Ciemiączko – najważniejsze pytania

Ciemiączko to luka w kształcie latawca między kośćmi na sklepieniu czaszki noworodka. Zdarza się, że niepokoi rodziców. Na najczęściej zadawane pytania odpowiada dr Lilianna Baran, pediatra neonatolog.

Ciemiączko, a właściwie ciemiączko przednie – bo są jeszcze inne, ale o tym za chwilę – ma wielkość ok. 2 na 3 cm. Z czasem zarasta. Zanim do tego dojdzie, budzi czasem niepokój rodziców. O co pytają najczęściej?

Skąd na główce noworodka wzięło się ciemiączko?

Natura nie wymyśliła ciemiączka bez powodu. Dzięki temu, że kości czaszki noworodka nie są zrośnięte, mogą się zbliżyć do siebie podczas porodu, a to oznacza, że główka dziecka łatwiej przechodzi przez kanał rodny.

Czy poza ciemiączkiem przednim są jeszcze jakieś inne?

Tak. Poza budzącym emocje największym ciemiączkiem przednim maleństwo ma także mniejsze (ok. 1 cm), trójkątne ciemiączko tylne (zarasta do około 4. miesiąca życia). Jeśli maluch jest wcześniakiem, może mieć także niezarośnięte ciemiączka boczne.

Czy przez ciemiączko można przypadkiem uszkodzić mózg noworodka?

Ciemiączko jest wypełnione mocną, sprężystą tkanką, więc podczas czesania albo mycia główki nie ma ryzyka uszkodzenia dziecku mózgu.

Z ciemiączkiem trzeba jednak obchodzić się ostrożnie; absolutnie nie wolno go uciskać.

Dlaczego ciemiączko raz jest lekko zapadnięte, a raz wypukłe?

Generalnie jest tak, że gdy dziecko jest spokojne, ciemiączko jest lekko zapadnięte, a gdy płacze – lekko wypukłe. Sprawa jest jednak o wiele bardziej skomplikowana, a stan ciemiączka to ważny sygnał dla lekarza. Np. bardzo twarde i wypukłe może świadczyć o wzroście ciśnienia śródczaszkowego, co z kolei może być objawem procesów chorobowych toczących się w tkance mózgowej, a wklęsłe – o dużym odwodnieniu. Ocenę trzeba jednak pozostawić lekarzowi.

Czy pulsowanie ciemiączka to normalny objaw?

Delikatne pulsowanie jest absolutnie normalne.

Do kiedy ciemiączko powinno zarosnąć?

Przednie ciemiączko zarasta między 9. a 18. miesiącem życia. Ocena stopnia zaawansowania tego procesu oraz stanu ciemiączka jest tak ważnym elementem każdego badania pediatrycznego, że dokonuje się jej podczas każdej wizyty.

Czy zbyt szybkie lub zbyt wolne zarastanie ciemiączka to zawsze powód do niepokoju?

Zbyt wolne lub zbyt szybkie zarastanie może być cechą rodzinną, jednak zawsze wymaga wyjaśnienia, ponieważ może być także wynikiem jakiegoś problemu ze zdrowiem.

Zbyt wolne zarastanie ciemiączka może się wiązać m.in. z niedoborem witaminy D, krzywicą, niedożywieniem albo wrodzoną niedoczynnością tarczycy. Zbyt szybkie – z przedawkowaniem witaminy D i nadczynnością tarczycy.

Czy to prawda, że do czasu zarośnięcia ciemiączka można badać mózg dziecka w sposób, który później jest niedostępny?

Tak. Do czasu zarośnięcia ciemiączka można badać mózg dziecka za pomocą USG. Badanie jest bezbolesne, nieinwazyjne i całkowicie bezpieczne. Bada się w ten sposób wcześniaki i dzieci z podejrzeniem problemów neurologicznych. Gdy ciemiączko zarośnie, fale ultradźwiękowe nie mogą przepłynąć i takie badanie nie jest już możliwe.


Podziel się: