Bazylia pospolita — na trądzik i trawienie

Bazylia wywodzi się prawdopodobnie z krajów Bliskiego Wschodu, a do Grecji i Rzymu trafiła razem z powrotem Aleksandra Wielkiego z jego podbojów. W Polsce wykorzystywano ją już w średniowieczu.

Spis treści

Bazylia pospolita – wygląd, pochodzenie, morfologia

Bazylia pospolita (łac. Ocimum basilicum, ang. Sweet basil) jest drobną rośliną jednoroczną pochodzącą z rodziny jasnotowatych – Lamiaceae. Bazylia wywodzi się z azjatyckich krajów tropikalnych, do których możemy zaliczyć Indie, Jawę, Cejlon oraz Iran. Roślina powinna być uprawiana na glebie bogatej w próchnicę po zapewnieniu odpowiedniego nasłonecznienia i wilgotności. Uprawa bazylii w Polsce jest możliwa i najczęściej odbywa się sezonowo w przydomowych ogródkach. Nazwa rośliny wywodzi się z greckiego słowa basilicos, które oznacza królewski. Z kolei łacińskie basiliscus oznaczające bazyliszka jest związane z właściwościami odtruwającymi bazylii, w które wierzono w starożytności.

Bazylia pospolita osiąga niewielkie rozmiary. Główny, prosto wzniesiony pęd ma zwykle od 20 cm do 45 cm wysokości. Na pędach znajdują się jasnozielone jajowate liście. Białe kwiaty są zebrane w nibyokółki i znajdują się w kątach liści. Owocem bazylii pospolitej są maleńkie orzeszki, które często są mylone z nasionami.

Surowcem zielarskim jest ziele bazylii – Basilici herba.

Bazylia pospolita – zastosowanie i wskazania

Lecznicze znaczenie wyciągów z bazylii pospolitej zostało obecnie bardzo zminimalizowane. Liście i pędy rośliny są przede wszystkim cenioną na całym świecie przyprawą dodawaną do wielu potraw włoskich, śródziemnomorskich czy indyjskich. Ziele bazylii jest jednak nadal w niewielkim stopniu wykorzystywane w lecznictwie. Olejek bazyliowy oraz wyciągi z bazylii mogą być stosowane pomocniczo podczas zaburzeń trawienia, niestrawności, wzdęć oraz nadmiernego odbijania. Napar z bazylii jest wykorzystywany podczas przeziębień, ponieważ może skracać czas występowania i nasilenie objawów. Ze względu na zawartość kwasu salicylowego bazylię wykorzystuje się w pielęgnacji skóry trądzikowej oraz z nadmiernym wydzielaniem sebum.

Olejek bazyliowy działa przeciwbólowo w migrenowych bólach głowy, nerwobólach, bólach reumatycznych oraz pobudzająco i wzmacniająco przy zmęczeniu fizycznym i umysłowym, poprawia pamięć, koncentrację, a także jakość snu.

Innym zastosowaniem bazylii pospolitej jest wykorzystanie jej naturalnego zapachu do odstraszania insektów.

Bazylia wywodzi się prawdopodobnie z krajów Bliskiego Wschodu, a do Grecji i Rzymu trafiła razem z powrotem Aleksandra Wielkiego z jego podbojów. Ziele bazylii było wspominane przez samego Awicennę w Kanonie Medycyny. W Polsce brakuje wierzeń ludowych opowiadających o właściwościach leczniczych i zdrowotnych bazylii, pierwsze wzmianki o wykorzystaniu rośliny w celach leczniczych pochodzą od średniowiecznego lekarza – Marcina z Urzędowa. Istnieje jednak indyjska legenda opowiadająca o mistycznym pochodzeniu bazylii. Roślina ta według legendy ma być ziemskim wcieleniem bogini Tulasi. Tulasi przed wyniesieniem do postaci bóstwa miała być poczciwą żoną wojownika Jalandhara. Jej piękność wywołała jednak zainteresowanie boga Wisznu, który podszywając się pod jej męża, uwiódł kobietę i doprowadził nieumyślnie do śmierci Jalandhara. Wisznu, widząc smutek kobiety, postanowił zamienić ją w boginię Tulasi, która może występować na ziemi jedynie pod postacią Tulasi – bazylii azjatyckiej.

Bazylia pospolita – działanie, właściwości, skład

Surowiec zawiera aktywną farmakologicznie frakcję olejku eterycznego, w składzie którego zidentyfikowano eukaliptol, estragol, eugenol, linalol oraz limonen. Do innych substancji czynnych występujących w zielu bazylii należą: wolny kwas salicylowy, flawonoidy, garbniki i saponiny. Surowiec zawiera również kwasy fenolowe (kwas kawowy i kwas rozmarynowy), a także skrobię, kwasy tłuszczowe oraz białka.

Ekstrakty i olejek bazyliowy działają żółciopędnie, żółciotwórczo oraz zwiększają wydzielanie kwasu żołądkowego. Pobudzają wydzielanie śliny i pracę trzustki. Ze względu na zawartość flawonoidów wyciągi z bazylii pospolitej wykazują lekkie działanie moczopędne. Z kolei zawartość olejków eterycznych pozwala na rozrzedzenie zalegającej w drogach oddechowych wydzieliny i ułatwienie odkrztuszania podczas lekkich przeziębień. Składniki olejku wykazują również umiarkowane działanie przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze.

Estragol obecny w wyciągach może działać mutagennie, co potwierdzono w badaniach przeprowadzanych na bakteriach. Do tej pory żadne badania nie wykazały jednak, żeby stosowanie surowca jako przyprawy niosło ze sobą jakiekolwiek ryzyko dla zdrowia.

Bazylia pospolita – stosowanie i dawkowanie

Z ziela bazylii pospolitej można przygotować napar. W celu jego przygotowania łyżkę suszonego ziela należy zalać gorącą wodą i pozostawić pod przykryciem na 15 minut. Tak sporządzony napar można stosować dwa lub trzy razy dziennie w celu poprawienia trawienia.

Olejek bazyliowy można w niewielkiej ilości dodawać do mleka i innych napojów podczas zwalczania przeziębień i drobnych infekcji.

Większość suplementów zawierających wyciągi z bazylii jako jeden ze składników czynnych należy stosować w ilości od 1 do 2 kapsułek na dobę.

Kosmetyki, w tym szampony i odżywki, zawierające wyciągi z bazylii należy stosować zwykle raz dziennie, wieczorem.

Bazylia pospolita – skutki uboczne, przedawkowanie

Podczas stosowania wyciągów z bazylii pospolitej nie zgłaszano wielu przypadków wystąpienia działań niepożądanych. W trakcie suplementacji istnieje ryzyko pojawienia się objawów alergii – jak w przypadku wielu innych substancji pochodzenia roślinnego. W przypadku przyjęcia wysokiej dawki olejku bazyliowego mogą pojawić się zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego. Olejku bazyliowego nie należy stosować w ciąży.

Suplementy i wyroby medyczne zawierające bazylię pospolitą

Kosmetyki zawierające bazylię pospolitą

Działanie

  • przeciwwzdęciowe (wiatropędne)
  • przeciwzapalne
  • rozkurcza mięśnie gładkie dróg żółciowych
  • rozkurcza mięśnie gładkie przewodu pokarmowego
  • żółciopędne
  • żółciotwórcze

Postacie i formy

  • kapsułka
  • szampony i odżywki do włosów
  • żel na skórę

Substancje aktywne

  • flawonoidy
  • garbniki
  • eukaliptol
  • Sole mineralne
  • limonen
  • eugenol
  • metylochawikol

Surowiec

  • ziele
Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij