Jakie są przyczyny daltonizmu?
Ewa Wojciechowska

Jakie są przyczyny daltonizmu?

Skąd się bierze inne widzenie barw? Poznaj rodzaje daltonizmu i dowiedz się na czym dokładnie polega zaburzenie widzenia barwnego.

Daltonizm dotyczy ogromnej części populacji. Choroba ta znacznie ogranicza pacjentów - zarówno zawodowo, jak i w życiu prywatnym.

Dzieci z zaburzeniami widzenia barw, szczególnie niezdiagnozowanymi, mogą mieć problemy i w przedszkolu, i w szkole. Daltoniści nie mogą również wykonywać wielu zawodów, takich jak kierowca, chemik czy farmaceuta. 

Daltonizm – zaburzenie widzenia barw

Za widzenie barwne odpowiadają trzy rodzaje fotoreceptorów – czopków - znajdujących się  w siatkówce oka.  Każdy zawiera inny fotopigment i reaguje na różną długość fal świetlnych. Dzięki temu rozróżniamy barwy podstawowe – niebieską, zieloną i czerwoną, a po ich zsumowaniu w różnych proporcjach, widzimy pozostałe barwy.

Nieprawidłowe funkcjonowanie czopków jest powodem wielu zaburzeń widzenia barw. Zaburzenia te możemy podzielić na wrodzone lub nabyte. 

Wrodzony czy nabyty?

Zaburzenia wrodzone, uwarunkowane genetycznie są dziedziczone recesywnie, a związane są one z chromosomem X. Dlatego też mężczyźni chorują na daltonizm dużo częściej (1,5-8%) niż kobiety (0,4%), które mogą być jedynie nosicielkami genu. Daltonizm jest potocznym określeniem ślepoty barw.  Nazwa ta pochodzi od angielskiego badacza Johna Daltona, który w XVIII wieku opisał to zjawisko.

Genetyczne formy choroby

Klasyfikacja wrodzonych zaburzeń widzenia barwnego opiera się na tym, które z czopków i w jakim stopniu są uszkodzone:

  • Achromatyzm - to całkowita niezdolność widzenia barw, chory rozróżnia  tylko różne stopnie jaskrawości przedmiotów. Jest to związane z działaniem jedynie  pojedynczego systemu czopków lub też całkowitym ich brakiem.
  • Dichromatyzm - polega na nierozpoznawaniu jednej z podstawowych barw,  wiąże się to z brakiem jednego rodzaju czopków.
  • Protanopia – to nierozpoznawanie barwy czerwonej (lub mylenie jej z barwą zieloną)
  • Deuteranopia - (tzw. daltonizm) – to nierozpoznawanie barwy zielonej (lub mylenie jej z barwą czerwoną)
  • Tritanopia – to nierozpoznawanie barw żółtej i niebieskiej
  • Trichromatyzm – w tym przypadku występuje jedynie obniżona percepcja nasycenia czy jaskrawości barw.

Nabyta ślepota barw

Zaburzenia nabyte mogą być wynikiem uszkodzenia drogi wzrokowej, przebiegającej od siatkówki aż po korę mózgu. W innych przypadkach są następstwem urazów. Wiele leków chemicznych może doprowadzić do nieprawidłowości widzenia barw, np. niektóre substancje psychoaktywne, leki przeciwmalaryczne czy zawarty w absyncie tujon, po którym widmo przesuwa się w kierunku koloru żółtego. Udowodniono też, że niektóre środki antykoncepcyjne, alkohol czy tytoń mogą zaburzać prawidłowe widzenie.

Nieprawidłowe widzenie barw niezwiązane z genetyczną formą choroby, może dotykać osób starszych, u których rozpoznawanie kolorów, szczególnie niebieskiego, pogarsza się z wiekiem. Prowadzone są dyskusje, czy należy dopuszczać chorych na ślepotę barw do egzaminu na prawo jazdy. Przeważa opinia, że daltoniści nie powinni kierować pojazdami mechanicznymi, gdyż z tego powodu mogą nie zauważyć niektórych niebezpieczeństw na drodze na przykład czerwonego światła na przejeździe kolejowym.

Istnieje wiele testów diagnostycznych wykrywających zaburzenia widzenia barw. Jednak wiele osób nie zdaje sobie sprawy z choroby przez wiele lat, gdyż nie zaburza ona ostrości wzroku ani też nie daje innych objawów, a jedynie w niektórych przypadkach może wystąpić zmęczenie wzroku pod wpływem intensywnych bodźców.

Poznaj metody badania i leczenia daltonizmu.

Bibliografia:

„Okulistyka współczesna” – Witold Orłowski
„Stany nagłe w okulistyce” – Jerzy Szaflik, Iwona Grabska-Liberek, Justyna Izdebska
Gazeta Wyborcza „Sposób na daltonizm” Wojciech Moskal
www.swiat-zdrowia.pl
www.daltonizm.com
www.wens.pl

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • W chrypce może pomóc homeopatia

    Wszyscy znamy powiedzenie, że „milczenie jest złotem”, ale na co dzień mowa stanowi podstawowy sposób porozumiewania się, a za jej pomocą wyrażamy emocje, nastroje i artystyczne przeżycia. Dla niektórych głos jest wręcz nieodzownym narzędziem pracy i taki objaw jak chrypka u nauczyciela czy śpiewaka może stać się wielkim problemem zdrowotnym.

  • Jak wygląda badanie wzroku? Kiedy pójść do okulisty?

    68% osób odczuwa dolegliwości, m.in.: zmęczenie, łzawienie, zaburzenie widzenia, pieczenie oka czy zaczerwienie związane z narządem wzroku. W artykule podpowiadamy jak temu zapobiec, jak wygląda wizyta u specjalisty oraz jak często należy się badać.

  • Kalendarium wizyt dziecka u okulisty

    Choroby oczu coraz częściej występują u dzieci. Z badań wynika, że problemy ze wzrokiem ma 20 procent dzieci w wieku od 0-14 lat, a około 60 procent osób po 16. roku życia. Dlatego tak ważna jest wczesna profilaktyka, która pozwala znacznie zmniejszyć ilość zaburzeń wzroku w późniejszym okresie życia.

  • Sposoby na ochronę wzroku

    Dowiedz się gdzie szukać ratunku, czym jest "zespół suchego oka" oraz jakie ćwiczenia pomogą chronić Twój wzrok.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij