Krwawienie z nosa
Ewa Pakuła

Krwawienie z nosa

Krwawienie z nosa, niezależnie od jego nasilenia, jest sygnałem alarmowym, świadczącym o istnieniu nieprawidłowości w organizmie. Oczywiście w pierwszej kolejności ważne jest zatamowanie upływu krwi, ale ważne jest też ustalenie jego przyczyny.

W części przypadków, niezbyt nasilonych krwawień, które są tamowane we własnym zakresie, ludzie nie zgłaszają się do lekarza po dalszą pomoc, traktując epizod krwawienia jako mało istotny. A szkoda.

Skąd ta krew?

Krwawienia z nosa pochodzą w większości przypadków z przedniego odcinka jamy nosowej. Rzadziej zdarzają się tzw. krwawienia tylne – z tylnego odcinka jamy nosowej lub krwawienia żylne z małżowin nosowych dolnych i środkowych. Źródłem krwawienia w przednim odcinku jamy nosowej jest splot naczyniowy Kisselbacha znajdujący się w przednio-dolnej części przegrody nosa. Za krwawienia z tylnego odcinka jamy nosowej odpowiada zaś splot Woodruffa, który znajduje się w części tylnej bocznej ściany jamy nosa.

Błona śluzowa, jak również cały nos są bogato unaczynione i charakteryzują się licznymi połączeniami między tętnicami zwanymi anastomozami. Skupiska anastomoz, bardziej delikatne niż naczynia tętnicze, tworzą wspomniane już wyżej sploty, a ich zmniejszona odporność powoduje, że są głównym miejscem krwawień z nosa. Krwawienia z przedniego odcinka jamy nosowej są łatwe do zaobserwowania, ponieważ z nozdrzy przednich wypływa żywa krew lub widoczne są krwiste ślady na chusteczce.

Najczęściej jednak krwawienia z tylnej części jamy nosowej występują pod postacią krwioplucia, nudności, krwawych wymiotów lub smolistych (czarnych) stolców. 

Krwawienia z tylnej części jamy nosowej są zdecydowanie trudniejsze do rozpoznania. Mogą bowiem przebiegać bezobjawowo, a ich jedynym symptomem bywa anemia. 

Bardzo obfity krwotok z nosa może niekiedy stać się zagrożeniem dla życia, prowadząc do wstrząsu krwotocznego. Nie można go więc lekceważyć.

Przyczyny krwawień z nosa

Krwawienie z nosa nie jest samodzielną jednostką chorobową, lecz objawem, występującym w przebiegu wielu schorzeń. Dlatego przyczyny krwawień z nosa możemy podzielić na miejscowe i ogólne. 

1. Przyczyny miejscowe dotyczą chorób nosa i mogą być wywołane przez:

  •  zjawisko idiopatyczne o nieustalonym charakterze,
  •  uraz tępy i uszkodzenie naczyń spowodowane dłubaniem w nosie lub obecnością ciała obcego w nosie,
  •  zakażenie górnych dróg oddechowych (ostry lub przewlekły nieżyt nosa, ostre lub przewlekłe zapalenie zatok przynosowych),
  •  uraz zewnętrzny nosa (uderzenie lub złamanie nosa),
  •  wysychanie błony śluzowej nosa,
  •  uszkodzenie zawodowe błony śluzowej nosa,
  •  guzy nosa, noso-gardła i zatok przynosowych,
  •  nieprawidłowości naczyniowe.

2. Przyczynami ogólnymi krwawienia z nosa mogą być:

  •  choroby ogólnoustrojowe, np. nadciśnienie tętnicze, miażdżyca tętnic obwodowych,
  •  ostre choroby zakaźne, np. grypa, płonica, malaria, dur plamisty,
  •  zaburzenia hormonalne,
  •  zaburzenia krwawienia i krzepnięcia,
  •  niewydolność wątroby,
  •  mocznica,
  •  ciąża,
  •  stosowanie niektórych leków.

Czasem szukając przyczyny krwawienia z nosa, okazuje się, że krew ta ma swe źródło krwawienia poza nosem. Zdarza się to w przebiegu krwioplucia z płuc, krwawienia z żylaków przełyku, krwawych wymiotów z żołądka lub krwawiących nowotworów gardła, krtani, tchawicy i płuc. Zjawisko takie nazywane jest rzekomym krwawieniem z nosa.

Postępowanie przy krwawieniu z nosa

Krwawienia z nosa zaczynają się zwykle nagle i prawie zawsze z jednego przewodu nosowego. Ponieważ większość krwawień pochodzi ze splotu Kisselbacha, jako pierwszą pomoc można zastosować ucisk nosa przez 5-10 minut, posadziwszy osobę z krwawieniem z głową pochyloną ku przodowi. Jednocześnie należy polecić spokojne oddychanie przez usta. Pozycja taka ma na celu zapobieganie spływaniu wynaczynionej krwi do gardła i umożliwienie jej odpluwana przez chorego. 

Można też położyć zimny okład na czoło, nasadę nosa i kark, który poprzez odruchowe obkurczenie naczyń krwionośnych w skórze, zmniejszy napływ krwi do nosa. 

W dużej części przypadków postępowanie takie pozwala na zatamowanie krwawienia. Ważne jest, żeby przez następnych kilkanaście godzin nie czyścić nosa, tak aby skrzep w miejscu krwawienia dostatecznie się wzmocnił. Po upływie tego czasu można delikatnie wydmuchiwać z nosa pozostałe skrzepy krwi.

Jeśli opisane powyżej sposoby nie powodują zatamowania krwawienia z nosa, to należy chorego jak najszybciej zawieźć do laryngologa do poradni laryngologicznej lub do szpitala z ostrym dyżurem laryngologicznym. Dalsze postępowanie uzależnione jest od lokalizacji miejsca krwawiącego, jego nasilenia oraz przyczyny krwawienia i może to być:

  • umieszczenie w jamie nosa wacika nasączonego lekiem obkurczającym naczynia i znieczulającym miejscowo oraz uciśnięcie nosa przez kilka minut,
  • przyżeganie krwawiącego miejsca azotanem srebra lub kwasem trójchlororoctowym,
  • opatrunek wewnątrznosowy z gąbki lub siateczki hemostatycznej.

Jeśli metody te nie dają efektu, laryngolog może zdecydować o założeniu tzw. tamponady przedniej w znieczuleniu miejscowym, która polega na wprowadzeniu do jamy nosa od przodu długiej taśmy tamponu z gazy układanej warstwami. Tampon taki zakłada się na 48-72 godziny, po czym się go usuwa. Zabieg ten nie wymaga hospitalizacji.

Jeśli tamponada przednia nie hamuje krwawienia, stosuje się tzw. tamponadę tylną, zatykającą nozdrza tylne od strony noso-gardła, która w ten sposób uciska tylny odcinek jamy nosowej. Jest to zabieg bolesny dla chorego, dlatego odbywa się w znieczuleniu ogólnym lub miejscowym w warunkach szpitalnych. Tamponadę tylną zakłada się na minimum 48 godzin. Przy bardzo opornych krwawieniach stosuje się tamponadę tylną wraz z obustronną tamponadą przednią. Założenie każdej tamponady wymaga osłony z antybiotyku oraz leków przeciwbólowych.

W ostateczności krwawienie oporne na leczenie może wymagać chirurgicznego podwiązania naczynia tętniczego.

Niezależnie od tamowania krwawienia leczona być musi też jego przyczyna

Po zatamowaniu krwawienia chory powinien przez kilkanaście godzin leżeć w łóżku z głową ułożoną pod kątem 45-90 stopni. Przeciwwskazany jest wówczas jakikolwiek alkohol oraz gorące potrawy lub napoje, ponieważ może dojść do nawrotu krwawienia na skutek rozszerzenia naczyń krwionośnych nosa pod wpływem etanolu lub ciepła. 

Piśmiennictwo:
1. „Griffith 5 minut konsultacji klinicznej”, Urban And Partner, Wrocław, 2006
2. „The Merck Manual”, Urban And Partner, Wrocław, 2001

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Magnez łagodzi stres

    Magnez jest jednym z podstawowych makroelementów niezbędnych do życia. Makroelementy są to pierwiastki występujące w organizmie w ilościach do kilku procent jego suchej masy. Magnez wchodzi w skład wszystkich tkanek i znajduje się przede wszystkim wewnątrz komórek.

  • Bańki – sprawdzają się od lat

    Mimo olbrzymiego postępu wiedzy medycznej, stawianie baniek nadal pozostaje dość popularną metodą leczenia ostrych infekcji dróg oddechowych.

  • Jak wspomóc swoją odporność? Poznaj sposoby na wzmocnienie układu immunologicznego

    Odporność immunologiczna to zdolność organizmu do biernej oraz czynnej obrony przed patogenami, czyli czynnikami chorobotwórczymi. W jaki sposób można pobudzić swoją odporność? Jakie czynniki mają właściwości immunostymulujące? Czy poza przyjmowaniem leków w czasie trwania infekcji wirusowych lub bakteryjnych można jakoś wspomóc swój układ odpornościowy?

  • Paracetamol skuteczny, ale niebezpieczny

    Paracetamol jest jednym z grupy leków, które w ostatnich latach w Polsce zrobiły zawrotną karierę stając się dostępne bez recepty i wszechobecne w kioskach, sklepach, hipermarketach czy na stacjach benzynowych. Z jednej strony łatwość dostępu do leku umożliwia nabycie go o każdej porze dnia i nocy, z drugiej strony wiąże się to z ryzykiem szkodliwego dla zdrowia przedawkowania paracetamolu, zwłaszcza w preparatach złożonych.

  • Zbliża się przesilenie wiosenne

    Porą roku, która zazwyczaj najbardziej się dłuży jest zima, a najtrudniejsze do przetrwania są jej ostatnie tygodnie. Jesteśmy wtedy zmęczeni mało ruchliwym trybem życia, niedoborem światła słonecznego i zimnem. Jest to tzw. przesilenie wiosenne.

  • Mononukleoza zakaźna - objawy i leczenie

    Mononukleoza nazywana także chorobą pocałunków jest jedną z rzadziej rozpoznawanych chorób zakaźnych. Co za tym idzie, świadomość społeczna w tym zakresie jest niewielka i skutkuje niepotrzebnym niepokojem w momencie rozpoznania choroby przez lekarza. Czynnikiem chorobotwórczym jest wirus Epsteina-Barra (tzw. EBV), który jest wirusem wszechobecnym. Na zakażenie szczególnie narażone są dzieci i nastolatki. Wirus, który raz zaatakował pozostaje w organizmie człowieka na całe życie.

  • Alergiczne zapalenie spojówek

    Wśród różnych dolegliwości coraz powszechniejsze stają choroby alergiczne, czyli uczuleniowe. Ich objawy zaczynają się często od dolegliwości ze strony oczu. Nierzadko skłania to pacjenta do wizyty bezpośrednio u farmaceuty w aptece po doraźną pomoc.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij