USG wczesnej ciąży — co zobaczymy w pierwszych tygodniach i jak to interpretować?
Łukasz Stelmaszczyk

USG wczesnej ciąży — co zobaczymy w pierwszych tygodniach i jak to interpretować?

Badanie ultrasonograficzne, często określane skrótem USG, to jedno z najczęściej wykonywanych obrazowych badań diagnostycznych. Według zaleceń licznych towarzystw ginekologicznych, w czasie ciąży badanie USG powinno być wykonane co najmniej trzykrotnie. W praktyce jest przeprowadzane zwykle częściej.

Kiedy iść na pierwsze USG w ciąży?

Dokładna odpowiedź na pytanie, kiedy iść na pierwsze USG w ciąży zakłada, że najlepiej wtedy, kiedy doszło do zatrzymania miesiączki (od pierwszego dnia ostatniej miesiączki upłynęło co najmniej 6 tygodni, można na wszelki wypadek dodać 3–5 dni ze względu na to, że zapłodnienie mogło nastąpić kilka dni po owulacji) i/lub test ciążowy wyszedł pozytywny. Natomiast na USG I trymestru, zwane potocznie genetycznym, trzeba iść wtedy, kiedy ciąża ma od 11. tygodni do 13. tygodni i 6. dni. Najlepiej, jeśli to możliwe, celować w środek tego przedziału.

Pierwsze badanie USG zawsze wykonywane jest sondą dopochwową (inaczej zwaną endowaginalną), na którą nakłada się jałową osłonkę oraz żel do USG. Jego celem jest przede wszystkim uwidocznienie i lokalizacja jaja płodowego oraz przybliżona ocena wieku ciążowego (pęcherzyka ciążowego — GS).

Kiedy ciąża jest widoczna w USG?

W prawidłowej ciąży pęcherzyk ciążowy będzie znajdował się w jamie macicy. Będzie on widoczny w badaniu USG od 4. tygodnia ciąży, przy stężeniu beta hCG 750–1500 mIU/ml. Pęcherzyk ciążowy w 4.–5. tygodniu będzie miał 1–4 mm, natomiast w 5.–6. tyg. między 5 a 8 mm i będzie przyrastać od 1 do 1,2 mm na dobę. Echo płodu (obraz ultrasonograficzny płodu) widoczne jest od 5.–6. tygodnia ciąży. Zarodek mierzy się za pomocą długości ciemieniowo–siedzeniowej (CRL — crown rump length). W początkowym etapie ciąży powinien on przyrastać od 1,1 do 1,8 mm na dobę. Jeśli pierwsze USG będzie wykonywane sześć tygodni (lub później) od ostatniej miesiączki (OM), lekarz powinien uwidocznić czynność serca płodu. Średnia wartość tętna płodu dla 5.–6. tygodnia to 100 uderzeń na minutę, dla 10 tyg. —  170, a dla 14. tyg. — 150.

Podczas pierwszego badania USG, na którym widać już pęcherzyk ciążowy i zarodek, lekarz ginekolog ocenia liczbę zarodków. W przypadku ciąży wielopłodowej ocenia ponadto liczbę kosmówek i owodni, ponieważ w tym okresie ocena taka jest najpewniejsza. W badaniu ginekolog powinien ocenić kształt, budowę i wielkość macicy. Dokładnie sprawdzić, czy w macicy nie ma mięśniaków i czy jej budowa jest prawidłowa. Ocenić należy również przydatki.

Polecane dla Ciebie

Co widać w USG?

Podsumowując, w 4. tygodniu powinno być widać pęcherzyk ciążowy, w 5. tygodniu uwidocznić można echo zarodka, zaś po skończonym 6. tygodniu ciąży można zobaczyć także pracę serduszka i policzyć, z jaką częstością bije. Należy również zapamiętać, że pomiar „wielkości zarodka”  — CRL — we wczesnej ciąży jest najdokładniejszą metodą oceny wieku ciążowego. To szczególnie przydatne w przypadku, kiedy kobieta nie pamięta dokładnie daty ostatniej miesiączki albo ma bardzo nieregularne cykle.

Badanie USG to metoda nieinwazyjna wykorzystująca ultradźwięki do obrazowania tkanek wewnątrz organizmu. Według bardzo wielu przeprowadzonych badań, nie ma ono wpływu na płód i jego rozwój. Jednakże zbyt częste wykonywanie badania USG, z punktu widzenia medycznego nie ma sensu. Oczywiście, gdy przyszła mama chce zobaczyć swoje dziecko na monitorze aparatu USG czy posłuchać bicia serca może poprosić lekarza ginekologa o takie badanie.

W czasie ciąży należy wykonać minimum trzy badania USG: badanie I, II i III trymestru.

Pierwsze — nazywane przez pacjentki genetycznym lub prenatalnym — jest badaniem szalenie ważnym. Wykonuje się je między 11. a 13. tygodniem i 6. dniami — ten przedział czasowy jest bardzo istotny i przy zapisie na badanie I trymestru bezwzględnie trzeba go przestrzegać (wymiary CRL zarodka powinny mieścić się w zakresie 45–84 mm). W tym czasie lekarz ginekolog ocenia ryzyko wystąpienia najczęstszych wad genetycznych. Badanie to obejmuje następujące elementy:

  • ocenę liczby pęcherzyków ciążowych oraz ich lokalizację,
  • ocenę czynności serca płodu (FHR),
  • pomiary biometryczne, czyli długość ciemieniowo–siedzeniową (CRL) oraz wymiar dwuciemieniowy główki płodu (BPD),
  • ocenę anatomiczną płodu, na którą składają się: ocena czaszki, układu nerwowego, powłok jamy brzusznej, żołądka, serca płodu (czynność serca i lokalizacja), pęcherza moczowego, kręgosłupa oraz kończyn górnych i dolnych,
  • ocenę kosmówki i pępowiny,
  • ocenę przezierności karku (NT),
  • ocenę kości nosowej (NB).
Badanie USG I trymestru ma dokładność 80 proc. Po zestawieniu go z testem PAPP–A (nazywanym testem podwójnym) dokładność wzrasta do 92–95 proc. Stwierdzenie jakiejkolwiek nieprawidłowości jest wskazaniem do wykonania dodatkowych badań diagnostycznych w ośrodku referencyjnym.

Kiedy widać płeć dziecka w USG?

Wykonując setki badań USG u kobiet ciężarnych, często jako pierwsze pytanie słyszę: czy widać już płeć? Zewnętrzne narządy płciowe, zarówno żeńskie, jak i męskie, kształtują się około 12. tygodnia życia płodowego. W zależności od doświadczenia lekarza, warunków badania oraz jakości ultrasonografu w USG różnice między chłopczykiem i dziewczynką są widoczne około 13. tygodnia ciąży. Jednakże w tak młodej ciąży narządy płciowe zewnętrzne są u obu płci bardzo podobne, a określenie płci wiąże się z ryzykiem błędu. Dopiero w 20. tygodniu ciąży można określić płeć dziecka z dużym prawdopodobieństwem.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Małogłowie (mikrocefalia) – przyczyny, rozpoznanie i rokowanie

    Mikrocefalia (inaczej małogłowie) to wada rozwojowa charakteryzująca się zmniejszonymi wymiarami czaszki, a co za tym idzie również zmniejszonymi rozmiarami mózgu. O mikrocefalii można mówić wówczas, kiedy obwód głowy nie przekracza wartości średniej dla płci i wieku w danej populacji.

  • Zatrucie ciążowe – przyczyny, objawy, leczenie. Jak rozpoznać gestozę?

    Zatrucie ciążowe inaczej określane jest mianem gestozy. To zespół objawów, który występuje w drugiej połowie ciąży i który manifestuje się poprzez nadciśnienie tętnicze, białkomocz czy obrzęki. Nie udało się dotychczas ustalić przyczyny rozwoju zatrucia ciążowego. Pod uwagę brane są predyspozycje genetyczne kobiety ciężarnej oraz zły stan odżywienia organizmu.

  • Amniopunkcja – jak wygląda badanie? Czy jest bezpieczne dla dziecka?

    Amniopunkcja to jedno z badań z zakresu inwazyjnej diagnostyki prenatalnej. Przyszła mama, słysząc o konieczności wykonania amniopunkcji, jest najczęściej wystraszona, bojąc się o utrzymanie ciąży i zdrowie dziecka. Należy jednak podkreślić, że ryzyko poronienia po amniopunkcji nie jest większe niż 1%, a wynik badania nie jest stuprocentową gwarancją zdrowia płodu. Jak należy się przygotować do amniopunkcji, ile kosztuje badanie wykonane prywatnie i jakie są wskazania do amniopunkcji? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Ciąża pozamaciczna – objawy i postępowanie po rozpoznaniu ciąży ektopowej

    Ciąża pozamaciczna, inaczej ektopowa, polega na zagnieżdżeniu się zapłodnionej komórki jajowej w każdej innej lokalizacji oprócz błony śluzowej trzony macicy. Szczególnie niebezpieczna jest ciąża brzuszna zlokalizowana w jamie otrzewnej, gdyż niesie 17-krotnie wyższe ryzyko śmierci w porównaniu z pozostałym lokalizacjami. Jak wygląda diagnostyka ciąży pozamacicznej, jakie są jej przyczyny i sposoby leczenia?

  • Stan przedrzucawkowy — przyczyny i leczenie preeklampsji

    Stan przedrzucawkowy może wywołać wiele niebezpiecznych powikłań, na które najbardziej narażone są kobiety powyżej 35. roku życia oraz matki chorujące przewlekle na nadciśnienie tętnicze wykryte jeszcze przed ciążą. Podstawowymi wartościami, które powinny zaniepokoić pacjentkę w ciąży i połogu, ale także lekarzy podczas porodu jest przede wszystkim jej wysokie ciśnienie krwi. Jak wyglądają objawy stanu przedrzucawkowego i jak zapobiegac PE?

  • Czy upławy w ciąży są niebezpieczne? Jak wygląda wydzielina z pochwy i czy jest niebezpieczna dla płodu?

    Większość upławów w trakcie ciąży, niezależnie od trymestru, nie powinno budzić niepokoju. Zagęszczenie śluzu ma na celu ochronić drogi rodne kobiety, ale także zapewnić bezpieczeństwo rozwijającemu się dziecku. Konsultacja z lekarzem ginekologiem jest wskazana tylko w przypadku wystąpienia określonych objawów, którymi z pewnością nie jest gęsta, przezroczysta lub biała wydzielina z pochwy. Które upławy powinny zwrócić uwagę przyszłej mamy i czy są bardzo niebezpieczne, a także jak wygląda leczenie infekcji intymnej w ciąży?

  • Zespół HELLP – przyczyny, objawy, leczenie

    Zespół HELLP to liczne powikłania wielonarządowe, którą wiążą się z wysoką śmiertelnością, szczególnie w sytuacji, kiedy dysfunkcje te nie zostaną rozpoznane na odpowiednio wczesnym etapie.  Leczenie obejmuje normalizację wartości ciśnienia tętniczego, terapię przeciwzakrzepową, podawanie sterydoterapii i neuroprotekcję. Konieczne jest również stałe monitorowanie stanu matki i ocenę dobrostanu płodu. Czy zespołowi HELLP da się zapobiegać? Na co zwrócić uwagę, będąc w ciąży?

  • Jak spać w ciąży? Czy pozycja ma znaczenie?

    W czasie ciąży sen odgrywa szczególnie ważną rolę zarówno dla matki, jak i rozwijającego się dziecka. Wobec tego warto zadbać, aby pozycja przyjmowana podczas spoczynku była jak najbardziej odpowiednia i komfortowa. Poniżej opisano strategie oraz wskazówki dotyczące minimalizowania ewentualnego dyskomfortu związanego ze snem podczas ciąży.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij