Zaburzenia łaknienia u dzieci – co robić, gdy dziecko jest niejadkiem?
Katarzyna Makos

Zaburzenia łaknienia u dzieci – co robić, gdy dziecko jest niejadkiem?

Zaburzenia łaknienia u dzieci, objawiające się obniżonym apetytem lub wybiórczością pokarmową, mogą mieć rozmaite przyczyny. Mogą być stanem fizjologicznym, niewymagającym leczenia (często dotyczy to dzieci w wieku od 1 do 5 lat), lecz mogą również być objawem choroby (np. schorzeń układu pokarmowego, oddechowego, nerwowego). Problemy z apetytem nierzadko towarzyszą dzieciom z zaburzeniami ze spektrum autyzmu, mogą mieć także podłoże emocjonalne. Zaburzenia łaknienia często wymagają wielospecjalistycznego podejścia – współpracy pediatry, lekarzy specjalistów, logopedy, psychologa.

Zaburzenia łaknienia u dzieci – przyczyny 

Najczęstszą przyczyną przejściowego zmniejszenia łaknienia u dzieci jest choroba infekcyjna (np. biegunka wirusowa lub inna choroba z towarzyszącą gorączką). U niemowląt spadek apetytu często jest głównym objawem infekcji dróg oddechowych – rodzice zgłaszają lekarzowi, że dziecko zjada mniejsze porcje, czas karmienia jest wydłużony, a maluch szybko męczy się w trakcie jedzenia. Stany zapalne dziąseł, zmiany próchnicze zębów, zapalenie gardła lub zmiany w jamie ustnej (pleśniawki, afty) także mogą być przyczyną odmowy zjedzenia pokarmów przez dziecko (szczególnie tych kwaśnych, gorących, pikantnych). Zwiększona męczliwość w trakcie spożywania pokarmów może współistnieć też z chorobami układu krążenia (wady serca, anemia, kardiomiopatia, ringi naczyniowe). 

Wśród przyczyn organicznych zaburzeń łaknienia u dzieci mogą występować problemy gastrologiczne – wady rozwojowe przełyku, przetoki przełykowo-tchawicze, ucisk na przełyk (ringi naczyniowe, guzy śródpiersia, przepuklina przeponowa), refluks u niemowlaka, zbyt duży język, krótkie wędzidełko, rozszczep podniebienia, eozynofilowe zapalenie przełyku, alergie pokarmowe, zapalenia jelit, celiakia, zakażenia pasożytnicze, a także zaparcia (dziecko w obawie przed bólem w trakcie defekacji może powstrzymywać się od jedzenia). U dzieci z zaburzeniami neurologicznymi (mózgowe porażenie dziecięce, zaburzenia OUN, miopatie, dystrofie mięśniowe), metabolicznymi (nietolerancja fruktozy, zaburzenia cyklu mocznikowego itp.) oraz endokrynologicznymi (niedoczynność tarczycy, nadnerczy) często współistnieje osłabiony apetyt. 

Znacznie częstsza jest jednak etiologia nieorganiczna. U podłoża problemów związanych z jedzeniem mogą leżeć nieprawidłowe relacje na linii opiekun – dziecko (rodzic nadmiernie kontrolujący, lęk separacyjny itp.), zaburzenia sensoryczne i emocjonalne (w tym zaburzenia ze spektrum autyzmu), a także zaburzenia lękowe występujące po jakimś traumatycznym wydarzeniu związanym z jedzeniem (zakrztuszenie się, karmienie na siłę, karmienie sondą). 

Zaburzenia łaknienia u dzieci – objawy towarzyszące. Kiedy udać się do pediatry? 

Wśród niepokojących objawów (tzw. red flags), które powinny zaniepokoić rodziców i lekarza oraz skłonić do pogłębionej diagnostyki to:

  • zaburzenia wzrastania, niedobór masy ciała oraz opóźnienie rozwoju psychoruchowego,
  • wymioty, krztuszenie się w trakcie posiłku, nadmierne ślinienie, 
  • nawracające zapalenia dróg oddechowych,
  • odynofagia (ból w trakcie przełykania), 
  • przewlekła biegunka,
  • ekstremalne ograniczenia żywieniowe, rygorystyczne ograniczenie produktów,
  • objawy krążeniowo-oddechowe i inne sugerujące poważną chorobę przewlekłą,
  • dodatkowe zachowania mające na celu spadek masy ciała (nadmierna aktywność fizyczna, przyjmowanie preparatów odchudzających itp.).
Sprawdź, jakie leki i preparaty na biegunkę u dzieci znajdziesz na DOZ.pl

Polecane dla Ciebie

Leczenie zaburzeń łaknienia u dzieci

Na początku należy określić stan odżywienia dziecka, przeprowadzić analizę dietetyczną i ocenić, czy dieta pokrywa zapotrzebowanie energetyczne dziecka. W dalszym postępowaniu należy wykluczyć przyczyny organiczne oraz sprawdzić, czy u dziecka nie występują niedobory pokarmowe (m.in. wit. A, wit. D, żelazo, wapń, kwas foliowy). 

Należy pamiętać, że u dziecka w 1.-5. roku życia fizjologicznie może występować wybiórczy apetyt. Ważne jest wówczas, aby rodzic „nie poddawał się” przedwcześnie w rozszerzaniu diety i podejmował próbę włączenia określonego produktu kilkukrotnie. Istnieje kilka technik włączania nowych pokarmów – nowe są włączane w momencie największego łaknienia albo dopiero po zaspokojeniu tzw. pierwszego głodu znanym jedzeniem. Skuteczne może być też stopniowe wprowadzanie nowego smaku lub faktury. 

Jeśli u dziecka występują zaburzenia łaknienia, oprócz konsultacji z lekarzem pediatrą, warto udać się również do neurologopedy. Czasami konieczna może być również wizyta u psychologa.

Zaburzenia łaknienia u dzieci – zalecenia

Podstawowe zalecenia w przypadku osłabienia apetytu u dziecka to:

  • regularność posiłków, podawanie małych porcji, unikanie wmuszania i przedłużania posiłku (powinien trwać max. 20-30 min, brak podjadania w trakcie dnia (rozwój prawidłowej regulacji głodu i sytości),
  • odpowiedni nastrój w trakcie jedzenia – brak presji ze strony rodzica, w trakcie spożywania posiłku dziecko siedzi przy stole, rodzic zachęca do samodzielnego jedzenia (na miarę możliwości motorycznych dziecka),
  • dodawanie zagęstników do mleka u niemowląt, które nie radzą sobie z utrzymywaniem w jamie ustnej i przełykaniem płynów o rzadkiej konsystencji,
  • odpowiednia łyżeczka (miękka, nie za głęboka i duża, dobrze wyprofilowana), talerzyk z antypoślizgowym spodem.
  1. Rybak A., Socha P., Stolarczyk A. i in., Ocena częstości występowania zaburzeń karmienia u dzieci w Polsce. Możliwości diagnostyczne i terapeutyczne, „Standardy Medyczne Pediatria” 2011, nr 8, s. 131-44.
  2. Levine A., Bachar L., Tsangen Z. i in., Screening criteria for diagnosis of infantile feeding disorders as a cause of poor feeding or food refusal, „J Pediatr Gastroenterol Nutr” 2011, nr 52, s. 563-8.
  3. Kądziela K., Miszkurka G., Sapieha-Neffe D., Zaburzenia karmienia u dzieci – plan postępowania diagnostycznego, „Pediatria po Dyplomie” 2016, nr 4.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Pierwsze Święta z dzieckiem

    Boże Narodzenie to cudowny okres w roku. W przypadku świeżo upieczonych rodziców chwile te będą jeszcze bardziej magiczne - pierwsze święta z dzieckiem to niezapomniane przeżycie. Należy jednak pamiętać o tym, że w okresie świątecznym na naszego malca może czekać w domu wiele niebezpieczeństw. Dlatego musimy zadbać o jego bezpieczeństwo i sprawić, aby całe Święta upłynęły w spokoju i aby nie zakłócił ich żaden wypadek.

  • Pierwsza miesiączka – jak się przygotować?

    Pierwsza miesiączka to bardzo ważne wydarzenie dla dojrzewającej dziewczynki. Aby lepiej przygotować dziecko na czekające je zmiany, warto już od wczesnego dzieciństwa rozmawiać na tematy związane z cielesnością.

  • Rozwój wcześniaka – jak wygląda? Na co należy zwrócić uwagę?

    Wcześniak jest dzieckiem, które urodziło się między 22. a 37. tygodniem ciąży. Objawy wcześniactwa związane są przede wszystkim z niewystarczającym rozwinięciem układu oddechowego i problemami z wymianą gazową od pierwszych chwil życia. Dzieci urodzone przedwcześnie są grupą niezwykle heterogenną. Kilogramowy wcześniak zmagać się będzie najczęściej z innymi problemami niż noworodek, któremu do akceptowalnej wagi – 2500 g – zabrakło kilkudziesięciu gramów. Jak wygląda prawidłowy rozwój wcześniaka? Na jakie niepokojące objawy powinni zwrócić uwagę rodzice?

  • Przezierność karkowa – przebieg badania, skuteczność i cena

    Ocena przezierności karkowej to badanie, które pozwala lekarzowi na ocenę zbiorniczka płynu znajdującego się w karku każdego płodu. Dzięki niemu lekarz może zdiagnozować różne wady genetyczne dziecka, jak np. zespół Downa. Jest to badanie przesiewowe, które choć wykazuje bardzo wysoką czułość w wykrywaniu poważnych wad u płodu, tak nigdy nie osiąga 100% skuteczności. Jednak mimo to jest badaniem, które dostarcza wielu informacji na temat rozwoju dziecka i wykonuje się je na całym świecie.

  • Czego nie robić, kiedy dziecko ma gorączkę? Najczęstsze błędy

    Kiedy dziecko jest chore i ma gorączkę, rodzice próbują zbić ją za wszelką cenę. Gorączka u dzieci sama w sobie nie jest chorobą, a jedynie objawem. Jak sobie z nią poradzić? Które domowe sposoby na gorączkę u dziecka mogą wyrządzić mu więcej szkody niż korzyści?

  • Objawy chorób serca u dzieci

    Przyczyn wad serca u dzieci może być wiele. Zalicza się do nich czynniki genetyczne, środowiskowe, a także infekcje przebyte przez kobietę w okresie ciąży. Sposób leczenia dobierany jest w zależności od występującego schorzenia. Czy obserwując swojego malucha, należy przyjrzeć się niespecyficznym objawom, które mogłyby wskazywać na wadę serca dziecka?

  • Jak rozpoznać krótkowzroczność u dziecka?

    Krótkowzroczności nie można cofnąć, natomiast jeśli już wystąpiła, można spowolnić jej rozwój, a nawet czasami jej zapobiec. Ta wada wzroku może mieć różne podłoże, np. genetyczne. Najczęściej postępuje wraz z wiekiem aż do momentu ustabilizowania się, co ma miejsce po zakończeniu wzrostu gałki ocznej. Jak rozpoznać wadę wzroku u dziecka? Na jakie objawy zwrócić uwagę?

  • USG ciąży – jak wygląda badanie? Ile razy należy je robić? Cena, wskazania

    Ultrasonografia (badanie ultrasonograficzne, USG) to badanie obrazowe, które jest całkowicie bezpieczne dla każdego pacjenta, a w przypadku kobiet ciężarnych również dla płodu. Pozwala monitorować prawidłowy przebieg ciąży i rozwój płodu na każdym etapie. Istnieje kilka rodzajów USG. Każde z nich wykonuje się na innym etapie ciąży. Czym różni się USG wczesnej ciąży od tego w późniejszych miesiącach, a także którą chorobę można diagnozować dzięki ultrasonografii?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij