USG dopochwowe – kiedy wykonuje się USG transwaginalne i jak przygotować się do badania? - portal DOZ.pl
USG dopochwowe – kiedy wykonuje się USG transwaginalne i jak przygotować się do badania?
Łukasz Stelmaszczyk

USG dopochwowe – kiedy wykonuje się USG transwaginalne i jak przygotować się do badania?

Badanie ultrasonograficzne, czyli w skrócie USG, to najczęściej wykonywane badanie obrazowe w ginekologii i położnictwie. Jest to metoda nieinwazyjna wykorzystująca ultradźwięki o różnych częstotliwościach do obrazowania tkanek wewnątrz organizmu. W ginekologii wykorzystuje się badanie przezpochwowe, nazywane również transwaginalnym.

USG dopochwowe – na czym polega badanie? 

Badanie przezpochwowe polega na wprowadzeniu do pochwy specjalnej głowicy dopochwowej. Na sondzie obowiązkowo musi znajdować się jednorazowa osłonka przypominająca prezerwatywę oraz specjalny żel do badania USG, który ma na celu zminimalizować tarcie, a także poprawić obrazowanie poprzez wyeliminowanie powietrza z drogi, którą muszą przebyć ultradźwięki. 

Głowica, zamiennie nazywana sondą, ma średnicę około 2 cm i długość około 15-20 cm. Znajduje się w niej zarówno nadajnik, jak i odbiornik fal ultradźwiękowych. Za pomocą specjalnych algorytmów komputer przetwarza odbijane od tkanek sygnały ultradźwiękowe, tak aby na ekranie komputera powstał dwu- lub trzywymiarowy obraz. 

Samo badanie wykonuje się zazwyczaj na fotelu ginekologicznym bądź na leżance. Kobieta leży wygodnie na plecach i ma szeroko rozłożone nogi, tak aby był możliwy jak największy zakres ruchów sondy. Czasami lekarz może poprosić pacjentkę, aby podłożyła pod pośladki zaciśnięte pięści po to, aby uzyskać większy zakres ruchów sondy. 

Badanie dopochwowe w ginekologii pozwala na ocenę narządów miednicy mniejszej: macicy, jajników oraz przestrzeni dna miednicy – zatoki Douglasa. Ocena macicy polega na ocenie szyjki, mięśnia macicy, ewentualnych wad anatomicznych oraz jej pozycji. Ponadto ocenia się endometrium, czyli błonę śluzową wyścielającą jamę macicy, mierzy się jego grubość oraz ocenia się, czy jest jednorodne. Jest to bardzo ważne w badaniu przesiewowym raka trzonu macicy. Przy ocenianiu jajników lekarz sprawdza, gdzie są zlokalizowane, czy są prawidłowej wielkości, czy nie występują na nich albo w ich okolicy podejrzane guzy – w tym przypadku podczas badania USG istnieje możliwość wykrycia raka jajnika we wczesnym stadium. U kobiet przed menopauzą ocenia się też pęcherzyki jajnikowe: ich liczbę i wielkość. Ocena zatoki Douglasa polega na sprawdzeniu, czy w przestrzeni za macicą nie znajduje się większa ilość płynu bądź podejrzane onkologicznie zmiany. 

USG transwaginalne – kiedy przeprowadza się badanie? 

Badanie USG przezpochwowe przeprowadza się profilaktycznie około raz na rok u współżyjących pacjentek niebędących w ciąży, niemających wskazań do częstszego jego wykonywania. Badanie w razie potrzeby można przeprowadzić w każdej fazie cyklu, nawet podczas krwawienia miesiączkowego. 

Należy pamiętać, że istnieje wiele wskazań, w których USG wykonuje się znacznie częściej. Przy problemach z zajściem w ciążę służy ono monitorowaniu wzrastania pęcherzyków jajnikowych i wykonywane jest nawet co 2 dni. Przy pierwszorazowym wykryciu zmian, takich jak torbiele czy guzy jajnika, mięśniaki macicy, USG kontrolne często wykonuje się po krótszym czasie niż rok, aby zobaczyć, czy zmiany powiększają się w badaniu.  

Badanie przezpochwowe należy wykonać u wszystkich kobiet planujących ciążę. 

U kobiet ciężarnych do około 12.-13. tygodnia wykonuje się rutynowo badanie przezpochwowe, ponieważ ciąża jest na tyle mała, że byłaby słabo widoczna i trudna do oceny w badaniu sondą przezbrzuszną. W ciąży zaawansowanej badanie dopochwowe jest wykorzystywane do oceny szyjki macicy. 

U kobiet, które nie rozpoczęły współżycia, nie wykonuje się badania transwaginalne. Jeśli istnieje konieczność wykonania ginekologicznego USG, głowicę w zależności od potrzeby wprowadza się przez odbyt bądź przykłada do krocza lub brzucha. 

Polecane dla Ciebie

USG dopochwowe – jak przygotować się do badania? 

W przypadku badania przezpochwowego nie jest potrzebne jakiekolwiek przygotowanie. Sonda znajduje się tak blisko tkanek, że nie ma potrzeby stosowania specjalnej diety czy środków przeczyszczających przed wizytą. 

Czy trzeba mieć pusty czy pełny pęcherz? Jest to najczęściej zadawane przez pacjentki pytanie w kontekście przygotowania do omawianego badania. Do badania przezpochwowego należy mieć pusty pęcherz. Wyjątkiem od tej reguły są badania uroginekologiczne, np. w przypadku kobiet z wysiłkowym nietrzymaniem moczu, kiedy badanie najpierw wykonuje się u pacjentki z pełnym pęcherzem, a następnie w razie potrzeby prosi się o oddanie moczu i wykonuje się je ponownie. W badaniu przezbrzusznym zazwyczaj pęcherz powinien być napełniony.  

Czy to badanie boli? Badanie USG dopochwowe przeprowadzane rutynowo nie boli, choć kobieta może odczuwać dolegliwości bólowe, jeśli występują u niej takie schorzenia, jak: endometrioza, wady anatomiczne pochwy, stany zapalne pochwy czy zapalenie przydatków. 

USG dopochwowe – wyniki 

Wyniki badania USG dostępne są od razu po jego wykonaniu, a wielu lekarzy komentuje to, co widzi na ekranie, już w jego trakcie. Lekarz powinien załączyć słowny opis badania do dokumentacji medycznej. Jeżeli znajdzie jakąkolwiek nieprawidłowość, powinien wydrukować zdjęcie. Zdjęcie jest bardzo ważne ze względu na możliwość śledzenia zmian zachodzących w czasie – tak, aby przy kolejnym badaniu ten sam czy inny lekarz mógł stwierdzić np. powiększanie się mięśniaka macicy czy torbieli jajnika. 

Należy pamiętać, że badanie USG nie jest badaniem w pełni powtarzalnym. Oznacza to, że praktycznie nie możliwe jest powtórne uzyskanie dokładnie takiego samego obrazu. Jeżeli np. podczas pierwszego badania zostanie rozpoznany mięśniak macicy o średnicy około 20 mm, a na kolejnym badaniu po roku lekarz zmierzy mięśniaka i wyliczy, że ma 22 mm, nie musi to oznaczać, że mięśniak urósł o 10%. Taka sytuacja może być wynikiem zmierzenia go pod minimalnie innym kątem niż poprzednio i tak naprawdę mięśniak jest cały czas tej samej wielkości. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Badanie kału – pasożyty, krew utajona, resztki pokarmowe. Jak pobrać kał do badania?

    Badanie kału jest jednym z podstawowych narzędzi oceny kondycji układu pokarmowego. Pozwala zdiagnozować zarówno niegroźne schorzenia, jak i rozwijające się stany nowotworowe tego obszaru. W zależności od rodzaju badania, które ma zostać wykonane, zaleca się inny sposób pobrania materiału, jego ilości i czas przechowywania próbki. Jak właściwie pobrać kał do badania, ile kosztują testy na obecność patogenów, niestrawionych resztek pokarmowych i krwi utajonej w stolcu? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule. 

  • Co to jest czynnik reumatoidalny (RF)? Normy, podwyższony. Kiedy należy wykonać badanie RF?

    Czynnik reumatoidalny (RF) jest badaniem, które może wskazać, że w organizmie rozwija się reumatoidalne zapalenie stawów, toczeń rumieniowaty, zespół Sjogrena, sarkoidoza czy borelioza. Co ciekawe nie musi być jednak parametrem świadczącym tylko o rozwoju tych chorób, ponieważ u nawet 20% społeczeństwa występuje on fizjologicznie. Najczęściej świadczy tym, że w organizmie rozwija się stan zapalny, związany albo z chrząstką stawową albo tkanką łączną. Jakie specyficzne objawy powinny skłonić do zbadania RF, ile kosztuje oznaczenie czynnika reumatoidalnego i czy należy posiadać skierowanie do wykonania tego badania? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule

  • Erytropoetyna (EPO) – badanie, normy, interpretacja wyników

    Badanie erytropoetyny (EPO) jest wskazane podczas prowadzenia procesu diagnostycznego chorób krwi i nerek. Dzięki analizie poziomu erytropoetyny, możliwe jest kontrolowanie odpowiedzi na wdrożone leczenie anemii, nadkrwistości i niedokrwistości. Wysoki poziom EPO jest charakterystyczny dla sportowców, którzy swoje treningi odbywają w terenach górskich, ale także, co ciekawe, dla osób palących papierosy. Badanie poziomu erytropoetyny często towarzyszy analizie morfologii krwi i  hematokrytowi. Jaka jest norma EPO we krwi, czy do badania erytropoetyny należy zgłosić się na czczo i czy stosowanie EPO przez sportowców jest równoznaczne ze stosowaniem dopingu? Na te i inne pytania odpowiedzi znajdują się w niniejszym artykule.

  • Czy wysokie markery nowotworowe są powodem do zmartwień?

    Markery nowotworowe to istotny wskaźnik z diagnostycznego punktu widzenia. Najczęściej wykorzystuje się je w ocenie zaawansowania choroby onkologicznej, monitorowaniu postępów leczenia i wykrywaniu ewentualnego nawrotu wielu rodzajów nowotworów. Badanie poziomu markerów nowotworowych nie jest jednak doskonałym i jedynym wskaźnikiem, na który należy zwracać uwagę. Wyniki badań należy zawsze interpretować w połączeniu z badaniami obrazowymi, wywiadem klinicznym i badaniem fizykalnym, które mogą pomóc zoptymalizować interdyscyplinarne podejście do kwestii postępowania zarówno z pacjentami onkologicznymi, jak i cierpiącymi z powodu innych niż onkologiczne chorób. Dlaczego podwyższony poziom znaczników nowotworowych to nie wyrok, ile kosztuje badanie markerów i czy jest ono refundowane?

  • Chromogranina – badanie markeru, wskazania, normy

    Chromogranina A (CgA) jest białkiem komórek neuroendokrynych i endokrynnych – prawidłowych i nowotworowych. CgA produkowane jest głównie przez komórki chromochłonne w rodzeniu nadnerczy (syntetyzują adrenalinę i noradrenalinę) lub w komórkach trzustki (beta). Naturalnie jego stężenie jest niskie, a właściwości CgA wykorzystuje się jako niespecyficzny (nieprzypisane tylko do jednego rodzaju guza) marker nowotworów neuroendokrynnych (NET). Jak interpretować wyniki badania i czy podwyższony poziom CgA to potwierdzenie rozwoju choroby nowotworowej?

  • Badanie ACTH (kortykotropina) – normy, wskazania, cena

    Kortykotropina, czyli ACTH to hormon, którego poziom rośnie, kiedy spada stężenie hormonu stresu, czyli kortyzolu. Przez wzgląd na zależność występującą między tymi dwoma hormonami, często wskazania do badania poziomu ACTH są analogiczne do wskazań stosowanych przy zlecaniu badania poziomu kortyzolu. Poziom kortykotropiny charakteryzuje się dobową zmiennością, dlatego nie bez znaczenia jest pora dnia, o której oddaje się krew do analizy. Jakie są normy ACTH, ile kosztuje badanie i czy należy je wykonać, będąc na czczo?

  • Fosforany – badanie, normy we krwi, obniżone i wysokie

    Badanie poziomu fosforanów nie jest najczęściej zlecanym lub wybieranym przez pacjentów rodzajem oznaczenia parametrów krwi. Analiza ich poziomu zlecana jest przede wszystkim podczas diagnostyki chorób kości, tarczycy i nerek. Objawy hiperfosfatemii, czyli podwyższonego poziomu fosforu we krwi, zwykle nie są zauważalne dla pacjenta. Mogą pojawić się u niego natomiast objawy hipokalcemii, czyli spadku poziomu wapnia, wynikającego z wiązania się fosforu z wapniem w surowicy krwi. Kiedy należy wykonać badanie fosforanów, ile kosztuje badanie i czy drętwienie stawów to jeden z objawów zaburzeń gospodarki fosforanowej? 

  • Czy mutacja genu MTHFR może być przyczyną niepłodności i zakrzepicy?

    Genotyp genu MTHFR pośrednio wpływa na metabolizm i przyswajanie kwasu foliowego w organizmie ludzkim. Mutacjautacja w genie MTHFR jest łączona z występowaniem u pacjenta tendencji do nadkrzepliwości i zakrzepicy, nowotworów bądź zwiększonego ryzyka chorób układu krążenia. Doniesienia te bywają jednak sprzeczne i nie znajdują przełożenia na rekomendacje specjalistów w sprawie wdrożenia profilaktycznej diagnostyki mutacji w genie MTHFR. Niedobory kwasu foliowego szczególnie istotne są przy planowaniu ciąży i w diagnostyce niepowodzeń położniczych i trudności z utrzymaniem ciąży, a także przy ustalaniu przyczyn urodzenia dziecka z wadą cewy nerwowej

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij