Szakłak pospolity — wsparcie w walce z zaparciami

W średniowieczu owocami szakłaku barwiono materiały tkackie. Zależnie od stanu dojrzewania owoców otrzymywano kolory od zielonego przez żółty i czerwony do ciemnnopurpurowego.

Spis treści

Szakłak pospolity – wygląd, pochodzenie, morfologia

Szakłak pospolity (łac. Rhamnus cathartica ang. Common buckthorn) jest krzewem pochodzącym z rodziny szakłakowatych – Rhamnaceae. Szakłak pospolity występuje w większości krajów Europy Zachodniej, w Afryce Północnej oraz w niektórych krajach Azji. W Polsce jest rośliną występującą powszechnie na terenach nizinnych. Formacje szakłaku można spotkać głównie na obrzeżach lasów lub na terenach podmokłych. Rhamnus cathartica można przetłumaczyć dosłownie jako ciernisty krzew.

Szakłak pospolity jest krzewem osiągającym od 1 do nawet 6 metrów wysokości. Krótko owłosione liście szakłaku mają kształt eliptyczno-jajowaty. Cechą charakterystyczną krzewu są ciernie występujące na rozgałęzieniach łodygi. Niewielkie kwiaty koloru żółto-zielonego wyrastają w kątach liści. Owocem szakłaku jest pestkowiec.

Surowcem zielarskim jest kora – rhamni catharticae cortex oraz owoc szakłaku – rhamni catharticae fructus. Surowce należy zbierać jesienią i suszyć w temperaturze około 45 stopni celsjusza.

Szakłak pospolity – zastosowanie i wskazania

Wyciągi z szakłaku pospolitego są wykorzystywane w łagodzeniu przewlekłych zaparć ze względu na swoje działanie przeczyszczające. Szakłak można stosować w przypadku zaparć związanych z zaburzeniem perystaltyki jelita grubego. Wyciągi z owoców lub kory można stosować również w zaburzeniach przepływu i produkcji żółci.

W średniowieczu owocami szakłaku barwiono materiały tkackie. Zależnie od stanu dojrzewania owoców otrzymywano kolory od zielonego przez żółty i czerwony do ciemnnopurpurowego.

Szakłak pospolity – działanie, właściwości, skład

Wyciągi z owoców lub kory szakłaku pospolitego zawierają antranoidy. W owocach szakłaku pospolitego zidentyfikowano glukofrangulinę A, frangulinę A i C oraz glukozydy franguloemodyny. W mniejszym stopniu owoce zawierają również flawonoidy – głównie pochodne kwecetyny i kemferolu oraz frakcję garbników katechinowych i proantocyjanidyn.

Antrazwiązki mają działanie żółciopędne oraz przeczyszczające. Należy pamiętać, że antranoidy powodują również przekrwienie organów miednicy mniejszej. Mechanizm działania antranoidów polega na drażnieniu błony śluzowej jelita grubego i zwiększeniu częstotliwości ruchów robaczkowych. Substancjami aktywnymi są antrony i diantranole powstające w wyniku reakcji hydrolizy. Flawonoidy obecne w surowcach z szakłaku mają działanie moczopędne.

Szakłak pospolity – stosowanie i dawkowanie

Owoc szakłaku pospolitego można stosować w postaci naparu. W celu jego przygotowania zaleca się zalanie surowca wrzącą wodą i pozostawienie go pod przykryciem na 10 minut. Tak przyrządzony napar należy pić najlepiej wieczorem. 

Podczas stosowania naparów z szakłaku należy pamiętać, że antrazwiązki występujące w surowcach muszą najpierw ulec koniecznym dla uzyskania właściwości przeczyszczających przemianom. Z tego powodu napary z szakłaku zaleca się przyjmować wieczorem. 

Szakłak pospolity – interakcje z lekami i ziołami

Związki przeczyszczające, którymi są antranoidy występujące w surowcach z szakłaku skracają pasaż jelitowy i mogą spowodować zmniejszenie skuteczności wcześniej przyjętych leków.

Preparatów z szakłaku nie należy przyjmować podczas jednoczesnego stosowania leków przeciwbiegunkowych lub zapierających ze względu na ich przeciwstawne działanie. 

Szakłak pospolity – skutki uboczne, przedawkowanie

Wyciągi z szakłaku pospolitego mogą powodować przekrwienie narządów miednicy mniejszej. Szakłaku nie powinny stosować kobiety w ciąży.

Nie zaleca się również przyjmowania go podczas karmienia piersią ze względu na wpływ na niemowlę. Konieczne jest również zachowanie ostrożności podczas stosowania wyciągów z szakłaku przez pacjentów cierpiących na hemoroidy. 

Działanie

  • prokinetyczne (zwiększa perystaltykę/motorykę jelit)
  • przeczyszczające

Postacie i formy

  • susz
  • odwar

Substancje aktywne

  • kwas askorbinowy
  • kemferol
  • kwercetyna
  • garbniki
  • proantocyjanidyny
  • pektyny
  • glukofrangulina
  • frangulina
  • franguloemodyna

Surowiec

  • owoc
  • kora
Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij