Leczenie uzależnień – gdzie mogę skorzystać z pomocy?

Uzależnienie to rodzaj nałogu, który objawia się silną żądzą spożywania konkretnych środków, bądź też wykonywania jakiejś czynności. Rodzajów uzależnień jest bardzo wiele, wbrew obiegowej opinii nie jest nim tylko alkohol i narkotyki. Nałóg może dotyczyć również Internetu, zakupów, seksu. Do tej pory nie udało się dokładnie zdefiniować problemu uzależnień - o tym czy ktoś z bliskich popadł w nałóg, wielu wciąż dowiaduje się po fakcie. Szacuje się, że niemal 80 milionów populacji jest uzależniona od alkoholu, narkotyków, hazardu.

Uzależnienie jest jednostką chorobową, utrudniającą prawidłowe funkcjonowanie psychiczne, fizyczne, a także i społeczne. W większości przypadków osoba dotknięta uzależnieniem nie zdaje sobie sprawy ze swojego nałogu, który bardzo szybko przeradza się w nawyk przynoszący wiele szkód. Wpływa negatywnie na zdrowie psychiczne i fizyczne. Przyczyn sięgania po używki jest wiele. Najczęściej są to kłopoty finansowe, problemy w pracy, w domu. W przypadku dzieci i młodzieży powodem popadnięcia w nałóg jest niska samoocena, niezrozumienie otoczenia, nieumiejętność nawiązywania kontaktów z rówieśnikami.

Rodzaje uzależnień i formy ich leczenia

Rozróżnia się dwa rodzaje uzależnień:

Fizyczne (fizjologiczne) – objawia się ono nieodpartą chęcią spożywania substancji, która w mniemaniu osoby, która po nią sięga, pomoże jej w pozbyciu się wszelakiego bólu (np. głowy, stawów), w tym także bezsenności. Po odstawieniu danej substancji, następuje nasilenie się danych objawów, do których dodatkowo dochodzą inne symptomy jak wymioty, uczucie zimna.

Substancje uzależniające fizycznie to m.in.

• nikotyna
• alkohol
• narkotyki
• leki (nasenne, psychotropowe)

Terapia polega na detoksykacji (odtruciu) pacjenta, następnie podawane są leki (np. pochodne zażywanego narkotyku), które mają na celu złagodzenie skutków odstawienia narkotyku (zmniejszając tym samym ilość substancji uzależniającej).

Psychiczne – charakteryzuje się wzmożoną, nabytą potrzebą zażywania danej substancji lub wykonywania określonej czynności. Niewykonanie owej „potrzeby”, skutkuje poważnymi następstwami natury fizjologicznej. Do właściwości tego uzależnienia zalicza się:

• potrzeba zdobycia oraz zwiększenia ilości środka uzależniającego
• osłabiona siła woli
• oszukiwanie oraz usprawiedliwianie nałogu
• powracająca, nieustająca potrzeba zażycia środka uzależniającego, bądź też wykonania danej czynności

Niestety na dzień dzisiejszy nie ma skutecznej metody, która w pełni wyleczyłaby z tego rodzaju uzależnienia (podstawą jest tutaj psychoterapia). Jedynie daje się wyciszyć i ograniczyć pewne zachowania (nie eliminując ich całkowicie).

Współuzależnienie

Opisując problem uzależnień, nie można pominąć tematu współuzależnienia. Terminem tym nazywamy zespół cierpień i zaburzeń członków rodziny osoby dotkniętej uzależnieniem (rodzaj uzależnienia jest dowolny). Współuzależnienie jest ceną jaką płacą najbliżsi osoby uzależnionej za życie w stanie ciągłego stresu.

Zaobserwowano, że u osób dotkniętych współuzależnieniem występują fizyczne, emocjonalne, duchowe, a także intelektualne zmiany, prowadzące do stanu przypominającego uzależnienie. Życie z osobą dotkniętą nałogiem, to nieustające napięcie, które w konsekwencji odbija się na zdrowiu psychicznym m.in.

• dojmujące cierpienie i gwałtowne zmiany nastroju
• poczucie niskiej wartości
• nałogowe zachowania (zakupoholizm, obsesyjne jedzenie)
• zaburzenia psychosomatyczne (m.in. bóle głowy, mięśni, brzucha)

Jak sobie radzić z uzależnieniem, gdzie szukać pomocy

Leczenie uzależnień to nie tylko farmakologia i opieka lekarska. Ważnym elementem pozwalającym „wyjść” z nałogu jest terapia. Istnieje wiele różnych placówek terapeutycznych (zamkniętych, otwartych), które pomagają osobom uzależnionym.

Osoba uzależniona, jak i członkowie jej rodziny może skorzystać w ramach NFZ ze świadczeń opieki psychiatrycznej oraz leczenia uzależnień (w zależności od potrzeb i stanu zdrowia) w:

• poradni
• ośrodku dziennym
• przychodni
• szpitalu

Poradnia

Korzystając z pomocy specjalisty psychiatry w tejże placówce, nie ma potrzeby posiadania skierowania. W przypadku psychologa, bądź psychoterapeuty wymagane jest skierowanie wydane przez lekarza ubezpieczenia zdrowotnego. W poradni zdrowia psychicznego, osoba potrzebująca może m.in. zasięgnąć porady psychiatry, porady oraz diagnozy psychologicznej, w tym również skorzystać z sesji psychoterapeutycznych. Podobny wachlarz świadczeń można uzyskać i w innych poradniach dla dzieci, młodzieży, a także w poradniach wysokospecjalistycznych jak np. leczenia nerwic, seksuologii i patologii współżycia, w leczeniu środowiskowym (domowym).

W zasadnych przypadkach przysługuje ci prawo do bezpłatnej domowej wizyty lekarza psychiatry (psychologa lub pielęgniarki). W razie potrzeby możesz także skorzystać z bezpłatnego transportu sanitarnego.

W poradni leczenia uzależnień, leczeniu poddawane są osoby uzależnione m.in. od alkoholu, hazardu. Do tego rodzaju poradni niewymagane jest posiadanie skierowania. Każdy pacjent, który zgłosi się do owej placówki prosząc o pomoc, ma prawo do bezpłatnych porad lekarskich oraz terapii prowadzonej przez specjalistę psychoterapii uzależnień, psychologa, psychoterapeutę, bądź też instruktora terapii uzależnień.

Leczenie pacjentów bez ich zgody odbywa się na podstawie skierowania z gminnej komisji do spraw rozwiązywania problemów alkoholowych lub postanowienia sądu.

Ośrodek dzienny

W tej placówce leczone są osoby, które nie mogą być poddane leczeniu w poradni. Nie wymagają stałego pobytu w szpitalu. W takcie leczenia pacjent ma zapewnione niezbędne badania diagnostyczne, konsultacje specjalistyczne, niezbędne leki, wyroby medyczne, wyżywienie. W tym również świadczenia terapeutyczne (psychoterapia), rehabilitację. Rodzina pacjenta ma zagwarantowane działania edukacyjno-konsultacyjne.

Izba przyjęć

Przez całą dobę ma tutaj pacjent zagwarantowana pomoc w trybie nagłym (w tym diagnostyczno-terapeutyczną). Jeżeli konieczne jest kontynuowanie leczenia specjalistycznego, chory ma zapewnione zabezpieczenie medyczne i transport.

Szpital

W szpitalu leczeni są ci wszyscy pacjenci, którzy wymagają stałej opieki oraz obserwacji. Pacjent do placówki przyjmowany jest na podstawie skierowania od lekarza ubezpieczenia zdrowotnego, gabinetu prywatnego, bądź też na pomocy postanowienia sądu. Skierowanie pacjenta do szpitala psychiatrycznego, wydawane jest w dniu badania (ważność wygasa po upływie 14 dni). Okres ważności skierowania ulega przedłużeniu o czas oczekiwania na przyjęcie do szpitala (pod warunkiem wpisania na listę oczekujących na udzielenie świadczenia, w terminie 14 dni od wystawienia skierowania). Przyjęcie do szpitala wymaga pisemnej zgody chorego, a przyjęcie osoby małoletniej, bądź ubezwłasnowolnionej odbywa się za pisemną zgodą jej przedstawiciela ustawowego.

W nagłych przypadkach osoba, u której występują zaburzenia psychiczne, może zostać przyjęta do placówki bez wymaganego skierowania (po osobistym jej zbadaniu przez lekarza izby przyjęć).

W trakcie leczenia pacjent ma zapewnione m.in. bezpłatne niezbędne badania diagnostyczne, konsultacje specjalistyczne, świadczenia z zakresu profilaktyki, terapeutyczne (w tym psychoterapia). Rodzina chorego, podobnie jak w przypadku ośrodka dziennego, ma zagwarantowane działania edukacyjno - konsultacyjne. Za zgodą lekarza lub kierownika psychiatrycznego zakładu opieki długoterminowej, pacjent może otrzymać przepustkę. Na czas jej trwania, pacjent otrzymuje od świadczeniodawcy niezbędne leki, wyroby medyczne, środki pomocnicze. Zgoda na przepustkę wystawiona jest na okres 3 dni. W uzasadnionych przypadkach (wydarzenia losowe) może zostać przedłużona do 7 dni. Należy pamiętać, że samo specjalistyczne leczenie nic nie da, jeżeli chory nie będzie chciał „walczyć” o wyjście z nałogu. Niezwykle istotne jest tu wsparcie bliskich osób.

Źródła: nfz.gov.pl, psychotest.pl