Witamina D dla dzieci – dawkowanie, objawy i skutki niedoboru
Katarzyna Makos

Witamina D dla dzieci – dawkowanie, objawy i skutki niedoboru

Witamina D jest hormonem steroidowym, który kontroluje wiele istotnych dla organizmu procesów. Dostarczenie jej (poprzez syntezę skórną oraz wraz z pożywieniem) jest szczególnie ważne w przypadku najmłodszych. Witamina D wpływa na układ kostny dzieci poprzez regulację gospodarki wapniowo-fosforanowej, działa immunomodulująco, podnosząc odporność i obniżając poziom cytokin prozapalnych, ma również działanie antykancerogenne oraz neuro- i kardioprotekcyjne. Jaką dawkę witaminy D podawać dziecku? Witamina D dla dzieci w kroplach, kapsułkach twist-off, sprayu czy tabletkach?

Witamina D dla dzieci – jakie funkcje pełni w organizmie witamina D?

Witamina D została odkryta w 1922 r. jako czwarta z kolei spośród witamin. Jest hormonem steroidowym i podobnie jak witaminy A, E i K, rozpuszcza się w tłuszczach. Wyróżnia się kilka jej postaci różniących się budową, pochodzeniem oraz aktywnością metaboliczną. 

Witaminę D można podzielić na:

  1. Witaminę D endogenną – powstaje w naskórku i skórze właściwej (a dokładnie w błonach komórkowych keratynocytów i fibroblastów) pod wpływem promieniowania UVB z prekursora wit. D3, którym jest 7-dehydrocholesterol. W ten sposób powstaje cholekalcyferol (kalciol), który w wątrobie przekształcany jest do 25-hydroksy-cholekalcyferolu (kalcydiolu, 25(OH)D3). Ma on małą aktywność metaboliczną, ale jest przydatny do określania zasobów wit. D w organizmie ze względu na swoją stabilną budowę. Następnie w nerkach metabolizowany jest do 1α,25 dihydroksycholekalcyferolu (kalcytriol, 1α,25(OH)2D3). Proces ten zachodzi także komórkach przytarczyc, mięśniach gładkich naczyń krwionośnych, makrofagach. To najbardziej aktywna metabolicznie postać wit. D.
  2. Witaminę D egzogenną – jest ona przyswajana z diety – cholekalcyferol (D3) pochodzenia zwierzęcego i ergokalcyferol (D2) obecny w roślinach, drożdżach i innych grzybach.

Działanie witaminy D (a dokładniej kalcytriolu) polega na aktywacji jądrowego i błonowego receptora VDR obecnego w różnych komórkach ludzkiego organizmu (m. in. kościach, nerkach, jelitach, mózgu, naczyniach krwionośnych, komórkach układu immunologicznego, a także komórkach nowotworowych). Poprzez pobudzenie VDR aktywuje ona transkrypcję różnych genów, prowadząc do powstania licznych białek o różnej funkcji w organizmie. To wszystko składa się na plejotropowe działanie wit. D. 

Witamina D pełni różne funkcje w ludzkim organizmie:

  • regulacja gospodarki wapniowo-fosforanowej poprzez zmiany stężenia PTH (parathormon produkowany przez przytarczyce), wchłaniania wapnia i fosforu, metabolizmu kostnego
  • aktywacja metabolizmu w tkance mięśniowej, wpływ na siłę mięśniową, wpływ na prawidłowe działanie układu immunologicznego, m.in. udział w produkcji defensyny i katelicydyny przez neutrofile, makrofagi, hamowanie nadmiernej odpowiedzi zapalnej, stymulacja szpiku, 
  • działanie neuroprotekcyjne,
  • działanie kardioprotekcyjne – regulacja wydzielania reniny, kurczliwości mięśnia sercowego,
  • regulacja czynności wydzielniczej trzustki (insuliny),
  • działanie przeciwnowotworowe – regulacja cyklu komórkowego i hamowanie podziału komórek nowotworowych.

Witamina D dla dzieci – jaki powinien być prawidłowy poziom witaminy D u dziecka? Kiedy wykonać badanie?

Poziom wit. D w organizmie dziecka najlepiej odzwierciedla oznaczenie poziomu 25(OH)D3 (kalcydiolu). Prawidłowy zakres mieści się między 30-50 pg/ml. Profilaktyczne przyjmowanie witaminy D jest zalecane u wszystkich dzieci w populacji ogólnej w dawce zależnej od wieku, masy ciała, pory roku.

Nie ma zaleceń, aby przesiewowo należało badać poziom wit. D u każdego dziecka, wskazane jest to w przypadku grupy ryzyka.

Należą do niej pacjenci z: opóźnieniem psychoruchowym i nieprawidłowym wzrastaniem, zaburzeniami kostnymi (bóle kostne, osteomalacja, osteoporoza, nawracające złamania, wady postawy), zaburzeniami gospodarki wapniowo-fosforanowej i układu endokrynologicznego, zaburzeniami wchłaniania (choroby jelit, mukowiscydoza), nawracającymi infekcjami, z chorobami neurologicznymi i mięśniowymi (padaczka, miopatie), z nadciśnieniem tętniczym, chorobami autoimmunizacyjnymi, chorobami wątroby i nerek. Kontrolne badanie poziomu 25(OH)D3 zaleca się też w przypadku stosowania dawek leczniczych w niedoborze witaminy D około 1-3 miesiące od wdrożenia terapii. 

Witamina D dla dzieci – niedobór

Niedobór witaminy D u dzieci prowadzi do zmniejszenia wchłaniania wapnia (Ca) w jelitach i jego zmniejszonej reabsorpcji w nerkach. Niski poziom Ca we krwi aktywuje przytarczyce do wydzielania PTH, który zwiększa uwalnianie wapnia z kości przez osteoklasty. Jeśli taki stan utrzymuje się długotrwale, prowadzi to do zniszczenia tkanki kostnej i wystąpienia osteoporozy, osteopenii lub w skrajnym niedoborze – do krzywicy. Krzywica objawia się powiększeniem ciemiączek i ich opóźnionym zarastaniem, rozmiękaniem kości czaszki (objaw piłeczki pinpongowej), wydatnymi guzami czołowymi, pogrubieniem przyczepów chrzęsto-kostnych żeber, nasad kości, opóźnionym ząbkowaniem, koślawością lub szpotawością kolan, tężyczką, zaburzeniami rozwoju. 

Niedobór wit. D może prowadzić także do osłabienia siły mięśniowej, zmniejszenia wydzielania insuliny, nasilonej potliwości. Ze względu na regulację układu immunologicznego przez wit. D dzieci z jej niedoborem mogą częściej zapadać na infekcje, głównie dróg oddechowych. U osób z niedoborami witaminy D zaobserwowano zwiększone ryzyko rozwojów nowotworów jelita grubego, prostaty, jajnika, piersi, trzustki. 

Witamina D dla dzieci – dawkowanie. Jaki preparat z witaminą D3 dla dziecka wybrać?

Witaminę D w dawce profilaktycznej dawkuje się w zależności od wieku, masy ciała, poziomu nasłonecznienia. 

Zalecane dawkowanie witaminy D u dzieci to:

  • u noworodków donoszonych, wcześniaków urodzonych w 33-36 tygodniu ciąży i niemowląt do 6. miesiąca życia zalecana dawka wit. D wynosi 400IU/dobę (u dzieci karmionych mieszankami mlecznymi należy uwzględnić dawkę przyjęta wraz z pokarmem),
  • u niemowląt w wieku 6-12 miesięcy witaminę D podaje się w dawce 400-600IU/dobę (i tez należy uwzględnić wit. D przyjętą z pokarmem),
  • u dzieci w wieku 1.-10 rok życia w okresie od października do kwietnia zaleca się 600-1000IU/dobę,
  • u nastolatków zalecana dawka wit. D to 800-2000IU/dobę,
  • w przypadku dzieci otyłych dawka wzrasta dwukrotnie (1600-4000IU/dobę) i podaje się ją przez cały rok. 

W przypadku dzieci ze stwierdzonym niedoborem wit. D, dawkę ustala się w zależności od wyników badań. Na rynku obecnie można znaleźć kilka preparatów zawierających witaminę D i mających status leku i dostępnych bez recepty (tzw. lek OTC). Warto zaznaczyć, iż w przeciwieństwie do suplementów, lek musi być dokładnie przebadany pod kątem skuteczności, składu i bezpieczeństwa. W aptekach znajdują się różne formy preparatów z wit. D dla niemowląt: krople, spraye, kapsułki wyciskane (twist-off), dla starszych dzieci można wybrać m.in. tabletki do ssania.

Przedawkowanie witaminy D objawia się hiperkalcemią, zwiększa ryzyko nefrokalcynozy i kamicy nerkowej.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Zaburzenia SI – czym są zaburzenia integracji sensorycznej? Jak je rozpoznać i jak wygląda terapia SI?

    Zaburzenia SI pojawiają się w momencie, w którym układ nerwowy w sposób nieprawidłowy organizuje bodźce zmysłowe. Dysfunkcje w przetwarzaniu bodźców sensorycznych mogą obejmować systemy: czuciowy (dotyk oraz czucie głębokie), słuchowy, wzrokowy, węchowy, smakowy oraz zmysł równowagi. Zaburzenia integracji sensorycznej mogą objawiać się w rozmaity sposób, np. wzmożoną lub obniżoną wrażliwością na bodźce czy zmniejszonym bądź zwiększonym poziomem aktywności ruchowej. Jakie są przyczyny zaburzeń SI? Jak wygląda terapia SI?

  • Złamanie zielonej gałązki – przyczyny, objawy, rozpoznanie, leczenie złamania podkostnowego u dzieci

    Złamanie zielonej gałązki jest charakterystyczne dla wieku dziecięcego, dotyczy niemowląt, małych dzieci oraz nastolatków. Jest to złamanie zamknięte, podkostnowe – bez przerwania ciągłości okostnej. Kość przypomina wtedy ułamaną, młodą gałązkę drzewa, stąd nazwa tego urazu. Złamania typu zielona gałązka nie są skomplikowane, nie wymagają nastawiania ani operacji, a kość zazwyczaj szybko się zrasta. Jak wygląda leczenie i rehabilitacja złamania typu torus?

  • PIMS-TS – groźny dziecięcy zespół "pocovidowy". Jakie daje objawy?

    Przeważnie, jeżeli dochodzi zakażenia SARS-CoV-2 u dzieci, to infekcja ma bezobjawowy lub łagodny przebieg. Jednak u niektórych pacjentów po przebyciu zakażenia kronawirusem (także skąpoobjawowo), obserwuje się poważny stan i  liczne powikłania – jest to wieloukładowy zespół zapalny PIM-TS, nazywany "dziecięcym zespołem pocovidowym".

  • Jąkanie u dzieci – jakie są jego przyczyny? Jak pomóc dziecku, które się jąka?

    Jąkanie u dzieci jest zaburzeniem płynności mowy, które może być wywołane przez czynniki logopedyczne, psychologiczne, genetyczne lub społeczne. Objawi się ono m.in. powtarzaniem głosek, słów lub części zdań, co nieco utrudnia komunikację dziecka z otoczeniem. Na czym polega terapia jąkania u dzieci? O czym powinni pamiętać rodzice dzieci, które się jąkają? Podpowiadamy. 

  • Stulejka u dziecka – jak rozpoznać stulejkę i jak wygląda jej leczenie?

    Stulejkę definiuje się jako niezdolność do odsunięcia napletka pokrywającego żołądź prącia. Jest to niewielka wada anatomiczna występująca najczęściej u chłopców (do 3.-4. roku życia stan ten dotyczy ok. 90% dzieci płci męskiej i jest on fizjologiczny). U starszych dzieci w przypadku stulejki zaleca się zabiegi polegające na delikatnym odsuwaniu napletka i stosowaniu maści sterydowej. Stulejka patologiczna, która wymaga interwencji chirurgicznej, powstaje przeważnie na skutek stanów zapalnych bądź urazów.

  • Dyspraksja (syndrom niezdarnego dziecka) – przyczyny i objawy dyspraksji rozwojowej

    Dyspraksja, nazywana również syndromem dziecka niezdarnego, to dysfunkcja percepcyjno-motoryczna przejawiająca się zaburzeniami koordynacji rozwojowej. Dzieci dyspraktyczne mają trudności z planowaniem i wykonywaniem czynności zarówno w zakresie motoryki małej (np. z rysowaniem, pisaniem, zapinaniem guzików), jak i w zakresie motoryki dużej (np. gra w piłkę, jazda na rowerze). Dyspraksja objawia się także opóźnionym rozwojem mowy, trudnościami ze skupieniem i z nauką czy zaburzeniami równowagi. Nie wpływa ona jednak na inteligencję. Aby pomóc dziecku, warto udać się do specjalistów, m.in. terapeuty SI, logopedy, pedagoga, aby dobrać odpowiednią terapię.

  • Kołdra obciążeniowa – działanie i wskazania do stosowania kołdry sensorycznej

    Kołdra obciążeniowa jest wykorzystywana w zaburzeniach propriocepcji, które pojawiają się m.in. u osób z autyzmem, ADHD czy zaburzeniami przetwarzania sensorycznego. Często jest także zalecana przy bezsenności, depresji, zespołach lękowych. Kołderka sensoryczna stymuluje czucie głębokie, "wyciszając" układ nerwowy. Jej stosowanie rozluźnia, relaksuje, poprawia jakość snu, redukuje napięcie. Wyjaśniamy, jak prawidłowo używać kołdrę obciążającą oraz jak dobrać jej wagę i rozmiar do potrzeb użytkownika. 

  • Perły Epsteina – przyczyny i leczenie torbieli dziąsłowych u dziecka

    Perły Epsteina to rodzaj torbieli dziąsłowych. Są to niewielkie zmiany o charakterze cyst wypełnione keratyną, które pojawiają się u niemowląt. Lokalizują się na podniebieniu i nie powodują żadnych dolegliwości. Perły Epsteina nie są groźne, jednak łatwo je pomylić z pleśniawkami czy aftami, dlatego też każde zmiany w jamie ustnej dziecka należy skonsultować z pediatrą. 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij