USG dopochwowe – kiedy wykonuje się USG transwaginalne i jak przygotować się do badania?
Łukasz Stelmaszczyk

USG dopochwowe – kiedy wykonuje się USG transwaginalne i jak przygotować się do badania?

Badanie ultrasonograficzne, czyli w skrócie USG, to najczęściej wykonywane badanie obrazowe w ginekologii i położnictwie. Jest to metoda nieinwazyjna wykorzystująca ultradźwięki o różnych częstotliwościach do obrazowania tkanek wewnątrz organizmu. W ginekologii wykorzystuje się badanie przezpochwowe, nazywane również transwaginalnym.

USG dopochwowe – na czym polega badanie? 

Badanie przezpochwowe polega na wprowadzeniu do pochwy specjalnej głowicy dopochwowej. Na sondzie obowiązkowo musi znajdować się jednorazowa osłonka przypominająca prezerwatywę oraz specjalny żel do badania USG, który ma na celu zminimalizować tarcie, a także poprawić obrazowanie poprzez wyeliminowanie powietrza z drogi, którą muszą przebyć ultradźwięki. 

Głowica, zamiennie nazywana sondą, ma średnicę około 2 cm i długość około 15-20 cm. Znajduje się w niej zarówno nadajnik, jak i odbiornik fal ultradźwiękowych. Za pomocą specjalnych algorytmów komputer przetwarza odbijane od tkanek sygnały ultradźwiękowe, tak aby na ekranie komputera powstał dwu- lub trzywymiarowy obraz. 

Samo badanie wykonuje się zazwyczaj na fotelu ginekologicznym bądź na leżance. Kobieta leży wygodnie na plecach i ma szeroko rozłożone nogi, tak aby był możliwy jak największy zakres ruchów sondy. Czasami lekarz może poprosić pacjentkę, aby podłożyła pod pośladki zaciśnięte pięści po to, aby uzyskać większy zakres ruchów sondy. 

Badanie dopochwowe w ginekologii pozwala na ocenę narządów miednicy mniejszej: macicy, jajników oraz przestrzeni dna miednicy – zatoki Douglasa. Ocena macicy polega na ocenie szyjki, mięśnia macicy, ewentualnych wad anatomicznych oraz jej pozycji. Ponadto ocenia się endometrium, czyli błonę śluzową wyścielającą jamę macicy, mierzy się jego grubość oraz ocenia się, czy jest jednorodne. Jest to bardzo ważne w badaniu przesiewowym raka trzonu macicy. Przy ocenianiu jajników lekarz sprawdza, gdzie są zlokalizowane, czy są prawidłowej wielkości, czy nie występują na nich albo w ich okolicy podejrzane guzy – w tym przypadku podczas badania USG istnieje możliwość wykrycia raka jajnika we wczesnym stadium. U kobiet przed menopauzą ocenia się też pęcherzyki jajnikowe: ich liczbę i wielkość. Ocena zatoki Douglasa polega na sprawdzeniu, czy w przestrzeni za macicą nie znajduje się większa ilość płynu bądź podejrzane onkologicznie zmiany. 

USG transwaginalne – kiedy przeprowadza się badanie? 

Badanie USG przezpochwowe przeprowadza się profilaktycznie około raz na rok u współżyjących pacjentek niebędących w ciąży, niemających wskazań do częstszego jego wykonywania. Badanie w razie potrzeby można przeprowadzić w każdej fazie cyklu, nawet podczas krwawienia miesiączkowego. 

Należy pamiętać, że istnieje wiele wskazań, w których USG wykonuje się znacznie częściej. Przy problemach z zajściem w ciążę służy ono monitorowaniu wzrastania pęcherzyków jajnikowych i wykonywane jest nawet co 2 dni. Przy pierwszorazowym wykryciu zmian, takich jak torbiele czy guzy jajnika, mięśniaki macicy, USG kontrolne często wykonuje się po krótszym czasie niż rok, aby zobaczyć, czy zmiany powiększają się w badaniu.  

Badanie przezpochwowe należy wykonać u wszystkich kobiet planujących ciążę. 

U kobiet ciężarnych do około 12.-13. tygodnia wykonuje się rutynowo badanie przezpochwowe, ponieważ ciąża jest na tyle mała, że byłaby słabo widoczna i trudna do oceny w badaniu sondą przezbrzuszną. W ciąży zaawansowanej badanie dopochwowe jest wykorzystywane do oceny szyjki macicy. 

U kobiet, które nie rozpoczęły współżycia, nie wykonuje się badania transwaginalne. Jeśli istnieje konieczność wykonania ginekologicznego USG, głowicę w zależności od potrzeby wprowadza się przez odbyt bądź przykłada do krocza lub brzucha. 

USG dopochwowe – jak przygotować się do badania? 

W przypadku badania przezpochwowego nie jest potrzebne jakiekolwiek przygotowanie. Sonda znajduje się tak blisko tkanek, że nie ma potrzeby stosowania specjalnej diety czy środków przeczyszczających przed wizytą. 

Czy trzeba mieć pusty czy pełny pęcherz? Jest to najczęściej zadawane przez pacjentki pytanie w kontekście przygotowania do omawianego badania. Do badania przezpochwowego należy mieć pusty pęcherz. Wyjątkiem od tej reguły są badania uroginekologiczne, np. w przypadku kobiet z wysiłkowym nietrzymaniem moczu, kiedy badanie najpierw wykonuje się u pacjentki z pełnym pęcherzem, a następnie w razie potrzeby prosi się o oddanie moczu i wykonuje się je ponownie. W badaniu przezbrzusznym zazwyczaj pęcherz powinien być napełniony.  

Czy to badanie boli? Badanie USG dopochwowe przeprowadzane rutynowo nie boli, choć kobieta może odczuwać dolegliwości bólowe, jeśli występują u niej takie schorzenia, jak: endometrioza, wady anatomiczne pochwy, stany zapalne pochwy czy zapalenie przydatków. 

USG dopochwowe – wyniki 

Wyniki badania USG dostępne są od razu po jego wykonaniu, a wielu lekarzy komentuje to, co widzi na ekranie, już w jego trakcie. Lekarz powinien załączyć słowny opis badania do dokumentacji medycznej. Jeżeli znajdzie jakąkolwiek nieprawidłowość, powinien wydrukować zdjęcie. Zdjęcie jest bardzo ważne ze względu na możliwość śledzenia zmian zachodzących w czasie – tak, aby przy kolejnym badaniu ten sam czy inny lekarz mógł stwierdzić np. powiększanie się mięśniaka macicy czy torbieli jajnika. 

Należy pamiętać, że badanie USG nie jest badaniem w pełni powtarzalnym. Oznacza to, że praktycznie nie możliwe jest powtórne uzyskanie dokładnie takiego samego obrazu. Jeżeli np. podczas pierwszego badania zostanie rozpoznany mięśniak macicy o średnicy około 20 mm, a na kolejnym badaniu po roku lekarz zmierzy mięśniaka i wyliczy, że ma 22 mm, nie musi to oznaczać, że mięśniak urósł o 10%. Taka sytuacja może być wynikiem zmierzenia go pod minimalnie innym kątem niż poprzednio i tak naprawdę mięśniak jest cały czas tej samej wielkości. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Sód (Na) – badamy elektrolity we krwi. Norma, hiponatremia, hipernatremia

    Badanie stężenia sodu (Na) jest jednym z głównych oznaczeń parametrów krwi. Nie jest badaniem drogim, ani też wymagającym specjalnego przygotowania, niemniej kontrolowanie poziomu sodu jest bardzo istotne. Wszelkie nieprawidłowości w stężeniu tego elektrolitu mogą być bardzo groźne dla zdrowia, szczególnie osób, u których zdiagnozowano choroby kardiologiczne, jak chociażby nadciśnienie tętnicze lub nefrologiczne, jak niewydolność nerek. Jak wygląda badanie, czy jest refundowane, ile kosztuje i jakie są normy dla kobiet, mężczyzn i dzieci? Odpowiadamy w niniejszym artykule.

  • Szczepionka DTP – charakterystyka, cena, skutki uboczne szczepionki

    Szczepionka DTP znajduje się w Programie Szczepień Ochronnych (PSO) i jest obowiązkowa. Preparat stosuje się w celu czynnego uodpornienia pacjenta przeciwko wystąpieniu błonicy, tężca i krztuśca. Szczepionka DTP zalecana jest do podania dzieciom w kilku dawkach między 6 tygodniem życia i przed ukończeniem 2 roku życia. Jaki jest skład szczepionki DTP, ile kosztuje, czy jest refundowana i jakie są przeciwwskazania do zastosowania tego preparatu? Odpowiedzi znajdują się niniejszym artykule.

  • Wapń (Ca) – badamy elektrolity we krwi. Norma, hipokalcemia, hiperkalcemia

    Zarówno wapń całkowity (Ca), jak i ten zjonizowany (Ca2+) odgrywają istotną rolę w szeregu procesów metabolicznych, które zachodzą w organizmie. Można go dostarczać wraz z pożywieniem, a zapotrzebowanie na ten makroelement wzrasta wraz z wiekiem, szczególnie dla wrażliwych na demineralizację kości kobiet w okresie menopauzy. Ile wynosi prawidłowe stężenie wapnia we krwi, jak się przygotować do badania i co wpływa na powstanie hipokalcemii lub hiperkalcemii? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Proteinogram – badamy ilość białka w surowicy krwi. Normy, wskazania, interpretacja wyników

    Proteinogram, czyli elektroforeza białek surowicy, to badanie, którego wynik może odpowiedzieć na wiele pytań stawianych w trackie procesu diagnostycznego chorób o podłożu hematologicznym lub związanych z zaburzeniami pracy wątroby, nerek, niedoborami pokarmowymi, nowotworami czy procesami zapalnymi. Jak się przygotować do wykonania proteinogramu, czy badanie jest refundowane przez NFZ i jak długo trzeba czekać na wynik?

  • Magnez (Mg) – badamy elektrolity we krwi. Norma, nadmiar, niedobór

    Drgająca powieka i mimowolne skurcze mięśni to najbardziej charakterystyczne z objawów niedoboru magnezu, które można zauważyć. Oznaczenie poziomu tego pierwiastka jest jednym z podstawowych badań gospodarki elektrolitowej organizmu. Bardziej niebezpieczny jest niski poziom magnezu, niż jego podwyższony poziom. Czy hipermagnezemia i hipomagnezemia są groźne dla zdrowia, jak wygląda badanie, jak się do niego przygotować i ile kosztuje? Odpowiedzi znajdują się w tym artykule.

  • Tomografia komputerowa kręgosłupa – jak wygląda badanie? Wskazanie, cena badania

    Tomografia komputerowa kręgosłupa jest bardzo wiarygodnym badaniem obrazowym, dzięki któremu możliwe jest zdiagnozowanie wielu schorzeń tego obszaru. Chorób kręgosłupa jest bardzo wiele i zazwyczaj bywają one bardzo problematyczne, bolesne, a niejednokrotnie mają charakter zwyrodnieniowy. Niemalże każde z nich można wychwycić, wykonując prześwietlenie kręgosłupa, na które może skierować nas lekarz ortopeda, czy reumatolog. Jak wygląda tomografia komputerowa kręgosłupa i jak się do niej przygotować? Odpowiedź znajduje się w niniejszym artykule.

  • Czas protrombinowy (PT)– normy, podwyższony, obniżony. Jak się przygotować do badania INR?

    Czas protrombinowy to wskaźnik dotyczący tego, jak szybko krzepnie nasza krew. Na czas krzepnięcia wpływają inhibitory tego procesu, jak na przykład heparyna. Wbrew pozorom proces krzepnięcia krwi jest bardzo złożonym mechanizmem, na który wpływ mają nie tylko czynniki aktywujące powstawanie skrzepu, ale także dezaktywujące i stabilizujące ten proces. Jakie są wskazania do badania czasu protrombinowego, jak się przygotować do pobrania krwi, ile kosztuje badanie i czy może być refundowane przez NFZ? Odpowiedzi znajdują się w niniejszym artykule.

  • Tomografia perfuzyjna – płuca, serce i mózg mniej napromieniowane podczas TK? Wskazania i przeciwwskazania do wykonania badania

    Tomografia perfuzyjna pozwala na zobrazowanie procesu przepływu krwi przez dany obszar ciała. Obecnie trwają zaawansowane prace nad zmniejszeniem ilości promieniowania, jakie zostaje wykorzystane do przeprowadzenia perfuzji tkankowej. Jakie są wskazania i przeciwwskazania do wykonania tomografii perfuzyjnej, na czym polega badanie, ile kosztuje i jak się przygotować do perfuzyjnej TK? Odpowiedzi znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij