Suchy kaszel u dziecka – przyczyny, objawy i leczenie
Katarzyna Gmachowska

Suchy kaszel u dziecka – przyczyny, objawy i leczenie

Suchy kaszel (bez odkrztuszania flegmy) u dziecka to zwykle początek infekcji dróg oddechowych, ale nie tylko. Ta uporczywa dolegliwość może oznaczać również inne choroby. Jakie mogą być przyczyny suchego kaszlu u dzieci? Jakie domowe sposoby może wykorzystać rodzic, by pomóc cierpiącemu dziecku? 

Najczęstszą przyczyną suchego, męczącego kaszlu u dziecka jest rozwijająca się infekcja dróg oddechowych, ale może być on również objawem takich chorób jak astma oskrzelowa, refluks czy alergia wziewna. Należy pamiętać, że kaszel jest mechanizmem obronnym naszego organizmu, gdyż usuwa zanieczyszczenia, które dostały się do tchawicy i oskrzeli. Dlatego też nie w każdym przypadku powinniśmy go hamować używając leków przeciwkaszlowych. W łagodzeniu suchego kaszlu u dzieci związanego z infekcją można zastosować leki zawierające substancje przeciwkaszlowe oraz syropy i napary roślinne. 

Suchy kaszel u dziecka – charakterystyka i przyczyny  

Suchy kaszel charakteryzuje się napadami męczącego kaszlu oraz uczuciem suchości i drapania w gardle. W przeciwieństwie do kaszlu mokrego, dziecko mające suchy kaszel nie odkrztusza wydzieliny (flegmy). Najczęstszą przyczyną suchego kaszlu u dziecka jest początkowa faza rozwijającej się infekcji dróg oddechowych.  

Jednakże należy pamiętać, że obecność nieproduktywnego kaszlu u dzieci może być objawem ciała obcego znajdującego się w drogach oddechowych lub choroby refluksowej przełyku, gdyż kwaśna treść zarzucana z żołądka podrażnia błonę śluzową przełyku i dróg oddechowych powodując kaszel. Kaszel w przebiegu refluksu żołądkowo-przełykowego zazwyczaj występuje po przyjęciu pozycji leżącej. Suchy kaszel jest także typowy dla astmy oskrzelowej czy alergii wziewnej.  

Kaszel poinfekcyjny u dzieci zawsze należy różnicować z objawami astmy oskrzelowej, która jest chorobą przewlekłą, wymagającą leczenia. Charakterystycznymi objawami astmy oskrzelowej jest suchy kaszel, pojawiający się nad ranem lub w trakcie wysiłku, oraz świszczący oddech.  

W przypadku występowania u dziecka suchego kaszlu współistniejącego z symptomami alergicznymi (np. wodnisty katar, łzawienie oczu, zmiany skórne) zaleca się diagnostykę w kierunku alergii wziewnej.  

Brak kaszlu podczas snu u dziecka, które kaszle tylko w dzień może świadczyć o kaszlu nawykowym (psychogennym).  

Dosyć częstą dolegliwością u dzieci jest suchy kaszel utrzymujący się po zapaleniu oskrzeli, przeziębieniu, grypie lub innej infekcji dróg oddechowych. Jest to tzw. kaszel poinfekcyjny, który wynika z uszkodzenia nabłonka w drogach oddechowych, co powoduje przejściową nadreaktywność oskrzeli. Kaszel poinfekcyjny może utrzymywać się nawet kilka tygodni od zakończenia infekcji. Napad kaszlu najczęściej jest wywołany przez szybką zmianę temperatury otoczenia, zwłaszcza przez nagłe ochłodzenie, wysiłek fizyczny czy emocje.  

Leczenie suchego kaszlu u dziecka 

Suchy kaszel, który występuje na początku infekcji dróg oddechowych u dzieci, często przekształca się w kaszel mokry, produktywny. W przypadku suchego kaszlu można zastosować leki przeciwkaszlowe, zwłaszcza na noc, aby męczący kaszel nie wybudzał dziecka ze snu. 

Dostępne w Polsce leki na suchy kaszel u dzieci,  które hamują odruch kaszlowy to: 

– leki zawierające lewodropropiozynę, którą można stosować od ukończenia 2. roku życia; może powodować senność,

– leki zawierające butamirat, dekstrometorfan lub kodeinę, które działają ośrodkowo. Kodeinę stosuje się u dzieci powyżej 12. roku życia, gdyż przedawkowanie tej substancji może powodować zaburzenia oddychania. 

Kiedy nie powinno się stosować leków przeciwkaszlowych?                                          

Stosując leki przeciwkaszlowe należy pamiętać, że odruch kaszlowy jest niezbędny do oczyszczania dróg oddechowych, dlatego nie w każdym przypadku kaszlu są one wskazane.

Leków zawierających substancje hamujące kaszel nie powinniśmy stosować:  

  • gdy nie znamy przyczyny suchego kaszlu – może on być objawem poważniejszych chorób wymagających leczenia, 
  • gdy dziecko ma uczulenie na składniki danego leku, 
  • przez długi okres, gdyż mogą powodować uzależnienie, 
  • kodeiny nie należy podawać u dzieci poniżej 12. roku życia.  
W przypadku występowania suchego kaszlu poinfekcyjnego u dziecka, który może trwać nawet kilka tygodni, podstawą leczenia jest przyspieszanie regeneracji uszkodzonego nabłonka w drogach oddechowych. Można stosować łagodzące syropy, siemię lniane lub miód (u dzieci powyżej 2. roku życia) oraz dbać o prawidłowe nawodnienie organizmu i nawilżanie powietrza. 

Jeśli u dziecka występuje kaszel razem z objawami alergii wziewnej (łzawienie oczy, kichanie, wodnisty katar), wskazane jest zastosowanie leków przeciwhistaminowych. 

Kiedy rodzic powinien się zgłosić do lekarza z dzieckiem, które ma suchy kaszel?        

Do niepokojących objawów kaszlu u dziecka, które wymagają dalszej diagnostyki, należą: 

– suchy kaszel pojawiający się nagle, podczas zabawy, mogący sugerować, że dziecko zadławiło się jakimś małym przedmiotem lub fragmentem zabawki, 

– suchy, męczący kaszel, któremu towarzyszy gorączka, 

– kaszel u noworodka i małego dziecka, 

– utrzymujące się napady męczącego kaszlu nad ranem i w trakcie wysiłku, zwłaszcza jeśli ktoś w rodzinie choruje na astmę, 

– suchy kaszel, który nie ustępuje lub się nasila. 

Domowe sposoby na suchy kaszel u dzieci  

Leczenie suchego kaszlu u dziecka w przebiegu infekcji dróg oddechowych możemy wspomagać domowymi sposobami takimi jak: 

  • nawilżanie powietrza w otoczeniu dziecka. Można stosować specjalne urządzenia nawilżające powietrze lub rozwiesić mokre ręczniki na kaloryferach czy łóżeczku dziecka. Nawilżone powietrze będzie łagodziło napady suchego kaszlu, 
  • podawanie dziecku większej ilości płynów do picia, aby nawilżyć błony śluzowe,
  • zadbanie o drożność nosa u dziecka, aby ograniczyć spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła, która prowokuje kaszel,
  • stosowanie inhalacji przy pomocy np. specjalnych inhalatorów. Można wykonywać inhalacje z soli fizjologicznej lub preparatów roślinnych takich jak olejek eukaliptusowy, napary z rumianku, sosny, rozmarynu, 
  • podawanie pół łyżeczki miodu dzieciom powyżej 1. roku życia w celu zmniejszenia suchego kaszlu w nocy. Jednakże nie wolno podawać miodu dzieciom przed ukończeniem 1. roku życia, gdyż może powodować botulizm dziecięcy.  
  • podawanie leków przeciwgorączkowych u dzieci mających gorączkę,
  • stosowanie syropów lub naparów roślinnych, pomocnych w łagodzeniu suchego kaszlu: 

– porost islandzki – stosowany w suchym kaszlu, chrypie, bólu gardła, łagodzi stany zapalne w drogach oddechowych 

– dziewanna – ma działanie osłaniające drogi oddechowe oraz wykrztuśne, 

– propolis – ma działanie antybakteryjne 

– siemię lniane – stosowanie naparów lub picie siemienia lnianego łagodzi suchy kaszel, 

– podbiał – działa wykrztuśnie, łagodzi stany zapalne w drogach oddechowych.  

  1. F. De Blasio , P. V. Dicpinigaitis, B. K. Rubin i in., An observational study on cough in children: epidemiology, impact on quality of sleep and treatment outcome, „Cough”, nr 8 (1) 2012. 
  2. B. Wajda, Algorytmy postępowania w kaszlu u dzieci, „Pediatria po dyplomie”, nr 05 2018.  
  3. Z. Doniec, A. Mastalerz-Migans i in., Rekomendacje postępowania diagnostyczno-terapeutycznego w kaszlu u dzieci dla lekarzy POZ, "ptmr.info.pl" [online], http://ptmr.info.pl/wp-content/uploads/Rekomendacje-post%C4%99powania-diagnostyczno-terapeutycznego-w-kaszlu-u-dzieci-dla-lekarzy-POZ-2016.pdf, [dostęp:] 27.02.2020.
  4. S. Cofta, Kaszel jako wyzwanie, „Medical Tribune”, nr 3 2016. 
  5. S. Cofta, P. Zienkiewicz, Kaszel poinfekcyjny, „Medycyna po dyplomie, nr 1 2017. 

Polecane dla Ciebie

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Bostonka – przyczyny, objawy, leczenie choroby bostońskiej

    Bostonka to choroba zakaźna wywoływana przez enterowirusy, najczęściej wirusa Coxsackie A16. Dotyka głównie dzieci do 5. roku życia, choć mogą na nią zachorować także dorośli. Nazywana jest chorobą dłoni, stóp i jamy ustnej (HFMD), ponieważ jej najbardziej charakterystycznym objawami są wykwity skórne (bolesne, nieswędzące pęcherzyki) występujące na podeszwach stóp, dłoniach oraz na błonie śluzowej jamy ustnej. Sprawdź, jak można się zarazić oraz jak leczy się chorobę bostońską.

  • Katar u niemowlaka – przyczyny i domowe sposoby

    Katar u niemowlaka może mieć różne przyczyny, najczęstszą z nich są niegroźne infekcje wirusowe. Duża ilość zalegającej wydzieliny powoduje trudności z oddychaniem, a to z kolei wywołuje rozdrażnienie dziecka, uniemożliwia spokojny sen, utrudnia karmienie. Wśród sposobów walki z katarem u niemowlęcia znajdują się m.in. stosowanie wody morskiej do nosa, kropli do nosa, plastrów do aromaterapii czy inhalacje. 

  • Zaburzenia łaknienia u dzieci – co robić, gdy dziecko jest niejadkiem?

    Zaburzenia łaknienia u dzieci, objawiające się obniżonym apetytem lub wybiórczością pokarmową, mogą mieć rozmaite przyczyny. Mogą być stanem fizjologicznym, niewymagającym leczenia (często dotyczy to dzieci w wieku od 1 do 5 lat), lecz mogą również być objawem choroby (np. schorzeń układu pokarmowego, oddechowego, nerwowego). Problemy z apetytem nierzadko towarzyszą dzieciom z zaburzeniami ze spektrum autyzmu, mogą mieć także podłoże emocjonalne. Zaburzenia łaknienia często wymagają wielospecjalistycznego podejścia – współpracy pediatry, lekarzy specjalistów, logopedy, psychologa.

  • Dysplazja stawu biodrowego – przyczyny i objawy. Leczenie wady wrodzonej stawu biodrowego

    Dysplazja stawu biodrowego to najczęściej występująca wada wrodzona wykrywana u noworodków, która pogłębia się wraz z rozwojem dziecka. Częściej dotyczy dziewczynek niż chłopców, może być jednostronna lub dwustronna, a nieleczona może prowadzić do poważnych zmian zwyrodnieniowych oraz do przewlekłego bólu i problemów z poruszaniem się. Dysplazja biodra, jeśli jest wcześnie wykryta, rokuje całkowity powrót do zdrowia.  Jak rozpoznać dysplazję stawów biodrowych?

  • Wizyta patronażowa pediatry – czym jest i jak przebiega?

    Wizyta patronażowa pediatry ma miejsce między 1. a. 4 tygodniem życia dziecka. W trakcie wizyty lekarz bada najważniejsze parametry noworodka, które służą do oceny, czy dziecko prawidłowo adaptuje się do życia pozałonowego. Co warto wiedzieć o wizycie patronażowej pediatry? 

  • USG bioderek – na czym polega i kiedy wykonać USG stawów biodrowych u niemowląt? Jaka jest jego cena?

    Badanie stawów biodrowych u niemowląt (badanie preluksacyjne) jest nieinwazyjną, bezbolesną, łatwo dostępną i szybką metodą obrazowej oceny jamy stawu biodrowego i okolicznych tkanek miękkich za pomocą ultradźwięków. Ma ono za zadanie wykrycie ewentualnego występowania dysplazji stawów biodrowych. Najczęściej zaleca jego wykonanie w okolicach 6. tygodniu życia dziecka (nie później niż po ukończeniu 12 tygodni). Dowiedz się, jak przebiega badanie USG bioderek u niemowląt.

  • Przeciwciała anty SARS-CoV-2 są przekazywane dziecku wraz z mlekiem matki

    Od dawna wiadomo, że mleko matki zawiera przeciwciała chroniące niemowlę przed licznymi infekcjami. Wyniki najnowszych badań dowiodły, że nie tylko kobiety, które przeszły infekcję COVID-19, ale także te, które zaszczepiły się przeciwko wirusowi SARS-CoV-2, przekazują przeciwciała swoim dzieciom podczas karmienia ich piersią.

  • Szczepionka przeciwko COVID-19 – już niebawem będzie można zaczepić dzieci w wieku od 5 do 11 lat

    Szczepionka Pfizer/BioNTech jest obecnie zatwierdzona dla dzieci, które ukończyły 12. rok życia i starszych. Producent wydał oświadczenie, że produkt jest bezpieczny i generuje silną odpowiedź immunologiczną także u dzieci w wieku od 5 do 11 lat, o czym świadczą wyniki najnowszych badań klinicznych. Kiedy ruszą szczepienia dla kolejnej grupy wiekowej?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij