×
DOZ.PL Darmowa
aplikacja
DOZ.pl
Zainstaluj

Przerost migdałków u dzieci — jak leczyć i kiedy konieczna jest operacja?

Przerost migdałków jest stosunkowo częstą przypadłością, która jest najbardziej charakterystyczna dla dzieci w wieku przedszkolnym. Do powiększania się zarówno migdałków podniebiennych, jak i migdałka gardłowego (popularnie nazywanego trzecim migdałkiem) dochodzi głównie w pierwszych latach życia dziecka, albowiem w tym czasie aktywność immunologiczna tkanki chłonnej w gardle, z której zbudowane są migdałki, jest bardzo duża.

Na skutek różnego rodzaju infekcji, które małe dzieci „łapią” bardzo często, ponieważ kontaktują się ze sobą w dużych skupiskach żłobkowych i przedszkolnych, dochodzi do rozrastania się tkanki chłonnej i tym samym do powiększania się migdałków. Wpływ na to mają zarówno zakżenia infekcje wirusowe, jak i bakteryjne oraz — w mniejszym stopniu — różnego rodzaju zanieczyszczenia środowiska, przede wszystkim dym tytoniowy oraz alergiczny nieżyt nosa i refluks żołądkowo–przełykowy.

Objawy powiększonych migdałków

Najczęściej dochodzi do przerostu migdałka gardłowego. Jego powiększenie zaczyna dawać bardzo charakterystyczne objawy, których natężenie jest oczywiście uzależnione od tego, jak bardzo trzeci migdałek uległ powiększeniu. Przede wszystkim dziecko zaczyna mieć problem z oddychaniem przez nos — oddycha ono prawie cały czas przez usta, nawet, jeśli rodzice zwracają mu uwagę, że powinno zamknąć buzię. Ponadto typowym objawem powiększenia się trzeciego migdałka są problemy ze słuchem. Dzieci zaczynają słyszeć coraz gorzej, często zwiększają głośność telewizora, trzeba też im kilkukrotnie powtarzać jakieś polecenie, co irytuje rodziców oraz nauczycieli. Typowym objawem przerostu migdałka gardłowego jest także chrapanie w czasie snu, które nierzadko bywa naprawdę mocno nasilone. Czasami ma miejsce sytuacja, w której maluchy z przerostem migdałka gardłowego cierpią z powodu bezdechu sennego. Sen jest wówczas bardzo niespokojony, dzieci wielokrotnie wybudzają się, bywa również tak, że moczą się przez sen. Następnego dnia są niewyspane i zmęczone, mają problem z koncentracją i skupieniem uwagi, co z kolei może wywoływać problemy w szkole. Objawem bezdechu sennego jest także słaby przyrost wzrostu i masy ciała u dzieci, miewają one podkrążone oczy, a ich twarz wygląda na wiecznie zmęczoną.

Powikłaniami przerostu migdałka gardłowego są często nawracające ostre zapalenie ucha środkowego oraz wysiękowe zapalenie uszu, które potęguje niedosłuch u dziecka. Trzeba pamiętać również o tym, że z powodu przerostu migdałka gardłowego może dochodzić do nawracających i przewlekłych stanów zapalnych zatok.

Powiększenie migdałków podniebiennych cechuje przede wszystkim duża ilość nawracających infekcji górnych dróg oddechowych, a także charakterystyczna niewyraźna mowa, czasami mówi się, że jest to mowa tzw. kluskowata. Niekiedy obecne bywa także chrapanie, zdarza się, że dziecko miewa też problemy z przełykaniem .

Rozpoznanie przerostu migdałków

Rozpoznanie wstępne stawiane jest na podstawie szczegółowo zebranego od rodziców wywiadu — kiedy zaczynają oni mówić o tym, że dziecko ciągle oddycha przez usta oraz o nocnym chrapaniu, lekarz od razu zaczyna myśleć o przeroście migdałków. Następnie laryngolog musi zbadać dziecko, aby potwierdzić swoje przypuszczenia. W pierwszej kolejności wykonuje tzw. rynoskopię przednią, czyli wziernikowanie nosa od przodu. W badaniu tym zwykle widoczny jest obrzęk małżowin nosowych oraz zaleganie dużej ilość gęstej wydzieliny. Po otworzeniu buzi przez dziecko lekarz może zaobserwować powiększone migdałki podniebienne, jednak do zbadania migdałka gardłowego to nie wystarczy. Musi zbadać go palpacyjnie, jednak jest to bardzo brutalna i nieprzyjemna metoda badania, dlatego też zwykle nie wykonuje się jej u dzieci. W takiej sytuacji wskazane jest wykonanie badania endoskopowego — za pomocą giętkiego cewnika z kamerką laryngolog jest w stanie obejrzeć tylne nozdrza i ocenić, jak wygląda migdałek gardłowy .

Postępowanie po zdiagnozowaniu przerostu migdałków

Trzeba pamiętać o tym, że przerost migdałków u dzieci bardzo często cofa się samoistnie i wystarczy jedynie leczenie farmakologiczne, aby wszystko wróciło do normy. Przede wszystkim prowadzona jest kuracja glikokortykosteroidami donosowymi w postaci sprayów, dodatkowo w leczeniu używane są także leki immunostymulacyjne — są to zarówno gotowe preparaty, jak i różnego rodzaju leki tzw. robione. Kuracja jest zawsze długa, wymaga ona dużej cierpliwości od rodziców, bowiem trwa kilka miesięcy. Jeśli po jej zakończeniu lekarz widzi poprawę, nie ma konieczności interwencji chirurgicznej, czasami tylko, celem uzyskania jeszcze lepszego efektu, lekarz wydłuża kurację o kolejne miesiące.

Jeśli pomimo leczenia farmakologicznego nie ma efektów, migdałki nie chcą się obkurczyć, a u dziecka pogłębiają się objawy, przede wszystkim niedosłuch i bezdech senny, wtedy zachodzi potrzeba przeprowadzenia operacji.

Zabieg usunięcia migdałków

Wykonywane są różne rodzaje zabiegów. W przypadku powiększenia się jedynie migdałka gardłowego laryngolog zwykle decyduje się na adenoidetkomię, czyli na usunięcie trzeciego migdałka, niekiedy w czasie takiego zabiegu dodatkowo podcinane są (ale nie usuwane) migdałki podniebienne. Rzadziej wykonywany jest zabieg samej tonsylektomii, czyli usunięcia tylko migdałków podniebiennych — w sytuacji, kiedy migdałek gardłowy jest prawidłowej wielkości. Najczęściej jednak wykonywanym zabiegiem jest połączenie tonsylektomii z adenoidektomią, czyli w czasie zabiegu usuwane są wszystkie migdałki. Taki zabieg znacząco poprawia komfort życia dziecka ,zaczyna ono dobrze spać i dobrze słyszeć, przestaje chrapać w nocy i oddychać przez usta.


Podziel się: