Opryszczka w ciąży – objawy, przyczyny i leczenie
Łukasz Stelmaszczyk

Opryszczka w ciąży – objawy, przyczyny i leczenie

Opryszczka jest jedną z najczęściej występujących schorzeń wirusowych skóry i błon śluzowych, a opryszczka narządów płciowych to głównie spotykana choroba przenoszona drogą płciową. W ostatnich latach obserwuje się wzrost częstości zakażeń wirusem opryszczki. Szacuje się, że problem dotyczy dwa razy częściej kobiet niż mężczyźni. Jakie są objawy oraz przyczyny wirusa wywołującego schorzenie? Jak wygląda leczenie opryszczki w ciąży?

Opryszczka to choroba zakaźna wywołana przez wirusy HSV-1 i HSV-2 (Herpes simplex virus). Szczep HSV-1, tzw. szczep twarzowy (wargowy), odpowiedzialny jest za zmiany zlokalizowane na ustach i twarzy, natomiast szczep HSV-2 (nazywany genitalnym) – na narządach płciowych (męskich i żeńskich). Do zakażeń dochodzi za pośrednictwem drogi kropelkowej, dotyku czy kontaktów seksualnych – wirus obecny jest w wydzielinach. Wrotami dla wirusa HSV-1 jest jama ustna, a dla HSV-2 skóra i błona śluzowa narządów płciowych oraz odbytu. 

O zakażeniu pierwotnym mówimy wtedy, kiedy objawy pojawiają się po raz pierwszy. Wirus dociera do zwojów nerwowych, gdzie pozostaje w uśpieniu przez całe życie. W zakażeniu nawracającym symptomy pojawiają się po raz kolejny (następuje reaktywacja utajonego wirusa, który już jest obecny w organizmie – w zwojach nerwowych). O charakterze niepierwotnym mówi się wtedy, gdy u osoby z przeciwciałami przeciw wirusowi HSV-1 dojdzie do kontaktu z wirusem HSV-2 lub odwrotnie. Zakażenie wirusem HSV może mieć też charakter bezobjawowy. 

Opryszczka na ustach w ciąży 

Opryszczka na ustach (tzw. zimno na ustach), wywołana szczepem HSV-1, objawia się w postaci małych pęcherzyków wypełnionych płynem surowiczym. Pojawienie się zmian często poprzedza ból, pieczenie i świąd. Pęcherzyki te po pewnym czasie pękają, a w ich miejscu powstają najpierw owrzodzenia, a następnie strupy, po czym rozpoczyna się proces gojenia. W przypadku nawrotowego zakażenia objawy zwiastujące są silniejsze, ale wykwity zazwyczaj mniejsze. Może mu towarzyszyć także powiększenie węzłów chłonnych głowy i szyi. 

Opryszczka narządów płciowych w ciąży 

Wirus opryszczki wnika do organizmu przez uszkodzenia skóry bądź błony śluzowej (błona śluzowa wyściela pochwę, ujście cewki moczowej i odbyt). Do zakażenia może dojść podczas stosunku pochwowego, analnego lub oralnego. Po wniknięciu wirusa do organizmu zaczyna się on szybko namnażać i powoduje lokalny stan zapalny. Początkowo w postaci pęcherzyków wypełnionych surowiczym płynem, które pękając, zamieniają się w krosty, a następnie owrzodzenia. W typowym przebiegu zamiany goją się i nie pozostawiają blizn.  

Objawy pojawiają się zazwyczaj po 2-10 dniach po stosunku seksualnym. Epizod zakażenia pierwotnego zazwyczaj trwa 2-4 tygodni i może towarzyszyć mu powiększenie lokalnych węzłów chłonnych, a także gorączka, uczucie zmęczenia czy bóle mięśniowe. 

W przypadku nawrotu zakażenia często występują symptomy zwiastujące, takie jak świąd, ból i pieczenie w miejscu, w którym wirus wniknął do organizmu po raz pierwszy. 

Rozpoznanie lekarz może postawić na podstawie zgłaszanych dolegliwości oraz objawów klinicznych. Potwierdzeniem jest badanie wykrywające obecność wirusa w materiale pobranym ze zmian skórnych. W badaniu serologicznym oznaczany jest poziom swoistych przeciwciał (immunoglobuliny anty-HSV1 oraz anty-HSV2), których obecność świadczy o tym, iż badana osoba przechorowała opryszczkę i w każdej chwili może dojść do jej nawrotu. 

Co stosować na opryszczkę w ciąży – leczenie opryszczki w ciąży 

Zakażenie pierwotne w ciąży jest bezwzględnym wskazaniem do terapii farmakologicznej. Warto pamiętać, że przed zastosowaniem jakiegokolwiek leku w ciąży należy skonsultować się z lekarzem. Leczenie antywirusowe należy rozpocząć jak najszybciej, ponieważ hamuje ono dalszy wysiew zmian i zapobiega występowaniu powikłań (najlepiej w 1. dniu pojawienia się objawów lub nawet w momencie zaobserwowania symptomów zwiastujących). Najczęściej stosowanym lekiem jest acyklowir. Do medykamentów wykorzystywanych w leczeniu opryszki należą również famcyklowir i walacyklowir. Dawkowanie oraz okres przyjmowania preparatu ustala lekarz. 

U kobiet, u których w wywiadzie występowały epizody infekcji HSV narządów płciowych, zaleca się podawanie acyklowiru w dawce 400 mg 2-3 razy dziennie od 34. do 36. tygodnia ciąży. Tego typu profilaktykę można również zastosować u kobiet, u których pojawiały się częste nawroty opryszczki wargowej. Postępowanie takie znacząco zmniejsza ryzyko zakażenia u noworodka. 

W przypadku zakażenia wirusem HSV u partnera kobiety ciężarnej zaleca się leczenie przeciwwirusowe oraz najlepiej abstynencję seksualną. W takiej sytuacji kobieta ciężarna powinna skontaktować się z lekarzem, który może zlecić wykonanie badania serologicznego w kierunku zakażenia HSV. 

Leczenie miejscowe jest mniej skuteczne niż terapia doustna, dlatego nie jest rutynowo zalecane. W przypadku opryszczki o niewielkim nasileniu lekarz może zalecić stosowanie plastrów lub kremu z dokonazolem. Natomiast przy zakażeniu uogólnionym terapię należy prowadzić na oddziałach intensywnej opieki medycznej, stosując dożylnie acyklowir. 

Opryszczka ciężarnych a zagrożenie ciąży – czy opryszczka jest niebezpieczna dla dziecka? 

Opryszczka w czasie ciąży może mieć wpływ na jej przebieg. Zakażenie płodu wirusem zależy od czynników, takich jak długość trwania ciąży i charakter infekcji. Najczęściej dochodzi do niego w przypadku pierwotnej infekcji HSV u matki (2%). Prawdopodobieństwo zakażenia w każdym z trzech trymestrów jest takie samo, niemniej, występuje ono bardzo rzadko. Do niedawna uważano, że pierwotne zakażenie HSV w I i II trymestrze może być przyczyną poronień, wcześniactwa czy ograniczonego wzrostu płodu, jednakże opinie te nie znalazły potwierdzenia w najnowszych badaniach. 

Jeżeli natomiast dojdzie do zakażenia płodu, konsekwencje mogą być bardzo poważne, ze śmiercią włącznie. Może dojść do zajęcia skóry, jamy ustnej, oczu oraz mózgu. Rozsiana, nieleczona infekcja może doprowadzić do zgonu. Wirus HSV typu II jest pozapołożniczym wskazaniem do zakończenia ciąży drogą cięcia cesarskiego. Oznacza to, że lekarz ginekolog-położnik nie podejmuje decyzji o przeprowadzeniu cięcia sam, a na podstawie opinii lekarza innej specjalizacji.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Kalendarz badań w ciąży – tydzień po tygodniu

    Dzięki przestrzeganiu harmonogramu wpisanego w ciążowy kalendarz badań, który składa się zarówno z testów obowiązkowych, jak i zalecanych, ginekolog prowadzący ma dostęp do kompleksowej historii ciąży, sprawując stałą kontrolę nad mamą i jej dzieckiem. Kalendarz badań w ciąży został przygotowany na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia i według rekomendacji Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników. Składa się z wielu etapów, które są ograniczane przez ramy czasowe kolejnych tygodni ciąży, a także z wielu badań – fizykalnych, obrazowych i laboratoryjnych. Które badania należy wykonać, będąc w ciąży i dlaczego skrupulatność w ich wykonywaniu jest tak bardzo istotna? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule. 

  • Jakie badania wykonuje się tuż przed porodem?

    Ostatnie tygodnie ciąży to czas narastającego oczekiwania. Zanim dziecko zjawi się na świecie, warto się upewnić, że wszystko jest gotowe. Nie chodzi tylko o niezbędną wyprawkę, ale przede wszystkim o dopełnienie medycznych zaleceń lekarza prowadzącego. Jakie badania obrazowe i biochemiczne należy wykonać tuż przed porodem? Odpowiedzi na te pytania udzielono w niniejszym artykule.

  • Jakie badania wykonuje się tuż przed porodem?

    Ostatnie tygodnie ciąży to czas narastającego oczekiwania. Zanim dziecko zjawi się na świecie, warto się upewnić, że wszystko jest gotowe. Nie chodzi tylko o niezbędną wyprawkę, ale przede wszystkim o dopełnienie medycznych zaleceń lekarza prowadzącego. Jakie badania obrazowe i biochemiczne należy wykonać tuż przed porodem? Odpowiedzi na te pytania udzielono w niniejszym artykule.

  • Zgaga w ciąży – dlaczego się pojawia i co jeść, aby złagodzić nieprzyjemne dolegliwości z nią związane?

    Zgaga stanowi częstą dolegliwość u kobiet w ciąży. Ponieważ przyszła mama zwykle dysponuje ograniczoną możliwością farmakologicznego radzenia sobie z trudnościami odmiennego stanu, warto znać domowe sposoby, które poprawią samopoczucie w zakresie wybranych. Zgaga w ciąży – co jeść, a czego unikać? Jak powinna wyglądać dieta, która złagodzi pieczenie oraz kwaśne odbijanie. 

  • Czy dzieci urodzone przez cesarskie cięcie mają inną mikroflorę jelitową od tych, urodzonych siłami natury? Czy są bardziej podatne na alergie?

    Badania dowodzą, że we wczesnym okresie życia niemowlęta urodzone przez cesarskie cięcie mają inny zestaw bakterii jelitowych niż dzieci urodzone silami natury. Zamiast pobierać drobnoustroje od swoich matek, nabywają bakterie ze środowiska szpitalnego. Czy dlatego są bardziej podatne na występowanie astmy, alergii oraz innych chorób immunologicznych?

  • Badanie wolnego płodowego DNA (cffDNA) – na czym polega i jakie wady genetyczne wykrywa badanie NIPT? Kiedy należy je wykonać?

    Badanie wolnego płodowego DNA (cffDNA) to analiza materiału genetycznego dziecka, który przedostaje się przez łożysko i krąży we krwi matki. Testy NIPT to nieinwazyjne, bezpieczne badania prenatalne, które pozwalają na oszacowanie z dużym prawdopodobieństwem (choć nie 100%) ryzyka wystąpienia wad genetycznych u płodu oraz określenie płci dziecka. Badanie cffDNA można wykonać już w pierwszym trymestrze – po 10. tygodniu ciąży.

  • Cholina (witamina B4) – dlaczego jest tak istotna dla kobiet w ciąży? Występowanie, właściwości, dawkowanie

    Cholina, to bardzo istotny związek dla rozwoju płodu (głównie w kontekście układu nerwowego), a ponadto biorący udział w szeregu procesów metabolicznych cholesterolu i związków tłuszczowych. W organizmie „witamina B4" występuje głównie w fosfolipidach, takich jak lecytyna i sfingomielina. Oprócz tego cholina przyczynia się do utrzymania właściwej struktury komórek, wpływa na pracę mięśni, układ oddechowy i mózg. Wyniki badań naukowych potwierdziły również, że przyczynia się ona do poprawy pamięci długotrwałej. Czy cholina chroni przyszłą mamę przed wystąpieniem stanu przedrzucawkowego, co ma ze sobą wspólnego cholina i inozytol oraz jak dawkować „witaminę B4"?? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Cholina (witamina B4) – dlaczego jest tak istotna dla kobiet w ciąży? Występowanie, właściwości, dawkowanie

    Cholina, to bardzo istotny związek dla rozwoju płodu (głównie w kontekście układu nerwowego), a ponadto biorący udział w szeregu procesów metabolicznych cholesterolu i związków tłuszczowych. W organizmie „witamina B4" występuje głównie w fosfolipidach, takich jak lecytyna i sfingomielina. Oprócz tego cholina przyczynia się do utrzymania właściwej struktury komórek, wpływa na pracę mięśni, układ oddechowy i mózg. Wyniki badań naukowych potwierdziły również, że przyczynia się ona do poprawy pamięci długotrwałej. Czy cholina chroni przyszłą mamę przed wystąpieniem stanu przedrzucawkowego, co ma ze sobą wspólnego cholina i inozytol oraz jak dawkować „witaminę B4"?? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Dlaczego w ciąży trzeba znać swoją grupę krwi?

    Zazwyczaj już podczas pierwszej wizyty w gabinecie ginekologicznym lekarz prowadzący zleca ciężarnej pacjentce szereg badań laboratoryjnych, do którego należy m.in. oznaczenie jej grupy krwi. Oznaczenie tego parametru ma na celu ocenę ryzyka wystąpienia konfliktu serologicznego między przyszłą mamą a jej dzieckiem. Ponadto w sytuacji ewentualnego krwotoku matki, do którego może dość podczas porodu, informacja dotycząca grupy krwi pomaga w odpowiednim czasie i bez zbędnego czekania przetoczyć jej krew. Czym jest konflikt serologiczny, czy może do niego dość już w trakcie pierwszej ciąży, czy badanie grupy krwi w ciąży jest bezpłatne? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Dlaczego w ciąży trzeba znać swoją grupę krwi?

    Zazwyczaj już podczas pierwszej wizyty w gabinecie ginekologicznym lekarz prowadzący zleca ciężarnej pacjentce szereg badań laboratoryjnych, do którego należy m.in. oznaczenie jej grupy krwi. Oznaczenie tego parametru ma na celu ocenę ryzyka wystąpienia konfliktu serologicznego między przyszłą mamą a jej dzieckiem. Ponadto w sytuacji ewentualnego krwotoku matki, do którego może dość podczas porodu, informacja dotycząca grupy krwi pomaga w odpowiednim czasie i bez zbędnego czekania przetoczyć jej krew. Czym jest konflikt serologiczny, czy może do niego dość już w trakcie pierwszej ciąży, czy badanie grupy krwi w ciąży jest bezpłatne? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Dlaczego w ciąży trzeba znać swoją grupę krwi?

    Zazwyczaj już podczas pierwszej wizyty w gabinecie ginekologicznym lekarz prowadzący zleca ciężarnej pacjentce szereg badań laboratoryjnych, do którego należy m.in. oznaczenie jej grupy krwi. Oznaczenie tego parametru ma na celu ocenę ryzyka wystąpienia konfliktu serologicznego między przyszłą mamą a jej dzieckiem. Ponadto w sytuacji ewentualnego krwotoku matki, do którego może dość podczas porodu, informacja dotycząca grupy krwi pomaga w odpowiednim czasie i bez zbędnego czekania przetoczyć jej krew. Czym jest konflikt serologiczny, czy może do niego dość już w trakcie pierwszej ciąży, czy badanie grupy krwi w ciąży jest bezpłatne? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Testy owulacyjne (paskowe, strumieniowe, płytkowe) – który wybrać, jak i kiedy je wykonać? Czy są wiarygodne podczas planowania ciąży?

    Analiza cyklu miesiączkowego jest istotna nie tylko z punktu widzenia kontroli stanu zdrowia, sprawdzenia działania terapii, ale także (często przede wszystkim) podczas planowania powiększenia rodziny. Od pewnego czasu ogromnym powodzeniem cieszą się testy płodności, nazywane inaczej testami owulacyjnymi, które można bez recepty kupić w aptece. Wyróżnia się testy polegające na analizie próbki moczu – paskowe, strumieniowe i płytkowe oraz tzw. testy owulacyjne ze śliny. Co może zaburzać wynik testu płodności, jaka jest cena testu owulacyjnegoi i jak analizować wynik badania owulacji w domu? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij