Chlorek potasu Potassium chloride - ulotka - dawkowanie, zastosowanie, opis leku - DOZ.pl

Encyklopedia leków

Chlorek potasu, Potassium chloride, Kalii chloridum - zastosowanie, działanie, opis

Podstawowe informacje o chlorku potasu

Rok wprowadzenia na rynek
Substancje aktywne
chlorek potasu
Działanie chlorku potasu
uzupełnia niedobór potasu
Postacie chlorku potasu
kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji, roztwór do infuzji, syrop, tabletki o przedłużonym uwalnianiu
Układy narządowe
układ mięśniowy, układ moczowy, układ nerwowy i narządy zmysłów, układ krwionośny (sercowo-naczyniowy)
Specjalności medyczne
Anestezjologia i intensywna terapia, Choroby wewnętrzne, Choroby zakaźne i pasożytnicze, Diabetologia, Endokrynologia, Gastroenterologia, Kardiologia, Toksykologia
Wzór sumaryczny chlorku potasu

KCl

Spis treści

Wybrane produkty lecznicze dopuszczone do obrotu w RP zawierające chlorek potasu

Wskazania do stosowania chlorku potasu

Chlorek potasu jest solą rozpuszczalną w wodzie, dysocjującą do jonów potasowych K+ oraz chlorkowych Cl-. Jest dla człowieka łatwo przyswajalnym źródłem potasu, stosowanym jako profilaktyka oraz leczenie jego niedoborów. Wskazany jest: gdy stosowane są leki moczopędne nieoszczędzające potasu, glikozydy naparstnicy, niektóre glikokortykosteroidy, gdy występują długotrwałe wymioty i/lub biegunki, choroby nerek, zaburzenia pracy nadnerczy (wtórny hiperaldosteronizm), cukrzyca, marskość wątroby z wodobrzuszem oraz choroby układu krążenia. W infuzjach dożylnych jako jeden ze składników nawadniających, jako leczenie przy zatruciach glikozydami naparstnicy, jako dodatek elektrolitowy do żywienia pozajelitowego.

Dawkowanie chlorku potasu

Dawkowanie potasu zawsze ustala lekarz dostosowując jego dawkę do wagi, potrzeb fizjologicznych, obecnych chorób i innych leków używanych przez pacjenta. 75 mg chlorku potasu zawiera 39,1 mg jonów potasu K+, a to równe jest 1 mmol jonów potasu K+, 1 mEq jonów potasu. Dzienne zapotrzebowanie na potas to około 64 mmol, stężenie potasu we krwi waha się pomiędzy 3,5-5,5 mmol/l, a w płynie wewnątrzkomórkowym to 150 mmol/l. Doustnie przyjmuje się chlorek potasu z posiłkiem lub po posiłku popijając dużą ilością wody, dożylnie powoli (maksymalnie 20 mmol/h) i dużym rozcieńczeniu ( maksymalnie 40 mmol/h). Przy uwzględnianiu dawki dla pacjenta lekarz bierze pod uwagę jego dietę jako ważne źródło potasu. Lekkie niedobory zaspokajają przyjmowanie 10-20 mmol potasu, natomiast znaczna hipokaliemia to nawet 90 mmol potasu.

Przeciwskazania do stosowania chlorku potasu

Przeciwwskazaniem do stosowania jest nadwrażliwość na chlorek potasu, hiperkaliemia, niewydolność nerek lub kory nadnerczy, stosowanie leków moczopędnych oszczędzających potas, rozległe zniszczenia tkanek jak na przykład rozległe oparzenia skóry, ostre odwodnienie, skurcz mięśni wywołany pracą w upale, krwawienia z przewodu pokarmowego, ostra choroba wrzodowa żołądka, ketonowa kwasica cukrzycowa.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania chlorku potasu

W trakcie leczenia doustną formą chlorku potasu niezbędna jest okresowa kontrola stężenia potasu we krwi. Podczas stosowania wstrzyknięć dożylnych zawierających stężenie ponad 30 mmol występuje ból w miejscu podania oraz może rozwinąć się zapalenie żyły. Stosowanie dożylne nie rozcieńczonego roztworu chlorku może spowodować natychmiastową śmierć. Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów stosujących glikozydy naparstnicy, mających niewyrównaną niewydolność serca oraz u osób z ciężkim i całkowitym blokiem przewodnictwa przedsionkowo-komorowego serca. Podczas leczenia szpitalnego należy kontrolować ilość oddawanego moczu szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, skąpomoczem pooperacyjnym, chorobą Addisona, hiperchloremią, kwasicą metaboliczną ze względu na ryzyko wystąpienia hiperkaliemii. Należy zachować ostrożność w stosowaniu chlorku potasu u osób stosujących leki moczopędne oszczędzające potas. Hiperkaliemia może pojawić się u osób z niewydolnością wątroby, nerek.

Przeciwwskazania chlorku potasu do łączenia z innymi substancjami czynnymi

Należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania chlorku potasu razem z lekami moczopędnymi oszczędzającymi potas jak na przykład spironolakton oraz inhibitorem receptora aldosteronowego jak eplerenon. Mogąca pojawić się hiperkaliemia może zagrażać zdrowiu i życiu. Leki przeciwnadciśnieniowe z grupy blokerów receptora angiotensyny II (ARB) jak na przykład losartan, valsartan, olmesartan stosowane z potasem mogą przyczynić się do rozwoju hiperkaliemii podobnie jak z grupy inhibitorów konwertazy angiotensyny (ACEI) jak enalapryl, kaptopryl, peryndopryl i inne. Wzrost stężenia potasu obserwujemy również u osób stosujących inhibitory pompy protonowej (IPP), należy kontrolować stężenie potasu u osób dodatkowo go przyjmujących. Podczas stosowania razem z niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ), beta blokerami, heparyną, cyklosporyną należy regularnie kontrolować stężenie potasu we krwi. Należy zachować ostrożność podczas stosowania razem z glikozydami naparstnicy, hiperkliemia oraz hipokaliemia mają wpływ na reakcję mięśnia sercowego na nie.

Interakcje chlorku potasu z innymi substancjami czynnymi

Należy zachować ostrożność w łączeniu, szczególnie u pacjentów z niewydolnością nerek, gdyż może rozwinąć się niebezpieczna hiperkaliemia.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Eplerenon (Eplerenone) leki moczopędne, diuretyki - oszczędzające potas - antagoniści aldosteronu
Spironolakton (Spironolactone) leki moczopędne, diuretyki - oszczędzające potas - antagoniści aldosteronu
Inhibitory konwertazy angiotensyny mogą nasilać hiperkaliemię, szczególnie u osób z niewydolnością nerek.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Enalapril (Enalapril) inhibitory konwertazy angiotensyny - ACEI
Kaptopril (Captopril) inhibitory konwertazy angiotensyny - ACEI
Lizynopryl (Lisinopril) inhibitory konwertazy angiotensyny - ACEI
Peryndopryl (Perindopril) inhibitory konwertazy angiotensyny - ACEI
Antagoniści receptora angiotensyny II mogą zwiększyć hiperkaliemię, szczególnie u osób z niewydolnością nerek.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Eprosartan (Eprosartan) ARB, sartany - blokery receptora angiotensyny II
Irbesartan (Irbesartan) ARB, sartany - blokery receptora angiotensyny II
Kandesartan (Candesartan) ARB, sartany - blokery receptora angiotensyny II
Losartan (Losartan) ARB, sartany - blokery receptora angiotensyny II
Olmesartan (Olmesartan) ARB, sartany - blokery receptora angiotensyny II
Telmisartan (Telmisartan) ARB, sartany - blokery receptora angiotensyny II
Walsartan (Valsartan) ARB, sartany - blokery receptora angiotensyny II
Stosowane łącznie, szczególnie u pacjentów z niewydolnością nerek, może prowadzić do groźnej hiperkaliemii.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Cyklosporyna (Cyclosporine) inhibitory kalcyneuryny
Deksibuprofen (Dexibuprofen) NLPZ hamujące nieswoiście COX-1 i COX-2 oraz paracetamol
Deksketoprofen (Dexketoprofen) NLPZ hamujące nieswoiście COX-1 i COX-2 oraz paracetamol
Flurbiprofen (Flurbiprofen) NLPZ hamujące nieswoiście COX-1 i COX-2 oraz paracetamol
Ibuprofen (Ibuprofen) NLPZ hamujące nieswoiście COX-1 i COX-2 oraz paracetamol
Ketoprofen (Ketoprofen) NLPZ hamujące nieswoiście COX-1 i COX-2 oraz paracetamol
Naproksen (Naproxen) NLPZ hamujące nieswoiście COX-1 i COX-2 oraz paracetamol
Piroksykam (Piroxicam) NLPZ hamujące nieswoiście COX-1 i COX-2 oraz paracetamol
Suksametonium (Suxamethonium chloride) leki zwiotczające mięśnie o działaniu obwodowym - pochodne choliny
Takrolimus (Tacrolimus) inhibitory kalcyneuryny
Działanie uzupełniające potasu może być zmniejszone.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Hydrokortyzon (Hydrocortisone) glikokortykosteroidy
Metyloprednizolon (Methylprednisolone) glikokortykosteroidy
Prednizolon (Prednisolone) glikokortykosteroidy
Prednizon (Prednisone) glikokortykosteroidy
Triamcynolon (Triamcinolone) glikokortykosteroidy
Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów zaczynających leczenie glikozydami naparstnicy, szczególnie w przypadku hiperkaliemii.
Substancja czynna: Grupa farmakoterapeutyczna:
Digoksyna (Digoxin) glikozydy nasercowe
Metylodigoksyna (Metildigoxin) glikozydy nasercowe

Interakcje chlorku potasu z pożywieniem

Chlorek potasu należy przyjmować w trakcie lub po posiłku popijając dużą ilością wody. Dieta bogata w sód zwiększa wydalanie potasu z moczem. Pokarmy bogate w potas to banany, pomidory, sok pomarańczowy, oraz na przykład przetwory z mniszka lekarskiego.

Wpływ chlorku potasu na prowadzenie pojazdów

Chlorek potasu nie wpływa na zdolność obsługi urządzeń mechanicznych i prowadzenia pojazdów.

Inne rodzaje interakcji

Roztwory chlorku potasu podawane dożylnie wykazują niezgodności fizyczne z roztworami amikacyny, amfoterycyny B, dobutaminy, mannitolu, ergotaminy, diazepamu, amoksycyliny, etopozydu z cisplatyną, fenytoiny, prometazyny oraz roztworem soli sodowej penicyliny G i emulsjami tłuszczowymi. Nie należy ich podawać w jednym wlewie.

Wpływ chlorku potasu na ciążę

Nie badano chlorku potasu na ciężarnych. Ciąża nie jest bezwzględnym przeciwwskazaniem do jego stosowania, to lekarz decyduje o jego stosowaniu biorąc pod uwagę korzyści dla matki i zagrożenie dla płodu.

Wpływ chlorku potasu na laktację

Stężenie potasu w mleku matki wynosi około 13 mmol/litr. Stosowanie u kobiet karmiących zleca lekarz, stosowanie odpowiednich dawek potasu nie powinno mieć znaczącego wpływu na jego stężenie w mleku matki.

Skutki uboczne

biegunka
Częstość nieznana
hiperkaliemia
Częstość nieznana
nudności
Częstość nieznana
pokrzywka
Częstość nieznana
świąd
Częstość nieznana
wymioty
Częstość nieznana
wysypka
Częstość nieznana
wzdęcia
Częstość nieznana
zaparcia
Częstość nieznana
zaburzenia przewodnictwa przedsionkowo-komorowego
Częstość nieznana
nagły zgon
Częstość nieznana
uczucie dyskomfortu w obrębie jamy brzusznej
Częstość nieznana
owrzodzenia żołądka i dwunastnicy
Częstość nieznana
niemiarowość pracy serca
Częstość nieznana
pieczenie w żołądku i przełyku
Częstość nieznana
niewielkie zmiany nadżerkowe w jelicie cienkim
Częstość nieznana
niedrożność żołądka
Częstość nieznana
niedrożność dwunastnicy
Częstość nieznana
krwawienia z żołądka
Częstość nieznana
krwawienia z dwunastnicy
Częstość nieznana

Działa niepożądane zostały podzielone ze względu na częstotliwość występowania u pacjentów. (Klasyfikacja MdDRA)

Bardzo często
(≥1/10)
Często
(≥1/100 do <1/10)
Niezbyt często
(≥1/1000 do <1/100)
Rzadko
(≥1/10 000 do < 1/1000)
Bardzo rzadko
(<1/10 000)
Częstość nieznana
Nie można ocenić na podstawie dostępnych danych

Inne możliwe skutki uboczne

Podawanie wysokich stężeń roztworu chlorku potasu może spowodować wynaczynienie a to martwicze uszkodzenie tkanek. Stężenia powyżej 30 mmol są bolesne i mogą spowodować zapalenie żyły.

Objawy przedawkowania chlorku potasu

Objawami przedawkowania czyli hiperkaliemii są zaburzenia pracy serca polegające miedzy innymi  na zaburzeniach rytmu serca (pojawiają się zawsze gdy stężenie potasu jest większe jak 8 mmol/l) objawiających się arytmią, niedociśnieniem, blokiem oraz zatrzymaniem mięśnia sercowego (w skrajnych przypadkach). Występuje osłabienie mięśniowe, parestezje kończyn, paraliż. Przedawkowanie leczy się podając dożylnie sole wapnia, chroniąc mięsień sercowy przed nadmierna pobudliwością - arytmią, w umiarkowanej i ciężkiej hiperkaliemii podaję się dożylnie insulinę w stężonym rozworze glukozy w celu przesunięcia puli potasu do komórek lub roztwór wodorowęglanu sodowego w celu aktywacji pompy sodowo-potasowej. Łagodną hiperkaliemię leczy się doustnie żywicami jonowymiennymi. Podczas tych procedur należy stan pacjenta kontrolować elektrokardiografem.

Mechanizm działania chlorku potasu

Potas jest jest głównym kationem płynu wewnątrzkomórkowego oraz jednym z najważniejszych składników pierwiastkowych płynów ustrojowych. Odgrywa kluczową rolę w szeregu podstawowych reakcji enzymatycznych i procesów fizjologicznych, jak synteza białek, utrzymywanie ciśnienia osmotycznego i równowagi kwasowo-zasadowej, przewodzenie impulsów nerwowych, praca mięśni, w tym serca, filtracja nerkowa.

Substancje czynne o tym samym mechanizmie działania

  • Chlorek potasu
  • Cytrynian potasu
  • Wodoroasparaginian potasu
  • Wodorowęglan potasu

Wchłanianie chlorku potasu

Sole potasu łatwo wchłaniają się z przewodu pokarmowego, większość w jego górnym odcinku.  W przypadku podania dożylnego biodostępność wynosi 100%.

Dystrybucja chlorku potasu

Potas w około 95% znajduje się w płynie wewnątrzkomórkowym (150 mmol/l). Badanie stężenia potasu we krwi nie oddaje obrazu gospodarki potasem w organizmie.

Metabolizm chlorku potasu

Potas jest głównym kationem płynu wewnątrzkomórkowego. Transport do wnętrza komórki odbywa się dzięki pompie sodowo-potasowej (z udziałem ATPazy). Wpływ na stężenie potasu w komórce ma na przykład insulina, aminy katecholowe czy gospodarka kwasowo-zasadowa.

Wydalanie chlorku potasu

Główną drogą wydalania potasu są nerki. Potas jest wydalany nawet w hipokaliemii, gdyż nerki mają małą zdolność jego oszczędzania. Mniejsze ilości są wydalane z kałem, śliną i potem.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij