Nawłoć — oznaka jesieni i lek

Już w publikacjach z XVI-XVII wieku wspominano o stosowaniu nawłoci w schorzeniach układu pokarmowego i w dolegliwościach skórnych.

Spis treści

Nawłoć pospolita – zastosowanie i wskazania

Ziele nawłoci pospolitej jest stosowane w schorzeniach układu moczowego (zakażenia, stany zapalne), w tym w profilaktyce kamicy układu moczowego. Inne wskazania to nadciśnienie, dermatozy skórne, stany zapalne jamy ustnej, zatrucia, choroby reumatyczne i metaboliczne. Nawłoć jest wykorzystywana w leczeniu dny moczanowej, zwłaszcza na Bałkanach. Amerykańscy badacze donoszą o korzyściach z zastosowania nawłoci pospolitej w leczeniu nieżytów układu oddechowego. Ponadto, w publikacjach z XVI-XVII wieku wspominano o stosowaniu surowca w schorzeniach układu pokarmowego i w dolegliwościach skórnych.

Nawłoć pospolita – wygląd, pochodzenie, morfologia

Nawłoć pospolita (Solidago virgaurea) to roślina z rodziny astrowatych (Asteraceae), rozpowszechniona na terenach Europy, Azji i Ameryki Północnej. Najczęściej spotykana jest na nieużytkach, polach, zboczach, w rowach i suchych zaroślach. Obecnie występowanie nawłoci pospolitej w Polsce jest ograniczone z uwagi na wypieranie tego gatunku innymi, bardziej tolerancyjnymi na warunki środowiskowe i w wyniku krzyżowania się gatunków. Często używane są dla nawłoci określenia złota rózga lub złotnik. Pierwsze wzmianki o zastosowaniu rośliny w celach leczniczych pochodzą z zapisów Adamusa Lonicerusa (1564) i Petrusa Andreasa Matthiolusa (1626). Roślina osiąga około 1 m wysokości. Posiada krótkie kłącze. Łodyga jest naga lub krótko owłosiona, rozgałęziona w górnej części. Liście mają kształt eliptycznych, a ich brzegi są piłkowane. Liście dolne osiągają do 10 cm długości, a środkowe i górne są krótkoogonkowe lub siedzące. Złocistożółte kwiaty zebrane są w koszyczki, które tworzą groniaste lub wiechowate kwiatostany. Owoc stanowi niełupka z białym puchem kielichowym. Surowcem roślinnym jest ziele nawłoci pospolitej (Solidaginis virgaureae herba), zbierane w okresie kwitnienia z części nadziemnych rośliny i następnie suszone.

Nawłoć pospolita – działanie, właściwości, skład

Główną grupę związków czynnych nawłoci pospolitej stanowią flawonoidy, wśród których dominują kwercetyna, kemperol i rutozyd. Ziele nawłoci działa moczopędnie, zwiększa wydalanie chlorku sodu i zapobiega obrzękom. Flawonoidom przypisuje się działanie spazmolityczne na skutek hamowania receptorów muskarynowych M2 i M3, a także działanie rozszerzające naczynia poprzez hamowanie kinazy białkowej C i rozluźnienie mięśni gładkich tętnic. Drugą ważną grupę stanowią saponiny trójterpenowe: olean-12-en, kwas poligalowy i charakterystyczne tzw. virgaureasaponiny B, C, D, E. Obecność saponin zapobiega tworzeniu się biofilmu w układzie moczowych, a tym samym zapobiega namnażaniu się bakterii i grzybów. Inne substancje czynne to olejki eteryczne bogate w gamma-kadinen (40–60%), mircen, alfa-i beta-pinen, limonen, germakren D. Obecne są glikozydy fenolowe (pochodne kwasu kawowego, chlorogenowego, salicylowego, chinowego i estrów benzoesowo-salicylowych), a także diterpeny, irydoidy i polisacharydy (galaktoza, glukoza, ramnoza, arabinoza, ksyloza). Ziele nawłoci działa rozkurczowo na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, układu oddechowego i moczowego. Wykazuje aktywność antyoksydacyjną i przeciwrodnikową. Udowodniono, że wyciągi alkoholowe hamują peroksydację liposomów fosfatydylocholinowych. Wyciągi wodne wspierają procesy odtruwania organizmu. Na skutek przyjmowania ziela nawłoci dochodzi do usuwania z organizmu zbędnych produktów przemiany materii i przeciwdziałania powstawaniu kamieni w układzie moczowym. Hamowanie leukocytarnej elastazy wskazuje na możliwość wykorzystania rośliny w stanach zapalnych układu oddechowego. Stosowanie nawłoci pospolitej zewnętrznie na skórę pomaga zwalczyć stany zapalne i poprawia krążenie krwi w naczyniach włosowatych. W leczeniu dny moczanowej bardzo cenne okazuje się połączenie działania przeciwhiperurykemicznego, przeciwzapalnego i przeciwnadciśnieniowego nawłoci. Miód nawłociowy posiada właściwości moczopędne, żółciopędne, rozkurczowe i przeciwzapalne. Surowiec ze względu na poprawę mikcji jest zalecany w przypadku przerostu i zapalenia gruczołu krokowego.

Nawłoć pospolita – stosowanie i dawkowanie

Przeciwwskazaniem do stosowania ziela nawłoci pospolitej są obrzęki spowodowane ostrą niewydolnością nerek i serca.
Ziele nawłoci można stosować wewnętrznie w postaci naparu, odwaru, nalewki lub w formie sproszkowanej. Zaleca się, aby nie przekraczać dawki 12 g ziela dziennie.
W celu przygotowania naparu należy 1 łyżkę ziela zalać szklanką wody i pozostawić pod przykryciem na 20 minut. Gotowy napar można spożywać w ilości 2-3 szklanki dziennie. Napar można wykorzystać do przemywania skóry łojotokowej, trądzikowej i z zapaleniem mieszków włosowych.
W celu przygotowania odwaru należy zalać1 łyżkę ziela szklanką zimnej wody i gotować przez 5-10 minut. Po tym czasie odwar należy odstawić na 30 minut, przecedzić i spożywać 3–4 razy dziennie po 100–120 ml.
Ziele nawłoci jest również składnikiem gotowych preparatów, które należy stosować zgodnie z zaleceniem producenta.

Nawłoć pospolita – interakcje z lekami i ziołami

Ziele nawłoci może nasilać działanie leków moczopędnych i przeciwzakrzepowych.

Nawłoć pospolita – skutki uboczne, przedawkowanie

Nawłoć pospolita wykazuje dobry profil bezpieczeństwa. Uczulenie na ziele nawłoci pospolitej może objawiać się pokrzywką, rumieniem, pieczeniem i świądem skóry.

Leki zawierające nawłoć pospolitą

Suplementy i wyroby medyczne zawierające nawłoć pospolitą

Kosmetyki zawierające nawłoć pospolitą

Działanie

  • bakteriostatyczne
  • dezynfekujące
  • grzybostatyczne
  • hamuje powstawanie kamieni nerkowych (moczanowych)
  • moczopędne (diuretyczne) (zwiększa objętość wydalanego moczu)
  • odtruwające (antidotum)
  • przeciwbólowe (bez opioidów)
  • przeciwobrzękowe i przeciwwysiękowe
  • przeciwutleniające (antyoksydacyjne)
  • przeciwzapalne
  • rozkurcza mięśnie gładkie dróg moczowych
  • ściągające
  • obniża ciśnienie tętnicze krwi
  • przyspiesza gojenie ran
  • uszczelniające ściany naczyń krwionośnych

Postacie i formy

  • susz
  • napar
  • odwar
  • nalewka
  • syrop
  • tabletka
  • kapsułka
  • miód ziołowy
  • płyn doustny
  • żel na skórę

Substancje aktywne

  • flawonoidy
  • olejki eteryczne
  • garbniki
  • irydoidy
  • polisacharydy
  • glikozydy fenolowe
  • Diterpeny
  • kwasy fenolowe
  • saponiny triterpenowe

Surowiec

  • ziele
Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij