Encyklopedia leków

Bacytracyna, Bacitracin, Bacitracinum - zastosowanie, działanie, opis

Podstawowe informacje o bacytracynie

Rok wprowadzenia na rynek
1948
Substancje aktywne
bacytracyna, bacytracyna cynkowa
Działanie bacytracyny
przeciwbakteryjne
Postacie bacytracyny
maść, maść do oczu, proszek do sporządzenia roztworu do wstrzykiwań
Układy narządowe
powłoka wspólna (skóra i błony śluzowe), układ nerwowy i narządy zmysłów, układ oddechowy
Specjalności medyczne
Choroby płuc, Dermatologia i wenerologia, Okulistyka
Rys historyczny bacytracyny

Bacytracyna została wprowadzona do lecznictwa w 1948 roku decyzją United States FDA (Food and Drug Administration, Agencja Żywności i Leków). Podmiotem odpowiedzialnym była firma PHARMACIA AND UPJOHN. Po raz pierwszy związek został wyizolowany w 1945 roku przez bakteriologa Balbinę Johnson. Bacytracynę wytwarzały drobnoustroje  pobrane z rany po złamaniu kości piszczelowej młodej pacjentki Margaret Tracy. 

Wzór sumaryczny bacytracyny

C66H103N17O16S

Spis treści

Wybrane produkty lecznicze dopuszczone do obrotu w RP zawierające bacytracynę

Wskazania do stosowania bactracyny

Bacytracyna stosowana jest przede wszystkim miejscowo do leczenia infekcji skóry o charakterze ostrym bądź przewlekłym. Wskazaniami do terapii miejscowej bacytracyną w postaci maści są oparzenia termiczne I i II stopnia, niewielkie odmrożenia (I i II stopień), odleżyny, drobne rany, ukąszenia, zadrapania naskórka. Bacytracyna w postaci pudru na skórę jest stosowana w celu zapobiegania zakażeniom ran po operacjach chirurgicznych, w przypadku pęcherzykowo-krostkowego zapalenia skóry oraz zapalenia mieszków włosowych. Często jest łączona z innymi antybiotykami (neomycyną, polimyksyną B) lub substancjami sterydowymi (wtórne nadkażenie dermatoz leczonych sterydami). W postaci wstrzyknięć bacytracyna jest stosowana w terapii zapalenia płuc u dzieci wywołanego paciorkowcami oraz w przypadku ropnia płuc. Bacytracyna używana jest także w postaci maści i kropli ocznych do podawania w przypadku zakażeń gałki ocznej oraz infekcji powiek. 

Dawkowanie bactracyny

Bacytracynę w postaci maści na skórę lub pudru na skórę należy nanosić kilka razy dziennie, pokrywając zmienione chorobowo miejsce cienką warstwą maści po uprzednim jego umyciu i osuszeniu. Nie należy stosować opatrunków okluzyjnych (nie przepuszczających powietrza), można jednak nałożyć na ranę jałowy opatrunek z gazy. Czas terapii bacytracyną nie powinien przekraczać tygodnia, zwłaszcza u osób w podeszłym wieku i dzieci. Dawkowanie bacytracyny zależne jest od jednostki chorobowej, chorób towarzyszących (zaburzona praca nerek jest wskazaniem do modyfikacji dawek leku). 

Przeciwskazania do stosowania bacytracyny

Bacytracyny nie można stosować u pacjentów wykazujących nadwrażliwość na antybiotyki aminoglikozydowe. Lek jest przeciwwskazany w przypadku dużych powierzchni objętych stanem chorobowym, nie można go aplikować pod opatrunki okluzyjne ( w tym pod pieluszkę). Bacytracyną nie leczy się głębokich ran, oparzeń III i IV stopnia, ciężkich odmrożeń i odleżyn. Lek jest przeciwwskazany dla pacjentów z niewydolnością nerek. 

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania bacytracyny

Bacytracyny nie należy stosować na rozległe powierzchnie skóry,  w przypadku ran głębokich i kłutych, oparzeń III i IV stopnia, zaawansowanych odleżyn i dużych odmrożeń. 

Należy zachować szczególną ostrożność prowadząc jednoczesną terapię bacytracyną i lekami o działaniu nefrotoksycznym, oraz lekami moczopędnymi np. furosemidem. Może to nasilić toksyczny wpływ antybiotyku na nerki. 

Bacytracynę stosuje się ostrożnie u osób z zaburzeniami pracy nerek oraz pacjentów w podeszłym wieku i dzieci.

Interakcje bacytracyny z innymi substancjami czynnymi

upośledzenie eliminacji leków podczas terapii łączonej z bacytracyną
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Abakawir (Abacavir) nukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy
Akarboza (Acarbose) doustne leki przeciwcukrzycowe - inhibitory alfa-glukozydazy
Allopurynol (Allopurinol) substancje hamujące syntezę kwasu moczowego - inhibitory oksydazy ksantynowej
Almotryptan (Almotriptan) tryptany - selektywni agoniści receptora serotoninowego 5-HT1
Alogliptyna (Alogliptin) doustne leki przeciwcukrzycowe - INNE
Alprazolam (Alprazolam) BZD - benzodiazepiny
Amantadyna (Amantadine) antagoniści receptora NMDA
Amoksycylina (Amoxicillin) penicyliny wrażliwe na beta-laktamazę
Ampicylina (Ampicillin) penicyliny wrażliwe na beta-laktamazę
Azatiopryna (Azathioprine) inne leki immunosupresyjne
Baklofen (Baclofen) leki zwiotczające mięśnie o działaniu ośrodkowym o zróżnicowanym mechanizmie działania
Bisoprolol (Bisoprolol) antagoniści receptorów beta 1 oraz rozszerzające naczynia obwodowe
Bleomycyna (Bleomycin) antybiotyki cytostatyczne
Bromazepam (Bromazepam) BZD - benzodiazepiny
Budezonid (Budesonide) glikokortykosteroidy
Buspiron (Buspirone) leki przeciwlękowe wpływające na przekaźnictwo serotoninergiczne
Cefadroksyl (Cefadroxil) cefalosporyny I generacji
Cefaklor (Cefaclor) cefalosporyny II generacji
Chlorpromazyna (Chlorpromazine) neuroleptyki klasyczne - pochodne fenotiazyny
Cilostazol (Cilostazol) leki przeciwzakrzepowe - inhibitory agregacji płytek
Ciprofloksacyna (Ciprofloxacin) fluorochinolony
Cisplatyna (Cisplatin) inne leki przeciwnowotworowe
Witamina B12 (Cyjanokobalamina) (Cyanocobalamin) witaminy z grupy B
Deksketoprofen (Dexketoprofen) NLPZ hamujące nieswoiście COX-1 i COX-2 oraz paracetamol
Dekstran (Dextran) substytuty osocza
Diazepam (Diazepam) BZD - benzodiazepiny
Digoksyna (Digoxin) glikozydy nasercowe
Doksepina (Doxepin) TLPD - trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne
Doksycyklina (Doxycycline) antybiotyki tetracyklinowe - tetracykliny
Duloksetyna (Duloxetine) SNRI - inhibitory wychwytu zwrotnego noradrenaliny i serotoniny, bez działania na receptory
Enalapril (Enalapril) inhibitory konwertazy angiotensyny - ACEI
Estazolam (Estazolam) BZD - benzodiazepiny
Etambutol (Ethambutol) substancje stosowane w leczeniu gruźlicy
Etynyloestradiol (Ethinylestradiol) estrogeny naturalne i syntetyczne
Flukonazol (Fluconazole) przeciwgrzybicze pochodne triazolu
Fosfomycyna (Fosfomycin) antybiotyki - INNE
Furosemid (Furosemide) leki moczopędne, diuretyk - pętlowe
Gentamycyna (Gentamicin) aminoglikozydy
Glipizyd (Glipizide) doustne leki przeciwcukrzycowe - pochodne sulfonylomocznika
Indapamid (Indapamide) sulfonamidy
Karbamazepina (Carbamazepine) leki przeciwpadaczkowe - blokujące kanały sodowe
Ketamina (Ketamine) substancje do znieczulenia ogólnego, anestetyki - INNE
Ketoprofen (Ketoprofen) NLPZ hamujące nieswoiście COX-1 i COX-2 oraz paracetamol
Klobazam (Clobazam) BZD - benzodiazepiny
Klonazepam (Clonazepam) leki przeciwpadaczkowe - analogi GABA
Klozapina (Clozapine) neuroleptyki atypowe
Kolchicyna (Colchicine) substancje niewpływające na metabolizm kwasu moczowego (przeciw dnie moczanowej)
Kolistyna (kolistymetat sodowy) (Colistin) antybiotyki polipeptydowe
Kwas foliowy (Witamina B9) (Folic acid) witaminy z grupy B
Lamotrygina (Lamotrigine) leki przeciwpadaczkowe - blokujące kanały sodowe i stabilizujące błony neuronów
Lewofloksacyna (Levofloxacin) fluorochinolony
Lizynopryl (Lisinopril) inhibitory konwertazy angiotensyny - ACEI
Metoklopramid (Metoclopramide) prokinetyki o zróżnicowanym mechanizmie działania
Metoprolol (Metoprolol) antagoniści receptorów beta-1 i beta-2 adrenergicznych
Metyldopa (Methyldopa) agoniści receptorów alfa-2 adrenergicznych
Midazolam (Midazolam) BZD - benzodiazepiny
Oksazepam (Oxazepam) BZD - benzodiazepiny
Pantoprazol (Pantoprazole) IPP - inhibitory pompy protonowej
Pregabalina (Pregabalin) leki przeciwpadaczkowe - analogi GABA
Propranolol (Propranolol) antagoniści receptorów beta-1 i beta-2 adrenergicznych
Pyrantel (Pyrantel) substancje przeciwpasożytnicze do użytku ogólnego
Salbutamol (Salbutamol) agoniści receptorów beta-2 adrenergicznych
Sitagliptyna (Sitagliptin) doustne leki przeciwcukrzycowe - gliptyny - inhibitor peptydazy dipeptydylowej IV (DPP-4)
Sukralfat (Sucralfate) selektywne leki osłaniające stosowane w chorobie wrzodowej
Sumatryptan (Sumatriptan) tryptany - selektywni agoniści receptora serotoninowego 5-HT1
Tamsulozyna (Tamsulosin) antagoniści receptorów alfa-1 adrenergicznych
Tiklopidyna (Ticlopidine) leki przeciwzakrzepowe - inhibitory agregacji płytek
Tobramycyna (Tobramycin) aminoglikozydy
Witamina E (Tokoferol, tokoferyl) (Tocopherol) witamina E i jej pochodne
Wankomycyna (Vancomycin) antybiotyki glikopeptydowe
Warfaryna (Warfarin) leki przeciwzakrzepowe - antagoniści witaminy K
Werapamil (Verapamil) leki blokujące kanały wapniowe - działające na mięsień sercowy
Węglan litu (Lithium carbonate) neuroleptyki atypowe
Zaleplon (Zaleplon) niebenzodiazepinowe leki nasenne
Acyklowir (Acyclovir) przeciwwirusowe nukleozydy i nukleotydy
Haloperidol (Haloperidol) neuroleptyki klasyczne - pochodne butyrofenonu
wzrost ryzyka nefrotoksyczności
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Acemetacyna (Acemetacin) NLPZ hamujące nieswoiście COX-1 i COX-2 oraz paracetamol
Amfoterycyna B (Amphotericin b) antybiotyki przeciwgrzybicze
Atazanawir (Atazanavir) inne substancje przeciwwirusowe działające bezpośrednio na wirusy
Celekoksyb (Celecoxibum) NLPZ hamujące wybiórczo COX-2 - koksyby
Cyklosporyna (Cyclosporine) inhibitory kalcyneuryny
Deksibuprofen (Dexibuprofen) NLPZ hamujące nieswoiście COX-1 i COX-2 oraz paracetamol
Ibuprofen (Ibuprofen) NLPZ hamujące nieswoiście COX-1 i COX-2 oraz paracetamol
Ketorolak (Ketorolac) NLPZ hamujące nieswoiście COX-1 i COX-2 oraz paracetamol
Metamizol (Metamizole) NLPZ hamujące nieswoiście COX-1 i COX-2 oraz paracetamol
Naproksen (Naproxen) NLPZ hamujące nieswoiście COX-1 i COX-2 oraz paracetamol
Neomycyna (Neomycin) aminoglikozydy
Nimesulid (Nimesulide) NLPZ hamujące silniej COX-2 niż COX-1
Sukralfat (Sucralfate) selektywne leki osłaniające stosowane w chorobie wrzodowej
Takrolimus (Tacrolimus) inhibitory kalcyneuryny
Diklofenak (Diclofenac) NLPZ hamujące nieswoiście COX-1 i COX-2 oraz paracetamol
wzrost ryzyka krwawień
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Acenokumarol (Acenocoumarol) leki przeciwzakrzepowe - antagoniści witaminy K
wzrost stężenia bacytracyny we krwi
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Amikacyna (Amikacin) aminoglikozydy
zmniejszenie skuteczności terapeutycznej podczas terapii łączonej z bacytracyną
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Laktuloza (Lactulose) substancje przeczyszczające o działaniu osmotycznym

Wpływ bacytracyny na prowadzenie pojazdów

Bacytracyna nie wykazuje wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych, w tym samochodów. 

Inne rodzaje interakcji

Bacytracyna zmniejsza tempo eliminacji olejku goździkowego i eukaliptusowego powodując wzrost stężenia tych olejków we krwi. To samo dotyczy olejku z wiesiołka, często stosowanego w przypadku chorób skórnych. 

Wpływ bacytracyny na ciążę

Bacytracyna należy do kategorii C według klasyfikacji FDA określającej ryzyko stosowania leków przez kobiet ciężarne. Oznacza to, że antybiotyk może być stosowany jedynie wtedy gdy korzyści dla matki przewyższają ryzyko działań niepożądanych na płód. Brak jest badań opisujących wpływ bacytracyny na rozwijające się dziecko. 

Wpływ bacytracyny na laktację

Bacytracyna należy do kategorii L2 według skali prof. Hyle'a opisującej ryzyko stosowania leków przez kobiety karmiące piersią. Oznacza to, że lek jest prawdopodobnie zgodny z karmieniem piersią, a wystąpienie działań niepożądanych u dziecka jest mało prawdopodobne.

Wpływ bacytracyny na płodność

Wpływ bacytracyny na płodność u ludzi nie został ustalony. 

Inne możliwe skutki uboczne

Po podaniu miejscowym bactracyna może spowodować reakcje w miejscu aplikacji, takie jak rumień, wsypka i świąd. Może dojść do ciężkich reakcji nadwrażliwości i anafilaksji, jednak częstość występowania tego działania niepożądanego nie jest ustalona. Możliwe są nadkażenia bakteriami i grzybami opornymi na bacytracynę. Antybiotyk po podaniu domięśniowym szybko i dobrze wchłania się do krwioobiegu. Może działać nefrotoksycznie (uszkadzajaco na nerki) i powodować zmniejszenie szybkości procesu filtracji kłębuszkowej oraz zaburzenia elektrolitowe (spadek stężenia potasu, magnezu, wapnia we krwi). 

Objawy przedawkowania bacytracyny

Bacytracyna praktycznie nie wchłania się po podaniu na skórę, rany i błony śluzowe. Zastosowanie leku na duże powierzchnie skóry bądź pod opatrunkiem okluzyjnym zwiększa ryzyko toksycznego działania antybiotyku na nerki (nefrotoksyczność).

LD50 u szczurów (dawka która spowodowała śmierć 50% zwierząt, które otrzymały tę dawkę ) wyniosła 2000 mg/kg masy ciała.

Mechanizm działania bacytracyny

Bacytracyna jest antybiotykiem polipeptdowym. Spektrum działania antybiotyku to głównie bakterie gram (+) i niektóre bakterie gram (-) takie jak Neisseria gonorrhoeae, Neisseria meningitidis, Fusobacterium, Haemophilus influenzae

Mechanizm działania leku polega na blokowaniu syntezy ściany komórkowej bakterii oraz procesie niszczenia DNA bakterii poprzez jego utlenianie. Dzieje się tak przez tworzenie kompleksów bacytracyny z jonami metali II wartościowych (Mn (II), Co (II), Ni (II), Cu (II) lub Zn (II)). Utworzone kompleksy łączą się z DNA bakterii prowadząc do jego utleniania. Jednocześnie powstałe związki kompleksowe bacytracyny z metalami wiążą pirofosforan izoprenylu C55 hamując reakcje hydrolizy C55-izoprenylopirofosforanu i uniemożliwiając tym samym budowę ściany komórkowej bakterii. Bacytracyna wpływa na przepuszczalność błony cytoplazmatycznej oraz umożliwia wnikanie metali do komórki bakterii. 

Substancje czynne o tym samym mechanizmie działania

  • Kolistyna (kolistymetat sodowy)

Wchłanianie bacytracyny

Bacytracyna po podaniu na skórę bądź gałkę oczną praktycznie nie wchłania się do krążenia ogólnego. Lek charakteryzuje się praktycznie zerową wchłanialnością z przewodu pokarmowego. Po podaniu domięśniowym bacytracyna ulega całkowitemu wchłonięciu do krwioobiegu, a stężenie maksymalne antybiotyku w osoczu odnotowuje się po około 120 minutach od podania leku. 

Dystrybucja bacytracyny

Dane dotyczące dystrybucji bacytracyny są niewielkie. Wiadomo, że istnieje liniowa zależność między dawkami leku a jego stężeniem w surowicy krwi. 

Metabolizm bacytracyny

Przemiany metaboliczne bactracyny nie są do końca poznane. Wiadomo że jest to lek o budowie białkowej, stąd przypuszcza się że ulega działaniu enzymów proteolitycznych i rozkłada się do peptydów i pojedynczych aminokwasów. Metabolitami występującymi w kale są bacytracyna typ A, B1, B2, F oraz  dezamidobacytracyna i peptydy. W żółci i moczu znajdują się głównie dipeptydy oraz tripeptydy. 

Wydalanie bacytracyny

Badania z wykorzystaniem zwierząt laboratoryjnych wykazały, że bacytracyna jest wydalana w ponad 95 % z kałem, a jedynie około 2 % z moczem. U ludzi proces eliminacji bacytracyny zachodzi głównie przez nerki. Badanie kliniczne na ludziach wykazało klirens nerkowy dla bacytracyny na poziomie 105-283 ml / min. Po wstrzyknięciu domięśniowym bacytracyna jest niemalże całkowicie usunięta z organizmu w ciągu 6-8 godzin. 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij