USG dopochwowe – kiedy wykonuje się USG transwaginalne i jak przygotować się do badania?
Łukasz Stelmaszczyk

USG dopochwowe – kiedy wykonuje się USG transwaginalne i jak przygotować się do badania?

Badanie ultrasonograficzne, czyli w skrócie USG, to najczęściej wykonywane badanie obrazowe w ginekologii i położnictwie. Jest to metoda nieinwazyjna wykorzystująca ultradźwięki o różnych częstotliwościach do obrazowania tkanek wewnątrz organizmu. W ginekologii wykorzystuje się badanie przezpochwowe, nazywane również transwaginalnym.

USG dopochwowe – na czym polega badanie? 

Badanie przezpochwowe polega na wprowadzeniu do pochwy specjalnej głowicy dopochwowej. Na sondzie obowiązkowo musi znajdować się jednorazowa osłonka przypominająca prezerwatywę oraz specjalny żel do badania USG, który ma na celu zminimalizować tarcie, a także poprawić obrazowanie poprzez wyeliminowanie powietrza z drogi, którą muszą przebyć ultradźwięki. 

Głowica, zamiennie nazywana sondą, ma średnicę około 2 cm i długość około 15-20 cm. Znajduje się w niej zarówno nadajnik, jak i odbiornik fal ultradźwiękowych. Za pomocą specjalnych algorytmów komputer przetwarza odbijane od tkanek sygnały ultradźwiękowe, tak aby na ekranie komputera powstał dwu- lub trzywymiarowy obraz. 

Samo badanie wykonuje się zazwyczaj na fotelu ginekologicznym bądź na leżance. Kobieta leży wygodnie na plecach i ma szeroko rozłożone nogi, tak aby był możliwy jak największy zakres ruchów sondy. Czasami lekarz może poprosić pacjentkę, aby podłożyła pod pośladki zaciśnięte pięści po to, aby uzyskać większy zakres ruchów sondy. 

Badanie dopochwowe w ginekologii pozwala na ocenę narządów miednicy mniejszej: macicy, jajników oraz przestrzeni dna miednicy – zatoki Douglasa. Ocena macicy polega na ocenie szyjki, mięśnia macicy, ewentualnych wad anatomicznych oraz jej pozycji. Ponadto ocenia się endometrium, czyli błonę śluzową wyścielającą jamę macicy, mierzy się jego grubość oraz ocenia się, czy jest jednorodne. Jest to bardzo ważne w badaniu przesiewowym raka trzonu macicy. Przy ocenianiu jajników lekarz sprawdza, gdzie są zlokalizowane, czy są prawidłowej wielkości, czy nie występują na nich albo w ich okolicy podejrzane guzy – w tym przypadku podczas badania USG istnieje możliwość wykrycia raka jajnika we wczesnym stadium. U kobiet przed menopauzą ocenia się też pęcherzyki jajnikowe: ich liczbę i wielkość. Ocena zatoki Douglasa polega na sprawdzeniu, czy w przestrzeni za macicą nie znajduje się większa ilość płynu bądź podejrzane onkologicznie zmiany. 

USG transwaginalne – kiedy przeprowadza się badanie? 

Badanie USG przezpochwowe przeprowadza się profilaktycznie około raz na rok u współżyjących pacjentek niebędących w ciąży, niemających wskazań do częstszego jego wykonywania. Badanie w razie potrzeby można przeprowadzić w każdej fazie cyklu, nawet podczas krwawienia miesiączkowego. 

Należy pamiętać, że istnieje wiele wskazań, w których USG wykonuje się znacznie częściej. Przy problemach z zajściem w ciążę służy ono monitorowaniu wzrastania pęcherzyków jajnikowych i wykonywane jest nawet co 2 dni. Przy pierwszorazowym wykryciu zmian, takich jak torbiele czy guzy jajnika, mięśniaki macicy, USG kontrolne często wykonuje się po krótszym czasie niż rok, aby zobaczyć, czy zmiany powiększają się w badaniu.  

Badanie przezpochwowe należy wykonać u wszystkich kobiet planujących ciążę. 

U kobiet ciężarnych do około 12.-13. tygodnia wykonuje się rutynowo badanie przezpochwowe, ponieważ ciąża jest na tyle mała, że byłaby słabo widoczna i trudna do oceny w badaniu sondą przezbrzuszną. W ciąży zaawansowanej badanie dopochwowe jest wykorzystywane do oceny szyjki macicy. 

U kobiet, które nie rozpoczęły współżycia, nie wykonuje się badania transwaginalne. Jeśli istnieje konieczność wykonania ginekologicznego USG, głowicę w zależności od potrzeby wprowadza się przez odbyt bądź przykłada do krocza lub brzucha. 

USG dopochwowe – jak przygotować się do badania? 

W przypadku badania przezpochwowego nie jest potrzebne jakiekolwiek przygotowanie. Sonda znajduje się tak blisko tkanek, że nie ma potrzeby stosowania specjalnej diety czy środków przeczyszczających przed wizytą. 

Czy trzeba mieć pusty czy pełny pęcherz? Jest to najczęściej zadawane przez pacjentki pytanie w kontekście przygotowania do omawianego badania. Do badania przezpochwowego należy mieć pusty pęcherz. Wyjątkiem od tej reguły są badania uroginekologiczne, np. w przypadku kobiet z wysiłkowym nietrzymaniem moczu, kiedy badanie najpierw wykonuje się u pacjentki z pełnym pęcherzem, a następnie w razie potrzeby prosi się o oddanie moczu i wykonuje się je ponownie. W badaniu przezbrzusznym zazwyczaj pęcherz powinien być napełniony.  

Czy to badanie boli? Badanie USG dopochwowe przeprowadzane rutynowo nie boli, choć kobieta może odczuwać dolegliwości bólowe, jeśli występują u niej takie schorzenia, jak: endometrioza, wady anatomiczne pochwy, stany zapalne pochwy czy zapalenie przydatków. 

USG dopochwowe – wyniki 

Wyniki badania USG dostępne są od razu po jego wykonaniu, a wielu lekarzy komentuje to, co widzi na ekranie, już w jego trakcie. Lekarz powinien załączyć słowny opis badania do dokumentacji medycznej. Jeżeli znajdzie jakąkolwiek nieprawidłowość, powinien wydrukować zdjęcie. Zdjęcie jest bardzo ważne ze względu na możliwość śledzenia zmian zachodzących w czasie – tak, aby przy kolejnym badaniu ten sam czy inny lekarz mógł stwierdzić np. powiększanie się mięśniaka macicy czy torbieli jajnika. 

Należy pamiętać, że badanie USG nie jest badaniem w pełni powtarzalnym. Oznacza to, że praktycznie nie możliwe jest powtórne uzyskanie dokładnie takiego samego obrazu. Jeżeli np. podczas pierwszego badania zostanie rozpoznany mięśniak macicy o średnicy około 20 mm, a na kolejnym badaniu po roku lekarz zmierzy mięśniaka i wyliczy, że ma 22 mm, nie musi to oznaczać, że mięśniak urósł o 10%. Taka sytuacja może być wynikiem zmierzenia go pod minimalnie innym kątem niż poprzednio i tak naprawdę mięśniak jest cały czas tej samej wielkości. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • TSH – o czym świadczy podwyższone i obniżone TSH? Wskazania do badania, normy, cena

    TSH (hormon tyreotropowy) jest produkowany przez przysadkę mózgową i stymuluje tarczycę do wydzielania hormonów (trójjodotyroniny – T3 oraz tyroksyny – T4). Oznaczenie poziomu TSH we krwi jest podstawowym badaniem, dzięki któremu można sprawdzić, czy tarczyca funkcjonuje prawidłowo. Co oznacza podwyższone TSH lub obniżony poziom tyreotropiny?

  • Estrogen – badanie, normy, niedobór, nadmiar, interpretacja wyników badania krwi

    Badanie poziomu estrogenów jest jednym z głównych parametrów, który jest analizowany, kiedy lekarz specjalista (endokrynolog, ginekolog czy dermatolog) próbuje ustalić przyczynę długotrwałego braku miesiączki, zaburzeń dojrzewania płciowego, funkcji jajników, niekontrolowanych zmian masy ciała, a także niepokojących objawów natury dermatologicznej, takich jak np. trądzik. Poziom estrogenów kobiety w ciąży różni się od zakresów referencyjnych dla nieciężarnych pacjentek. Jak należy się przygotować do pobrania krwi, jakie są objawy nadmiaru i niedoboru estrogenów i czy badanie poziomu tych hormonów jest refundowane? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Lipaza trzustkowa – badanie enzymu trzustkowwego. Normy, podwyższona, obniżona

    Badanie poziomu lipazy (ALP) pozwala ocenić ewentualne choroby trzustki, które objawiają się na przykład jako ból po lewej stronie brzucha, najczęściej pół godziny po spożytym posiłku lub po wypiciu alkoholu. To proste oznaczenie polegające na analizie próbki krwi żylnej, oddanej w punkcie pobrań na czczo, najlepiej w godzinach porannych. Ile kosztuje badanie lipazy trzustkowej, które parametry należy dodatkowo sprawdzić wraz z analizą enzymów trzustkowych i jakie są normy ALP? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Powstała aplikacja na smartfona, która wykrywa anemię. Jak działa?

    Obecnie złotym standardem diagnozowania niedokrwistości jest morfologia krwi. Naukowcy z Brown University i Rhode Island Hospital w Stanach Zjednoczonych opracowali metodę diagnostyczną, która nie wymaga pobierania krwi od pacjenta. Co więcej, badanie może zostać przeprowadzone samodzielnie, w warunkach domowych. Algorytm jest w stanie określić, czy ktoś cierpi na anemię, na podstawie zdjęcie zrobionego smartfonem. 

  • Testosteron – badanie, normy, za wysoki, za niski. Jak podnieść poziom androgenu?

    Jedno z najczęściej wpisywanych zapytań w wyszukiwarki internetowe to „jak podnieść poziom testosteronu?". Zainteresowanie tym tematem jest wysokie zarówno wśród mężczyzn, jak i kobiet. Panowie poziomem testosteronu interesuję się zazwyczaj o okresie po 40. roku życia lub wówczas, kiedy chcą szybko osiągnąć swój cel wiązany z budowaniem masy mięśniowej i redukcją tkanki tłuszczowej. Panie badają stężenie testosteronu, kiedy zauważają zaburzenia miesiączkowania, uporczywy trądzik lub owłosienie w nietypowych miejscach na ciele. Jakie są inne objawy zaburzeń gospodarki testosteronowej, jakie są normy testosteronu we krwi dla mężczyzn i kobiet? Na te i inne pytania odpowiedzi znajdują się w niniejszym artykule.

  • Artroskopia kolana – jakie są wskazania do zabiegu artroskopowego kolana? Rehabilitacja po artroskopii

    Artroskopia kolana to małoinwazyjny zabieg, zarówno diagnostyczny, jak i leczniczy. Jego zastosowanie zwiększa komfort pacjenta (w porównaniu z tradycyjną operacją), prowadzi do szybszego powrotu do sprawności, zmniejsza ryzyko powikłań pooperacyjnych oraz okres hospitalizacji. Artroskopia polega na oglądaniu wnętrza stawu kolanowego za pomocą endoskopu wprowadzanego przez niewielkie nacięcie na skórze. Dowiedz się, jakie są wskazania do operacji kolana tą metodą.

  • Wolny testosteron – badanie, normy, za wysoki, za niski

    Badanie poziomu wolnego testosteronu jest zlecane w przypadku potwierdzenia lub wykluczenia wielu zaburzeń hormonalnych, które mogą objawiać się różnie u kobiet i inaczej u mężczyzn. Oznaczenie poziomu FTST wykonuje się również wówczas, kiedy wynik badania całkowitego testosteronu znajduje się poza zakresem norm laboratoryjnych. Wydzielanie hormonu zależy od prawidłowej pracy jajników lub jąder, nadnerczy, przysadki i podwzgórza. Czy do zbadania poziomu wolnego testosteronu trzeba być na czczo, jakie są normy dla kobiet i mężczyzn, kiedy zachodzi konieczność dodatkowej suplementacji testosteronem i jak bezpiecznie przejść przez ten proces? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Glikemia – badanie, wskazanie, normy. Jak interpretować wyniki poziomu cukru we krwi?

    Regularne badanie poziomu cukru we krwi (glikemia) jest jednym z podstawowych oznaczeń parametrów krwi, które może pomóc wykryć choroby związane z gospodarką węglowodanową, jak np. cukrzycę i odpowiednio wcześnie wdrożyć niezbędne leczenie. Na badanie glikemii trzeba być na czczo, nie jest wskazane wykonywanie analizy bezpośrednio po jakiejkolwiek infekcji, ciężkim wysiłku fizycznym lub w trakcie zażywania niektórych leków, np. aspiryny. Kto powinien regularnie sprawdzać poziom cukru we krwi, jak dokładnie wygląda badanie glikemii na czczo i czy podlega ono refundacji przez NFZ? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij