Mokry kaszel u dziecka – przyczyny, objawy, leczenie i domowe sposoby
Katarzyna Gmachowska

Mokry kaszel u dziecka – przyczyny, objawy, leczenie i domowe sposoby

Mokry kaszel u dziecka (tzw. produktywny) pojawia się zwykle przy zakażeniach układu oddechowego. Ten rodzaj kaszlu bywa męczący i nierzadko towarzyszą mu inne objawy, jak bóle głowy, gardła czy gorączka. Efektywny kaszel pozwala pozbyć się flegmy (zalegającej wydzieliny) z dróg oddechowych. Co stosować, aby ułatwić dziecku odkrztuszanie? Jak wygląda leczenie mokrego kaszlu u dzieci? Które z domowych sposobów pomogą zwalczyć ten rodzaj kaszlu?  

Kaszel u dziecka jest najczęstszym objawem chorób układu oddechowego. Należy pamiętać, że odruch kaszlowy jest mechanizmem obronnym organizmu, ułatwiającym usunięcie wydzieliny i zanieczyszczeń z dróg oddechowych. Nieefektywny kaszel może być przyczyną nawracających infekcji dróg oddechowych. Kaszel mokry u dziecka bywa męczący, dlatego powinno się stosować leki i inne sposoby ułatwiające odkrztuszanie zalegającej wydzieliny. 

Mokry kaszel u dziecka – charakterystyka i przyczyny  

Ze względu na czas trwania kaszlu wyróżniamy kaszel ostry (trwający do 3 tygodni) oraz kaszel przewlekły. Najczęstszą przyczyną ostrego kaszlu u dzieci są infekcje górnych i dolnych dróg oddechowych, zazwyczaj wirusowe.  

Kryterium charakteru kaszlu pozwala wyróżnić u dziecka kaszel suchy oraz kaszel produktywny (mokry). Podział ten jest istotny przy wyborze odpowiedniego leczenia. Kaszel mokry u dziecka jest charakterystyczny dla zakażeń układu oddechowego, choć występuje także w rozstrzeniach oskrzeli, przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc czy mukowiscydozie.  

Wydzielina (flegma) odkrztuszana podczas infekcji dróg oddechowych jest gęsta, najczęściej zielonkawa lub biało-żółta, może świadczyć o zakażeniach bakteryjnych. Małe dzieci, które nie potrafią odkrztusić wydzieliny, połykają ją, co często prowadzi do wymiotów.  

Należy pamiętać, aby nie stosować leków przeciwkaszlowych w infekcji przebiegającej z mokrym kaszlem, gdyż będą one hamowały usuwanie wydzieliny zalegającej w tchawicy i oskrzelach.   

U dziecka z kaszlem produktywnym (mokrym) najczęściej występują także inne objawy świadczące o infekcji w drogach oddechowych, takie jak gorączka lub stan podgorączkowy, katar, ból gardła, głowy czy zatok.  

Leczenie mokrego kaszlu u dziecka 

Przyczyną mokrego kaszlu u dzieci jest zalegająca wydzielina (flegma) w drogach oddechowych. W przypadku produktywnego kaszlu u dzieci wskazane jest zastosowanie leków ułatwiających usunięcie wydzieliny. Dostępne leki na mokry kaszel dla dzieci to: 

  • Leki wykrztuśne (sekretolityczne) – zwiększają nawodnienie i objętość wydzieliny, a także zmniejszają jej lepkość, dzięki czemu ułatwiają usunięcie zalegającej wydzieliny z dróg oddechowych. Podobne działanie ma również inhalacja z soli hipertonicznej (3-7%). 

  • Leki normalizujące wydzielanie śluzu (mukoregulatory), dzięki czemu przywracają prawidłową ilość i skład wydzieliny w drogach oddechowych. Do tej grupy leków należy karbocysteina, która ma także właściwości przeciwzapalne oraz zwiększające stężenie antybiotyków w wydzielinie oskrzelowej. Można ją stosować u dzieci powyżej 2. roku życia.  

  • Leki rozpuszczające wydzielinę (mukolityczne), dzięki czemu zmniejszają lepkość wydzieliny w drogach oddechowych. Do tej grupy leków należą erdosteina (skraca czas trwania kaszlu, upłynnia wydzielinę dzięki czemu ułatwia jej odkrztuszanie), N-acetylocysteina (zmniejsza gęstość i lepkość wydzieliny ułatwiając jej odkrztuszanie. Wyżej wymienione leki można zastosować u dzieci, które ukończyły 2. rok życia.  

  • Leki pobudzające transport zalegającej wydzieliny (mukokinetyczne), ułatwiając w ten sposób odkrztuszanie. Do leków mukokinetycznych należą bromheksydyna (zalecana w chorobach oskrzeli i płuc przebiegających z nadprodukcją śluzu, a także w ostrym zapaleniu zatok u dzieci) oraz ambroksol (wskazany w chorobach dróg oddechowych przebiegających z odkrztuszaniem wydzieliny oraz w wysiękowym zapaleniu ucha środkowego). 

Należy pamiętać, aby leków ułatwiających odkrztuszanie wydzieliny dla dzieci nie stosować na noc, gdyż pobudzają kaszel. Ważne jest także picie zwiększonej ilości płynów w trakcie stosowania leków wykrztuśnych, aby rozrzedzić flegmę i ułatwić jej usunięcie.   

Do objawów, które wymagają pogłębienia diagnostyki w przypadku kaszlu u dzieci, należą: 

  • nagły początek kaszlu z zakrztuszeniem – istnieje podejrzenie aspiracji ciała obcego do dróg oddechowych,
  • kaszel u noworodka,
  • produktywny kaszel utrzymujący się dłużej niż 3–4 tygodnie,
  • nasilanie się kaszlu, 
  • krwioplucie, nocne poty, utrata masy ciała, 
  • nawracające zapalenia płuc 
  • duszność, 
  • problemy z połykaniem. 
Noworodki i niemowlęta do 3. miesiąca życia, u których pojawia się kaszel, zawsze wymagają konsultacji lekarskiej, aby wykluczyć wady wrodzone, refluks żołądkowo-jelitowy czy wrodzone infekcje dróg oddechowych.  

Mokry kaszel u dzieci – domowe sposoby  

Leczenie mokrego kaszlu u dzieci można wspomóc domowymi sposobami, takimi jak: 

  • stosowanie syropu z cebuli, który ma działanie wykrztuśnie i antybakteryjnie,
  • inhalacje wodą morską lub stężoną solą fizjologiczną (3-7%),
  • dbanie o odpowiednie nawodnienie dziecka; można podawać wodę, herbatki z miodem, cytryną, malinami czy imbirem,
  • nawilżanie powietrza w pomieszczeniach, w których przebywa chore dziecko,
  • należy zachęcać dziecko do kaszlu, aby ułatwiać odkrztuszenie zalegającej wydzieliny. Mniejsze dzieci, które rzadko odkrztuszają można rozśmieszać, aby sprowokować kaszel lub zachęcać do dmuchania przez słomkę czy zdmuchiwania świeczek,
  • oklepywanie pleców u dzieci, zwłaszcza rano i po wykonanych inhalacjach. Należy pamiętać, aby oklepywać plecy dziecka dłonią ułożoną w tzw. łódkę,
  • zachęcanie dzieci do aktywności fizycznej – dzięki niej wzrasta częstość i głębokość oddechów tym samym ułatwiając usuwanie wydzieliny z dróg oddechowych,
  • dbanie o drożność nosa, stosując krople lub spray do nosa dla dzieci z roztworem soli  fizjologicznej.  

Dostępnych jest wiele preparatów oraz leków zawierających substancje roślinne, które znajdują zastosowanie w leczeniu infekcji dróg oddechowych i kaszlu. Do substancji wspomagających leczenie mokrego kaszlu u dziecka należą: lipa, tymianek, prawoślaz, syropy z wyciągiem z bluszczu pospolitego, korzenia pelargonii afrykańskiej, jeżówki purpurowej czy porostu islandzkiego. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Ciemiączko u dziecka – gdzie się znajduje i kiedy zarasta? Jak o nie dbać?

    Ciemiączka są fizjologicznymi strukturami w obrębie czaszki noworodka i niemowlęcia. Ich głównym zadaniem jest zmniejszenie obwodu główki podczas przechodzenia przez kanał rodny w tracie porodu. Jakie są rodzaje ciemiączek u noworodków? Gdzie się znajdują i kiedy powinny się zrastać? Jak dbać o ciemiączko u noworodków? Podpowiadamy.

  • Złamanie zielonej gałązki – przyczyny, objawy, rozpoznanie, leczenie złamania podkostnowego u dzieci

    Złamanie zielonej gałązki jest charakterystyczne dla wieku dziecięcego, dotyczy niemowląt, małych dzieci oraz nastolatków. Jest to złamanie zamknięte, podkostnowe – bez przerwania ciągłości okostnej. Kość przypomina wtedy ułamaną, młodą gałązkę drzewa, stąd nazwa tego urazu. Złamania typu zielona gałązka nie są skomplikowane, nie wymagają nastawiania ani operacji, a kość zazwyczaj szybko się zrasta. Jak wygląda leczenie i rehabilitacja złamania typu torus?

  • Witamina D dla dzieci – dawkowanie, objawy i skutki niedoboru

    Witamina D jest hormonem steroidowym, który kontroluje wiele istotnych dla organizmu procesów. Dostarczenie jej (poprzez syntezę skórną oraz wraz z pożywieniem) jest szczególnie ważne w przypadku najmłodszych. Witamina D wpływa na układ kostny dzieci poprzez regulację gospodarki wapniowo-fosforanowej, działa immunomodulująco, podnosząc odporność i obniżając poziom cytokin prozapalnych, ma również działanie antykancerogenne oraz neuro- i kardioprotekcyjne. Jaką dawkę witaminy D podawać dziecku? Witamina D dla dzieci w kroplach, kapsułkach twist-off, sprayu czy tabletkach?

  • Stulejka u dziecka – jak rozpoznać stulejkę i jak wygląda jej leczenie?

    Stulejkę definiuje się jako niezdolność do odsunięcia napletka pokrywającego żołądź prącia. Jest to niewielka wada anatomiczna występująca najczęściej u chłopców (do 3.-4. roku życia stan ten dotyczy ok. 90% dzieci płci męskiej i jest on fizjologiczny). U starszych dzieci w przypadku stulejki zaleca się zabiegi polegające na delikatnym odsuwaniu napletka i stosowaniu maści sterydowej. Stulejka patologiczna, która wymaga interwencji chirurgicznej, powstaje przeważnie na skutek stanów zapalnych bądź urazów.

  • Dyspraksja (syndrom niezdarnego dziecka) – przyczyny i objawy dyspraksji rozwojowej

    Dyspraksja, nazywana również syndromem dziecka niezdarnego, to dysfunkcja percepcyjno-motoryczna przejawiająca się zaburzeniami koordynacji rozwojowej. Dzieci dyspraktyczne mają trudności z planowaniem i wykonywaniem czynności zarówno w zakresie motoryki małej (np. z rysowaniem, pisaniem, zapinaniem guzików), jak i w zakresie motoryki dużej (np. gra w piłkę, jazda na rowerze). Dyspraksja objawia się także opóźnionym rozwojem mowy, trudnościami ze skupieniem i z nauką czy zaburzeniami równowagi. Nie wpływa ona jednak na inteligencję. Aby pomóc dziecku, warto udać się do specjalistów, m.in. terapeuty SI, logopedy, pedagoga, aby dobrać odpowiednią terapię.

  • Kołdra obciążeniowa – działanie i wskazania do stosowania kołdry sensorycznej

    Kołdra obciążeniowa jest wykorzystywana w zaburzeniach propriocepcji, które pojawiają się m.in. u osób z autyzmem, ADHD czy zaburzeniami przetwarzania sensorycznego. Często jest także zalecana przy bezsenności, depresji, zespołach lękowych. Kołderka sensoryczna stymuluje czucie głębokie, "wyciszając" układ nerwowy. Jej stosowanie rozluźnia, relaksuje, poprawia jakość snu, redukuje napięcie. Wyjaśniamy, jak prawidłowo używać kołdrę obciążającą oraz jak dobrać jej wagę i rozmiar do potrzeb użytkownika. 

  • Perły Epsteina – przyczyny i leczenie torbieli dziąsłowych u dziecka

    Perły Epsteina to rodzaj torbieli dziąsłowych. Są to niewielkie zmiany o charakterze cyst wypełnione keratyną, które pojawiają się u niemowląt. Lokalizują się na podniebieniu i nie powodują żadnych dolegliwości. Perły Epsteina nie są groźne, jednak łatwo je pomylić z pleśniawkami czy aftami, dlatego też każde zmiany w jamie ustnej dziecka należy skonsultować z pediatrą. 

  • Koślawość kolan – przyczyny i leczenie koślawych kolan u dzieci i dorosłych. Ćwiczenia na koślawe kolana

    Koślawość kolan to deformacja kończyn dolnych dotycząca przede wszystkim dzieci, choć może występować także u osób dorosłych. Do 6. roku życia koślawe kolana u dziecka są stanem fizjologicznym, jeśli natomiast nieprawidłowa budowa kolan utrzymuje się dłużej, należy udać się do ortopedy oraz fizjoterapeuty. Jak przebiega terapia koślawości kolan?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij