Przyczyny i objawy ciąży pozamaczicnej - portal DOZ.pl
Kobieta siedzi na brzegu łózka w białej koszuli i trzyma się podbrzusze
Kamila Gniady

Ciąża pozamaciczna – objawy i postępowanie po rozpoznaniu ciąży ektopowej

Ciąża pozamaciczna, inaczej ektopowa, polega na zagnieżdżeniu się zapłodnionej komórki jajowej w każdej innej lokalizacji oprócz błony śluzowej trzony macicy. Szczególnie niebezpieczna jest ciąża brzuszna zlokalizowana w jamie otrzewnej, gdyż niesie 17-krotnie wyższe ryzyko śmierci w porównaniu z pozostałym lokalizacjami. Jak wygląda diagnostyka ciąży pozamacicznej, jakie są jej przyczyny i sposoby leczenia?

Mówiąc o prawidłowo przebiegającej ciąży zawsze mamy na myśli ciążę wewnątrzmaciczną, a zatem taką, w której zarodek zagnieździł się w błonie śluzowej trzonu macicy. Trzon macicy jest jedynym miejscem w obrębie narządów rodnych, gdzie prawidłowo może dojść do  jego zagnieżdżenia. Czasami zdarza się jednak, że do zagnieżdżenia dojdzie w innych częściach układu rozrodczego, a nawet w bliźnie po poprzednim cięciu cesarskim. Taka sytuacja jest zawsze pilnym wskazaniem do interwencji medycznej i nie należy zwlekać z udzieleniem pacjentce pomocy.

Ciąża pozamaciczna – czym jest? Jakie są jej przyczyny?

Ciąża pozamaciczna, inaczej ektopowa, polega na zagnieżdżeniu się zapłodnionej komórki jajowej w każdej innej lokalizacji oprócz błony śluzowej trzony macicy. Dotyczy to zarówno bliskiej trzonowi szyjki macicy, jak i bardziej odległych miejsc, takich jak jajowód czy jama otrzewna. Przyczyny nieprawidłowego zagnieżdżenia się ciąży są w nawet połowie przypadków nieznane. Można jednak przytoczyć niektóre stany predysponujące do takiej patologii. Są nimi przebyte stany zapalne miednicy mniejszej przyczyniające się do powstania mechanicznej przeszkody np. w jajowodzie w postaci zrostów, wkładka wewnątrzmaciczna, przebyte zabiegi operacyjne w obrębie narządów rodnych, endometrioza czy ciąża w wyniku zapłodnienia metodą in vitro.

Ciąża pozamaciczna – lokalizacja zarodka

Zgodnie ze statystykami nawet 85% ciąż ektopowych jest zlokalizowanych w jajowodzie – dotyczy to części bańkowej, cieśni oraz samych strzępek. Rzadsze miejsca to jama brzuszna, jajnik i szyjka macicy stanowiąca zaledwie ułamek procenta. Sama lokalizacja też nie pozostaje bez wpływu na dalsze komplikacje. Szczególnie niebezpieczna jest ciąża brzuszna zlokalizowana w jamie otrzewnej, gdyż niesie 17-krotnie wyższe ryzyko śmierci w porównaniu z pozostałym lokalizacjami.

Polecane dla Ciebie

Ciąża pozamaciczna – rozpoznanie. Objawy ciąży ektopowej

Objawy ciąży ektopowej są zależne od tego, czy ciąża pozostaje niepęknięta, czy też doszło już do jej pęknięcia. Często objawy ciąży niepękniętej są takie same jak objawy prawidłowo rozwijającej się wczesnej ciąży. Niestety wszystkie razem występują dość rzadko, a postawienie pewnego rozpoznania nie jest proste.

Klasyczna triada objawów ciąży pozamacicznej obejmuje:

  • opóźnione krwawienie miesiączkowe,
  • nieregularne krwawienia,
  • ból brzucha.

Bardzo ważne jest uwrażliwianie pacjentek, zwłaszcza posiadających w wywiadzie czynniki ryzyka, na występowanie ciąży pozamacicznej i wdrożenie postępowania przy najmniejszym jej podejrzeniu. Standardowe badania obejmują przede wszystkim badanie stężenia beta hCG oraz wykonanie USG przezpochwowego. Według najnowszego stanu wiedzy w prawidłowej wcześniej ciąży stężenie beta hCG wzrasta dwukrotnie co drugi dzień, natomiast w ciąży ektopowej ten wzrost jest wolniejszy.

W każdym przypadku wykonuje się również wspomniane USG przezpochwowe, które ma nam odpowiedzieć na kilka kluczowych pytań. Wedle prawidłowego postępowania lekarz powinien ustalić, czy pęcherzyk ciążowy znajduje się w macicy, czy jest widoczna zmiana poza macicą, będąca odpowiednikiem ciąży ektopowej (nie jest wykluczone, że dojdzie to współistnienia obu zjawisk, np. u kobiet których zapłodnienie jest skutkiem jednej z metod wspomaganego rozrodu). Należy także ustalić, czy dostrzegalna jest czynność serca płodu.

Czasami bardzo pomocne okazuje się również wykorzystanie w USG funkcji Doppler. Wówczas na podstawie różnicowania zmian naczyniowych ustala się przepływ krwi w pewnych strukturach. Jest on odpowiednikiem wielkości pęcherzyka i stężenia hCG. Taka technika jest szczególnie przydatna w bardzo wczesnej ciąży.

Za inną technikę rozpoznawania ciąży ektopowej można również uznać laparoskopię. Jest stosowana najrzadziej i tylko w sytuacjach diagnostycznie wątpliwych. Rozpoznanie ciąży ektopowej na drodze tej techniki nie jest trudne, o ile nie jest wykonywana w bardzo wcześniej ciąży, kiedy obraz może być łatwy do przeoczenia. Lekarz może dostrzec ograniczone rozdęcie jajowodu i zasinienie jego ściany będących wyznacznikami występowania nieprawidłowo zagnieżdżonej ciąży. Wielkość tych zmian jest skorelowana z zaawansowaniem ciąży.

Ciąża pozamaciczna – jak postępować?

W przypadku ciąży pozamacicznej wyróżnia się trzy sposoby jej leczenia:

  • postępowanie wyczekujące,
  • leczenie farmakologiczne,
  • zabieg chirurgiczny.

W przypadku wdrożenia postawy wyczekującej należy spełnić pewne warunki. Wśród nich wyróżniamy małe stężenie beta hCG, umiejscowienie ciąży w jajowodzie, brak krwawienia, brak cech pęknięcia jajowodu i wielkość ciąży, która nie jest większa niż 4 cm.

Postępowanie farmakologiczne obejmuje podanie leku, a pierwszym wyborem w przypadku ciąży ektopowej jest metotreksat. Aby móc włączyć lek, ciąża musi pozostawać niepęknięta, pacjentka musi być w stanie ogólnym dość dobrym, a w macicy nie powinno się stwierdzać pęcherzyka ciążowego. Oczywiście wymogów jest więcej, ale pozostałe są już wynikami na bieżąco przeprowadzanych badań. Korzyściami wynikającymi z podania leku zamiast wdrażania postępowania chirurgicznego są mniejsze uszkodzenie jajowodu, zachowanie funkcji rozrodczej oraz brak ewentualnych komplikacji pooperacyjnych. Warto również skorzystać z tego rozwiązania, gdy pacjentka ma przeciwwskazania do operacji.

Leczenie operacyjne może być wykonywane w sposób tradycyjny, czyli przez otwartą jamę brzuszną lub laparoskopowo. Obecnie laparoskopia jest metodą preferowaną ze względu na większy profil bezpieczeństwa i mniej powikłań. Czasami podczas operacji zachodzi konieczność przeprowadzenia leczenia radykalnego, które polega na usunięciu jaja płodowego wraz z narządem (np. jajowód), w którym lokalizuje się ciążę pozamaciczną. Należy jednak podkreślić, że preferowanym postępowaniem jest włączenie leczenia zachowawczego, które polega na wyłącznym usunięciu jaja płodowego i nieuszkadzaniu narządu, w którym nastąpiło zagnieżdżenie.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Przygotowanie organizmu do ciąży – od kiedy brać suplementy, witaminy i minerały?

    Wiele kobiet, które planują zostać mami, zastanawia się, które witaminy i minerały suplementować przed ciążą, a których z nich unikać, żeby zwiększyć swoje szansę na posiadanie potomstwa? Istnieje kilka prostych zasad dotyczących planowania zarówno macierzyństwa, jak i ojcostwa, które powinni stosować przyszli rodzice. Dlaczego kobiety starające się o dziecko lub będące w ciąży nie powinny pić syropu lub napoju z aloesu, jak długo przed zajściem w ciążę należy zacząć brać kwas foliowy oraz co należy włączyć do swojej diety, aby podnieść swoją płodność? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Nacinanie krocza – kontrowersje wokół rutynowego nacinania krocza podczas porodu

    Wątpliwości narastające wokół tematu rutynowych nacięć krocza w trakcie porodu towarzyszą środowisku medycznemu już od wielu dekad. Niesłabnąca od lat argumentacja zarówno zwolenników, jak i przeciwników tego zabiegu sprawiła, że również w Polsce toczy się spór o zasadność episiotomii w kontekście wielu sytuacji położniczych. Co zatem sprawia, że pomimo upływu wielu lat doświadczenia i praktyki temat nacięcia krocza jest nadal równie kontrowersyjny, jak niemal dwie dekady temu, a wizja porodu siłami natury budzi coraz większy lęk wśród pacjentek? 

  • Nadciśnienie w ciąży – przyczyny, leczenie, powikłania

    Nadciśnienie tętnicze jest jedną z wielu chorób, które mogą towarzyszyć ciężarnej. Choć zwykle początkowo nie daje ono żadnych objawów, to brak wdrożenia odpowiedniego postępowania i leczenia może doprowadzić do poważnych komplikacji, które stanowią zagrożenie życia zarówno dla matki, jak i jej nienarodzonego dziecka. 

  • Duszności w ciąży – przyczyny. Kiedy trudności z oddychaniem w ciąży powinny zaniepokoić?

    Duszność jest subiektywnym objawem występującym w przypadku wielu schorzeń, przede wszystkim u osób z ostrymi i przewlekłymi chorobami układu oddechowego i krążenia. Jest również dolegliwością, na którą dość często skarżą się kobiety ciężarne, nawet już w I trymestrze ciąży. Subiektywność objawu polega na tym, że nie jesteśmy w stanie ocenić jego nasilenia za pomocą badań obrazowych czy laboratoryjnych, tak jak np. nasilenie niedokrwistości za pomocą wartości hemoglobiny i hematokrytu. Jakie mogą być przyczyny duszności w ciąży?

  • Poronienie – najczęstsze przyczyny. Jakie są objawy poronienia?

    Poronienie jest problemem, który dotyczy coraz większej ilości kobiet. Jest to samoistne zakończenie ciąży przed 22. tygodniem, a więc momentem, w którym płód uzyskuje zdolność do przeżycia poza łonem matki. Do utraty ciąży może dojść na różnych etapach jej rozwoju, również przyczyny poronienia mogą być różne – mogą to być czynniki anatomiczne, hormonalne czy środowiskowe. 

  • Połóg – ile trwa? Jakie zmiany zachodzą w organizmie kobiety po porodzie?

    Połóg to wyjątkowy moment w życiu każdej kobiety, która urodziła dziecko. To szereg procesów fizjologicznych, dzięki którym organizm młodej mamy wraca do stanu sprzed ciąży. Połogowi mogą towarzyszyć dolegliwości bólowe związane z inwolucją narządów oraz tzw. odchody połogowe, które są źródłem bakterii. Rany powstałe po nacięciu krocza lub w wyniku cięcia cesarskiego należy starannie pielęgnować i odkażać. Jak to robić i o czym jeszcze pamiętać podczas połogu? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Stan przedrzucawkowy — przyczyny i leczenie preeklampsji

    Stan przedrzucawkowy może wywołać wiele niebezpiecznych powikłań, na które najbardziej narażone są kobiety powyżej 35. roku życia oraz matki chorujące przewlekle na nadciśnienie tętnicze wykryte jeszcze przed ciążą. Podstawowymi wartościami, które powinny zaniepokoić pacjentkę w ciąży i połogu, ale także lekarzy podczas porodu jest przede wszystkim jej wysokie ciśnienie krwi. Jak wyglądają objawy stanu przedrzucawkowego i jak zapobiegac PE?

  • Czy upławy w ciąży są niebezpieczne? Jak wygląda wydzielina z pochwy i czy jest niebezpieczna dla płodu?

    Większość upławów w trakcie ciąży, niezależnie od trymestru, nie powinno budzić niepokoju. Zagęszczenie śluzu ma na celu ochronić drogi rodne kobiety, ale także zapewnić bezpieczeństwo rozwijającemu się dziecku. Konsultacja z lekarzem ginekologiem jest wskazana tylko w przypadku wystąpienia określonych objawów, którymi z pewnością nie jest gęsta, przezroczysta lub biała wydzielina z pochwy. Które upławy powinny zwrócić uwagę przyszłej mamy i czy są bardzo niebezpieczne, a także jak wygląda leczenie infekcji intymnej w ciąży?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij