Suchy kaszel u dziecka – przyczyny, objawy i leczenie - portal DOZ.pl
Suchy kaszel u dziecka – przyczyny, objawy i leczenie
Katarzyna Gmachowska

Suchy kaszel u dziecka – przyczyny, objawy i leczenie

Suchy kaszel (bez odkrztuszania flegmy) u dziecka to zwykle początek infekcji dróg oddechowych, ale nie tylko. Ta uporczywa dolegliwość może oznaczać również inne choroby. Jakie mogą być przyczyny suchego kaszlu u dzieci? Jakie domowe sposoby może wykorzystać rodzic, by pomóc cierpiącemu dziecku? 

Suchy kaszel u dziecka – charakterystyka i przyczyny  

Suchy kaszel charakteryzuje się napadami męczącego kaszlu oraz uczuciem suchości i drapania w gardle. W przeciwieństwie do kaszlu mokrego, dziecko mające suchy kaszel nie odkrztusza wydzieliny (flegmy). Najczęstszą przyczyną suchego kaszlu u dziecka jest początkowa faza rozwijającej się infekcji dróg oddechowych.  

Jednakże należy pamiętać, że obecność nieproduktywnego kaszlu u dzieci może być objawem ciała obcego znajdującego się w drogach oddechowych lub choroby refluksowej przełyku, gdyż kwaśna treść zarzucana z żołądka podrażnia błonę śluzową przełyku i dróg oddechowych powodując kaszel. Kaszel w przebiegu refluksu żołądkowo-przełykowego zazwyczaj występuje po przyjęciu pozycji leżącej. Suchy kaszel jest także typowy dla astmy oskrzelowej czy alergii wziewnej.  

Kaszel poinfekcyjny u dzieci zawsze należy różnicować z objawami astmy oskrzelowej, która jest chorobą przewlekłą, wymagającą leczenia. Charakterystycznymi objawami astmy oskrzelowej jest suchy kaszel, pojawiający się nad ranem lub w trakcie wysiłku, oraz świszczący oddech.  

W przypadku występowania u dziecka suchego kaszlu współistniejącego z symptomami alergicznymi (np. wodnisty katar, łzawienie oczu, zmiany skórne) zaleca się diagnostykę w kierunku alergii wziewnej.  

Brak kaszlu podczas snu u dziecka, które kaszle tylko w dzień może świadczyć o kaszlu nawykowym (psychogennym).  

Dosyć częstą dolegliwością u dzieci jest suchy kaszel utrzymujący się po zapaleniu oskrzeli, przeziębieniu, grypie lub innej infekcji dróg oddechowych. Jest to tzw. kaszel poinfekcyjny, który wynika z uszkodzenia nabłonka w drogach oddechowych, co powoduje przejściową nadreaktywność oskrzeli. Kaszel poinfekcyjny może utrzymywać się nawet kilka tygodni od zakończenia infekcji. Napad kaszlu najczęściej jest wywołany przez szybką zmianę temperatury otoczenia, zwłaszcza przez nagłe ochłodzenie, wysiłek fizyczny czy emocje.  

Leczenie suchego kaszlu u dziecka 

Suchy kaszel, który występuje na początku infekcji dróg oddechowych u dzieci, często przekształca się w kaszel mokry, produktywny. W przypadku suchego kaszlu można zastosować leki przeciwkaszlowe, zwłaszcza na noc, aby męczący kaszel nie wybudzał dziecka ze snu. 

Dostępne w Polsce leki na suchy kaszel u dzieci,  które hamują odruch kaszlowy to: 

– leki zawierające lewodropropiozynę, którą można stosować od ukończenia 2. roku życia; może powodować senność,

– leki zawierające butamirat, dekstrometorfan lub kodeinę, które działają ośrodkowo. Kodeinę stosuje się u dzieci powyżej 12. roku życia, gdyż przedawkowanie tej substancji może powodować zaburzenia oddychania. 

Kiedy nie powinno się stosować leków przeciwkaszlowych?                                          

Stosując leki przeciwkaszlowe należy pamiętać, że odruch kaszlowy jest niezbędny do oczyszczania dróg oddechowych, dlatego nie w każdym przypadku kaszlu są one wskazane.

Leków zawierających substancje hamujące kaszel nie powinniśmy stosować:  

  • gdy nie znamy przyczyny suchego kaszlu – może on być objawem poważniejszych chorób wymagających leczenia, 
  • gdy dziecko ma uczulenie na składniki danego leku, 
  • przez długi okres, gdyż mogą powodować uzależnienie, 
  • kodeiny nie należy podawać u dzieci poniżej 12. roku życia.  
W przypadku występowania suchego kaszlu poinfekcyjnego u dziecka, który może trwać nawet kilka tygodni, podstawą leczenia jest przyspieszanie regeneracji uszkodzonego nabłonka w drogach oddechowych. Można stosować łagodzące syropy, siemię lniane lub miód (u dzieci powyżej 2. roku życia) oraz dbać o prawidłowe nawodnienie organizmu i nawilżanie powietrza. 

Jeśli u dziecka występuje kaszel razem z objawami alergii wziewnej (łzawienie oczy, kichanie, wodnisty katar), wskazane jest zastosowanie leków przeciwhistaminowych. 

Polecane dla Ciebie

Kiedy rodzic powinien się zgłosić do lekarza z dzieckiem, które ma suchy kaszel?        

Do niepokojących objawów kaszlu u dziecka, które wymagają dalszej diagnostyki, należą: 

– suchy kaszel pojawiający się nagle, podczas zabawy, mogący sugerować, że dziecko zadławiło się jakimś małym przedmiotem lub fragmentem zabawki, 

– suchy, męczący kaszel, któremu towarzyszy gorączka, 

– kaszel u noworodka i małego dziecka, 

– utrzymujące się napady męczącego kaszlu nad ranem i w trakcie wysiłku, zwłaszcza jeśli ktoś w rodzinie choruje na astmę, 

– suchy kaszel, który nie ustępuje lub się nasila. 

Domowe sposoby na suchy kaszel u dzieci  

Leczenie suchego kaszlu u dziecka w przebiegu infekcji dróg oddechowych możemy wspomagać domowymi sposobami takimi jak: 

  • nawilżanie powietrza w otoczeniu dziecka. Można stosować specjalne urządzenia nawilżające powietrze lub rozwiesić mokre ręczniki na kaloryferach czy łóżeczku dziecka. Nawilżone powietrze będzie łagodziło napady suchego kaszlu, 
  • podawanie dziecku większej ilości płynów do picia, aby nawilżyć błony śluzowe,
  • zadbanie o drożność nosa u dziecka, aby ograniczyć spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła, która prowokuje kaszel,
  • stosowanie inhalacji przy pomocy np. specjalnych inhalatorów. Można wykonywać inhalacje z soli fizjologicznej lub preparatów roślinnych takich jak olejek eukaliptusowy, napary z rumianku, sosny, rozmarynu, 
  • podawanie pół łyżeczki miodu dzieciom powyżej 1. roku życia w celu zmniejszenia suchego kaszlu w nocy. Jednakże nie wolno podawać miodu dzieciom przed ukończeniem 1. roku życia, gdyż może powodować botulizm dziecięcy.  
  • podawanie leków przeciwgorączkowych u dzieci mających gorączkę,
  • stosowanie syropów lub naparów roślinnych, pomocnych w łagodzeniu suchego kaszlu: 

– porost islandzki – stosowany w suchym kaszlu, chrypie, bólu gardła, łagodzi stany zapalne w drogach oddechowych 

– dziewanna – ma działanie osłaniające drogi oddechowe oraz wykrztuśne, 

– propolis – ma działanie antybakteryjne 

– siemię lniane – stosowanie naparów lub picie siemienia lnianego łagodzi suchy kaszel, 

– podbiał – działa wykrztuśnie, łagodzi stany zapalne w drogach oddechowych.  

  1. F. De Blasio , P. V. Dicpinigaitis, B. K. Rubin i in., An observational study on cough in children: epidemiology, impact on quality of sleep and treatment outcome, „Cough”, nr 8 (1) 2012. 
  2. B. Wajda, Algorytmy postępowania w kaszlu u dzieci, „Pediatria po dyplomie”, nr 05 2018.  
  3. Z. Doniec, A. Mastalerz-Migans i in., Rekomendacje postępowania diagnostyczno-terapeutycznego w kaszlu u dzieci dla lekarzy POZ, "ptmr.info.pl" [online], http://ptmr.info.pl/wp-content/uploads/Rekomendacje-post%C4%99powania-diagnostyczno-terapeutycznego-w-kaszlu-u-dzieci-dla-lekarzy-POZ-2016.pdf, [dostęp:] 27.02.2020.
  4. S. Cofta, Kaszel jako wyzwanie, „Medical Tribune”, nr 3 2016. 
  5. S. Cofta, P. Zienkiewicz, Kaszel poinfekcyjny, „Medycyna po dyplomie, nr 1 2017. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Ból głowy u dziecka – co go powoduje? Co podawać dzieciom, gdy boli je głowa?

    Małe dziecko nie jest w stanie dokładnie określić, co mu dolega, ale niemal przy każdym pogorszeniu samopoczucia zaczyna się skarżyć na ból głowy. I właśnie ból głowy u dziecka to sygnał, którego rodzice nie powinni lekceważyć, bowiem może być pierwszym objawem wielu dolegliwości. Sprawdźmy, co może powodować ból głowy u dzieci i co warto robić, by go złagodzić. 

  • Choroba Kawasaki – przyczyny, objawy, leczenie choroby Kawasakiego. Choroba Kawasaki a koronawirus

    Choroba Kawasaki to choroba ogólnoustrojowa dotykająca głównie małe dzieci, powodująca stan zapalny ścian naczyń krwionośnych. Jej przebieg jest gwałtowny i ostry, pojawiają się takie objawy, jak: wysoka gorączka, stan zapalny gardła, zaczerwienienie spojówek, rozpulchniony, tzw. truskawkowy język, opuchlizna palców rąk i stóp. Jakie są przyczyny choroby Kawasakiego? Jak wygląda jej leczenie?

  • Witamina D dla dzieci – dawkowanie, objawy i skutki niedoboru

    Witamina D jest hormonem steroidowym, który kontroluje wiele istotnych dla organizmu procesów. Dostarczenie jej (poprzez syntezę skórną oraz wraz z pożywieniem) jest szczególnie ważne w przypadku najmłodszych. Witamina D wpływa na układ kostny dzieci poprzez regulację gospodarki wapniowo-fosforanowej, działa immunomodulująco, podnosząc odporność i obniżając poziom cytokin prozapalnych, ma również działanie antykancerogenne oraz neuro- i kardioprotekcyjne. Jaką dawkę witaminy D podawać dziecku? Witamina D dla dzieci w kroplach, kapsułkach twist-off, sprayu czy tabletkach?

  • Kolka u niemowlaka – przyczyny, objawy, leczenie kolki niemowlęcej

    Kolka niemowlęca to częsta dolegliwość pojawiająca się najczęściej już w pierwszym miesiącu życia dziecka i trwająca do ok. 3–4 miesiąca. Objawy kolki u niemowlaka to rozdrażnienie, napadowy, trudny do ukojenia płacz, podkurczanie nóżek i prężenie ciała. Jej przyczyny nie zostały do końca zidentyfikowane, najczęściej mówi się o niedojrzałości układu pokarmowego i nerwowego. Jak radzić sobie z kolką u dziecka? Przede wszystkim należy wykluczyć choroby organiczne. Aby złagodzić atak kolki, można próbować masować brzuszek, stosować ciepłe okłady, zazwyczaj ulgę maluszkowi przynosi też delikatne kołysanie. Jeżeli metody te zawodzą, w porozumieniu z pediatrą można włączyć leczenie farmakologiczne.

  • Ulewanie u noworodka i niemowlaka – kiedy powinno zaniepokoić?

    Ulewanie u noworodka i niemowlaka to mimowolne cofanie się treści żołądkowej do jamy ustnej dziecka. Regurgitację uznaje się za zjawisko fizjologiczne, które mija samoistnie, wynika ono bowiem z niedojrzałości układu pokarmowego malucha. Jeżeli ulewanie nie prowadzi do wystąpienia trudności z karmieniem czy zaburzeń wzrastania, nie ma potrzeby włączania leczenia. Jeśli natomiast pojawiają się wyraźne sygnały ze strony dziecka, że odczuwa ono dyskomfort bądź ból, a także gdy ulewanie ma charakter chlustający i trudno odróżnić je od wymiotów, należy pilnie skonsultować się z pediatrą.

  • Pasożyty u dzieci – objawy, diagnostyka, leczenie, odrobaczanie profilaktyczne

    W organizmie człowieka może bytować ponad 300 gatunków pasożytów (nazwa pasożyt wywodzi się z greckiego słowa parasitos i oznacza „darmozjad”). Mogą żyć one w skórze, na włosach, w płucach, w stawach, wątrobie, oczach, a nawet w mózgu. Czy zatem jest powód do strachu? Jak objawiają się pasożyty u dzieci? Jak często występują robaczyce w Polsce i czy „profilaktyczne odrobaczanie” jest skuteczne? 

  • PFAPA (zespół gorączek nawracających) – przyczyny, diagnostyka, leczenie

    Gorączka u dziecka zawsze jest przyczyną niepokoju u opiekunów. Na szczęście za większość z nich odpowiadają banalne infekcje wirusowe, jednak zawsze warto zachować czujność w przypadku jej obecności. Czym jest tajemniczo brzmiący zespół PFAP? Jakie są jego przyczyny, diagnostyka i leczenie?

  • Dyschezja niemowlęca – przyczyny, objawy, diagnostyka

    Dyschezja, obok kolki jelitowej, zaparć, nadmiaru gazów oraz ulewania, jest najczęstszą przyczyną problemów z brzuszkiem u noworodków i niemowląt. O ile pojęcia kolki czy ulewania są doskonale znane rodzicom maluszków, „medycznie” brzmiący termin „dyschezja” budzi niepokój. Czy słusznie? Czym jest dyschezja jelitowa? 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij