopowej.

Jak wygląda postępowanie w przypadku stwierdzenia ciąży pozamacicznej? Czy jest szansa, aby kobieta donosiła taką ciąże?

Niestety nie. W przypadku stwierdzenia ciąży pozamacicznej nie jest możliwe, aby kobieta donosiła ją do końca i urodziła dziecko. Zwykle, w przypadku zdiagnozowania przez lekarza ginekologa ciąży ektopowej, kobieta musi zostać poddana zabiegowi operacyjnemu. Jeśli dojdzie do pęknięcia jajowodu lub jajnika na skutek rozwijającego się w nim zarodka, wtedy kobieta wymaga operacji w trybie nagłym. Jeśli natomiast ciąża pozamaciczna jest stwierdzona w wykonywanym przez lekarza usg i nie ma objawów ostrego brzucha albo też wstrząsu, wtedy kobieta poddawana jest zabiegowi operacyjnemu w trybie planowym. Zabieg operacyjny zwykle polega na usunięciu jaja płodowego oraz zmienionego jajowodu (zwykle tylko jego fragmentu) lub jajnika, operacje można wykonać metodą klasyczną (klasyczne "otworzenie brzucha" pacjentki, czyli laparotomia) lub też metodą laparoskopową. W sytuacjach, kiedy ciąża pozamaciczna jest jeszcze bardzo mała i jej wielkość nie przekracza 3 cm średnicy, jak również jeśli u kobiety nie stwierdza się mocno nasilonych objawów klinicznych, a poziom betaHCG w surowicy krwi nie jest wysoki, kobieta może też otrzymać zastrzyki z metotreksatu, który uniemożliwi dalszy rozwój ciąży pozamacicznej. 

Należy pamiętać o tym, że zbyt późno wykryta ciąża ektopowa oraz zbagatelizowanie niepokojących objawów może być groźne dla kobiety. Dochodzi bowiem do wydalenia zarodka, który nie może się prawidłowo rozwijać, a to z kolei  wywołuje krwawienie do jamy brzusznej, które w porę niezdiagnozowane może doprowadzić nawet do śmierci kobiety.

Jakie jest rokowanie w przebiegu ciąży pozamacicznej?

Na szczęście rokowanie w przebiegu ciąży ektopowej jest dobre, bowiem śmiertelność z jej powodu jest naprawdę mała i wynosi poniżej 0,5 % wszystkich pacjentek. Niestety, konsekwencją ciąży pozamacicznej może być zmniejszona płodność pacjentki. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • USG wczesnej ciąży — co zobaczymy w pierwszych tygodniach i jak to interpretować?

    Badanie ultrasonograficzne, często określane skrótem USG, to jedno z najczęściej wykonywanych obrazowych badań diagnostycznych. Według zaleceń licznych towarzystw ginekologicznych, w czasie ciąży badanie USG powinno być wykonane co najmniej trzykrotnie. W praktyce jest przeprowadzane zwykle częściej.

  • Amniopunkcja – jak wygląda badanie? Czy jest bezpieczne dla dziecka?

    Amniopunkcja to jedno z badań z zakresu inwazyjnej diagnostyki prenatalnej. Przyszła mama, słysząc o konieczności wykonania amniopunkcji, jest najczęściej wystraszona, bojąc się o utrzymanie ciąży i zdrowie dziecka. Należy jednak podkreślić, że ryzyko poronienia po amniopunkcji nie jest większe niż 1%, a wynik badania nie jest stuprocentową gwarancją zdrowia płodu. Jak należy się przygotować do amniopunkcji, ile kosztuje badanie wykonane prywatnie i jakie są wskazania do amniopunkcji? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Testy owulacyjne (paskowe, strumieniowe, płytkowe) – który wybrać, jak i kiedy je wykonać? Czy są wiarygodne podczas planowania ciąży?

    Analiza cyklu miesiączkowego jest istotna nie tylko z punktu widzenia kontroli stanu zdrowia, sprawdzenia działania terapii, ale także (często przede wszystkim) podczas planowania powiększenia rodziny. Od pewnego czasu ogromnym powodzeniem cieszą się testy płodności, nazywane inaczej testami owulacyjnymi, które można bez recepty kupić w aptece. Wyróżnia się testy polegające na analizie próbki moczu – paskowe, strumieniowe i płytkowe oraz tzw. testy owulacyjne ze śliny. Co może zaburzać wynik testu płodności, jaka jest cena testu owulacyjnegoi i jak analizować wynik badania owulacji w domu? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Badanie krwi może pomóc zidentyfikować kobiety zagrożone przedwczesnym porodem

    Każdego roku 15 milionów dzieci rodzi się przed 37. tygodniem ciąży. Wcześniactwo wiąże się z wieloma krótko- i długoterminowymi konsekwencjami, dzieci urodzone przedwcześnie są obarczone wyższym ryzykiem problemów zdrowotnych i zaburzeń psychologicznych. Naukowcy odkryli istnienie biomarkerów, które mogą sygnalizować przedwczesny poród. Jakie geny są powiązane z wywołaniem przedwczesnego porodu?

  • Szczepienia w ciąży (COVID-19, grypa, krztusiec) – jakie szczepionki można podać ciężarnej?

    Szczepienia w ciąży są tematem wciąż aktualnym i nierzadko budzącym wiele obaw ze strony przyszłych mam. Czy uzasadnione jest podjęcie decyzji o odstąpieniu od przyjęcia szczepienia w obawie o zdrowie dziecka? Okazuje się, że obecnie dysponujemy licznymi badaniami, które potwierdzają bezpieczeństwo szczepień i pozwalają skutecznie zabezpieczyć przed niebezpiecznymi konsekwencjami zachorowania zarówno przyszłą mamę jak i dziecko. 

  • Przygotowanie organizmu do ciąży – od kiedy brać suplementy, witaminy i minerały?

    Wiele kobiet, które planują zostać mami, zastanawia się, które witaminy i minerały suplementować przed ciążą, a których z nich unikać, żeby zwiększyć swoje szansę na posiadanie potomstwa? Istnieje kilka prostych zasad dotyczących planowania zarówno macierzyństwa, jak i ojcostwa, które powinni stosować przyszli rodzice. Dlaczego kobiety starające się o dziecko lub będące w ciąży nie powinny pić syropu lub napoju z aloesu, jak długo przed zajściem w ciążę należy zacząć brać kwas foliowy oraz co należy włączyć do swojej diety, aby podnieść swoją płodność? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Nacinanie krocza – kontrowersje wokół rutynowego nacinania krocza podczas porodu

    Wątpliwości narastające wokół tematu rutynowych nacięć krocza w trakcie porodu towarzyszą środowisku medycznemu już od wielu dekad. Niesłabnąca od lat argumentacja zarówno zwolenników, jak i przeciwników tego zabiegu sprawiła, że również w Polsce toczy się spór o zasadność episiotomii w kontekście wielu sytuacji położniczych. Co zatem sprawia, że pomimo upływu wielu lat doświadczenia i praktyki temat nacięcia krocza jest nadal równie kontrowersyjny, jak niemal dwie dekady temu, a wizja porodu siłami natury budzi coraz większy lęk wśród pacjentek? 

  • Nadciśnienie w ciąży – przyczyny, leczenie, powikłania

    Nadciśnienie tętnicze jest jedną z wielu chorób, które mogą towarzyszyć ciężarnej. Choć zwykle początkowo nie daje ono żadnych objawów, to brak wdrożenia odpowiedniego postępowania i leczenia może doprowadzić do poważnych komplikacji, które stanowią zagrożenie życia zarówno dla matki, jak i jej nienarodzonego dziecka. 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij