Mała dziewczynka kaszle
Maciej Toczek

Co zrobić, kiedy dziecko kaszle, a osłuchowo jest czyste?

Kaszel dziecka bez innych objawów może być związany z przebytym niedawno zakażeniem układu oddechowego albo sygnalizować rozwijającą się w organizmie infekcję dróg oddechowych. Istnieją jednak inne przyczyny kaszlu u dzieci, które wymagają bardziej zaawansowanych badań. Jakie to przyczyny i jak je zdiagnozować?

Kaszel u dziecka niemal zawsze niepokoi jego rodziców. Ze względu na nieswoistość tego objawu warto wiedzieć, jakie mogą być jego przyczyny. Jak zdiagnozować przyczynę uporczywego kaszlu u dziecka oraz jak wygląda jego leczenie?

  1. Kaszel u dziecka – najczęstsze przyczyny
  2. Przyczyny przewlekłego kaszlu u dziecka
  3. Kaszel jedynym objawem – co może być przyczyną? Choroby
  4. Jak zdiagnozować przyczynę uporczywego kaszlu u dziecka?
  5. Leczenie przewlekłego kaszlu u dziecka

Kaszel u dziecka – najczęstsze przyczyny

Kaszel jest odruchem obronnym organizmu pozwalającym na oczyszczenie dróg oddechowych nie tylko z potencjalnych patogenów, ale również z zalegającej wydzieliny czy zanieczyszczeń. Większość opracowań pediatrycznych dzieli go na kaszel ostry, trwający do 4 tygodni, którego przyczyną najczęściej jest infekcja, oraz kaszel przewlekły, trwający ponad 4 tygodnie. Kaszel u dziecka większości rodziców kojarzy się z infekcją. Jest to oczywiście prawda, gdyż znaczna część konsultacji w gabinecie lekarza rodzinnego lub pediatry związana jest z przeziębieniem dziecka, w którego przebiegu pojawia się tytułowy objaw.

Wśród najczęstszych przyczyn infekcyjnych wyróżnia się jednostki chorobowe, takie jak zakażenie górnych dróg oddechowych, ostre zapalenie oskrzeli, zapalenie krtani, zapalenie płuc czy też krztusiec, szczególnie często występujący u dzieci niezaszczepionych oraz niemowląt do 6. tygodnia życia.

Objawem sugerującym infekcyjne podłoże jest również obecność innych symptomów, takich jak gorączka lub stany podgorączkowe czy pogorszenie samopoczucia. Warto również podkreślić, że w przypadku infekcji górnych dróg oddechowych lekarz podczas osłuchiwania klatki piersiowej nie stwierdzi zmian charakterystycznych dla zapalenia płuc czy też oskrzeli. Uporczywy kaszel u dziecka o ostrym charakterze nie musi być jednak związany tylko i wyłącznie z przyczynami infekcyjnymi wywołanymi przez wirusy lub bakterie, a za jego wystąpienie odpowiedzialne mogą być również czynniki takie jak alergia wziewna czy ciało obce.

Przyczyny przewlekłego kaszlu u dziecka

Przewlekły kaszel u dziecka, znacznie rzadziej niż jego ostry przebieg, jest związany z różnego rodzaju infekcjami dróg oddechowych. W momencie, kiedy dziecko kaszle dłużej niż 4 tygodnie, konieczne jest pogłębienie diagnostyki. Przede wszystkim należy wykluczyć obecność tzw. czerwonych flag, a więc objawów sugerujących poważne choroby wymagające jak najszybszego wdrożenia odpowiedniego leczenia.

Wśród symptomów tych wymienia się m.in.:

  • spadek masy ciała oraz nocne poty, które sugerować mogą ciężkie przewlekłe choroby płuc, takie jak mukowiscydoza lub gruźlica,
  • kaszel występujący od okresu noworodkowego,
  • kaszel pojawiający się w trakcie karmienia, często towarzyszący przetoce tchawiczo-przełykowej czy też chorobie refluksowej,
  • nagły początek kaszlu, sugerujący aspirację ciała obcego, szczególnie w momencie, kiedy kaszel nie przechodzi po antybiotyku,
  • przewlekły mokry kaszel u dziecka, który może być objawem np. przewlekającego się zapalenia oskrzeli czy też ich rozstrzenia,
  • obecność krwi w odkrztuszanej wydzielinie,
  • przewlekłą duszność ze spadkami saturacji,
  • nawracające zapalenia płuc,
  • odkrztuszanie odlewów oskrzeli, charakterystyczne dla Bronchitis plastica.

Ponadto ważne jest także zebranie odpowiedniego wywiadu przez lekarza, gdyż przewlekłe pokasływanie dziecka może być związane z alergią wziewną czy też z kaszlem psychogennym.

Polecane dla Ciebie

Kaszel jedynym objawem – co może być przyczyną? Choroby

Kaszel bez innych objawów jest stosunkowo rzadkim zjawiskiem, gdyż w większości przypadków da się zauważyć współwystępujące symptomy, takie jak wodnisty katar, pogorszenie samopoczucia czy też gorączka lub stany podgorączkowe.

Z tego powodu ważne jest bardzo dokładne zebranie wywiadu i ustalenie chociażby tego:

  • od kiedy występują objawy,
  • co nasila objawy, a co je łagodzi,
  • czy w trakcie występowania objawów były stosowane leki,
  • czy w rodzinie występowały poważne i przewlekłe choroby płuc, jak np. mukowiscydoza.

Warto pamiętać również, że kaszel dziecka bez innych objawów może być związany z przebytym niedawno zakażeniem układu oddechowego. Ten rodzaj kaszlu określany jest jako kaszel poinfekcyjny. Mimo iż dziecko jest zdrowe, drogi oddechowe potrzebują czasu na regenerację, a kaszel po infekcji utrzymywać się może nawet kilka tygodni. Konieczna jest zatem obserwacja dziecka, aby stwierdzić, kiedy kaszel związany jest z przebytą infekcją, a kiedy doszło do kolejnego zakażenia.

Sprawdź, jakie syropy i preparaty na suchy i mokry kaszel dla dzieci znajdziesz na DOZ.pl

Jak zdiagnozować przyczynę uporczywego kaszlu u dziecka?

W większości przypadków pogłębienie diagnostyki kaszlu nie jest konieczne, gdyż jest to kaszel ostry o etiologii wirusowej. W przypadku przewlekającego się kaszlu, warto pogłębić diagnostykę o badania, takie jak:

  • RTG klatki piersiowej,
  • spirometrię,
  • oznaczenia krwi, takie jak morfologia oraz CRP,
  • testy w kierunku alergii, a więc panele alergiczne czy też testy skórne,
  • badania genetyczne w kierunku mukowiscydozy lub też pierwotnej dyskinezy rzęsek.

W momencie podejrzenia przez pediatrę choroby refluksowej, która również może stanowić przyczynę przewlekającego się kaszlu, konieczne może być skierowanie dziecka do poradni gastroenterologicznej.

Leczenie przewlekłego kaszlu u dziecka

Leczenie dziecka borykającego się z przewlekłym kaszlem uzależnione jest przede wszystkim od przyczyny jego występowania. Postawienie odpowiedniej diagnozy jest konieczne do podjęcia skutecznych działań terapeutycznych, które pomogą, a nie zaszkodzą dziecku. Nie istnieje zatem uniwersalny syrop na przewlekły kaszel u dzieci, który zwalczy wszelkie przyczyny powodujące jego występowanie. W przypadku przewlekłego suchego kaszlu u dziecka możliwe jest włączenie na maksymalnie 8 tygodni wziewnych glikokortykosteroidów, ponieważ zwykle powiązany jest on z lokalnym stanem zapalnym. Decyzję o ich zastosowaniu podejmuje jednak lekarz pediatra po zbadaniu dziecka. Jeżeli problemem jest natomiast przewlekły mokry kaszel u dziecka, należy znaleźć jego przyczynę, gdyż najczęściej związany jest on z przewlekłą infekcją bakteryjną. Konieczne zatem może być zastosowanie antybiotyku, a także wdrożenie diagnostyki w kierunku mukowiscydozy, pierwotnej dyskinezy rzęsek czy też niedoborów odporności.

  1. Anna Dobrzańska, Łukasz Obrycki, Piotr Socha, „Pediatria w praktyce lekarza POZ”, Warszawa 2022.
  2. Teresa Bielecka, Wojciech Feleszko, Jerzy Ziołkowski, „Przewlekły kaszel u dzieci – kiedy do specjalisty?”, Pediatr Dypl. 2012;16(6):46-51.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Choroba Gravesa-Basedova – objawy, rozpoznanie, leczenie

    Do tej pory nie udało się ustalić etiopatogenezy choroby Gravesa-Basedova, wiadomo jedynie, że jest chorobą autoimmunologiczną. Występuje zdecydowanie częściej u kobiet (około 10 razy częściej), co z kolei może sugerować wpływ estrogenów na rozwój schorzenia. Ponadto zaobserwowano, że choroba częściej rozwija się po silnych sytuacjach stresowych.

  • Piodermia zgorzelinowa – przyczyny, objawy, leczenie

    Piodermia zgorzelinowa to rzadka, niezakaźna choroba, której etiologia do tej pory nie została wyjaśniona. Charakteryzuje się szybko rozwijającym się owrzodzeniem, mogącym zajmować duże obszary skóry. Często towarzyszy chorobom o podłożu autoimmunologicznym.

  • Kompresjoterapia – czym jest i na czym polega?

    Choroby naczyń żylnych to jedne z częstszych dolegliwości dotyczących głównie kończyn dolnych. W ich leczeniu przychodzi nam z pomocą kompresjoterapia, czyli inaczej zwana terapia uciskowa. Na czym ona polega?

  • Gęsta, lepka krew – przyczyny, objawy, leczenie

    Krew składa się z wyspecjalizowanych komórek, przeciwciał, czynników krzepnięcia i substancji w niej przenoszonych, m.in hormonów, lipidów, białek i glukozy. Stężenie tych składników wpływa na gęstość i lepkość krwi, a równowaga między nimi pozwala na jej poprawne krążenie. Jak rozpoznać zbyt gęstą krew?

  • Mielofibroza – przyczyny, leczenie

    Mielofibroza zaliczana jest do nowotworów szpiku kości, najrzadszych wśród wszystkich chorób mieloproliferacyjnych. Rozwija się długo i podstępnie, początkowo nie dając specyficznych objawów. Jakie są jej symptomy? W jaki sposób leczy się mielofibrozę?

  • Zespół popunkcyjny – na czym polega?

    Zespół popunkcyjny jest następstwem nakłucia lędźwiowego, którego dokonuje się podczas diagnostyki zakażeń ośrodkowego układu nerwowego. Pomimo że punkcja jest zabiegiem całkowicie bezpiecznym, to istnieje jednak ryzyko pojawienia się nieprzyjemnych objawów utrzymujących się najczęściej od 2 do 3 dni.

  • Wirus Epsteina-Barr (EBV) – objawy i leczenie

    Jednym z członków dużej rodziny wirusów z rodzaju Herpes jest wirus Epsteina-Barr (EBV). Co ciekawe, jest jednym z tych patogenów, które u ludzi występują najczęściej i na ogół nie manifestują się pod postacią specyficznych objawów. Mimo to EBV może przyczynić się do rozwoju poważnej choroby, jaką jest mononukleoza zakaźna.

  • Rak okrężnicy – przyczyny, objawy, leczenie, rokowania

    Rak okrężnicy jest drugim co do częstości nowotworem oraz drugą przyczyną zgonu w krajach zachodnich, a niestety, ilość zachorowań na ten typ raka wciąż rośnie. Dlatego najważniejsza jest profilaktyka lub wczesne wykrycie, które zapewnia wysoką wyleczalność. Pierwsze symptomy raka okrężnicy są nietypowe i zależą od jego lokalizacji. Jak objawia się rak okrężnicy? Jak mu zapobiec?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij