Mokry kaszel u dziecka – przyczyny, objawy, leczenie i domowe sposoby
Katarzyna Gmachowska

Mokry kaszel u dziecka – przyczyny, objawy, leczenie i domowe sposoby

Mokry kaszel u dziecka (tzw. produktywny) pojawia się zwykle przy zakażeniach układu oddechowego. Ten rodzaj kaszlu bywa męczący i nierzadko towarzyszą mu inne objawy, jak bóle głowy, gardła czy gorączka. Efektywny kaszel pozwala pozbyć się flegmy (zalegającej wydzieliny) z dróg oddechowych. Co stosować, aby ułatwić dziecku odkrztuszanie? Jak wygląda leczenie mokrego kaszlu u dzieci? Które z domowych sposobów pomogą zwalczyć ten rodzaj kaszlu?  

Kaszel u dziecka jest najczęstszym objawem chorób układu oddechowego. Należy pamiętać, że odruch kaszlowy jest mechanizmem obronnym organizmu, ułatwiającym usunięcie wydzieliny i zanieczyszczeń z dróg oddechowych. Nieefektywny kaszel może być przyczyną nawracających infekcji dróg oddechowych. Kaszel mokry u dziecka bywa męczący, dlatego powinno się stosować leki i inne sposoby ułatwiające odkrztuszanie zalegającej wydzieliny. 

Mokry kaszel u dziecka – charakterystyka i przyczyny  

Ze względu na czas trwania kaszlu wyróżniamy kaszel ostry (trwający do 3 tygodni) oraz kaszel przewlekły. Najczęstszą przyczyną ostrego kaszlu u dzieci są infekcje górnych i dolnych dróg oddechowych, zazwyczaj wirusowe.  

Kryterium charakteru kaszlu pozwala wyróżnić u dziecka kaszel suchy oraz kaszel produktywny (mokry). Podział ten jest istotny przy wyborze odpowiedniego leczenia. Kaszel mokry u dziecka jest charakterystyczny dla zakażeń układu oddechowego, choć występuje także w rozstrzeniach oskrzeli, przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc czy mukowiscydozie.  

Wydzielina (flegma) odkrztuszana podczas infekcji dróg oddechowych jest gęsta, najczęściej zielonkawa lub biało-żółta, może świadczyć o zakażeniach bakteryjnych. Małe dzieci, które nie potrafią odkrztusić wydzieliny, połykają ją, co często prowadzi do wymiotów.  

Należy pamiętać, aby nie stosować leków przeciwkaszlowych w infekcji przebiegającej z mokrym kaszlem, gdyż będą one hamowały usuwanie wydzieliny zalegającej w tchawicy i oskrzelach.   

U dziecka z kaszlem produktywnym (mokrym) najczęściej występują także inne objawy świadczące o infekcji w drogach oddechowych, takie jak gorączka lub stan podgorączkowy, katar, ból gardła, głowy czy zatok.  

Leczenie mokrego kaszlu u dziecka 

Przyczyną mokrego kaszlu u dzieci jest zalegająca wydzielina (flegma) w drogach oddechowych. W przypadku produktywnego kaszlu u dzieci wskazane jest zastosowanie leków ułatwiających usunięcie wydzieliny. Dostępne leki na mokry kaszel dla dzieci to: 

  • Leki wykrztuśne (sekretolityczne) – zwiększają nawodnienie i objętość wydzieliny, a także zmniejszają jej lepkość, dzięki czemu ułatwiają usunięcie zalegającej wydzieliny z dróg oddechowych. Podobne działanie ma również inhalacja z soli hipertonicznej (3-7%). 

  • Leki normalizujące wydzielanie śluzu (mukoregulatory), dzięki czemu przywracają prawidłową ilość i skład wydzieliny w drogach oddechowych. Do tej grupy leków należy karbocysteina, która ma także właściwości przeciwzapalne oraz zwiększające stężenie antybiotyków w wydzielinie oskrzelowej. Można ją stosować u dzieci powyżej 2. roku życia.  

  • Leki rozpuszczające wydzielinę (mukolityczne), dzięki czemu zmniejszają lepkość wydzieliny w drogach oddechowych. Do tej grupy leków należą erdosteina (skraca czas trwania kaszlu, upłynnia wydzielinę dzięki czemu ułatwia jej odkrztuszanie), N-acetylocysteina (zmniejsza gęstość i lepkość wydzieliny ułatwiając jej odkrztuszanie. Wyżej wymienione leki można zastosować u dzieci, które ukończyły 2. rok życia.  

  • Leki pobudzające transport zalegającej wydzieliny (mukokinetyczne), ułatwiając w ten sposób odkrztuszanie. Do leków mukokinetycznych należą bromheksydyna (zalecana w chorobach oskrzeli i płuc przebiegających z nadprodukcją śluzu, a także w ostrym zapaleniu zatok u dzieci) oraz ambroksol (wskazany w chorobach dróg oddechowych przebiegających z odkrztuszaniem wydzieliny oraz w wysiękowym zapaleniu ucha środkowego). 

Należy pamiętać, aby leków ułatwiających odkrztuszanie wydzieliny dla dzieci nie stosować na noc, gdyż pobudzają kaszel. Ważne jest także picie zwiększonej ilości płynów w trakcie stosowania leków wykrztuśnych, aby rozrzedzić flegmę i ułatwić jej usunięcie.   

Do objawów, które wymagają pogłębienia diagnostyki w przypadku kaszlu u dzieci, należą: 

  • nagły początek kaszlu z zakrztuszeniem – istnieje podejrzenie aspiracji ciała obcego do dróg oddechowych,
  • kaszel u noworodka,
  • produktywny kaszel utrzymujący się dłużej niż 3–4 tygodnie,
  • nasilanie się kaszlu, 
  • krwioplucie, nocne poty, utrata masy ciała, 
  • nawracające zapalenia płuc 
  • duszność, 
  • problemy z połykaniem. 
Noworodki i niemowlęta do 3. miesiąca życia, u których pojawia się kaszel, zawsze wymagają konsultacji lekarskiej, aby wykluczyć wady wrodzone, refluks żołądkowo-jelitowy czy wrodzone infekcje dróg oddechowych.  

Mokry kaszel u dzieci – domowe sposoby  

Leczenie mokrego kaszlu u dzieci można wspomóc domowymi sposobami, takimi jak: 

  • stosowanie syropu z cebuli, który ma działanie wykrztuśnie i antybakteryjnie,
  • inhalacje wodą morską lub stężoną solą fizjologiczną (3-7%),
  • dbanie o odpowiednie nawodnienie dziecka; można podawać wodę, herbatki z miodem, cytryną, malinami czy imbirem,
  • nawilżanie powietrza w pomieszczeniach, w których przebywa chore dziecko,
  • należy zachęcać dziecko do kaszlu, aby ułatwiać odkrztuszenie zalegającej wydzieliny. Mniejsze dzieci, które rzadko odkrztuszają można rozśmieszać, aby sprowokować kaszel lub zachęcać do dmuchania przez słomkę czy zdmuchiwania świeczek,
  • oklepywanie pleców u dzieci, zwłaszcza rano i po wykonanych inhalacjach. Należy pamiętać, aby oklepywać plecy dziecka dłonią ułożoną w tzw. łódkę,
  • zachęcanie dzieci do aktywności fizycznej – dzięki niej wzrasta częstość i głębokość oddechów tym samym ułatwiając usuwanie wydzieliny z dróg oddechowych,
  • dbanie o drożność nosa, stosując krople lub spray do nosa dla dzieci z roztworem soli  fizjologicznej.  

Dostępnych jest wiele preparatów oraz leków zawierających substancje roślinne, które znajdują zastosowanie w leczeniu infekcji dróg oddechowych i kaszlu. Do substancji wspomagających leczenie mokrego kaszlu u dziecka należą: lipa, tymianek, prawoślaz, syropy z wyciągiem z bluszczu pospolitego, korzenia pelargonii afrykańskiej, jeżówki purpurowej czy porostu islandzkiego. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Jelitówka u dzieci – przyczyny, objawy, leczenie grypy żołądkowej u dziecka

    Jelitówka u dzieci to potoczna nazwa ostrego nieżytu żołądkowo-jelitowego objawiającego się biegunką, wymiotami oraz bólami brzucha. Dziecko cierpiące na grypę jelitową musi uzupełniać elektrolity, aby zapobiec groźnemu odwodnieniu organizmu. W jaki sposób leczyć jelitówkę u dziecka?  

  • Podgłośniowe zapalenie krtani (krup wirusowy) u niemowląt i dzieci – przyczyny, objawy i leczenie

    Krup wirusowy (podgłośniowe zapalenie krtani) to jedna z chorób górnych dróg oddechowych u dzieci, która jest przenoszona drogą kropelkową. Jej przebieg jest zwykle łagodny, lecz nasilające się objawy czy brak poprawy w leczeniu są podstawą do hospitalizacji. Co wywołuje podgłośniowe zapalenie krtani u dzieci i jakie symptomy mu towarzyszą? W jaki sposób leczy się krup wirusowy u dziecka?

  • Bostonka – przyczyny, objawy, leczenie choroby bostońskiej

    Bostonka to choroba zakaźna wywoływana przez enterowirusy, najczęściej wirusa Coxsackie A16. Dotyka głównie dzieci do 5. roku życia, choć mogą na nią zachorować także dorośli. Nazywana jest chorobą dłoni, stóp i jamy ustnej (HFMD), ponieważ jej najbardziej charakterystycznym objawami są wykwity skórne (bolesne, nieswędzące pęcherzyki) występujące na podeszwach stóp, dłoniach oraz na błonie śluzowej jamy ustnej. Sprawdź, jak można się zarazić oraz jak leczy się chorobę bostońską.

  • Dysplazja stawu biodrowego – przyczyny i objawy. Leczenie wady wrodzonej stawu biodrowego

    Dysplazja stawu biodrowego to najczęściej występująca wada wrodzona wykrywana u noworodków, która pogłębia się wraz z rozwojem dziecka. Częściej dotyczy dziewczynek niż chłopców, może być jednostronna lub dwustronna, a nieleczona może prowadzić do poważnych zmian zwyrodnieniowych oraz do przewlekłego bólu i problemów z poruszaniem się. Dysplazja biodra, jeśli jest wcześnie wykryta, rokuje całkowity powrót do zdrowia.  Jak rozpoznać dysplazję stawów biodrowych?

  • Wizyta patronażowa pediatry – czym jest i jak przebiega?

    Wizyta patronażowa pediatry ma miejsce między 1. a. 4 tygodniem życia dziecka. W trakcie wizyty lekarz bada najważniejsze parametry noworodka, które służą do oceny, czy dziecko prawidłowo adaptuje się do życia pozałonowego. Co warto wiedzieć o wizycie patronażowej pediatry? 

  • USG bioderek – na czym polega i kiedy wykonać USG stawów biodrowych u niemowląt? Jaka jest jego cena?

    Badanie stawów biodrowych u niemowląt (badanie preluksacyjne) jest nieinwazyjną, bezbolesną, łatwo dostępną i szybką metodą obrazowej oceny jamy stawu biodrowego i okolicznych tkanek miękkich za pomocą ultradźwięków. Ma ono za zadanie wykrycie ewentualnego występowania dysplazji stawów biodrowych. Najczęściej zaleca jego wykonanie w okolicach 6. tygodniu życia dziecka (nie później niż po ukończeniu 12 tygodni). Dowiedz się, jak przebiega badanie USG bioderek u niemowląt.

  • Przeciwciała anty SARS-CoV-2 są przekazywane dziecku wraz z mlekiem matki

    Od dawna wiadomo, że mleko matki zawiera przeciwciała chroniące niemowlę przed licznymi infekcjami. Wyniki najnowszych badań dowiodły, że nie tylko kobiety, które przeszły infekcję COVID-19, ale także te, które zaszczepiły się przeciwko wirusowi SARS-CoV-2, przekazują przeciwciała swoim dzieciom podczas karmienia ich piersią.

  • Szczepionka przeciwko COVID-19 dla dzieci w wieku od 5 do 11 lat

    Szczepionka Pfizer/BioNTech jest obecnie zatwierdzona dla dzieci, które ukończyły 12. rok życia i starszych. Producent wydał oświadczenie, że produkt jest bezpieczny i generuje silną odpowiedź immunologiczną także u dzieci w wieku od 5 do 11 lat, o czym świadczą wyniki najnowszych badań klinicznych. Kiedy ruszą szczepienia dla kolejnej grupy wiekowej?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij