Encyklopedia leków

Amantadyna, Amantadine, Amantadinum - zastosowanie, działanie, opis

Podstawowe informacje o amantadynie

Rok wprowadzenia na rynek
1966
Substancje aktywne
amantadyna, chlorowodorek amantadyny, siarczan amantadyny
Działanie amantadyny
przeciwparkinsonowskie, przeciwwirusowe
Postacie amantadyny
kapsułki, roztwór do infuzji, tabletki powlekane
Układy narządowe
układ immunologiczny (odpornościowy), układ nerwowy i narządy zmysłów
Specjalności medyczne
Choroby zakaźne i pasożytnicze, Neurologia
Rys historyczny amantadyny

Właściwości przeciwwirusowe amantadyny odkryto w latach 60 XX wieku. Początkowo głównym wskazaniem była profilaktyka grypy azjatyckiej (1966 rok), a dziesięć lat później zatwierdzono lek w profilaktyce grypy typu A. Od 1973 roku amantadyna jest stosowana w łagodzeniu objawów parkinsonowskich.

Wzór sumaryczny amantadyny

C10H17N

Spis treści

Wybrane produkty lecznicze dopuszczone do obrotu w RP zawierające amantadynę

Wskazania do stosowania amantadyny

Amantadyna jest stosowania w łagodzeniu objawów grypy typu A i nerwobólu po przebytym półpaścu, w leczeniu objawów choroby Parkinsona, takich jak spowolnienie ruchowe, drżenie kończyn, sztywność mięśniowa, niestabilność postawy. Wskazaniem do stosowania amantadyny są także dystonie (mimowolne ruchy) i akatyzje (chęć bycia w ciągłym ruchu) indukowane innymi lekami (np. przeciwpsychotycznymi). W warunkach szpitalnych lek jest wykorzystywany w leczeniu zaburzeń świadomości i stanu czuwania.

Dawkowanie amantadyny

Dawka stosowana w leczeniu zależna jest od jednostki chorobowej, stopnia nasilenia objawów, wieku, chorób towarzyszących (zaburzona praca nerek, niewydolność wątroby) itp.
Amantadynę podaje się doustnie lub dożylnie.

Podanie doustne
Dawki zwykle stosowane (dobowe) u osób dorosłych: 100–200 mg. Nie należy przekraczać maksymalnej dawki dobowej 600 mg.
U dzieci w wieku 10-15 lat zalecana dawka dobowa to 100 mg.
Nie ustalono dawkowania u dzieci poniżej 10 roku życia.
Jeżeli lek jest stosowany długotrwale w leczeniu objawów parkinsonowskich, należy odstawiać go stopniowo. W przypadku utraty skuteczności działania może być konieczne zastosowanie przerwy w stosowaniu leku na okres 3-4 tygodni. Po tym czasie aktywność amantadyny powinna powrócić.

Podanie dożylne (infuzja)
Tą drogę podania stosuje się w przypadku ostrego nasilenia objawów parkinsonowskich oraz w ciężkich zaburzeniach świadomości.
Dawki zwykle stosowane (dobowe) u osób dorosłych: 200–600 mg.
Brak danych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania amantadyny w postaci dożylnej u dzieci i młodzieży.

Przeciwskazania do stosowania amantadyny

Przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na amantadynę, ciężka zastoinowa niewydolność serca, zapalenie mięśnia sercowego, kardiomiopatia, bradykardia, wydłużenie odstępu QT, blok przedsionkowo-komorowy II lub III stopnia. Wśród przeciwwskazań można wyróżnić również chorobę wrzodową żołądka, ciążę, okres laktacji, ciężkie zaburzenia czynności nerek, występowanie drgawek i znaczne obniżenie stężenia potasu oraz magnezu we krwi.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania amantadyny

W przypadku pacjentów z nieleczoną jaskrą z zamkniętym kątem przesączania, amantadyna nie powinna być stosowana ze względu na jej działanie przeciwcholinergiczne (cholinolityczne).
Amantadynę należy stosować ostrożnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i wątroby, z rozrostem gruczołu krokowego, z zaburzeniami psychicznymi oraz chorobami sercowo-naczyniowymi. 
U części pacjentów stosujących długotrwale amantadynę, zaobserwowano obrzęki obwodowe. W grupie ryzyka znajdują się osoby z zastoinową niewydolnością serca.
Nagłe przerwanie stosowania leku u osób z objawami parkinsonowskimi, ze złośliwym zespołem neuroleptycznym, a także z zaburzeniami poznawczymi może prowadzić do nawrotu objawów. Występowanie objawów odstawiennych zgłaszano częściej u osób przyjmujących neuroleptyki.
Ze względu na ryzyko występowania myśli samobójczych, amantadynę należy przepisywać po dokładnej ocenie korzyści wynikających ze stosowania leku.
Amantadynę należy stosować ostrożnie u dzieci, ponieważ zaobserwowano występowanie hipotermii u najmłodszych pacjentów.
Osoby stosujące amantadynę muszą regularnie wykonywać badanie EKG i monitorować poziom elektrolitów.
Wystąpienie objawów, takich jak kołatanie serca, omdlenia, zawroty głowy i zaburzenia widzenia wskazują na konieczność przerwania stosowania leku i konsultacji z lekarzem.

Przeciwwskazania amantadyny do łączenia z innymi substancjami czynnymi

Amantadyny nie należy stosować jednocześnie z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. sotalol, amiodaron, trimetoprim, citalopram).

Interakcje amantadyny z innymi substancjami czynnymi

Nasilenie atropinopodobnych działań niepożądanych (koszmary nocne, omamy, splątanie, zaburzenia żołądkowo-jelitowe itd.).
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Atropina (Atropine) antagoniści receptora muskarynowego
Biperyden (Biperiden) antagoniści receptora muskarynowego
Skopolamina (Hioscyna) (Scopolamine) spazmolityki o różnym mechanizmie działania (muskulotropowe, przeciwskurczowe) - gastroenterologia
Lewodopa (Levodopa) DOPA i pochodne
Pridinol (Pridinol) antagoniści receptora muskarynowego
Tiotropium (Bromek tiotropiowy) (Tiotropium bromide) antagoniści receptora muskarynowego
Nasilenie objawów psychotycznych.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Amisulpryd (Amisulpride) neuroleptyki atypowe
Arypiprazol (Aripiprazol) (Aripiprazole) neuroleptyki atypowe
Asenapina (Asenapine) neuroleptyki atypowe
Chlorpromazyna (Chlorpromazine) neuroleptyki klasyczne - pochodne fenotiazyny
Chlorprotiksen (Chlorprothixene) neuroleptyki klasyczne - pochodne tioksantenu
Droperydol (Droperidol) neuroleptyki klasyczne - pochodne butyrofenonu
Flupentiksol (Flupentixol) neuroleptyki klasyczne - pochodne tioksantenu
Klozapina (Clozapine) neuroleptyki atypowe
Kwetiapina (Quetiapine) neuroleptyki atypowe
Lewodopa (Levodopa) DOPA i pochodne
Lewomepromazyna (Levomepromazine) neuroleptyki klasyczne - pochodne fenotiazyny
Lurazydon (Lurasidone) neuroleptyki atypowe
Olanzapina (Olanzapine) neuroleptyki atypowe
Paliperydon (Paliperidone) neuroleptyki atypowe
Perazyna (Perazine) neuroleptyki klasyczne - pochodne fenotiazyny
Promazyna (Promazine) neuroleptyki klasyczne - pochodne fenotiazyny
Rysperydon (Risperidone) neuroleptyki atypowe
Sertindol (Sertindole) neuroleptyki atypowe
Sulpiryd (Sulpiride) neuroleptyki klasyczne - pochodne benzamidu
Tiapryd (Tiapride) neuroleptyki atypowe
Zuklopentyksol (Zuclopenthixol) neuroleptyki klasyczne - pochodne tioksantenu
Zyprazydon (Ziprasidone) neuroleptyki atypowe
Haloperidol (Haloperidol) neuroleptyki klasyczne - pochodne butyrofenonu
Wzrost stężenia amantadyny w osoczu krwi i nasilenie działań toksycznych.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Eplerenon (Eplerenone) leki moczopędne, diuretyki - oszczędzające potas - antagoniści aldosteronu
Hydrochlorotiazyd (Hydrochlorothiazide) leki moczopędne, diuretyk - tiazydy i tiazydopodobne
Spironolakton (Spironolactone) leki moczopędne, diuretyki - oszczędzające potas - antagoniści aldosteronu
Wydłużenie odstępu QT.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Amiodaron (Amiodarone) leki przeciwarytmiczne - klasa III
Amitryptylina (Amitriptyline) TLPD - trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne
Chlorochina (Chloroquine) substancje przeciwpierwotniakowe
Chlorpromazyna (Chlorpromazine) neuroleptyki klasyczne - pochodne fenotiazyny
Citalopram (Citalopram) SSRI - selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny
Cyzapryd (Cisapride) substancje hamujące perystaltykę jelit o zróżnicowanym mechanizmie działania
Erytromycyna (Erythromycin) antybiotyki makrolidowe - makrolidy
Escitalopram (Escitalopram) SSRI - selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny
Famotydyna (Famotidine) antagoniści receptorów histaminowych H2
Fludrokortyzon (Fludrocortisone) mineralokortykosteroidy
Flukonazol (Fluconazole) przeciwgrzybicze pochodne triazolu
Indapamid (Indapamide) sulfonamidy
Itrakonazol (Itraconazole) przeciwgrzybicze pochodne triazolu
Klarytromycyna (Clarithromycin) antybiotyki makrolidowe - makrolidy
Klomipramina (Clomipramine) TLPD - trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne
Kwetiapina (Quetiapine) neuroleptyki atypowe
Lewofloksacyna (Levofloxacin) fluorochinolony
Metadon (Methadone) agoniści receptora opioidowego
Moksyfloksacyna (Moxifloxacin) fluorochinolony
Paroksetyna (Paroxetine) SSRI - selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny
Pozakonazol (Posaconazole) przeciwgrzybicze pochodne triazolu
Rysperydon (Risperidone) neuroleptyki atypowe
Sertralina (Sertraline) SSRI - selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny
Sotalol (Sotalol) antagoniści receptorów beta-1 i beta-2 adrenergicznych
Kotrimoksazol (Sulfametoksazol+Trimetoprim) (Co-trimoxazole (sulfamethoxazole+trimethoprim)) sulfonamidy i trimetoprim
Sulpiryd (Sulpiride) neuroleptyki klasyczne - pochodne benzamidu
Tamoksyfen (Tamoxifen) SERM - selektywne modulatory receptora estrogenowego
Trimetoprim (Trimethoprim) sulfonamidy i trimetoprim
Worykonazol (Voriconazole) przeciwgrzybicze pochodne triazolu
Zyprazydon (Ziprasidone) neuroleptyki atypowe
Hydroksychlorochina (Hydroxychloroquine) substancje przeciwmalaryczne o zróżnicowanym mechanizmie działania
Haloperidol (Haloperidol) neuroleptyki klasyczne - pochodne butyrofenonu
Nasilenie działania amantadyny, w tym działań niepożądanych.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Memantyna (Memantine) antagoniści receptora NMDA
Nasilenie suchości w ustach, zaparć, majaczenia, trudności w oddawaniu moczu, zaburzenia widzenia i rytmu serca oraz podwyższenie temperatury.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Aklidyna (Aclidinium) antagoniści receptora muskarynowego
Asenapina (Asenapine) neuroleptyki atypowe
Difenhydramina (Diphenhydramine) antagoniści receptorów histaminowych H1 z działaniem ośrodkowym
Solifenacyna (Solifenacin) leki stosowane w częstomoczu i w nietrzymaniu moczu
Tolterodyna (Tolterodine) leki stosowane w częstomoczu i w nietrzymaniu moczu
Umeklidynium (Umeclidinium) antagoniści receptora muskarynowego
Ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Alfuzosyna (Alfuzosin) antagoniści receptorów alfa-1 adrenergicznych
Amifamprydyna (Amifampridine) inne substancje działające na układ nerwowy
Atomoksetyna (Atomoxetine) substancje psychostymulujące i nootropowe
Bedakilina (Bedaquiline) substancje stosowane w leczeniu gruźlicy
Cerytynib (Ceritinib) inhibitory kinazy białkowej
Degareliks (Degarelix) inne leki przeciwnowotworowe
Erybulina (Eribulin) inne leki przeciwnowotworowe
Furosemid (Furosemide) leki moczopędne, diuretyk - pętlowe
Iwabradyna (Ivabradine) inne leki nasercowe
Lenwatynib (Lenvatinib) inne leki przeciwnowotworowe
Ozymertynib (Osimertinib) inne leki przeciwnowotworowe
Panobinostat (Panobinostat) inne leki przeciwnowotworowe
Tamoksyfen (Tamoxifen) SERM - selektywne modulatory receptora estrogenowego
Tetrabenazyna (Tetrabenazine) leki hamujące wytwarzanie noradrenaliny
Wemurafenib (Vemurafenib) inhibitory kinazy białkowej
Inotuzumab ozogamycyny (Inotuzumab ozogamicin) przeciwciała monoklonalne - przeciwnowotworowe i immunosupresyjne
Nasilenie działania wymienionych leków.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Glikopironium (Glycopyrronium) antagoniści receptora muskarynowego
Mirabegron (Mirabegron) agoniści receptorów beta-3 adrenergicznych
Pramipeksol (Pramipexole) agoniści receptorów dopaminowych
Ryzyko wystąpienia drgawek.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Bupropion (Bupropion) NDRI - inhibitory wychwytu zwrotnego noradrenaliny i dopaminy

Interakcje amantadyny z alkoholem

Nie należy łączyć amantadyny i alkoholu ze względu na nasilenie działania toksycznego na ośrodkowy układ nerwowy i zmniejszenie tolerancji alkoholu.

Wpływ amantadyny na prowadzenie pojazdów

Amantadyna może powodować objawy wpływające na zdolność prowadzenia pojazdów tj. zawroty głowy, opóźnienie reakcji kierowcy, zaburzenie rytmu snu i czuwania, zaburzenia widzenia.

Wpływ amantadyny na ciążę

Amantadyna może prowadzić do powikłań ciąży i wystąpienia wad wrodzonych (np. w obrębie układu sercowo-naczyniowygo i kończyn). Stosowanie amantadyny w ciąży jest przeciwwskazane.

Wpływ amantadyny na laktację

Amantadyna przenika do mleka kobiecego i może wywołać działania niepożądane u karmionego dziecka (wysypka skórna, wymioty, zatrzymanie moczu). Nie zaleca się jej stosowania w okresie laktacji.

Skutki uboczne

obrzęk kostek
Bardzo często
sinica marmurkowata
Bardzo często
bezsenność
Często
biegunka
Często
ból głowy
Często
bóle mięśniowe
Często
depresja
Często
lęk
Często
kołatanie serca
Często
letarg
Często
ataksja
Często
uczucie pustki w głowie
Często
jadłowstręt
Często
nerwowość
Często
nudności
Często
omamy
Często
zaburzenia koncentracji
Często
splątanie
Często
suchość w ustach
Często
zaparcia
Często
zaburzenia widzenia
Często
wymioty
Często
koszmary nocne
Często
niewyraźna mowa
Często
niedociśnienie ortostatyczne
Często
dezorientacja
Rzadko
drżenie
Rzadko
dyskineza
Rzadko
drgawki
Rzadko
niewyraźne widzenie
Rzadko
psychoza
Rzadko
objawy przypominające złośliwy zespół neuroleptyczny
Rzadko
rumień
Niezbyt często
zatrzymanie moczu
Niezbyt często
uszkodzenia rogówki
Niezbyt często
nietrzymanie moczu
Niezbyt często
leukopenia
Bardzo rzadko
wydłużenie odstępu QT
Bardzo rzadko
nadwrażliwość na światło
Bardzo rzadko
Zaburzenia typu torsade de pointes
Bardzo rzadko
niewydolność serca
Bardzo rzadko
migotanie komór
Bardzo rzadko
trombocytopenia
Bardzo rzadko
odwracalne zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych
Bardzo rzadko
hipotermia
Częstotliwość nieznana
zwiększone libido
Częstotliwość nieznana
hipomania
Częstotliwość nieznana
majaczenie
Częstotliwość nieznana
zwiększona skłonność do hazardu
Częstotliwość nieznana
kompulsywne kupowanie lub wydawanie pieniędzy
Częstotliwość nieznana
hiperseksualność
Częstotliwość nieznana
mania
Częstotliwość nieznana
kompulsywne objadanie się
Częstotliwość nieznana

Działa niepożądane zostały podzielone ze względu na częstotliwość występowania u pacjentów. (Klasyfikacja MdDRA)

Bardzo często
(≥1/10)
Często
(≥1/100 do <1/10)
Niezbyt często
(≥1/1000 do <1/100)
Rzadko
(≥1/10 000 do < 1/1000)
Bardzo rzadko
(<1/10 000)
Częstość nieznana
Nie można ocenić na podstawie dostępnych danych

Inne możliwe skutki uboczne

Skutki uboczne podania dożylnego są zbieżne ze skutkami podania doustnego. Dodatkowo mogą wystąpić reakcje anafilaktyczne.

Objawy przedawkowania amantadyny

Przedawkowanie amantadyny wiąże się z poważnymi zaburzeniami ze strony serca (arytmie), drżeniami, drgawkami, nudnościami, wymiotami, zaburzeniami widzenia. Wśród objawów przedawkowania można wyróżnić również letarg, depresję, nadpobudliwość, niewydolność oddechową, nadciśnienie tętnicze i zaburzenia czynności nerek. W skrajnych przypadkach mogą wystąpić mioklonie, śpiączka i zgon.

Mechanizm działania amantadyny

Amantadyna uwalnia dopaminę z neuronów oraz hamuje jej wychwyt zwrotny. Poprzez hamowanie aktywności receptorów glutaminianowych NMDA zapobiega neurotoksyczności. Dzięki hamowaniu układu cholinergicznego, amantadyna przywraca równowagę pomiędzy układem dopaminergicznym i cholinergicznym. Działanie to prowadzi do znoszenia objawów parkinsonowskich: drżenia spoczynkowego, sztywności mięśniowej, hipokinezji (niewystarczającej aktywności ruchowej). Ponadto, amantadyna działa przeciwwirusowo poprzez hamowanie otwierania kapsydu wirusa i możliwości uwalniania materiału genetycznego do komórki oraz dalszych etapów replikacji.

Substancje czynne o tym samym mechanizmie działania

  • Memantyna

Wchłanianie amantadyny

Szybkość wchłaniania amantadyny z przewodu pokarmowego zależy od rodzaju soli (chlorowodorek lub siarczan). Rodzaj soli nie wpływa na całkowitą ilość wchłoniętej substancji. Stężenie maksymalne jest szybciej osiągane w przypadku chlorowodorku amantadyny (2-8 h).

Dystrybucja amantadyny

Amantadyna wiąże się w 67% z białkami osocza. Lek przenika przez barierę krew-mózg. Amantadyna osiąga w sercu, nerkach, płucach i śledzionie stężenia wyższe od tych osiąganych we krwi.

Metabolizm amantadyny

Dotychczas nie ustalono, w jakim stopniu lek jest metabolizowany. Zidentyfikowano niewielkie ilości metabolitu acetylowego.

Wydalanie amantadyny

Średni okres półtrwania amantadyny wynosi 15 h (10-30 h). Wydalanie amantadyny odbywa się głównie z moczem w postaci niezmienionej (90% dawki), w niewielkiej ilości z kałem. Wraz ze wzrostem pH moczu zmniejsza się wydalanie leku.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij