Ciemieniucha – czym jest i dlaczego się pojawia? Ile trwa i jak leczyć czepiec kołyskowy?
Katarzyna Gmachowska

Ciemieniucha – czym jest i dlaczego się pojawia? Ile trwa i jak leczyć czepiec kołyskowy?

Choć wiemy, że ciemieniucha jest – podobnie jak trądzik niemowlęcy – dość powszechnym zjawiskiem u maluszków, martwimy się, gdy problem ten dotknie właśnie naszego bobasa. Co musimy o niej wiedzieć? Ile trwa i jak wygląda ciemieniucha? Co robić, gdy pojawi się czepiec kołyskowy? Podpowiadamy.

Ciemieniucha jest dość powszechną dolegliwością skóry niemowląt, która zazwyczaj nie wymaga specjalistycznego leczenia i ustępuje samoistnie. Ma postać żółtawych, łuszczących się i tłustych płatków skóry, które są efektem nadmiernego wydzielania łoju. Najczęściej występuje na skórze owłosionej głowy u niemowląt, choć może pojawić się także na twarzy, za uszami, na tułowiu lub w okolicy pieluszkowej.  

Ciemieniucha – co to takiego?  

Ciemieniucha, nazywana także czepcem kołyskowym, jest łagodną odmianą łojotokowego zapalenia skóry i występuje u niemowląt najczęściej w wieku 2–3 miesięcy życia. Zmiany skórne zazwyczaj lokalizują się na owłosionej skórze głowy w okolicy ciemiączka i mają postać tłustych, żółtawych, łuszczących się płatków skóry. Dolegliwości ustępują samoistnie w ciągu kliku tygodni lub miesięcy i zazwyczaj nie wymagają specjalistycznego leczenia. Warto pamiętać, że ciemieniucha może pojawić się także w innych miejscach, choć zmiany w tych lokalizacjach są zadecydowanie rzadsze niż na skórze głowy.  

W mechanizmie powstawania ciemieniuchy bierze udział nadmierne wydzielanie łoju, który łącząc się ze złuszczającym się naskórkiem, powoduje pojawienie się typowych zmian.  

Jak powstaje, ile trwa i jak wygląda ciemieniucha? 

Ciemieniucha zazwyczaj pojawia się u niemowląt około 2. miesiąca życia. Początkowo na główce pojawia się białawy nalot w okolicy ciemiączka. Następnie obserwuje się pojawianie się łusek koloru żółtawego, które stopniowo stają się coraz większe i grubsze. Ponadto występuje zaczerwieniona skóra głowy. Niekiedy w dużym nasileniu zmian powstaje żółtawa skorupa, która może pokrywać całą owłosioną skórę głowy.  

W mechanizmie powstawania zmian skórnych o typie ciemieniuchy podkreśla się rolę nadmiernego wytwarzania łoju oraz kolonizacje skóry grzybami drożdżopodobnymi, które powodują powstanie stanu zapalnego. Za nadmierną produkcję łoju odpowiedzialne są hormonu matki, które przenikają przez łożysko do dziecka podczas ciąży.  

Ciemieniucha – u kogo może się pojawić?

Ciemieniucha dotyczy niemowląt zazwyczaj około 10 tygodnia życia, choć może pojawić się także w wieku późniejszym. Ciemieniucha jest łagodną postacią łojotokowego zapalenia skóry i rzadko ma ciężki przebieg, choć niekiedy może prowadzić do erytodermii, która wymaga specjalistycznego leczenia.

Ciemieniucha – leczenie 

Zmiany o typie ciemieniuchy mogą występować także na czole, w okolicach brwi, twarzy, uszu czy okolicy pieluszkowej.  

Ciemieniucha ustępuje zazwyczaj samoistnie w przeciągu kilku tygodni. Zwykle nie wymaga specjalistycznego leczenia, zalecane jest jednak dbanie o higienę dziecka oraz podstawowe zabiegi pielęgnacyjne. 

Zaleca się delikatne wyczesywanie złuszczonej łuski za pomocą miękkich szczoteczek przeznaczonych dla noworodków oraz stosowanie preparatów rozmiękczających łuskę, które zawierają parafinę, wazelinę czy oliwę z oliwek. Jeśli u dziecka objawom ciemieniuchy towarzyszy nasilony stan zapalny skóry, sączące się wykwity, konieczna jest wizyta u lekarza dermatologa, który zaleci dalsze leczenie.  

W przypadku nasilonych zmian łojotokowego zapalenia skóry zwłaszcza na twarzy, w fałdach skórnych czy na tułowiu pomocne może być zastosowanie glikokortykosteroidów o małej sile działania na zmiany skórne. U starszych dzieci z łojotokowym zapaleniem skóry warto rozważyć zastosowanie szamponów z dziegciem i siarczkiem selenu, które są dostępne bez recepty.  

Domowe sposoby na ciemieniuchę  

Do domowych sposobów, która łagodzą objawy ciemieniuchy, zalicza się: 

  • stosowanie delikatnych środków myjących przeznaczonych dla niemowląt oraz stosowanie preparatów natłuszczających skórę dziecka po kąpieli, 
  • unikanie przegrzewania dziecka, gdyż nadmierne pocenie się nasila objawy ciemieniuchy,
  • stosowanie około 30 minut przed kąpielą oliwki na skórę głowy, aby zmiękczyć łuskę. Następnie należy wyczesać miękką szczoteczką łuski oraz umyć główkę nawilżającym szamponem przeznaczonym dla niemowląt,
  • nie należy usuwać łusek ze skóry głowy bez wcześniejszego ich rozmiękczenia lub zdrapywać paznokciem, gdyż można zranić skórę, co nasili stan zapalny.  
  • należy chronić skórę malucha przed promieniami słonecznymi,
  • w przypadku nasilonych zmian można zastosować preparaty przeznaczone do leczenia ciemieniuchy (szampony, kremy, płyny), zwracając uwagę by były przeznaczone dla niemowląt.  

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Zaburzenia SI – czym są zaburzenia integracji sensorycznej? Jak je rozpoznać i jak wygląda terapia SI?

    Zaburzenia SI pojawiają się w momencie, w którym układ nerwowy w sposób nieprawidłowy organizuje bodźce zmysłowe. Dysfunkcje w przetwarzaniu bodźców sensorycznych mogą obejmować systemy: czuciowy (dotyk oraz czucie głębokie), słuchowy, wzrokowy, węchowy, smakowy oraz zmysł równowagi. Zaburzenia integracji sensorycznej mogą objawiać się w rozmaity sposób, np. wzmożoną lub obniżoną wrażliwością na bodźce czy zmniejszonym bądź zwiększonym poziomem aktywności ruchowej. Jakie są przyczyny zaburzeń SI? Jak wygląda terapia SI?

  • PIMS-TS – groźny dziecięcy zespół "pocovidowy". Jakie daje objawy?

    Przeważnie, jeżeli dochodzi zakażenia SARS-CoV-2 u dzieci, to infekcja ma bezobjawowy lub łagodny przebieg. Jednak u niektórych pacjentów po przebyciu zakażenia kronawirusem (także skąpoobjawowo), obserwuje się poważny stan i  liczne powikłania – jest to wieloukładowy zespół zapalny PIM-TS, nazywany "dziecięcym zespołem pocovidowym".

  • Skala Apgar – na czym polega ocena stanu noworodka wg skali Apgar?

    Skala Apgar to narzędzie służące do oceny stanu noworodka po 1. i 5. minucie życia. Pierwszy wynik określa, jak dziecko zniosło sam poród, drugi natomiast mówi, jak radzi sobie ono poza łonem matki. Test przeprowadzany jest przez położną bądź neonatologa, który ocenia czynność serca, oddech, napięcie mięśniowe, kolor skóry oraz odruchy. Co może oznaczać niska punktacja w skali Apgar?

  • Koronawirus u dzieci – jak rozpoznać? Kiedy zgłosić się do lekarza?

    Zakażenie koronawirusem u dzieci najczęściej ma przebieg bezobjawowy lub postać łagodnie wyrażonych objawów infekcji dróg oddechowych i przewodu pokarmowego. Leczenie COVID-19 u dzieci, podobnie jak u dorosłych, polega na łagodzeniu symptomów choroby. Większość dzieci z zakażeniem SARS-CoV-2 może być leczona w warunkach domowych i nie wymaga hospitalizacji czy specjalistycznego leczenia. Groźnym powikłaniem zakażenia koronawirusem u dzieci jest pediatryczny wieloukładowy zespół zapalny, czasowo związany z zakażeniem SARS-CoV-2.  

  • Jak nadwaga wpływa na proces dojrzewania płciowego u dziewczynek?

    Badanie opublikowane w Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism dowodzi, że dziewczęta z wyższym wskaźnikiem całkowitej tkanki tłuszczowej organizmu wykazują wyższy poziom hormonów rozrodczych niż ich rówieśniczki o prawidłowej masie ciała. Nadwaga u dziewcząt może wpływać na wiek pierwszej menstruacji i proces dojrzewania piersi.

  • Bostonka – przyczyny, objawy, leczenie choroby bostońskiej

    Bostonka to choroba zakaźna wywoływana przez enterowirusy, najczęściej wirusa Coxsackie A16. Dotyka głównie dzieci do 5. roku życia, choć mogą na nią zachorować także dorośli. Nazywana jest chorobą dłoni, stóp i jamy ustnej (HFMD), ponieważ jej najbardziej charakterystycznym objawami są wykwity skórne (bolesne, nieswędzące pęcherzyki) występujące na podeszwach stóp, dłoniach oraz na błonie śluzowej jamy ustnej. Sprawdź, jak można się zarazić oraz jak leczy się chorobę bostońską.

  • Katar u niemowlaka – przyczyny i domowe sposoby

    Katar u niemowlaka może mieć różne przyczyny, najczęstszą z nich są niegroźne infekcje wirusowe. Duża ilość zalegającej wydzieliny powoduje trudności z oddychaniem, a to z kolei wywołuje rozdrażnienie dziecka, uniemożliwia spokojny sen, utrudnia karmienie. Wśród sposobów walki z katarem u niemowlęcia znajdują się m.in. stosowanie wody morskiej do nosa, kropli do nosa, plastrów do aromaterapii czy inhalacje. 

  • Synechia – przyczyny, rozpoznanie i leczenie zrośnięcia warg sromowych u dziewczynek

    Synechia to zrośnięcie (sklejenie) warg sromowych mniejszych. Problem dtyczy przede wszystkim małych dziewczynek − między 3. miesiącem a 3. rokiem życia, choć może również pojawić się u dorosłych kobiet (np. w wyniku urazów mechanicznych czy po radioterapii). Przyczyną synechii jest niski poziom estrogenów, stany zapalne okolic sromu czy niewłaściwa higiena intymna niemowląt. Jak przebiega leczenie zespolenie się warg sromowych mniejszych?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij