Połóg – ile trwa i jak wygląda? O czym pamiętać podczas połogu? - portal DOZ.pl
Młoda mama podczas połogu trzyma dziecko na rekach i ma grymas na twarzy
Kamila Gniady

Połóg – ile trwa? Jakie zmiany zachodzą w organizmie kobiety po porodzie?

Połóg to wyjątkowy moment w życiu każdej kobiety, która urodziła dziecko. To szereg procesów fizjologicznych, dzięki którym organizm młodej mamy wraca do stanu sprzed ciąży. Połogowi mogą towarzyszyć dolegliwości bólowe związane z inwolucją narządów oraz tzw. odchody połogowe, które są źródłem bakterii. Rany powstałe po nacięciu krocza lub w wyniku cięcia cesarskiego należy starannie pielęgnować i odkażać. Jak to robić i o czym jeszcze pamiętać podczas połogu? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Połóg jest okresem po zakończonej ciąży i zgodnie z literaturą trwa około 6 tygodni. Należy jednak podkreślić, że czas trwania połogu jest indywidualny. Niektóre kobiety odzyskują siły i stan sprzęt porody w półtora miesiąca, inne pacjentki potrzebują więcej czasu na dojście do siebie.

Czym jest połóg? Jak długo trwa?

Z definicji połóg rozpoczyna się od momentu urodzenia dziecka i kompletnego popłodu – łożyska z pępowiną i błon płodowych. Ideą połogu jest proces cofania się zmian powstałych podczas ciąży i porodu. Zmiany zachodzące podczas połogu obejmują inwolucję (zwijanie się) narządów rodnych, gojenie się ran porodowych (w tym rany po cięciu cesarskim lub po nacięciu krocza), rozpoczęcie laktacji oraz powrót funkcji pełnionych przez jajniki.

Wspomniana inwolucja organów jest terminem medycznym, którym określa się ogólny powrót różnych narządów do stanu sprzed ciąży, dotyczy to macicy, położenie jej dna (tzw. wysokości dna macicy), powłok brzusznych, pęcherza moczowego, a nawet jelit. Dochodzi również do pożądanego zwiększenia napięcia mięśni brzucha, a także zmniejszenia uwodnienia organizmu.

Połóg – zmiany dotyczące narządów rodnych

Do inwolucji macicy dochodzi na drodze dwojakiego mechanizmu. Po pierwsze, ustaje działanie hormonów oddziałujących na mięsień macicy. Po drugie, mamy do czynienia ze skurczami połogowymi. Ich skutkami są zmniejszenie ukrwienia macicy i wydalanie tzw. odchodów popołogowych, czyli krwi i tkanek zalegających w macicy po ciąży i porodzie. W wyniku tych procesów dochodzi do zmniejszenia masy i wielkości macicy. Bezpośrednio po porodzie masa macicy to około 1 kg. W końcowym okresie połogu powinna zmaleć do około 50–70 g.

Wspomniana wysokość dna macicy jest istotnym wyznacznikiem jej obkurczania. Będąc po porodzie pacjentką oddziału położniczego, należy spodziewać się oceny stanu macicy, która następuje każdorazowo podczas obchodu lekarskiego. Badanie palpacyjne polega na próbie oceny dna macicy poprzez uciśnięcie brzucha. Prawidłowo w pierwszej dobie dno macicy powinno znajdować się na wysokości pępka. Obniża się ono każdego dnia o mniej więcej szerokość jednego palca, a po ukończonych 2 tygodniach połogu staje się już niewyczuwalne. Czasami zdarza się, że proces ten się opóźnia. Może się tak zdarzyć np. po cięciu cesarskim lub u kobiet, które nie karmą piersią.

Polecane dla Ciebie

Połóg – gojenie się rany po nacięciu krocza lub po cesarskim cięciu. Jak je pielęgnować?

Krocze po porodzie powinno być odpowiednio pielęgnowane bez względu na rodzaj porodu i ewentualne nacięcie krocza. Przede wszystkim ważny jest rodzaj noszonej bielizny. Majtki muszą być przewiewne, bawełniane i bez domieszki sztucznych materiałów. Dobrze sprawdzają się też specjalne siatkowe majtki połogowe, które zapewniają odpowiedni przepływ powietrza.

Sprawdź jakie niezbędne podczas połogu środki higieniczne znajdziesz na DOZ.pl

Jeżeli to tylko możliwe warto także wietrzyć krocze, czyli najdłużej jak jest to możliwe, pozostawać bez żadnej bielizny, np. w przewiewnej piżamie. W przypadku porodu rozwiązanego cięciem cesarskim najlepszym wyborem są luźne majtki z wysokim staniem, ponieważ tradycyjne często kończą się na wysokości blizny i mogą jedynie pogarszać jej stan. Konieczne jest także korzystanie z prysznica i podmywanie się po każdej wizycie w toalecie. Idealnie byłoby nie używać żadnych gąbek do mycia czy innych akcesoriów kąpielowych – są siedliskiem bakterii. Ponadto dobrze jest osuszać krocze jednorazowym ręcznikiem.

Zwykle do szycia ran są używane szwy samorozpuszczalne. Oznacza to, że nie trzeba ich zdejmować i same znikną po pewnym czasie. Jeśli jednak zostaną założone tradycyjne szwy nierozpuszczalne, wówczas ściąga się je po upływie około 10 dni. Konieczne jest, aby każda rana była czysta i sucha. Można profilaktycznie 2–3 razy dziennie użyć np. sprayu odkażającego do jej dezynfekcji. Dobrze również, jeśli podpaska poporodowa nie dotyka rany po cięciu cesarskim. Należy również pamiętać, że wydalane przez okres połogu tzw. odchody połogowe są źródłem bakterii. Nie wolno zatem pozwolić, aby miały styczność z raną. Pamiętajmy, żeby podpaski zmieniać najrzadziej co 4 godziny. Wskazane jest również korzystanie z prysznica zamiast wanny, a przez okres połogu powinno się powstrzymać od współżycia. Co ważne, w związku ze zmianami w anatomii utrzymującymi się jeszcze pewien czas po porodzie, niewskazane są irygacje pochwy i korzystanie z tamponów.

Połóg – czy podczas karmienia piersią można zajść w ciążę?

Co prawda zwykle u kobiet karmiących piersią cykle miesiączkowe są bezowulacyjne i ryzyko zajścia w ciąże jest niskie, to jednak sama laktacja nie jest środkiem antykoncepcyjnym. Na wizycie kontrolnej 6 tygodni po porodzie razem z lekarzem powinno przedyskutować się dalsze plany prokreacyjne i ewentualnie omówić plan na antykoncepcję. Zwykle kobietom chcącym zapobiegać ciąży po porodzie proponuje się tabletkę jednoskładnikową tzw. minipill, wkładkę domaciczną tzw. spiralę wewnątrzmaciczną lub implant antykoncepcyjny.

Połóg – powikłania

Zwykle okres połogu przebiega bez komplikacji, ale oczywiście należy pozostać czujnym, gdyż istnieje ryzyko ich wystąpienia. Wówczas możemy mieć do czynienia np. z zakażeniem połogowym będącym skutkiem wniknięcia patogenów do ran poporodowych. Zakażenie może być miejscowe – ograniczone do samej rany – lub rozprzestrzeniać się na sąsiadujące narządy – endometrium, jajnik czy nawet otrzewną. Początkowo może być to zaledwie podwyższona temperatura ciała czy miejscowy obrzęk, niemniej należy pamiętać, że rozprzestrzenianie się procesu może prowadzić do groźnych dla zdrowia powikłań, w tym także do sepsy.

Dowiedz się więcej, co to jest sepsa i jakie są jej objawy i sposoby leczenia 
  1. Grzegorz H. Bręborowicz, Położnictwa i Ginekologia tom 1, Warszawa 2014, s. 419–432.
  2. http://perinatologia.umed.pl/wp-content/uploads/2016/10/Po%C5%82%C3%B3g.pdf [dostęp:] 30.01.2022.
  3. https://podyplomie.pl/ginekologia/30524,pielegnacja-krocza-po-porodzie [dostęp:] 30.01.22.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Przygotowanie organizmu do ciąży – od kiedy brać suplementy, witaminy i minerały?

    Wiele kobiet, które planują zostać mami, zastanawia się, które witaminy i minerały suplementować przed ciążą, a których z nich unikać, żeby zwiększyć swoje szansę na posiadanie potomstwa? Istnieje kilka prostych zasad dotyczących planowania zarówno macierzyństwa, jak i ojcostwa, które powinni stosować przyszli rodzice. Dlaczego kobiety starające się o dziecko lub będące w ciąży nie powinny pić syropu lub napoju z aloesu, jak długo przed zajściem w ciążę należy zacząć brać kwas foliowy oraz co należy włączyć do swojej diety, aby podnieść swoją płodność? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Nacinanie krocza – kontrowersje wokół rutynowego nacinania krocza podczas porodu

    Wątpliwości narastające wokół tematu rutynowych nacięć krocza w trakcie porodu towarzyszą środowisku medycznemu już od wielu dekad. Niesłabnąca od lat argumentacja zarówno zwolenników, jak i przeciwników tego zabiegu sprawiła, że również w Polsce toczy się spór o zasadność episiotomii w kontekście wielu sytuacji położniczych. Co zatem sprawia, że pomimo upływu wielu lat doświadczenia i praktyki temat nacięcia krocza jest nadal równie kontrowersyjny, jak niemal dwie dekady temu, a wizja porodu siłami natury budzi coraz większy lęk wśród pacjentek? 

  • Nadciśnienie w ciąży – przyczyny, leczenie, powikłania

    Nadciśnienie tętnicze jest jedną z wielu chorób, które mogą towarzyszyć ciężarnej. Choć zwykle początkowo nie daje ono żadnych objawów, to brak wdrożenia odpowiedniego postępowania i leczenia może doprowadzić do poważnych komplikacji, które stanowią zagrożenie życia zarówno dla matki, jak i jej nienarodzonego dziecka. 

  • Duszności w ciąży – przyczyny. Kiedy trudności z oddychaniem w ciąży powinny zaniepokoić?

    Duszność jest subiektywnym objawem występującym w przypadku wielu schorzeń, przede wszystkim u osób z ostrymi i przewlekłymi chorobami układu oddechowego i krążenia. Jest również dolegliwością, na którą dość często skarżą się kobiety ciężarne, nawet już w I trymestrze ciąży. Subiektywność objawu polega na tym, że nie jesteśmy w stanie ocenić jego nasilenia za pomocą badań obrazowych czy laboratoryjnych, tak jak np. nasilenie niedokrwistości za pomocą wartości hemoglobiny i hematokrytu. Jakie mogą być przyczyny duszności w ciąży?

  • Poronienie – najczęstsze przyczyny. Jakie są objawy poronienia?

    Poronienie jest problemem, który dotyczy coraz większej ilości kobiet. Jest to samoistne zakończenie ciąży przed 22. tygodniem, a więc momentem, w którym płód uzyskuje zdolność do przeżycia poza łonem matki. Do utraty ciąży może dojść na różnych etapach jej rozwoju, również przyczyny poronienia mogą być różne – mogą to być czynniki anatomiczne, hormonalne czy środowiskowe. 

  • Ciąża pozamaciczna – objawy i postępowanie po rozpoznaniu ciąży ektopowej

    Ciąża pozamaciczna, inaczej ektopowa, polega na zagnieżdżeniu się zapłodnionej komórki jajowej w każdej innej lokalizacji oprócz błony śluzowej trzony macicy. Szczególnie niebezpieczna jest ciąża brzuszna zlokalizowana w jamie otrzewnej, gdyż niesie 17-krotnie wyższe ryzyko śmierci w porównaniu z pozostałym lokalizacjami. Jak wygląda diagnostyka ciąży pozamacicznej, jakie są jej przyczyny i sposoby leczenia?

  • Stan przedrzucawkowy — przyczyny i leczenie preeklampsji

    Stan przedrzucawkowy może wywołać wiele niebezpiecznych powikłań, na które najbardziej narażone są kobiety powyżej 35. roku życia oraz matki chorujące przewlekle na nadciśnienie tętnicze wykryte jeszcze przed ciążą. Podstawowymi wartościami, które powinny zaniepokoić pacjentkę w ciąży i połogu, ale także lekarzy podczas porodu jest przede wszystkim jej wysokie ciśnienie krwi. Jak wyglądają objawy stanu przedrzucawkowego i jak zapobiegac PE?

  • Czy upławy w ciąży są niebezpieczne? Jak wygląda wydzielina z pochwy i czy jest niebezpieczna dla płodu?

    Większość upławów w trakcie ciąży, niezależnie od trymestru, nie powinno budzić niepokoju. Zagęszczenie śluzu ma na celu ochronić drogi rodne kobiety, ale także zapewnić bezpieczeństwo rozwijającemu się dziecku. Konsultacja z lekarzem ginekologiem jest wskazana tylko w przypadku wystąpienia określonych objawów, którymi z pewnością nie jest gęsta, przezroczysta lub biała wydzielina z pochwy. Które upławy powinny zwrócić uwagę przyszłej mamy i czy są bardzo niebezpieczne, a także jak wygląda leczenie infekcji intymnej w ciąży?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij