Hipoglikemia – najważniejsze informacje

Hipoglikemia to inaczej niedocukrzenie, czyli obniżony poniżej dopuszczalnej normy glukozy we krwi. O hipoglikemii mówi się, kiedy poziom glukozy w osoczu spada poniżej 70 mg/dl, choć objawy związane z hipoglikemią mogą zacząć się pojawiać przy jeszcze niższych poziomach glukozy – zwykle wtedy, kiedy poziom glukozy obniży się do około 40-50 mg/dl.

Hipoglikemia przybiera trzy postacie:

  • hipoglikemia łagodna – chory sam potrafi ją opanować, wypijając słodzony płyn i przyjmując pokarm;
  • hipoglikemia umiarkowana, w przebiegu której pacjent wymaga pomocy drugiej osoby, która poda mu do wypicia słodzony płyn, pokarm, cukier prosty lub też wstrzyknie glukagon;
  • forma ciężka hipoglikemii, czyli najpoważniejsza jej postać przebiegająca z utratą przytomności – zawsze wymaga hospitalizacji.

Objawy hipoglikemii

Bardzo typowym dla hipoglikemii objawem jest silne uczucie głodu, któremu towarzyszą zazwyczaj osłabienie, zawroty głowy, czasami nudności i wymioty. W przebiegu hipoglikemii pojawia się również przyspieszenie czynności serca (czyli tachykardia) oraz zlewne poty. Pacjenci często odczuwają także niepokój. Pojawia się drżenie oraz wzrost napięcia mięśniowego, może też dojść do rozszerzenia źrenic. W przypadku ciężkiej postaci hipoglikemii dodatkowo się pojawić zaburzenia koordynacji ruchowej, drgawki, podwójne widzenie, zaburzenia oddychania i krążenia, jak również objawy ogniskowe, senność, a nawet śpiączka.

Możliwe przyczyny hipoglikemii

Jedną z przyczyn hipoglikemii może być po prostu głodzenie czy niedożywienie – w sytuacji, kiedy nie będziemy jeść przez długie godziny, u każdego z nas mogą pojawić się takie objawy jak bardzo silne uczucie głodu, zawroty głowy czy przyspieszenie czynności serca – a są to przecież objawy hipoglikemii.

Do niedocukrzenia może też dojść na skutek spożycia zbyt dużej ilości alkoholu lub po bardzo znacznym wysiłku fizycznym, który przewyższa wydolność i możliwości naszego organizmu.

Zdarza się, że do hipoglikemii dochodzi u osób chorujących na cukrzycę, które muszą stosować insulinę – hipoglikemia może wtedy rozwinąć się w wyniku podania zbyt dużej dawki insuliny. Zastosowanie doustnych leków przeciwcukrzycowych w niewłaściwych dawkach również może doprowadzić do rozwoju hipoglikemii.

Obecność guza insulinowego (wyspiaka trzustki, łac. insulinoma) lub innych nowotworów również jest w stanie doprowadzić do znacznego obniżenia się poziomu glukozy w osoczu.

Zdarza się, że hipoglikemia rozwija się w przebiegu niewydolności kory nadnerczy, niewydolności wątroby, glikogenoz czy też różnego rodzaju chorób nerek.

Hipoglikemia – leczenie

Podstawą leczenia hipoglikemii jest podanie pacjentowi do wypicia słodkiego napoju lub pokarmu. W przypadku lekkiej hipoglikemii chory jest w stanie zrobić to samodzielnie. Świadomy pacjent, u którego w przeszłości wystąpił incydent hipoglikemii, zwykle ma przy sobie coś słodkiego.

Pacjent z objawami hipoglikemii powinien tez zaprzestać wysiłku fizycznego, położyć się i poczekać aż objawy zaczną ustępować. W przypadku hipoglikemii lekkiej chory będzie czuł się dużo lepiej już po kilku minutach od zjedzenia lub wypicia czegoś słodkiego. Czasami jednak u pacjenta występuje ciężka postać hipoglikemii – dzieje się to zwykle u osób przewlekłe chorych. Wtedy niezwłocznie należy podać domięśniowo glukagon – pacjent zapadający na incydenty ciężkiej hipoglikemii zawsze powinien mieć go przy sobie. Po podaniu glukagonu należy natychmiast wezwać zespół pogotowia ratunkowego. W warunkach szpitalnych zamiast glukagonu pacjent z ciężką postacią hipoglikemii otrzymuje dożylnie roztwór glukozy.

Czy można zapobiec występowaniu incydentów hipoglikemii?

Tak. Przed incydentami hipoglikemii mogą bronić się przede wszystkim pacjenci chorujący na cukrzycę. W tym celu powinni przestrzegać regularnych pór spożywania posiłków. Jeśli bowiem dojdzie do pominięcia któregoś z posiłków lub do znacznego opóźnienia, może rozwinąć się nawet ciężka hipoglikemia. Pacjent z cukrzycą musi pamiętać, że jeśli chce opóźnić posiłek, powinien zjeść trochę węglowodanów przed wcześniejszym posiłkiem, aby zapobiec obniżeniu poziomu cukru we krwi.

Pacjenci chorzy na cukrzycę muszą też bardzo uważać przy zażywaniu doustnych leków przeciwcukrzycowych oraz stosowaniu insuliny – przyjęcie zbyt dużej dawki może doprowadzić do rozwoju zagrażającej zdrowiu (a nawet życiu!) ciężkiej postaci hipoglikemii.

Cukrzycy nie powinni pić alkoholu – wpływa on bowiem na pracę wątroby, co może przyczynić się do zaburzenia przemiany węglowodanów i powstania hipoglikemii.

Ponadto chorzy z cukrzycą nie powinni uprawiać długotrwałych i bardzo intensywnych ćwiczeń fizycznych; nadmierna aktywność fizyczna może doprowadzić do zużycia zapasu glikogenu, przez co po zakończonym wysiłku mięśnie będą uzupełniały jego zapas pobierając glukozę z krwi, co obniży glikemię w osoczu i spowoduje rozwój ciężkiej hipoglikemii.

Pamiętaj, że hipoglikemia, a zwłaszcza jej ciężka postać jest poważnym stanem, który może zagrażać zdrowiu, a nawet życiu pacjenta. Dlatego zwłaszcza w przypadku pacjentów cierpiących z powodu cukrzycy – lub innych chorób przewlekłych mogących doprowadzić do rozwoju hipoglikemii – należy bardzo uważać, aby nie spowodować takiego incydentu. Jeśli wiemy, że taki incydent jest prawdopodobny, powinniśmy zawsze mieć przy sobie coś słodkiego do wypicia lub zjedzenia. Jeśli zaś wiemy, że może u nas dojść do rozwoju ciężkiej postaci hipoglikemii, zawsze nośmy przy sobie ampułkostrzykawkę z glukagonem.


Podziel się: