Zaburzenia łaknienia u dzieci – przyczyny i zalecenia dla dzieci, które nie chcą jeść - portal DOZ.pl
Zaburzenia łaknienia u dzieci – co robić, gdy dziecko jest niejadkiem?
Katarzyna Makos

Zaburzenia łaknienia u dzieci – co robić, gdy dziecko jest niejadkiem?

Zaburzenia łaknienia u dzieci, objawiające się obniżonym apetytem lub wybiórczością pokarmową, mogą mieć rozmaite przyczyny. Mogą być stanem fizjologicznym, niewymagającym leczenia (często dotyczy to dzieci w wieku od 1 do 5 lat), lecz mogą również być objawem choroby (np. schorzeń układu pokarmowego, oddechowego, nerwowego). Problemy z apetytem nierzadko towarzyszą dzieciom z zaburzeniami ze spektrum autyzmu, mogą mieć także podłoże emocjonalne. Zaburzenia łaknienia często wymagają wielospecjalistycznego podejścia – współpracy pediatry, lekarzy specjalistów, logopedy, psychologa.

Zaburzenia łaknienia u dzieci – przyczyny 

Najczęstszą przyczyną przejściowego zmniejszenia łaknienia u dzieci jest choroba infekcyjna (np. biegunka wirusowa lub inna choroba z towarzyszącą gorączką). U niemowląt spadek apetytu często jest głównym objawem infekcji dróg oddechowych – rodzice zgłaszają lekarzowi, że dziecko zjada mniejsze porcje, czas karmienia jest wydłużony, a maluch szybko męczy się w trakcie jedzenia. Stany zapalne dziąseł, zmiany próchnicze zębów, zapalenie gardła lub zmiany w jamie ustnej (pleśniawki, afty) także mogą być przyczyną odmowy zjedzenia pokarmów przez dziecko (szczególnie tych kwaśnych, gorących, pikantnych). Zwiększona męczliwość w trakcie spożywania pokarmów może współistnieć też z chorobami układu krążenia (wady serca, anemia, kardiomiopatia, ringi naczyniowe). 

Wśród przyczyn organicznych zaburzeń łaknienia u dzieci mogą występować problemy gastrologiczne – wady rozwojowe przełyku, przetoki przełykowo-tchawicze, ucisk na przełyk (ringi naczyniowe, guzy śródpiersia, przepuklina przeponowa), refluks u niemowlaka, zbyt duży język, krótkie wędzidełko, rozszczep podniebienia, eozynofilowe zapalenie przełyku, alergie pokarmowe, zapalenia jelit, celiakia, zakażenia pasożytnicze, a także zaparcia (dziecko w obawie przed bólem w trakcie defekacji może powstrzymywać się od jedzenia). U dzieci z zaburzeniami neurologicznymi (mózgowe porażenie dziecięce, zaburzenia OUN, miopatie, dystrofie mięśniowe), metabolicznymi (nietolerancja fruktozy, zaburzenia cyklu mocznikowego itp.) oraz endokrynologicznymi (niedoczynność tarczycy, nadnerczy) często współistnieje osłabiony apetyt. 

Znacznie częstsza jest jednak etiologia nieorganiczna. U podłoża problemów związanych z jedzeniem mogą leżeć nieprawidłowe relacje na linii opiekun – dziecko (rodzic nadmiernie kontrolujący, lęk separacyjny itp.), zaburzenia sensoryczne i emocjonalne (w tym zaburzenia ze spektrum autyzmu), a także zaburzenia lękowe występujące po jakimś traumatycznym wydarzeniu związanym z jedzeniem (zakrztuszenie się, karmienie na siłę, karmienie sondą). 

Zaburzenia łaknienia u dzieci – objawy towarzyszące. Kiedy udać się do pediatry? 

Wśród niepokojących objawów (tzw. red flags), które powinny zaniepokoić rodziców i lekarza oraz skłonić do pogłębionej diagnostyki to:

  • zaburzenia wzrastania, niedobór masy ciała oraz opóźnienie rozwoju psychoruchowego,
  • wymioty, krztuszenie się w trakcie posiłku, nadmierne ślinienie, 
  • nawracające zapalenia dróg oddechowych,
  • odynofagia (ból w trakcie przełykania), 
  • przewlekła biegunka,
  • ekstremalne ograniczenia żywieniowe, rygorystyczne ograniczenie produktów,
  • objawy krążeniowo-oddechowe i inne sugerujące poważną chorobę przewlekłą,
  • dodatkowe zachowania mające na celu spadek masy ciała (nadmierna aktywność fizyczna, przyjmowanie preparatów odchudzających itp.).
Sprawdź, jakie leki i preparaty na biegunkę u dzieci znajdziesz na DOZ.pl

Polecane dla Ciebie

Leczenie zaburzeń łaknienia u dzieci

Na początku należy określić stan odżywienia dziecka, przeprowadzić analizę dietetyczną i ocenić, czy dieta pokrywa zapotrzebowanie energetyczne dziecka. W dalszym postępowaniu należy wykluczyć przyczyny organiczne oraz sprawdzić, czy u dziecka nie występują niedobory pokarmowe (m.in. wit. A, wit. D, żelazo, wapń, kwas foliowy). 

Należy pamiętać, że u dziecka w 1.-5. roku życia fizjologicznie może występować wybiórczy apetyt. Ważne jest wówczas, aby rodzic „nie poddawał się” przedwcześnie w rozszerzaniu diety i podejmował próbę włączenia określonego produktu kilkukrotnie. Istnieje kilka technik włączania nowych pokarmów – nowe są włączane w momencie największego łaknienia albo dopiero po zaspokojeniu tzw. pierwszego głodu znanym jedzeniem. Skuteczne może być też stopniowe wprowadzanie nowego smaku lub faktury. 

Jeśli u dziecka występują zaburzenia łaknienia, oprócz konsultacji z lekarzem pediatrą, warto udać się również do neurologopedy. Czasami konieczna może być również wizyta u psychologa.

Zaburzenia łaknienia u dzieci – zalecenia

Podstawowe zalecenia w przypadku osłabienia apetytu u dziecka to:

  • regularność posiłków, podawanie małych porcji, unikanie wmuszania i przedłużania posiłku (powinien trwać max. 20-30 min, brak podjadania w trakcie dnia (rozwój prawidłowej regulacji głodu i sytości),
  • odpowiedni nastrój w trakcie jedzenia – brak presji ze strony rodzica, w trakcie spożywania posiłku dziecko siedzi przy stole, rodzic zachęca do samodzielnego jedzenia (na miarę możliwości motorycznych dziecka),
  • dodawanie zagęstników do mleka u niemowląt, które nie radzą sobie z utrzymywaniem w jamie ustnej i przełykaniem płynów o rzadkiej konsystencji,
  • odpowiednia łyżeczka (miękka, nie za głęboka i duża, dobrze wyprofilowana), talerzyk z antypoślizgowym spodem.
  1. Rybak A., Socha P., Stolarczyk A. i in., Ocena częstości występowania zaburzeń karmienia u dzieci w Polsce. Możliwości diagnostyczne i terapeutyczne, „Standardy Medyczne Pediatria” 2011, nr 8, s. 131-44.
  2. Levine A., Bachar L., Tsangen Z. i in., Screening criteria for diagnosis of infantile feeding disorders as a cause of poor feeding or food refusal, „J Pediatr Gastroenterol Nutr” 2011, nr 52, s. 563-8.
  3. Kądziela K., Miszkurka G., Sapieha-Neffe D., Zaburzenia karmienia u dzieci – plan postępowania diagnostycznego, „Pediatria po Dyplomie” 2016, nr 4.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • SIDS – syndrom nagłej śmierci noworodków

    Śmierć łóżeczkowa oznacza nagłą śmierć na pozór zdrowego dziecka poniżej 1. roku życia podczas snu. Przyczyna zgonu maluszka nie zostaje jednoznacznie ustalona, lecz znane są czynniki zwiększające ryzyko wystąpienia SIDS. W jaki sposób można zapobiec nagłej śmierci łóżeczkowej?

  • Ochrona dziecka przed upałem – o czym warto pamiętać?

    Odwodnienie, potówki, poparzenia słoneczne czy udar cieplny – to konsekwencje złej ochrony dziecka w czasie upału. Co robić, aby do nich nie dopuścić? Dowiedz się więcej, jak możesz skutecznie ochronić dziecko przed upałem. 

  • Ukąszenia owadów u dzieci – objawy i pierwsza pomoc. Co stosować na ugryzione miejsca?

    Ukąszenia owadów, zwłaszcza w sezonie letnim, przysparzają sporo problemów, gdyż mogą wywoływać silny świąd, obrzęk w miejscu ukłucia lub nawet prowadzić do zagrażającego życiu wstrząsu anafilaktycznego u osób uczulonych na jad insektów. Jak postępować w przypadku ukąszeń owadów u dzieci? 

  • Sapka niemowlęca – czym jest? Co robić, gdy się pojawi?

    Sapka powstaje na skutek niedrożności nosa noworodka lub niemowlęcia i objawia się utrudnionym oddechem i męczliwością podczas karmienia. Czy jest groźna? Co robić, gdy u małego dziecka wystąpi sapka? Kiedy należy udać się do lekarza? Podpowiadamy.

  • Zapalenie spojówek u dzieci – przyczyny, objawy, leczenie

    Zapalenie spojówek u dzieci może mieć kilka przyczyn. Przeważnie ma ono podłoże bakteryjne, rzadziej wirusowe, dość często występuje także alergiczne zapalenie spojówek. Objawy, które się wówczas pojawiają to przede wszystkim świąd oczu, przekrwienie spojówek, obrzęk powiek oraz śluzowa lub ropna wydzielina sklejająca rzęsy. Leczenie zapalenia spojówek u pacjentów pediatrycznych jest uzależnione od czynnika, który go wywołał i może trwać od 5 dni do nawet kilku tygodni.

  • Syndrom zapomnianego dziecka – czy można mu zapobiec?

    Przypadki pozostawienia dziecka w zamkniętym samochodzie zdarzają się i zdarzyć się mogą każdemu rodzicowi lub opiekunowi – wniosek ten, choć niewiarygodny, jest jednak prawdziwy. Wyniki badań pokazują bowiem, że tak działa ludzki mózg – w pewnych okolicznościach można zapomnieć nawet o dziecku będącym z nami w samochodzie. „Zapomnieć” wskazuje, że jest to problem pamięci, a nie wynik zaniedbania, o który tak często podejrzewani są rodzice lub opiekunowie. 

  • Co zrobić, aby jak najlepiej stymulować rozwój mowy u najmłodszych?

    Rozwój mowy u dziecka to długi i skomplikowany proces, który przebiega etapami przez znaczący czas jego życia. Mając na uwadze znaczenie mowy w życiu społecznym, a także złożoność procesu kształtowania się jej, konieczne jest, aby jak najlepiej wspierać w tym dziecko – jak najlepiej to zrobić?  

  • Jak przygotować dziecko do pierwszych dni w przedszkolu? 11 sprawdzonych sposobów

    W jaki sposób pomóc dziecku w przygotowaniach do pójścia do przedszkola? Poznaj 11 sprawdzonych porad eksperta DOZ.pl, dotyczących tego, jak ułatwić dziecku rozpoczęcie nowego etapu w życiu i sprawić, by było ono naprawdę szczęśliwym przedszkolakiem. 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij