Encyklopedia leków

Cefazolina, Cefazolin, Cefazolinum - zastosowanie, działanie, opis

Podstawowe informacje o cefazolinie

Rok wprowadzenia na rynek
1999
Substancje aktywne
cefazolina, cefazolina sodowa
Działanie cefazoliny
bakteriobójcze
Postacie cefazoliny
proszek do sporządzania roztworu do infuzji, proszek do sporządzenia roztworu do wstrzykiwań
Układy narządowe
powłoka wspólna (skóra i błony śluzowe), układ kostny, układ moczowy, układ oddechowy, układ płciowy męski, układ płciowy żeński, układ połączeń kości (stawy i jego elementy), układ krwionośny (sercowo-naczyniowy)
Specjalności medyczne
Chirurgia naczyniowa, Chirurgia ogólna, Choroby płuc, Choroby wewnętrzne, Ginekologia i położnictwo, Kardiologia, Onkologia kliniczna, Pulmonologia, Urologia, Kardiochirurgia
Wzór sumaryczny cefazoliny

C14H14N8O4S3

 

Spis treści

Wskazania do stosowania cefazoliny

Cefazolina jest półsyntetycznym antybiotykiem (analogiem cefalosporyny) o szerokim spectrum działania.

Wskazania do stosowania to zakażenia wywołane przez drobnoustroje wrażliwe na działanie cefazoliny (gronkowce i paciorkowce z gatunku bakterii Gram dodatnich, Klebsiella , Escherichia coli, Enterobacter).

Substancje leczniczą wykorzystuje się w zakażeniach dróg oddechowych, układu moczowo-płciowego, dróg żółciowych, zakażeniach skóry i tkanek miękkich, kości i stawów, posocznicach, zapaleniach wsierdzia.

Ponadto cefazolinę podaje się w zapobieganiu zakażeń okołooperacyjnych, zwłaszcza przy operacjach klasyfikowanych jako zakaźne lub potencjalnie zakaźne.

Istotne jest, aby ograniczyć podawanie cefazoliny do przypadków, w których konieczne jest leczenie pozajelitowe.

Dawkowanie cefazoliny

Cefazolinę podaję się dożylnie (w postaci wstrzyknięć lub infuzji) oraz domięśniowo. Dawka i sposób podania uzależnione są od wieku i ogólnego stanu pacjenta, masy ciała, zakażenia bakteryjnego, wrażliwości bakterii.

U dorosłych i dzieci powyżej 12 roku życia zazwyczaj stosuje się dawkę 1 do 2 g na dobę w dwóch lub trzech równych dawkach, w przypadkach ciężkich zakażeń można podać nawet 6 do 12 g cefazoliny na dobę. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek dawki powinny być odpowiednio mniejsze, aby uniknąć kumulacji leku.

Przeciwskazania do stosowania cefazoliny

Przeciwskazaniami do stosowania cefazoliny jest nadwrażliwość na substancję czynną i cefalosporyny oraz wcześniej stwierdzona ciężka nadwrażliwość (np. wstrząs anafilaktyczny)  na antybiotyki beta-laktamowe (np. penicyliny).

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania cefazoliny

U pacjentów z reakcjami alergicznymi, lub u których w przeszłości stwierdzono uczulenie na cefalosporyny lub penicyliny (udokumentowana reakcja krzyżowa) należy zachować szczególną ostrożność po podaniu cefazoliny. To samo dotyczy pacjentów z astmą oskrzelową czy katarem siennym.

Pacjenci z zaburzeniami w układzie krzepnięcia krwi (niedobory żywieniowe, zaburzenia czynności nerek i wątroby, hemofilia, owrzodzenie żołądka i dwunastnicy) lub niedoborem witaminy K mogą wykazywać zaburzenia krwawienia spowodowane podaniem cefazoliny.

Cefazolina może spowodować rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy, objawiające się ciężką biegunką. 

Długotrwałe leczenie cefazoliną może spowodować nadmierny rozwój bakterii lub grzybów w organizmie chorego.

U chorych z zaburzeniami czynności nerek może dojść do kumulacji cefazoliny. W przypadku podawania dużych dawek leku mogą wystąpić zmiany w obrazie krwi oraz podwyższenia stężenia enzymów wątrobowych.

Cefazolina nie przenika lub przenika w bardzo małym stopniu do płynu mózgowo-rdzeniowego dlatego nie powinna być stosowana w leczeniu zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych.

Cefazoliny nie wolno podawać wcześniakom oraz noworodkom poniżej 1 miesiąca, z powodu braku odpowiednich badań klinicznych.

Ceafazoliny nie wolno podawać dokanałowo (ciężkie działania toksyczne na ośrodkowy układ nerwowy).

Interakcje cefazoliny z innymi substancjami czynnymi

Zwiększenie ryzyka niewydolności nerek. Mogą pojawić się nudności, wymioty, obrzęki, zaburzenia rytmu serca.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Amikacyna (Amikacin) aminoglikozydy
Cisplatyna (Cisplatin) inne leki przeciwnowotworowe
Cyklosporyna (Cyclosporine) inhibitory kalcyneuryny
Furosemid (Furosemide) leki moczopędne, diuretyk - pętlowe
Gentamycyna (Gentamicin) aminoglikozydy
Kolchicyna (Colchicine) substancje niewpływające na metabolizm kwasu moczowego (przeciw dnie moczanowej)
Kolistyna (kolistymetat sodowy)
Metotreksat (Methotrexate) antymetaboilty kwasu foliowego (inhibitory reduktazy kwasu dihydrofoliowego)
Streptomycyna (Streptomycin) aminoglikozydy
Takrolimus (Tacrolimus) inhibitory kalcyneuryny
Tobramycyna (Tobramycin) aminoglikozydy
Torasemid (Torasemide) leki moczopędne, diuretyk - pętlowe
Acyklowir (Acyclovir) przeciwwirusowe nukleozydy i nukleotydy
Osłabienie działania antykoncepcyjnego.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Etynyloestradiol
Nasilenie działania przeciwzakrzepowego, zwiększone ryzyko krwawień.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Acenokumarol (Acenocoumarol) leki przeciwzakrzepowe - antagoniści witaminy K
Dabigatran (Dabigatran) leki przeciwzakrzepowe-inhibitory trombiny
Dalteparyna (Dalteparin) leki przeciwzakrzepowe - heparyna, heparynoidy i pochodne
Edoksaban (Edoxaban) leki przeciwzakrzepowe - inhibitory czynnika Xa
Heparyna (Heparin) leki przeciwzakrzepowe - heparyna, heparynoidy i pochodne
Warfaryna (Warfarin) leki przeciwzakrzepowe - antagoniści witaminy K
Osłabienie odporności organizmu.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Betametazon (Betamethasone) glikokortykosteroidy
Działanie antagonistyczne.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Detreomycyna (Chloramfenikol) (Chloramphenicol) antybiotyki - INNE
Chlorotetracyklina (Chlortetracycline) antybiotyki tetracyklinowe - tetracykliny
Erytromycyna (Erythromycin) antybiotyki makrolidowe - makrolidy
Oksytetracyklina (Oxytetracycline) antybiotyki tetracyklinowe - tetracykliny
Kotrimoksazol (Sulfametoksazol+Trimetoprim) sulfonamidy i trimetoprim
Tetracyklina (Tetracyline) antybiotyki tetracyklinowe - tetracykliny
Zakłócony metabolizm witaminy K.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Witamina K1 (Fitomenadion) (Vitamin k1 (phytomenadione, phylloquinone)) witamina K i jej pochodne

Wpływ cefazoliny na prowadzenie pojazdów

Cefazolina nie ma wpływu na prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn. 

Inne rodzaje interakcji

Badania laboratoryjne na obecność glukozy w moczu (testy nieenzymatyczne) oraz test Coombsa (służy do wykrywania przeciwciał odpornościowych we krwi) po podaniu cefazoliny mogą dawać fałszywy wynik dodatni.

Wpływ cefazoliny na ciążę

Brak odpowiednich badań klinicznych na kobietach w ciąży. Cefazoliny  nie powinno stosować się w ciąży, zwłaszcza w pierwszym trymestrze (lek przenika przez łożysko), chyba że jest to bezwzględnie konieczne.

Wpływ cefazoliny na laktację

Cefazolina w bardzo małej ilości przenika do mleka matki karmiącej. Może to wywołać u dzieci karmionych piersią alergie, biegunkę lub grzybicę.

Inne możliwe skutki uboczne

Po podaniu domięśniowym cefazoliny obserwowano ból w miejscu podania, czasami ze stwardnieniem, natomiast  podanie dożylne może wywołać zakrzepowe zapalenie żył.

Często odnotowywano utratę apetytu, nudności, wymioty i biegunkę. Objawy te szybko zanikały po zakończeniu leczenia lub jeszcze podczas leczenia.

Niezbyt często pojawiała się kandydoza (grzybica) jamy ustnej, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu, rumień, pokrzywka, wysypka, odnotowano przypadki zapalenia płuc czy gorączki polekowej. Ze strony układu nerwowego zdarzały się napady padaczkowe (zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek).

Do objawów występujących rzadko należały:

  • zapalenie pochwy i drożdżyca narządów płciowych;
  • hiper lub hipoglikemia;
  • w obrazie krwi leukopenia, granulocytopenia, neutropenia, leukocytoza;
  • zespół Stevensa-Johnsona, wysypka;
  • zawroty głowy, apatia, zmęczenie lub nadmierna aktywność;
  • ból w klatce piersiowej;
  • katar, kaszel;
  • w badaniach przejściowe zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, zapalenie wątroby;
  • nefrotoksyczność, śródmiąższowe zapalenie  nerek, nefropatie.

 

Objawy przedawkowania cefazoliny

Objawami przedawkowania są:

  • bóle i zawroty głowy;
  • parestezje (mrowienie, drętwienie);
  • senność;
  • w najcięższych przypadkach drgawki.

Na przedawkowanie szczególnie narażeni są pacjenci z chorobami nerek, u których może wystąpić kumulacja leku.

Mechanizm działania cefazoliny

Cefazolina należy do antybiotyków beta-laktamowych z grupy cefalosporyn (konkretnie pierwszej generacji). Jej mechanizm działania polega na hamowaniu syntezy ściany komórkowej bakterii. Cefazolina wiąże się z białkami PBP (białka wiążące penicylinę) znajdującymi się wewnątrz ściany komórki bakterii i hamuje trzeci (ostatni) etap syntezy ściany komórkowej. Wywołuje to śmierć komórki bakteryjnej. 

Substancje czynne o tym samym mechanizmie działania

  • Cefadroksyl
  • Cefaleksyna

Wchłanianie cefazoliny

Cefazolina podawana jest pozajelitowo (wstrzyknięcia lub infuzje dożylne oraz wstrzyknięcia domięśniowe). Nie wchłania się z przewodu pokarmowego. 

Dystrybucja cefazoliny

Cefazolina wiąże się z białkami osocza w ilości 74-86%.

Metabolizm cefazoliny

Cefazolina nie jest metabolizowana.

Wydalanie cefazoliny

Cefazolina wydalana jest przez nerki w postaci czynnej mikrobiologicznie, głównie w wyniku przesączania kłębuszkowego.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij