Przebieg i leczenie ostrego zapalenia oskrzeli

Zapalenie oskrzeli jest chorobą dolnych dróg oddechowych. Czas trwania zapalenia oskrzeli jest rożny, więc chorobę tę można podzielić na postać ostrą, podostrą i przewlekłą. Zapalenie oskrzeli – zwłaszcza w postaci ostrej – występuje często i może dotyczyć wszystkich, zarówno dzieci, jak i dorosłych. Tak naprawdę praktycznie każdy z nas choć raz w swoim życiu cierpiał z powodu ostrego zapalenia oskrzeli.

Ostre zapalenie oskrzeli trwa krócej niż trzy tygodnie, podostre – od trzech do ośmiu tygodni, zaś czas trwania przewlekłego zapalenia oskrzeli jest dłuższy niż osiem tygodni.

Przyczyny ostrego zapalenia oskrzeli

Najczęstszą przyczyną są te same wirusy, które są odpowiedzialne za rozwój grypy i przeziębienia. Przede wszystkim wirusy grypy typu A i B, wirusy paragrypy, wirusy RSV, jak też adenowirusy, koronawirusy oraz rynowirusy. Mimo że najczęstszą etiologią ostrego zapalenia oskrzeli są infekcje wirusowe, to zdarza się – stosunkowo rzadko – że za rozwój choroby odpowiedzialne są bakterie. Zazwyczaj są to bakterie atypowe, czyli Mycoplasma pneumoniae, Chlamydia pneumoniae oraz Bordetella pertussis.

Objawy choroby

Najczęstszym objawem ostrego zapalenia oskrzeli jest kaszel – prawie zawsze mokry, inaczej nazywany produktywnym lub wilgotnym; chory podczas kaszlu odkrztusza bowiem wydzielinę. W przebiegu infekcji wirusowej wydzielina jest biała, jeśli jednak ostre zapalenie oskrzeli zostało spowodowane infekcją bakteryjną – wtedy tez plwocina ma kolor żółtawy lub – zdecydowanie rzadziej – zielonkawy.

Kaszel może mieć różne nasilenie: od nieznacznego pokasływania do bardzo silnych ataków kaszlu. Ponadto w przebiegu ostrego zapalenia oskrzeli może pojawić się gorączka o różnym nasileniu; czasami jest to jedynie stan podgorączkowy, innym razem może osiągać wartość nawet 39oC.

Dodatkowo pacjent cierpiący z powodu ostrego zapalenia oskrzeli może odczuwać osłabienie, bóle mięśni czy też po prostu skarżyć się z powodu uogólnionego złego samopoczucia.

Czy każdy kaszel wiąże się z zapaleniem oskrzeli?

Oczywiście, że nie. Początkowo zawsze warto próbować samodzielnie zastosować leki, które można nabyć w aptece bez recepty. Jeśli jednak mimo stosowania tych leków kaszel zaczyna się nasilać lub trwa dłużej niż siedem dni, musimy mieć na uwadze, że prawdopodobnie nie jest to jednak zwykłe przeziębienie. Należy się wtedy udać do swojego lekarza POZ.

Na wizytę lekarska należy zgłosić się wtedy, kiedy występuje gorączka wyższa niż 38oC i trwa ona dłużej niż trzy dni. Konsultacja z lekarzem jest również niezbędna w przypadku pojawienia się świszczącego oddechu lub gdy chory zacznie odczuwać ból w klatce piersiowej.

Rozpoznanie ostrego zapalenia oskrzeli

Lekarz przy osłuchiwaniu klatki piersiowej za pomocą stetoskopu może przed wszystkim stwierdzić zjawiska osłuchowe pod postacią furczeń, czasami pojedynczych świstów. Zdarza się też, że lekarz nie wysłuchuje patologicznych szmerów nad polami płucnymi, ale na podstawie kaszlu i szczegółowego wywiadu zebranego od pacjenta i tak może z całą pewnością zdiagnozować ostre zapalenie oskrzeli. Rzadko zachodzi potrzeba wykonania zdjęcia RTG klaki piersiowej w celu weryfikacji diagnozy.

Jak wygląda leczenie?

Pacjent, u którego lekarz zdiagnozuje ostre zapalenie oskrzeli, powinien przebywać w domu i odpoczywać. Wskazane jest przyjmowanie dużej ilości płynów, dzięki czemu odpluwana przez chorego wydzielina ulegnie rozrzedzeniu i łatwiej będzie ją odkrztusić. W przebiegu ostrego zapalenia oskrzeli zaleca się też zażywanie leków ułatwiających odkrztuszanie zalegającej lepkiej wydzieliny – część z nich jest dostępna bez recepty, inne pacjent może wykupić tylko na podstawie recepty otrzymanej od swojego lekarza w czasie wizyty. Najczęściej stosowane w leczeniu ostrego zapalenia oskrzeli preparaty zawierają w sobie ambroksol, acetylocysteinę oraz karbocysteinę.

Zdarza się, że pacjent cierpi z powodu uporczywego kaszlu również w godzinach nocnych; czasami kaszel ten uniemożliwia spokojny sen. W takiej sytuacji stosuje się leki przeciwkaszlowe, które hamują odruch kaszlu – zalicza się do nich głównie preparaty zawierające dekstrometorfan, butamirat oraz lewodropropizynę. Jeśli w przebiegu choroby pacjent cierpi z powodu gorączki, powinien zażywać preparaty ibuprofenu lub paracetamolu. Ponieważ najczęściej ostre zapalenie oskrzeli jest wywołane przez wirusy, podawanie antybiotyku nie jest konieczne. Jeśli jednak chory zaczyna odpluwać żółtą lub zieloną wydzielinę, zachodzi konieczność włączenia antybiotyku.

Czasami pacjent z ostrym zapaleniem oskrzeli odczuwa duszność lub jego kaszel jest naprawdę mocno nasilony – warto wtedy do terapii dołączyć leki wziewne o działaniu rozkurczowym; leki te działają na oskrzela i tym samym przyczyniają się do ustępowania duszności. Niektóre leki wziewne działają też przeciwzapalnie, co przyczynia się do szybszego zwalczania stanu zapalnego w drogach oddechowych.

Ostre zapalnie oskrzeli to częsta choroba dolnych dróg oddechowych, która – jeśli jest właściwie leczona – mija szybko, a pacjent równie szybko wraca do pełnego zdrowia. Najważniejsze jest, aby w odpowiednim momencie zgłosić się do swojego lekarza POZ, który zaleci w właściwe postępowanie. Umożliwi to szybkie pozbycie się uciążliwego kaszlu.

Podziel się: