Encyklopedia zdrowia - terminy,
choroby, objawy, badania

Dzięki encyklopedii zdrowia poszerzysz swoją wiedzę z zakresu terminów stosowanych w medycynie. Zobacz, jakie są objawy i jak leczy się powszechne choroby, poszukaj znaczenia pojęć medycznych. Sprawdź, na czym polegają najpowszechniejsze badania lekarskie. Skorzystaj z wyszukiwarki terminów lub wybierz kategorię z listy poniżej.

   Terminy medyczne

Witamina PP, niacyna

W skład witaminy PP (niacyna, witamina B3, kwas nikotynowy, amid kwasu nikotynowego, czynnik przeciwpelagryczny) wchodzą kwas nikotynowy oraz jego amid. Niacyna jest witaminą rozpuszczalną w wodzie. Ze wszystkich witamin jest najbardziej trwała na działanie temperatury, światła oraz powietrza, jednak by zachować wartość odżywczą potraw, należy je gotować w małej ilości wody lub na parze.

Rola w organizmie:
Niacyna wchodzi w skład koenzymów NAD i NADP, które biorą udział w przemianie węglowodanów, białek, tłuszczów, w syntezie erytrocytów, hormonów m.in. insuliny utrzymując prawidłowy poziom glukozy we krwi. Utrzymuje skórę w dobrej kondycji, zapewnia prawidłowe funkcjonowanie nerwów i przewodu pokarmowego. Zmniejsza stężenie złego cholesterolu (LDL), triglicerydów, zwiększa stężenie dobrego cholesterolu (HDL), rozszerza naczynia krwionośne. Podawana razem z lekami przeciwpadaczkowymi oraz obniżającymi poziom cholesterolu we krwi zwiększa ich skuteczność. Bierze udział w detoksykacji organizmu, obniża działanie toksyczne niektórych leków, np. przeciwnowotworowych. Witamina PP stosowana jest w leczeniu pelagry, choroby Meniera, hipercholesterolemii, przy migrenach, odmrożeniach, w zaburzeniach krążenia obwodowego, zawrotach głowy i dzwonieniu w uszach.


Niedobór (awitaminoza):
Awitaminoza występuje rzadko. Niacyna wytwarzana jest przez florę bakteryjną jelit oraz z aminokwasu – tryptofanu, co zaspokaja ponad połowę zapotrzebowania naszego organizmu na tę witaminę. Zupełny brak niacyny wywołuje chorobę zwaną pelagrą, bardzo trudną do leczenia. Może wystąpić u nie leczących się alkoholików, u pacjentów z marskością wątroby, cukrzycą, z zespołem złego wchłaniania, przy przewlekłych biegunkach, nowotworach, a także u osób odżywiających się głównie kukurydzą.
Objawy:
- przygnębienie,
- depresja,
- złe samopoczucie,
- stan zapalny, symetryczne zaczerwienienie skóry, obumieranie i odstawanie naskórka, ciemne plamy na partiach ciała wystawionych na słońce,
- swędzenie i pieczenie skóry,
- pleśniawki,
- biegunka lub zaparcia,
- zmęczenie fizyczne,
- nudności, wymioty,
- bóle brzucha,
- spadek wagi,
- zaburzenia ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego objawiające się utratą pamięci, dezorientacją, majaczeniem, bezsennością, otępieniem.
Ponadto niedobór witaminy PP powoduje upośledzenie wielu przemian metabolicznych, które wywołują m.in. niedokrwistość makrocytarną, obniżenie siły mięśniowej. Język staje się czerwony, w tylnej części białawy, brodawki początkowo rozszerzone, przy pogłębianiu się niedoboru zanikają.


Przedawkowanie (hiperwitaminoza):
Nadmiar witaminy PP jest wydalany z moczem. Dawka ok. 1g może wywołać bóle głowy, zaczerwienienie skóry, rozszerzenie naczyń krwionośnych, szum w uszach, pocenie się, zaostrzenie choroby wrzodowej żołądka. Dawka wielkości 3 g uszkadza wątrobę wywołując żółtaczkę. Niacyna uwalnia histaminę, dlatego powinna być stosowana ostrożnie u astmatyków. Zwiększa stężenie kwasu moczowego, nasilając dnę moczanową. Nie powinno się łączyć witaminy PP z lekami obniżającymi ciśnienie krwi, gdyż sama również wykazuje takie działanie, wobec czego efekt może być zbyt nasilony.


Źródła w pożywieniu:
- wątroba wieprzowa,
- cielęcina, wołowina,
- świeże ryby: śledzie, karp, łosoś,
- kasza jęczmienna,
- fasola (suche ziarno),
- pomidory,
- groszek zielony, groch (suche ziarno),
- ziemniaki,
- soja,
- ziarna zbóż,
- nasiona słonecznika,
- drożdże,
- ser,
- sok pomarańczowy.

Pożywienie bogate w tryptofan (jest on przekształcany w organizmie w niacynę):
mleko i jego przetwory, ryby, banany, suszone daktyle oraz inne produkty bogate w białko.

Ebola - co powinniśmy wiedzieć?