Witamina D dla dzieci – dawkowanie, objawy i skutki niedoboru
Katarzyna Makos

Witamina D dla dzieci – dawkowanie, objawy i skutki niedoboru

Witamina D jest hormonem steroidowym, który kontroluje wiele istotnych dla organizmu procesów. Dostarczenie jej (poprzez syntezę skórną oraz wraz z pożywieniem) jest szczególnie ważne w przypadku najmłodszych. Witamina D wpływa na układ kostny dzieci poprzez regulację gospodarki wapniowo-fosforanowej, działa immunomodulująco, podnosząc odporność i obniżając poziom cytokin prozapalnych, ma również działanie antykancerogenne oraz neuro- i kardioprotekcyjne. Jaką dawkę witaminy D podawać dziecku? Witamina D dla dzieci w kroplach, kapsułkach twist-off, sprayu czy tabletkach?

Witamina D dla dzieci – jakie funkcje pełni w organizmie witamina D?

Witamina D została odkryta w 1922 r. jako czwarta z kolei spośród witamin. Jest hormonem steroidowym i podobnie jak witaminy A, E i K, rozpuszcza się w tłuszczach. Wyróżnia się kilka jej postaci różniących się budową, pochodzeniem oraz aktywnością metaboliczną. 

Witaminę D można podzielić na:

  1. Witaminę D endogenną – powstaje w naskórku i skórze właściwej (a dokładnie w błonach komórkowych keratynocytów i fibroblastów) pod wpływem promieniowania UVB z prekursora wit. D3, którym jest 7-dehydrocholesterol. W ten sposób powstaje cholekalcyferol (kalciol), który w wątrobie przekształcany jest do 25-hydroksy-cholekalcyferolu (kalcydiolu, 25(OH)D3). Ma on małą aktywność metaboliczną, ale jest przydatny do określania zasobów wit. D w organizmie ze względu na swoją stabilną budowę. Następnie w nerkach metabolizowany jest do 1α,25 dihydroksycholekalcyferolu (kalcytriol, 1α,25(OH)2D3). Proces ten zachodzi także komórkach przytarczyc, mięśniach gładkich naczyń krwionośnych, makrofagach. To najbardziej aktywna metabolicznie postać wit. D.
  2. Witaminę D egzogenną – jest ona przyswajana z diety – cholekalcyferol (D3) pochodzenia zwierzęcego i ergokalcyferol (D2) obecny w roślinach, drożdżach i innych grzybach.

Działanie witaminy D (a dokładniej kalcytriolu) polega na aktywacji jądrowego i błonowego receptora VDR obecnego w różnych komórkach ludzkiego organizmu (m. in. kościach, nerkach, jelitach, mózgu, naczyniach krwionośnych, komórkach układu immunologicznego, a także komórkach nowotworowych). Poprzez pobudzenie VDR aktywuje ona transkrypcję różnych genów, prowadząc do powstania licznych białek o różnej funkcji w organizmie. To wszystko składa się na plejotropowe działanie wit. D. 

Witamina D pełni różne funkcje w ludzkim organizmie:

  • regulacja gospodarki wapniowo-fosforanowej poprzez zmiany stężenia PTH (parathormon produkowany przez przytarczyce), wchłaniania wapnia i fosforu, metabolizmu kostnego
  • aktywacja metabolizmu w tkance mięśniowej, wpływ na siłę mięśniową, wpływ na prawidłowe działanie układu immunologicznego, m.in. udział w produkcji defensyny i katelicydyny przez neutrofile, makrofagi, hamowanie nadmiernej odpowiedzi zapalnej, stymulacja szpiku, 
  • działanie neuroprotekcyjne,
  • działanie kardioprotekcyjne – regulacja wydzielania reniny, kurczliwości mięśnia sercowego,
  • regulacja czynności wydzielniczej trzustki (insuliny),
  • działanie przeciwnowotworowe – regulacja cyklu komórkowego i hamowanie podziału komórek nowotworowych.

Witamina D dla dzieci – jaki powinien być prawidłowy poziom witaminy D u dziecka? Kiedy wykonać badanie?

Poziom wit. D w organizmie dziecka najlepiej odzwierciedla oznaczenie poziomu 25(OH)D3 (kalcydiolu). Prawidłowy zakres mieści się między 30-50 pg/ml. Profilaktyczne przyjmowanie witaminy D jest zalecane u wszystkich dzieci w populacji ogólnej w dawce zależnej od wieku, masy ciała, pory roku.

Nie ma zaleceń, aby przesiewowo należało badać poziom wit. D u każdego dziecka, wskazane jest to w przypadku grupy ryzyka.

Należą do niej pacjenci z: opóźnieniem psychoruchowym i nieprawidłowym wzrastaniem, zaburzeniami kostnymi (bóle kostne, osteomalacja, osteoporoza, nawracające złamania, wady postawy), zaburzeniami gospodarki wapniowo-fosforanowej i układu endokrynologicznego, zaburzeniami wchłaniania (choroby jelit, mukowiscydoza), nawracającymi infekcjami, z chorobami neurologicznymi i mięśniowymi (padaczka, miopatie), z nadciśnieniem tętniczym, chorobami autoimmunizacyjnymi, chorobami wątroby i nerek. Kontrolne badanie poziomu 25(OH)D3 zaleca się też w przypadku stosowania dawek leczniczych w niedoborze witaminy D około 1-3 miesiące od wdrożenia terapii. 

Witamina D dla dzieci – niedobór

Niedobór witaminy D u dzieci prowadzi do zmniejszenia wchłaniania wapnia (Ca) w jelitach i jego zmniejszonej reabsorpcji w nerkach. Niski poziom Ca we krwi aktywuje przytarczyce do wydzielania PTH, który zwiększa uwalnianie wapnia z kości przez osteoklasty. Jeśli taki stan utrzymuje się długotrwale, prowadzi to do zniszczenia tkanki kostnej i wystąpienia osteoporozy, osteopenii lub w skrajnym niedoborze – do krzywicy. Krzywica objawia się powiększeniem ciemiączek i ich opóźnionym zarastaniem, rozmiękaniem kości czaszki (objaw piłeczki pinpongowej), wydatnymi guzami czołowymi, pogrubieniem przyczepów chrzęsto-kostnych żeber, nasad kości, opóźnionym ząbkowaniem, koślawością lub szpotawością kolan, tężyczką, zaburzeniami rozwoju. 

Niedobór wit. D może prowadzić także do osłabienia siły mięśniowej, zmniejszenia wydzielania insuliny, nasilonej potliwości. Ze względu na regulację układu immunologicznego przez wit. D dzieci z jej niedoborem mogą częściej zapadać na infekcje, głównie dróg oddechowych. U osób z niedoborami witaminy D zaobserwowano zwiększone ryzyko rozwojów nowotworów jelita grubego, prostaty, jajnika, piersi, trzustki. 

Witamina D dla dzieci – dawkowanie. Jaki preparat z witaminą D3 dla dziecka wybrać?

Witaminę D w dawce profilaktycznej dawkuje się w zależności od wieku, masy ciała, poziomu nasłonecznienia. 

Zalecane dawkowanie witaminy D u dzieci to:

  • u noworodków donoszonych, wcześniaków urodzonych w 33-36 tygodniu ciąży i niemowląt do 6. miesiąca życia zalecana dawka wit. D wynosi 400IU/dobę (u dzieci karmionych mieszankami mlecznymi należy uwzględnić dawkę przyjęta wraz z pokarmem),
  • u niemowląt w wieku 6-12 miesięcy witaminę D podaje się w dawce 400-600IU/dobę (i tez należy uwzględnić wit. D przyjętą z pokarmem),
  • u dzieci w wieku 1.-10 rok życia w okresie od października do kwietnia zaleca się 600-1000IU/dobę,
  • u nastolatków zalecana dawka wit. D to 800-2000IU/dobę,
  • w przypadku dzieci otyłych dawka wzrasta dwukrotnie (1600-4000IU/dobę) i podaje się ją przez cały rok. 

W przypadku dzieci ze stwierdzonym niedoborem wit. D, dawkę ustala się w zależności od wyników badań. Na rynku obecnie można znaleźć kilka preparatów zawierających witaminę D i mających status leku i dostępnych bez recepty (tzw. lek OTC). Warto zaznaczyć, iż w przeciwieństwie do suplementów, lek musi być dokładnie przebadany pod kątem skuteczności, składu i bezpieczeństwa. W aptekach znajdują się różne formy preparatów z wit. D dla niemowląt: krople, spraye, kapsułki wyciskane (twist-off), dla starszych dzieci można wybrać m.in. tabletki do ssania.

Przedawkowanie witaminy D objawia się hiperkalcemią, zwiększa ryzyko nefrokalcynozy i kamicy nerkowej.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Ząbkowanie u dzieci – jaka jest kolejność wyrzynania zębów? Jak pomóc maluchowi przy ząbkowaniu?

    Pojawienie się pierwszych zębów w buzi dziecka to dla rodziców powód do dumy. Niestety, bardzo często oznacza też dla nich nieprzespane noce. Ząbkowanie, czyli wyrzynanie się pierwszych zębów, to coś, przez co każdy maluch i jego rodzice muszą przebrnąć. W artykule podpowiadamy, jak złagodzić nieprzyjemne i bolesne objawy związane z ząbkowaniem.

  • Zapalenie spojówek u dzieci – przyczyny, objawy, leczenie

    Zapalenie spojówek u dzieci może mieć kilka przyczyn. Przeważnie ma ono podłoże bakteryjne, rzadziej wirusowe, dość często występuje także alergiczne zapalenie spojówek. Objawy, które się wówczas pojawiają to przede wszystkim świąd oczu, przekrwienie spojówek, obrzęk powiek oraz śluzowa lub ropna wydzielina sklejająca rzęsy. Leczenie zapalenia spojówek u pacjentów pediatrycznych jest uzależnione od czynnika, który go wywołał i może trwać od 5 dni do nawet kilku tygodni.

  • Co zrobić, gdy dziecko zwymiotowało lek?

    Wymioty są częstą dolegliwością dzieci po spożyciu leku i są spowodowane nietolerancją jego smaku przez malucha. Decyzję o ewentualnym powtórzeniu dawki leku należy podjąć, biorąc pod uwagę formę leku, czas, jaki upłynął od jego podania, oraz miejsce wchłaniania leku w organizmie. Podpowiadamy, co zrobić, gdy dziecko zwymiotowało lek. 

  • Skoki rozwojowe dziecka – z czego wynikają i jak sobie z nimi radzić?

    Każdy skok to moment zdobywania kolejnych zdolności przez malucha, poprzedzony okresem nagłego „regresu”, kiedy to istotnie zmienia się zachowanie dziecka. Może być ono wtedy rozdrażnione, płaczliwe, niechętne do zabawy i wykorzystywania zdobytych już umiejętności, łaknące bliskości z rodzicami.

  • WWR – czym jest wczesne wspomaganie rozwoju? Jak przebiega terapia WWR u dzieci?

    WWR (wczesne wspomaganie rozwoju) to zespół działań diagnostycznych oraz terapeutycznych skierowany do dzieci od urodzenia do lat 7, który ma celu poprawę funkcjonowania w obszarze rozwojowym, w którym maluch prezentuje opóźnienia, zaburzenia. WWR prowadzone jest jednocześnie przez wielu specjalistów, dzięki czemu skuteczność terapii jest bardzo wysoka. Wskazania do wczesnego wspomagania rozwoju obejmują m.in. opóźnienia mowy, opóźnienia rozwoju psychoruchowego, zaburzenia emocjonalne, autyzm, ADHD, niepełnosprawność intelektualną.

  • Zaburzenia hormonalne u dzieci i nastolatków – jak się objawiają? Najczęstsze zaburzenia endokrynologiczne u dzieci

    Zaburzenia hormonalne u dzieci mogą mieć różne przyczyny, ponieważ układ hormonalny buduje wiele narządów kontrolujących rozmaite funkcje w organizmie. Najczęściej występującymi schorzeniami endokrynologicznymi u pacjentów pediatrycznych są zaburzenia związane z nieprawidłowym wydzielaniem hormonów przysadki mózgowej, hormonów wzrostu oraz hormonów płciowych. Jak rozpoznać zaburzenia hormonalne u dziecka?

  • Jakich produktów nie podawać niemowlakowi? Jadłospis dziecka do ukończenia 1. roku życia

    Rozszerzanie diety dziecka to niezwykle stresujący moment w życiu każdego młodego rodzica. Rozmaite, często znacznie różniące się od siebie, zalecenia dotyczące żywienia niemowląt mogą sprawiać, że łatwo zagubić się w gąszczu wytycznych. Wyjaśniamy, jakich produktów nie należy podawać dziecku, które nie ukończyło 1. roku życia i dlaczego. 

  • Dlaczego w ciąży trzeba znać swoją grupę krwi?

    Zazwyczaj już podczas pierwszej wizyty w gabinecie ginekologicznym lekarz prowadzący zleca ciężarnej pacjentce szereg badań laboratoryjnych, do którego należy m.in. oznaczenie jej grupy krwi. Oznaczenie tego parametru ma na celu ocenę ryzyka wystąpienia konfliktu serologicznego między przyszłą mamą a jej dzieckiem. Ponadto w sytuacji ewentualnego krwotoku matki, do którego może dość podczas porodu, informacja dotycząca grupy krwi pomaga w odpowiednim czasie i bez zbędnego czekania przetoczyć jej krew. Czym jest konflikt serologiczny, czy może do niego dość już w trakcie pierwszej ciąży, czy badanie grupy krwi w ciąży jest bezpłatne? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Dlaczego w ciąży trzeba znać swoją grupę krwi?

    Zazwyczaj już podczas pierwszej wizyty w gabinecie ginekologicznym lekarz prowadzący zleca ciężarnej pacjentce szereg badań laboratoryjnych, do którego należy m.in. oznaczenie jej grupy krwi. Oznaczenie tego parametru ma na celu ocenę ryzyka wystąpienia konfliktu serologicznego między przyszłą mamą a jej dzieckiem. Ponadto w sytuacji ewentualnego krwotoku matki, do którego może dość podczas porodu, informacja dotycząca grupy krwi pomaga w odpowiednim czasie i bez zbędnego czekania przetoczyć jej krew. Czym jest konflikt serologiczny, czy może do niego dość już w trakcie pierwszej ciąży, czy badanie grupy krwi w ciąży jest bezpłatne? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Dlaczego w ciąży trzeba znać swoją grupę krwi?

    Zazwyczaj już podczas pierwszej wizyty w gabinecie ginekologicznym lekarz prowadzący zleca ciężarnej pacjentce szereg badań laboratoryjnych, do którego należy m.in. oznaczenie jej grupy krwi. Oznaczenie tego parametru ma na celu ocenę ryzyka wystąpienia konfliktu serologicznego między przyszłą mamą a jej dzieckiem. Ponadto w sytuacji ewentualnego krwotoku matki, do którego może dość podczas porodu, informacja dotycząca grupy krwi pomaga w odpowiednim czasie i bez zbędnego czekania przetoczyć jej krew. Czym jest konflikt serologiczny, czy może do niego dość już w trakcie pierwszej ciąży, czy badanie grupy krwi w ciąży jest bezpłatne? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij