USG wczesnej ciąży — co zobaczymy w pierwszych tygodniach i jak to interpretować?
Łukasz Stelmaszczyk

USG wczesnej ciąży — co zobaczymy w pierwszych tygodniach i jak to interpretować?

Badanie ultrasonograficzne, często określane skrótem USG, to jedno z najczęściej wykonywanych obrazowych badań diagnostycznych. Według zaleceń licznych towarzystw ginekologicznych, w czasie ciąży badanie USG powinno być wykonane co najmniej trzykrotnie. W praktyce jest przeprowadzane zwykle częściej.

Kiedy iść na pierwsze USG w ciąży?

Dokładna odpowiedź na pytanie, kiedy iść na pierwsze USG w ciąży zakłada, że najlepiej wtedy, kiedy doszło do zatrzymania miesiączki (od pierwszego dnia ostatniej miesiączki upłynęło co najmniej 6 tygodni, można na wszelki wypadek dodać 3–5 dni ze względu na to, że zapłodnienie mogło nastąpić kilka dni po owulacji) i/lub test ciążowy wyszedł pozytywny. Natomiast na USG I trymestru, zwane potocznie genetycznym, trzeba iść wtedy, kiedy ciąża ma od 11. tygodni do 13. tygodni i 6. dni. Najlepiej, jeśli to możliwe, celować w środek tego przedziału.

Pierwsze badanie USG zawsze wykonywane jest sondą dopochwową (inaczej zwaną endowaginalną), na którą nakłada się jałową osłonkę oraz żel do USG. Jego celem jest przede wszystkim uwidocznienie i lokalizacja jaja płodowego oraz przybliżona ocena wieku ciążowego (pęcherzyka ciążowego — GS).

Kiedy ciąża jest widoczna w USG?

W prawidłowej ciąży pęcherzyk ciążowy będzie znajdował się w jamie macicy. Będzie on widoczny w badaniu USG od 4. tygodnia ciąży, przy stężeniu beta hCG 750–1500 mIU/ml. Pęcherzyk ciążowy w 4.–5. tygodniu będzie miał 1–4 mm, natomiast w 5.–6. tyg. między 5 a 8 mm i będzie przyrastać od 1 do 1,2 mm na dobę. Echo płodu (obraz ultrasonograficzny płodu) widoczne jest od 5.–6. tygodnia ciąży. Zarodek mierzy się za pomocą długości ciemieniowo–siedzeniowej (CRL — crown rump length). W początkowym etapie ciąży powinien on przyrastać od 1,1 do 1,8 mm na dobę. Jeśli pierwsze USG będzie wykonywane sześć tygodni (lub później) od ostatniej miesiączki (OM), lekarz powinien uwidocznić czynność serca płodu. Średnia wartość tętna płodu dla 5.–6. tygodnia to 100 uderzeń na minutę, dla 10 tyg. —  170, a dla 14. tyg. — 150.

Podczas pierwszego badania USG, na którym widać już pęcherzyk ciążowy i zarodek, lekarz ginekolog ocenia liczbę zarodków. W przypadku ciąży wielopłodowej ocenia ponadto liczbę kosmówek i owodni, ponieważ w tym okresie ocena taka jest najpewniejsza. W badaniu ginekolog powinien ocenić kształt, budowę i wielkość macicy. Dokładnie sprawdzić, czy w macicy nie ma mięśniaków i czy jej budowa jest prawidłowa. Ocenić należy również przydatki.

Co widać w USG?

Podsumowując, w 4. tygodniu powinno być widać pęcherzyk ciążowy, w 5. tygodniu uwidocznić można echo zarodka, zaś po skończonym 6. tygodniu ciąży można zobaczyć także pracę serduszka i policzyć, z jaką częstością bije. Należy również zapamiętać, że pomiar „wielkości zarodka”  — CRL — we wczesnej ciąży jest najdokładniejszą metodą oceny wieku ciążowego. To szczególnie przydatne w przypadku, kiedy kobieta nie pamięta dokładnie daty ostatniej miesiączki albo ma bardzo nieregularne cykle.

Badanie USG to metoda nieinwazyjna wykorzystująca ultradźwięki do obrazowania tkanek wewnątrz organizmu. Według bardzo wielu przeprowadzonych badań, nie ma ono wpływu na płód i jego rozwój. Jednakże zbyt częste wykonywanie badania USG, z punktu widzenia medycznego nie ma sensu. Oczywiście, gdy przyszła mama chce zobaczyć swoje dziecko na monitorze aparatu USG czy posłuchać bicia serca może poprosić lekarza ginekologa o takie badanie.

W czasie ciąży należy wykonać minimum trzy badania USG: badanie I, II i III trymestru.

Pierwsze — nazywane przez pacjentki genetycznym lub prenatalnym — jest badaniem szalenie ważnym. Wykonuje się je między 11. a 13. tygodniem i 6. dniami — ten przedział czasowy jest bardzo istotny i przy zapisie na badanie I trymestru bezwzględnie trzeba go przestrzegać (wymiary CRL zarodka powinny mieścić się w zakresie 45–84 mm). W tym czasie lekarz ginekolog ocenia ryzyko wystąpienia najczęstszych wad genetycznych. Badanie to obejmuje następujące elementy:

  • ocenę liczby pęcherzyków ciążowych oraz ich lokalizację,
  • ocenę czynności serca płodu (FHR),
  • pomiary biometryczne, czyli długość ciemieniowo–siedzeniową (CRL) oraz wymiar dwuciemieniowy główki płodu (BPD),
  • ocenę anatomiczną płodu, na którą składają się: ocena czaszki, układu nerwowego, powłok jamy brzusznej, żołądka, serca płodu (czynność serca i lokalizacja), pęcherza moczowego, kręgosłupa oraz kończyn górnych i dolnych,
  • ocenę kosmówki i pępowiny,
  • ocenę przezierności karku (NT),
  • ocenę kości nosowej (NB).
Badanie USG I trymestru ma dokładność 80 proc. Po zestawieniu go z testem PAPP–A (nazywanym testem podwójnym) dokładność wzrasta do 92–95 proc. Stwierdzenie jakiejkolwiek nieprawidłowości jest wskazaniem do wykonania dodatkowych badań diagnostycznych w ośrodku referencyjnym.

Kiedy widać płeć dziecka w USG?

Wykonując setki badań USG u kobiet ciężarnych, często jako pierwsze pytanie słyszę: czy widać już płeć? Zewnętrzne narządy płciowe, zarówno żeńskie, jak i męskie, kształtują się około 12. tygodnia życia płodowego. W zależności od doświadczenia lekarza, warunków badania oraz jakości ultrasonografu w USG różnice między chłopczykiem i dziewczynką są widoczne około 13. tygodnia ciąży. Jednakże w tak młodej ciąży narządy płciowe zewnętrzne są u obu płci bardzo podobne, a określenie płci wiąże się z ryzykiem błędu. Dopiero w 20. tygodniu ciąży można określić płeć dziecka z dużym prawdopodobieństwem.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Święta w ciąży – co może jeść ciężarna, a czego musi unikać?

    Kobieta w ciąży powinna jeść nie za dwoje, a dla dwojga, musi starać się tak komponować swoją dietę, aby dostarczała ona maluszkowi wszystkich niezbędnych składników. Znalezienie balansu między smakiem i zdrowiem może być szczególnie trudne w święta, gdy stół wręcz ugina się pod ciężarem aromatycznych potraw. 

  • COVID-19 a ciąża: nikłe szanse na zarażenie dziecka koronawirusem podczas porodu

    Rozłąka z dzieckiem tuż po porodzie to traumatyczne przeżyci dla każdej matki, do którego w wielu wypadkach zmusiła pandemia. W trosce o zminimalizowanie ryzyka zakażenia, matki chore na COVID-19 rodzą przez cięcie cesarskie i są izolowane od dziecka tuż po porodzie, bez możliwości kontaktu i naturalnego karmienia do chwili stwierdzenia, że niebezpieczeństwo związane z chorobą minęło. Coraz więcej badań pokazuje jednak, że te środki ostrożności są zbyt drastyczne, ponieważ ryzyko transmisji wirusa z matki na dziecko jest znikome. 

  • Szanse i metody na zajście w ciążę po chemio- i radioterapii

    Podczas tegorocznego zjazdu Europejskiego Towarzystwa Reprodukcji i Embriolgii odbywającego się online zaprezentowano najbardziej kompleksowy, jak dotąd, raport dotyczący skuteczności w zachowywaniu płodności u kobiet chorych na nowotwór. Jak wiadomo, chemio- i radioterapia często wiążą się z utratą płodności, dlatego coraz więcej kobiet decyduje się na pobranie i przechowanie jajeczek i embrionów jeszcze przed rozpoczęciem leczenia z myślą o wykorzystaniu ich po powrocie do zdrowia. 

  • Nadwaga w ciąży może negatywnie wpłynąć na rozwój mózgu dziecka

    Zwiększenie masy ciała w ciąży jest naturalnym zjawiskiem, jednak gdy waga zaczyna przyrastać w nadmiarze, może to oznaczać problemy nie tylko dla matki, ale również dla dziecka. Naukowcy z NYU School of Medicine postanowili przyjrzeć się ewentualnym konsekwencjom zdrowotnym nadmiernej wagi matki dla stanu zdrowia dziecka i odkryli, że może ona zaburzać rozwój jego mózgu i to już w drugim trymestrze ciąży. 

  • Chłopiec czy dziewczynka? To geny mężczyzny wpływają na płeć dziecka

    Oczekujesz dziecka? Zapewne najczęstszym pytaniem, które pada ze strony znajomych oraz rodziny jest to, jakiej płci będzie maluch. Wyniki pewnego eksperymentu sugerują, że tendencja do posiadania większej liczby synów lub córek jest dziedziczna.

  • Fizjoterapia w ciąży – wskazania i przeciwwskazania do zabiegów fizjoterapeutycznych w ciąży

    Fizjoterapia w ciąży pomaga zapobiegać i łagodzić stany związane ze zmianami, które zachodzą w ciele przyszłej mamy przez dziewięć kolejnych miesięcy. Są to np. bóle bioder, bóle kręgosłupa czy rozstęp mięśnia prostego brzucha, a także nietrzymanie moczu oraz bolesne stosunki seksualne. Nie wszystkie metody wykorzystywane w fizjoterapii można jednak stosować u ciężarnych. Jakie zabiegi są wskazane, a jakich należy unikać w ciąży?

  • Melisa, mięta, rumianek, pokrzywa, szałwia w ciąży – jakie zioła są bezpieczne dla ciężarnych, a które są w ciąży zakazane?

    Zioła w ciąży należy stosować rozsądnie, pamiętając o tym, iż w tym okresie należy zachować szczególną ostrość podczas przyjmowania leków, nawet preparatów naturalnych. Leczenie oraz samoleczenie w okresie ciąży jest ograniczone, w każdej sytuacji należy rozważyć stosunek korzyści do ryzyka.  Jakie zioła są bezpieczne dla ciężarnych, a jakie są w ciąży zakazane?

  • Ciąża a szczepionka przeciwko COVID-19

    Czy kobiety w ciąży mogą się zaszczepić przeciwko COVID-19? Co powinna wiedzieć przyszła mama zanim podejmie decyzję o takim szczepieniu? Czy karmienie piersią jest bezwzględnym przeciwwskazaniem do szczepienia?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij