Suchy kaszel u dziecka – przyczyny, objawy i leczenie
Katarzyna Gmachowska

Suchy kaszel u dziecka – przyczyny, objawy i leczenie

Suchy kaszel (bez odkrztuszania flegmy) u dziecka to zwykle początek infekcji dróg oddechowych, ale nie tylko. Ta uporczywa dolegliwość może oznaczać również inne choroby. Jakie mogą być przyczyny suchego kaszlu u dzieci? Jakie domowe sposoby może wykorzystać rodzic, by pomóc cierpiącemu dziecku? 

Najczęstszą przyczyną suchego, męczącego kaszlu u dziecka jest rozwijająca się infekcja dróg oddechowych, ale może być on również objawem takich chorób jak astma oskrzelowa, refluks czy alergia wziewna. Należy pamiętać, że kaszel jest mechanizmem obronnym naszego organizmu, gdyż usuwa zanieczyszczenia, które dostały się do tchawicy i oskrzeli. Dlatego też nie w każdym przypadku powinniśmy go hamować używając leków przeciwkaszlowych. W łagodzeniu suchego kaszlu u dzieci związanego z infekcją można zastosować leki zawierające substancje przeciwkaszlowe oraz syropy i napary roślinne. 

Suchy kaszel u dziecka – charakterystyka i przyczyny  

Suchy kaszel charakteryzuje się napadami męczącego kaszlu oraz uczuciem suchości i drapania w gardle. W przeciwieństwie do kaszlu mokrego, dziecko mające suchy kaszel nie odkrztusza wydzieliny (flegmy). Najczęstszą przyczyną suchego kaszlu u dziecka jest początkowa faza rozwijającej się infekcji dróg oddechowych.  

Jednakże należy pamiętać, że obecność nieproduktywnego kaszlu u dzieci może być objawem ciała obcego znajdującego się w drogach oddechowych lub choroby refluksowej przełyku, gdyż kwaśna treść zarzucana z żołądka podrażnia błonę śluzową przełyku i dróg oddechowych powodując kaszel. Kaszel w przebiegu refluksu żołądkowo-przełykowego zazwyczaj występuje po przyjęciu pozycji leżącej. Suchy kaszel jest także typowy dla astmy oskrzelowej czy alergii wziewnej.  

Kaszel poinfekcyjny u dzieci zawsze należy różnicować z objawami astmy oskrzelowej, która jest chorobą przewlekłą, wymagającą leczenia. Charakterystycznymi objawami astmy oskrzelowej jest suchy kaszel, pojawiający się nad ranem lub w trakcie wysiłku, oraz świszczący oddech.  

W przypadku występowania u dziecka suchego kaszlu współistniejącego z symptomami alergicznymi (np. wodnisty katar, łzawienie oczu, zmiany skórne) zaleca się diagnostykę w kierunku alergii wziewnej.  

Brak kaszlu podczas snu u dziecka, które kaszle tylko w dzień może świadczyć o kaszlu nawykowym (psychogennym).  

Dosyć częstą dolegliwością u dzieci jest suchy kaszel utrzymujący się po zapaleniu oskrzeli, przeziębieniu, grypie lub innej infekcji dróg oddechowych. Jest to tzw. kaszel poinfekcyjny, który wynika z uszkodzenia nabłonka w drogach oddechowych, co powoduje przejściową nadreaktywność oskrzeli. Kaszel poinfekcyjny może utrzymywać się nawet kilka tygodni od zakończenia infekcji. Napad kaszlu najczęściej jest wywołany przez szybką zmianę temperatury otoczenia, zwłaszcza przez nagłe ochłodzenie, wysiłek fizyczny czy emocje.  

Leczenie suchego kaszlu u dziecka 

Suchy kaszel, który występuje na początku infekcji dróg oddechowych u dzieci, często przekształca się w kaszel mokry, produktywny. W przypadku suchego kaszlu można zastosować leki przeciwkaszlowe, zwłaszcza na noc, aby męczący kaszel nie wybudzał dziecka ze snu. 

Dostępne w Polsce leki na suchy kaszel u dzieci,  które hamują odruch kaszlowy to: 

– leki zawierające lewodropropiozynę, którą można stosować od ukończenia 2. roku życia; może powodować senność,

– leki zawierające butamirat, dekstrometorfan lub kodeinę, które działają ośrodkowo. Kodeinę stosuje się u dzieci powyżej 12. roku życia, gdyż przedawkowanie tej substancji może powodować zaburzenia oddychania. 

Kiedy nie powinno się stosować leków przeciwkaszlowych?                                          

Stosując leki przeciwkaszlowe należy pamiętać, że odruch kaszlowy jest niezbędny do oczyszczania dróg oddechowych, dlatego nie w każdym przypadku kaszlu są one wskazane.

Leków zawierających substancje hamujące kaszel nie powinniśmy stosować:  

  • gdy nie znamy przyczyny suchego kaszlu – może on być objawem poważniejszych chorób wymagających leczenia, 
  • gdy dziecko ma uczulenie na składniki danego leku, 
  • przez długi okres, gdyż mogą powodować uzależnienie, 
  • kodeiny nie należy podawać u dzieci poniżej 12. roku życia.  
W przypadku występowania suchego kaszlu poinfekcyjnego u dziecka, który może trwać nawet kilka tygodni, podstawą leczenia jest przyspieszanie regeneracji uszkodzonego nabłonka w drogach oddechowych. Można stosować łagodzące syropy, siemię lniane lub miód (u dzieci powyżej 2. roku życia) oraz dbać o prawidłowe nawodnienie organizmu i nawilżanie powietrza. 

Jeśli u dziecka występuje kaszel razem z objawami alergii wziewnej (łzawienie oczy, kichanie, wodnisty katar), wskazane jest zastosowanie leków przeciwhistaminowych. 

Kiedy rodzic powinien się zgłosić do lekarza z dzieckiem, które ma suchy kaszel?        

Do niepokojących objawów kaszlu u dziecka, które wymagają dalszej diagnostyki, należą: 

– suchy kaszel pojawiający się nagle, podczas zabawy, mogący sugerować, że dziecko zadławiło się jakimś małym przedmiotem lub fragmentem zabawki, 

– suchy, męczący kaszel, któremu towarzyszy gorączka, 

– kaszel u noworodka i małego dziecka, 

– utrzymujące się napady męczącego kaszlu nad ranem i w trakcie wysiłku, zwłaszcza jeśli ktoś w rodzinie choruje na astmę, 

– suchy kaszel, który nie ustępuje lub się nasila. 

Domowe sposoby na suchy kaszel u dzieci  

Leczenie suchego kaszlu u dziecka w przebiegu infekcji dróg oddechowych możemy wspomagać domowymi sposobami takimi jak: 

  • nawilżanie powietrza w otoczeniu dziecka. Można stosować specjalne urządzenia nawilżające powietrze lub rozwiesić mokre ręczniki na kaloryferach czy łóżeczku dziecka. Nawilżone powietrze będzie łagodziło napady suchego kaszlu, 
  • podawanie dziecku większej ilości płynów do picia, aby nawilżyć błony śluzowe,
  • zadbanie o drożność nosa u dziecka, aby ograniczyć spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła, która prowokuje kaszel,
  • stosowanie inhalacji przy pomocy np. specjalnych inhalatorów. Można wykonywać inhalacje z soli fizjologicznej lub preparatów roślinnych takich jak olejek eukaliptusowy, napary z rumianku, sosny, rozmarynu, 
  • podawanie pół łyżeczki miodu dzieciom powyżej 1. roku życia w celu zmniejszenia suchego kaszlu w nocy. Jednakże nie wolno podawać miodu dzieciom przed ukończeniem 1. roku życia, gdyż może powodować botulizm dziecięcy.  
  • podawanie leków przeciwgorączkowych u dzieci mających gorączkę,
  • stosowanie syropów lub naparów roślinnych, pomocnych w łagodzeniu suchego kaszlu: 

– porost islandzki – stosowany w suchym kaszlu, chrypie, bólu gardła, łagodzi stany zapalne w drogach oddechowych 

– dziewanna – ma działanie osłaniające drogi oddechowe oraz wykrztuśne, 

– propolis – ma działanie antybakteryjne 

– siemię lniane – stosowanie naparów lub picie siemienia lnianego łagodzi suchy kaszel, 

– podbiał – działa wykrztuśnie, łagodzi stany zapalne w drogach oddechowych.  

  1. F. De Blasio , P. V. Dicpinigaitis, B. K. Rubin i in., An observational study on cough in children: epidemiology, impact on quality of sleep and treatment outcome, „Cough”, nr 8 (1) 2012. 
  2. B. Wajda, Algorytmy postępowania w kaszlu u dzieci, „Pediatria po dyplomie”, nr 05 2018.  
  3. Z. Doniec, A. Mastalerz-Migans i in., Rekomendacje postępowania diagnostyczno-terapeutycznego w kaszlu u dzieci dla lekarzy POZ, "ptmr.info.pl" [online], http://ptmr.info.pl/wp-content/uploads/Rekomendacje-post%C4%99powania-diagnostyczno-terapeutycznego-w-kaszlu-u-dzieci-dla-lekarzy-POZ-2016.pdf, [dostęp:] 27.02.2020.
  4. S. Cofta, Kaszel jako wyzwanie, „Medical Tribune”, nr 3 2016. 
  5. S. Cofta, P. Zienkiewicz, Kaszel poinfekcyjny, „Medycyna po dyplomie, nr 1 2017. 

Polecane dla Ciebie

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Zapalenie piersi - przyczyny, objawy i leczenie

    Każda kobieta po urodzeniu dziecka stara się karmić je piersią. Mleko matki zawiera m.in. cenne przeciwciała, aminokwasy, enzymy i czynniki wzrostu. Zwykle w czasie karmienia nie pojawiają się żadne problemy zdrowotne, jednak raz na jakiś czas dochodzi do sytuacji, w której rozwija się zapalenie piersi. Jest to stan często połączony z zakażeniem, który objawia się najczęściej w pierwszych sześciu tygodniach od dnia porodu. Przyczyną jest najczęściej nieefektywne i niepełne opróżnianie piersi z mleka, co doprowadza do jego zastoju. Jak leczyć i zapobiegać zapaleniu piersi? Odpowiedź znajduje się w niniejszym artykule.

  • 5 pomysłów na prezent, które ucieszą Twoje dziecko

    Jak wybrać prezent, by ucieszył obdarowaną osobę? Wybór nie jest łatwy, trudno przecież trafić w czyjś gust. Tym bardziej, jeśli obdarowaną osobą ma być dziecko. W tym przypadku możemy być pewni, że otrzymamy szczerą informacje zwrotną o tym, czy prezent spodobał się, czy okazał się nie trafiony.

  • Dziecko w samochodzie w upał

    Wraz z nadejściem letnich upałów media zasypują nas informacjami o dzieciach i zwierzętach pozostawianych w rozgrzanych do czerwoności samochodach. Roztargnienie lub brak wyobraźni często prowadzą do tragedii, ponieważ nawet godzina spędzona w takich warunkach może grozić śmiercią dziecka. Najnowsze badanie potwierdzają, że ryzyko jest równie duże także w pojeździe pozostawionym w cieniu.

  • Wyprawka dla noworodka - lista najpotrzebniejszych rzeczy do domu i szpitala

    Oczekiwanie na narodziny dziecka są dla obojga rodziców ogromnym przeżyciem. Czekają oni, kiedy w końcu będą mogli wziąć na ręce i przytulić maluszka, planują, jakie imię otrzyma maleństwo, jak również zastanawiają się, co będzie im potrzebne, kiedy dziecko już się urodzi. Wyprawka dla noworodka jest bowiem bardzo istotną sprawą, w jej skład powinny bowiem wchodzić przedmioty, które będą pomagały nowo upieczonym rodzicom w zajmowaniu się maleństwem i w jego codziennej pielęgnacji.

  • Odwodnienie u niemowląt i dzieci – przyczyny, objawy i zasady postępowania

    Odwodnienie u dzieci może pojawić się na skutek tzw. jelitówki, przewlekłych wymiotów, gorączki lub upałów przy niedostatecznej podaży płynów. Odwodnione dziecko odczuwa wzmożone pragnienie, jest apatyczne, senne, płacze bez łez, a także oddaje zmniejszoną ilość moczu. Co robić w przypadku wystąpienia odwodnienia u dziecka? W jaki sposób nawadniać dziecko?

  • Ochrona dziecka przed upałem – o czym warto pamiętać?

    Odwodnienie, potówki, poparzenia słoneczne czy udar cieplny – to konsekwencje złej ochrony dziecka w czasie upału. Co robić, aby do nich nie dopuścić? Dowiedz się więcej, jak możesz skutecznie ochronić dziecko przed upałem. 

  • Pediatra – czym się zajmuje? Jakie choroby leczy lekarz dziecięcy POZ?

    Lekarz pediatra jest specjalistą w zakresie chorób wieku dziecięcego. Pediatra diagnozuje i leczy dzieci w wieku od 2. miesiąca życia do 18. roku życia. Rolą lekarza pediatry jest także profilaktyka, monitorowanie prawidłowego rozwoju i wzrostu oraz kwalifikacja do szczepień ochronnych. Lekarz pediatra przeprowadza także wizytę patronażową u dziecka po urodzeniu.  

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij