Encyklopedia leków

Prochlorperazyna, Prochlorperazine, Prochlorperazinum - zastosowanie, działanie, opis

Podstawowe informacje o prochlorperazynie

Rok wprowadzenia na rynek
1970
Substancje aktywne
dimaleinian prochlorperazyny
Działanie prochlorperazyny
przeciwmigrenowe, przeciwpsychotyczne (neuroleptyczne) (leczenie schozofrenii i psychoz), przeciwwymiotne
Postacie prochlorperazyny
tabletki
Układy narządowe
układ nerwowy i narządy zmysłów, układ pokarmowy (trawienny)
Specjalności medyczne
Neurologia, Psychiatria, Psychiatria dzieci i młodzieży
Rys historyczny prochlorperazyny

Lek został dopuszczony do obrotu w 1970 roku a ostatnie przedłużenie pozwolenia miało miejsce w 2014 roku.

Wzór sumaryczny prochlorperazyny

C20H24ClN3S

Spis treści

Wybrane produkty lecznicze dopuszczone do obrotu w RP zawierające prochlorperazynę

Wskazania do stosowania prochlorperazyny

Lek stosuje się w leczeniu nudności i wymiotów, także w chorobie Meniere'a i zapaleniu błędnika. Znajduje zastosowanie także w krótkotrwałym leczeniu lęku.

Dawkowanie prochlorperazyny

W zapobieganiu i leczeniu nudności i wymiotów stosuje się dawkę dobową maksymalną 30 miligramów.

W krótkotrwałym leczeniu wspomagającym lęku zalecana dobowa dawka maksymalna to 40 miligramów.

W zespole Meniere'a z objawami silnych zawrotów głowy stosuje się dawkę dobową maksymalną 30 miligramów.

U pacjentów w podeszłym wieku należy dostosować dawkę ze względu na niekorzystne objawy parkinsonizmu polekowego, który to nie poddaje się łatwo leczeniu.

Lek jest stosowany u dorosłych i dzieci powyżej szóstego roku życia.

Przeciwskazania do stosowania prochlorperazyny

Przeciwwskazaniem do stosowania leku jest nadwrażliwość na substancję czynną.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania prochlorperazyny

Zaleca się ostrożność w stosowaniu leków u pacjentów w podeszłym wieku, ze względu na zmniejszoną aktywność nerek i wątroby. a także większą ich wrażliwość na ośrodkowe działanie leku (ryzyko depresji ośrodka oddechowego, spadki ciśnienia oraz pojawienie się tzw. "późnych dyskinez").

Lek zaleca się stosować ostrożnie w przypadku nadczynności tarczycy, choroby Parkinsona, guza chromochłonnego rdzenia nadnerczy, niewydolności serca, jaskry z wąskim kątem przesączania, przerostu gruczołu krokowego, miastenii, u pacjentów z zaburzeniami w obrazie krwi (agranulocytoza) a także w związku z obniżaniem progu drgawkowego u pacjentów z padaczką  i drgawkami.

W przypadku pojawienia się wysokiej gorączki u pacjenta, należy wykluczyć inne przyczyny i rozważyć czy pacjent nie cierpi na złośliwy zespół neuroleptyczny, który zagraża zdrowiu i życiu.

Ostrożność należy zachować u pacjentów, którzy stosują leki mogące wydłużyć odstęp QT w obrazie EKG a także cierpiących na choroby serca, zaburzenia metaboliczne (hipokaliemia, hipomagnezemia, hipokalcemia), niedożywionych i nadużywających alkoholu U tych pacjentów możliwe jest ryzyko wystąpienia ciężkiej arytmii, wymagającej zastosowania leczenia.

Podczas stosowania leku należy unikać picia alkoholu, a także stosowania innych leków działających  hamująco na ośrodkowy układ nerwowy, takich jak barbiturany, leki nasenne i uspokajające. Nasilić się może także efekt depresyjny na ośrodek oddechowy.

Interakcje prochlorperazyny z innymi substancjami czynnymi

Nasilenie działania sedacyjnego, nasennego i ryzyko wystąpienia depresji oddechowej.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Fenobarbital (Luminal) (Phenobarbital) inne leki przeciwpadaczkowe
Leki wykluczają wzajemnie swoje działanie, nasilenie objawów choroby Parkinsona
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Lewodopa (Levodopa) DOPA i pochodne
Lek zmniejsza efekt hipolipemizujący, zalecane są większe dawki leków.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Simwastatyna (Simvastatin) statyny - inhibitory reduktazy HMG-CoA
Nasila spadek ciśnienia tętniczego ( hipotonia ortostatyczna).
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Doksazosyna (Doxazosin) antagoniści receptorów alfa-1 adrenergicznych
zwiększa ryzyko wystąpienia arytmii.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Lidokaina (Lidocaine) substancje znieczulające miejscowo - amidy
zwiększa ryzyko agranulocytozy.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Karbamazepina (Carbamazepine) leki przeciwpadaczkowe - blokujące kanały sodowe
Atropina zmniejsza efektu przeciwpsychotyczny leku.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Atropina (Atropine) antagoniści receptora muskarynowego
Lit zmniejsza wchłanianie leku i jego efekt terapeutyczny.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Węglan litu (Lithium carbonate) neuroleptyki atypowe
Leki znoszą wzajemnie swoje działanie w skojarzeniu z prochlorperazyną.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Adrenalina (Adrenaline) leki wpływające na receptory adrenergiczne i dopaminergiczne
Klonidyna (Clonidine) agoniści receptora imidazolowego
Deferoksamina stosowana w skojarzeniu może wywołać encefalopatię metaboliczną z utratą przytomności.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Deferoksamina (Deferoxamine) VARIA / INNE

Interakcje prochlorperazyny z alkoholem

Alkohol może nasilać nasenne działanie leku, a także zwiększyć ryzyko wystąpienia depresji ośrodka oddechowego.

Wpływ prochlorperazyny na prowadzenie pojazdów

Podczas leczenia, szczególnie w pierwszym jego etapie, wystąpić może spadek koncentracji i senność, dlatego też obsługa maszyn i prowadzenie pojazdów wiąże się z ryzykiem.

Inne rodzaje interakcji

Pacjenci stosujący lek powinni zachować ostrożność ponieważ może dojść do nadwrażliwości na światło słoneczne i pojawić się na skórze metaliczne zabarwienie.

Aby uniknąć skórnych reakcji uczuleniowych osoby, które mają kontakt z środkami, pochodnymi fenotiazyny powinni zachować ostrożność i unikać bezpośredniego kontaktu tych preparatów ze skórą.

Wpływ prochlorperazyny na ciążę

Lek jest przeciwskazany w ciąży, chyba że jego podanie jest niezbędne.

Może również wydłużać akcję porodową.

Jego działanie na organizm noworodka jest wyraźne i pojawić się może letarg, nadmierne pobudzenie, drżenie.

Wpływ prochlorperazyny na laktację

Lek przenika do mleka kobiet karmiących, dlatego należy wstrzymać laktację na czas stosowania leku.

Skutki uboczne (podanie doustne)

leukopenia
Rzadko
agranulocytoza
Niezbyt często
alergiczne odczyny skóry
Niezbyt często
nadwrażliwość na światło
Niezbyt często
ginekomastia
Częstotliwość nieznana
hiperprolaktynemia
Częstotliwość nieznana
impotencja
Częstotliwość nieznana
złośliwy zespół neuroleptyczny
Częstotliwość nieznana
dyskinezy późne
Częstotliwość nieznana
utrzymujący się brak miesiączki
Częstotliwość nieznana

Działa niepożądane zostały podzielone ze względu na częstotliwość występowania u pacjentów. (Klasyfikacja MdDRA)

Bardzo często
(≥1/10)
Często
(≥1/100 do <1/10)
Niezbyt często
(≥1/1000 do <1/100)
Rzadko
(≥1/10 000 do < 1/1000)
Bardzo rzadko
(<1/10 000)
Częstość nieznana
Nie można ocenić na podstawie dostępnych danych

Objawy przedawkowania prochlorperazyny

Zwykle objawami przedawkowania leku są: senność, zaburzenia świadomości, tachykardia, niedociśnienie, arytmie komorowe i hipotermia a także dyskinezy.

Po przedawkowaniu może nastąpić silne rozszerzenie naczyń krwionośnych, prowadzące nawet do zapaści krążeniowej.

Może wystąpić depresja ośrodka oddechowego a także wystąpić może złośliwy zespół neuroleptyczny.

Objawy parkinsonowskie pojawiają się częściej u dorosłych i pacjentów w podeszłym wieku. Mogą wystąpić: drżenie mięśni, wzmożenie ich napięcia i spowolnienie ruchowe.

Spotyka się również zaburzenia widzenia i zmianę zabarwienia skóry na metaliczną (szaro-fiołkoworóżową) po ekspozycji na światło słoneczne. Objawy te występują głównie u kobiet długo przyjmujących lek.

Objawem przedawkowania, również po długim okresie stosowania leku, jest zaburzenie pracy wątroby i dróg żółciowych. Może pojawić się przejściowa żółtaczka, jest ona związana z zablokowaniem przewodów żółciowych przez skrzepliny żółciowe. W takiej sytuacji zalecane jest wstrzymanie leczenia.

Mechanizm działania prochlorperazyny

Lek należy do grupy środków przeciwpsychotycznych.

Jest antagonistą (blokuje) receptory dopaminowe, głównie D2, przez co zmniejsza się przekaźnictwo tego neuroprzekaźnika w ośrodkowym układzie nerwowym (w ośrodkach podkorowych mózgu, w podwzgórzu i układzie limbicznym).

Lek również blokuje receptory muskarynowe, działając cholinolitycznie. Przekłada się to na działanie przeciwwymiotne leku również za sprawą blokowania chemoreceptorów w pniu mózgu i zmniejszenia aktywności nerwu błędnego w przewodzie pokarmowym.

Lek blokuje również receptory adrenergiczne Alfa-1, co jest związane z sedacją, sennością a także działaniem hipotensyjnym.

Lek blokuje również receptory D1 w jądrach podstawy mózgu stąd jego wpływ na układ pozapiramidowy i w efekcie pojawienie się objawów dyskinezy.

Lek znajduje zastosowanie jako środek przeciwwymiotny i w leczeniu zawrotów głowy  w zapaleniu błędnika, zespole Meniere'a, w pourazowych zawrotach głowy po znieczuleniu ogólnym, w leczeniu objawów ostrej psychozy w schizofrenii, ostrej manii, krótkotrwałym leczeniu lęków, stanów napięcia i niepokoju.

Substancje czynne o tym samym mechanizmie działania

  • Chlorpromazyna
  • Lewomepromazyna
  • Perazyna
  • Promazyna
  • Tietyloperazyna

Metabolizm prochlorperazyny

Lek ulega metabolizmowi w wątrobie w reakcjach oksydacji, hydroksylacji i demetylacji a następnie sprzęganiu z kwasem glukuronowym. Reakcje oksydacji zachodzą przy udziale izoenzymów cytochromu P-450, a dokładnie przy udziale izoenzymów CYP2D6.

Wydalanie prochlorperazyny

Lek jest eliminowany  z organizmu z kałem i żółcią.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij