Encyklopedia leków

Glukagon, Glucagon, Glucagonum - zastosowanie, działanie, opis

Podstawowe informacje o glukagonie

Rok wprowadzenia na rynek
1965
Substancje aktywne
chlorowodorek glukagonu
Działanie glukagonu
diagnostyczne, hiperglikemizujące (zwiększa stężenie glukozy we krwi)
Postacie glukagonu
proszek do sporządzenia roztworu do wstrzykiwań
Układy narządowe
układ endokrynny (dokrewny), układ pokarmowy (trawienny)
Specjalności medyczne
Diabetologia, Diagnostyka laboratoryjna
Rys historyczny glukagonu

Glukagon został wprowadzony w 1965 roku przez podmiot odpowiedzialny NOVO NORDISK PHARMA AG. Wprowadzenie na rynek poprzedzone było licznymi badaniami klinicznymi na organizmach zwierzęcych oraz organizmach ludzkich, które wykazały stabilność filogenetyczną glukagonu (podobieństwo międzygatunkowe) - nawet do 97% pomiędzy fizjologią, patofizjologią i efektem glukagonu produkowanego przez trzustkę szczurzą oraz ludzką. Pozwoliło to na terapeutyczne oraz diagnostyczne zastosowanie glukagonu pozyskiwanego syntetycznie w organizmach ludzkich. 

Wzór sumaryczny glukagonu

C165H249N49O51S1

Spis treści

Wybrane produkty lecznicze dopuszczone do obrotu w RP zawierające glukagon

Wskazania do stosowania glukagonu

Glukagon stosowany jest w terapii ciężkiej hipoglikemii (obniżony poziom cukru we krwi) u pacjentów z cukrzycą, jako regulator stężenia glukozy. Dodatkowo glukagon ma zastosowanie diagnostyczne - stosowany jest jako substancja hamująca motorykę przewodu pokarmowego (zatrzymuje perystaltykę żołądka i jelit) w badaniach diagnostycznych. 

Dawkowanie glukagonu

Glukagon stosowany jest w iniekcji podskórnej, domięśniowej oraz dożylnej.

Wskazanie terapeutyczne

Dawka stosowana w leczeniu zależna jest od jednostki chorobowej, wieku, chorób towarzyszących itp. 

Dawka zwykle stosowane (dobowa) u osób dorosłych i dzieci (o masie ciała powyżej 25 kg lub wieku powyżej 6 roku życia) w podaniu podskórnym lub domięśniowym: 1 mg.

Reakcja na glukagon następuje w ciągu 10 minut.

Wskazanie diagnostyczne 

Dawki zwykle stosowane (dobowe) u osób dorosłych w podaniu dożylnym: 0,2–0,75 mg.

Dawki zwykle stosowane (dobowe) u osób dorosłych w podaniu domięśniowym: 1–2 mg.

Efekt hamujący perystaltykę rozpoczyna się po 1–5 minutach i trwa do 20–40 minut, w zależności od podanej dawki. 

Przeciwskazania do stosowania glukagonu

Przeciwwskazaniem do stosowania są: nadwrażliwość na glukagon, guz chromochłonny, insulinoma (wyspiak trzustki), glucagonoma (guz glukagonowy). 

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania glukagonu

Przy wskazaniu terapeutycznym glukagonu w roztworze do iniekcji nie należy stosować w aplikacji dożylnej. W przypadku pacjentów w stanie długotrwałego głodzenia, z niewydolnością kory nadnerczy, przewlekłą hipoglikemią oraz hipoglikemią poalkoholową glukagon wykazuje bardzo małe lub też brak działania. Jeżeli pacjent odpowiada prawidłowo na podanie glukagonu należy przyjąć doustnie węglowodany, aby zapobiec wtórnej hipoglikemii. 

Przy wskazaniu diagnostycznym należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania glukagonu u pacjentów z insulinomą, glukagonomą, cukrzycą oraz pacjentów w podeszłym wieku z rozpoznanymi chorobami serca. Po podaniu glukagonu możliwe jest wystąpienie hipoglikemii (obniżenie poziomu cukru we krwi), wahania ciśnienia krwi oraz nudności. Zalecane jest spożycie węglowodanów przez pacjenta, po zakończonej procedurze diagnostycznej z zastosowaniem glukagonu. 

Interakcje glukagonu z innymi substancjami czynnymi

Jednoczesne stosowanie z glukagonem może zwiększać działanie przeciwzakrzepowe.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Acenokumarol (Acenocoumarol) leki przeciwzakrzepowe - antagoniści witaminy K
Nasilone działanie przeciwzakrzepowe warfaryny oraz możliwość wystąpienia krwawień.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Warfaryna (Warfarin) leki przeciwzakrzepowe - antagoniści witaminy K
Jednoczesne stosowanie z beta-blokerami osłabia działanie glukagonu.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Acebutolol (Acebutolol) antagoniści receptorów beta 1 oraz rozszerzające naczynia obwodowe
Atenolol (Atenolol) antagoniści receptorów beta 1 oraz rozszerzające naczynia obwodowe
Betaksolol (Betaxolol) antagoniści receptorów beta-1 i beta-2 adrenergicznych
Bisoprolol (Bisoprolol) antagoniści receptorów beta 1 oraz rozszerzające naczynia obwodowe
Celiprolol (Celiprolol) antagoniści receptorów beta 1 oraz rozszerzające naczynia obwodowe
Esmolol (Esmolol) antagoniści receptorów beta-1 i beta-2 adrenergicznych
Karteolol (Carteolol) antagoniści receptorów beta-1 i beta-2 adrenergicznych
Karwedilol (Carvedilol) antagoniści receptorów beta-1 i beta-2 adrenergicznych
Metoprolol (Metoprolol) antagoniści receptorów beta-1 i beta-2 adrenergicznych
Nebiwolol (Nebivolol) antagoniści receptorów beta 1 oraz rozszerzające naczynia obwodowe
Pindolol (Pindolol) antagoniści receptorów beta-1 i beta-2 adrenergicznych
Propranolol (Propranolol) antagoniści receptorów beta-1 i beta-2 adrenergicznych
Sotalol (Satolol) antagoniści receptorów beta-1 i beta-2 adrenergicznych
Tymolol (Timolol) antagoniści receptorów beta-1 i beta-2 adrenergicznych
Metipranolol (Metipranolol) antagoniści receptorów beta-1 i beta-2 adrenergicznych

Interakcje glukagonu z alkoholem

Obecność alkoholu w organizmie znacznie obniża działanie glukagonu (wątroba zajęta metabolizmem etanolu słabiej odpowiada na glukagon). 

Wpływ glukagonu na prowadzenie pojazdów

Po zastosowaniu glukagonu w celach diagnostycznych może wystąpić  czasowa hipoglikemia, która powoduje obniżenie koncentracji i zdolności psychoruchowych. Znaczne obniżenie poziomu cukru we krwi może także nastąpić po stosowaniu glukagonu w celach terapeutycznych. W stanie hipoglikemii nie należy obsługiwać maszyn oraz prowadzić pojazdów. 

Inne rodzaje interakcji

Przyjęcie zbyt dużej dawki glukagonu może prowadzić do hiperkaliemii (podniesienie stężenia potasu we krwi). 

Wpływ glukagonu na ciążę

Glukagon nie przenika przez barierę krew-łożysko, dlatego może być bezpiecznie stosowany przez kobiety w czasie ciąży. 

Wpływ glukagonu na laktację

Glukagon ulega bardzo szybkiemu rozkładowi i jedynie niewielka ilość została wykazana w mleku kobiecym, u pacjentek z bardzo ciężką hipoglikemią. Nie wywiera on jednak wpływu na organizm dziecka, dlatego glukagon może być stosowany przez kobiety w trakcie laktacji. 

Wpływ glukagonu na płodność

Brak danych klinicznych dotyczących wpływu stosowania glukagonu na płodność. Dane związane z badaniami na zwierzętach wykazały, że glukagon nie powoduje zaburzeń płodności. 

Inne możliwe skutki uboczne

Zastosowanie terapeutyczne: wymioty, nudności, ból brzucha, wstrząs, reakcja anafilaktyczna.

Zastosowanie diagnostyczne: wstrząs, reakcja anafilaktyczna, hipoglikemia, śpiączka hipoglikemiczna, zaburzenia pracy żołądka i jelit (wymioty, nudności, ból brzucha), zaburzenia funkcji układu sercowo-naczyniowego (tachykardia, niedociśnienie, nadciśnienie). 

Objawy przedawkowania glukagonu

Po przyjęciu zbyt dużej dawki glukagonu mogą wystąpić objawy ze strony układu pokarmowego takie jak nudności i wymioty. Mają one charakter krótkotrwały ze względu na krótki czas półtrwania glukagonu. Ponadto przedawkowanie glukagonu może prowadzić do hiperkaliemii (zwiększenia poziomu potasu we krwi). 

Mechanizm działania glukagonu

Glukagon jako hormon o bardzo małych różnicach międzygatunkowych, w celach przemysłowych pozyskiwany jest z trzustek zwierzęcych oraz jako produkt inżynierii genetycznej. Działa poprzez wiązanie ze swoistym receptorem, aktywację białka Gs oraz zwiększenie stężenia cAMP. Glukagon jako preparat hiperglikemiczny nasila glukoneogenezę oraz uwalnia glukozę z wątroby w postaci glikogenu, podnosząc poziom cukru we krwi. Ponadto glukagon zwiększa uwalnianie i utlenianie kwasów tłuszczowych, hamuje perystaltykę przewodu pokarmowego oraz zwiększa sekrecję kalcytoniny, hormonu wzrostu i katecholamin. Glukagon ma również działanie moczopędne. 

Substancje czynne o tym samym mechanizmie działania

Wchłanianie glukagonu

Glukagon ulega metabolizmowi pod wpływem enzymów w wątrobie, nerkach oraz osoczu. Po podaniu domięśniowym lub podskórnym działanie glukagonu rozpoczyna się w ciągu 10 minut. Podczas stosowania w celach diagnostycznych hamowanie perystaltyki przewodu pokarmowego następuje po 1 minucie od podania dożylnego i po 5–15 minut od podania domięśniowego. 

Metabolizm glukagonu

Glukagon metabolizowany jest przez enzymy do polipeptydów i aminokwasów w wątrobie, nerkach oraz osoczu. 

Wydalanie glukagonu

Okres półtrwania glukagonu we krwi wynosi 3–6 minut. Wydalanie odbywa się poprzez nerki oraz wątrobę (z moczem oraz żółcią). Klirens glukagonu wynosi 10ml/kg/min. 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij