Przeziębienie u dzieci

Pierwsze prawdziwie jesienne dni ze zmienną pogodą zwiastują początek sezonu na przeziębienia u dzieci. Nasze pociechy, szczególnie te młodsze, łapią często infekcje w żłobku czy przedszkolu od innego kichającego lub kaszlącego malucha.

Choroby infekcyjne, zwłaszcza dotyczące układu oddechowego, jak np. przeziębienia, są najczęstszą przyczyną zachorowań u niemowląt i małych dzieci, ponieważ układ odpornościowy maluchów nie jest jeszcze w pełni dojrzały, co przekłada się na zwiększoną podatność na zakażenia.

Noworodki i niemowlęta przez pierwsze pół roku życia chronione są przed drobnoustrojami chorobotwórczymi dzięki przeciwciałom, które posiadają od matki. Później odporność nabyta od matki zanika i zaczyna się okres rozwijania się własnej odporności dziecka, czemu towarzyszą częste infekcje. Pod wpływem antygenów bakteryjnych i wirusowych atakujących dziecko, jego układ immunologiczny zaczyna produkować przeciwciała zwalczające mikroorganizmy chorobotwórcze. Zapamiętuje także ich antygeny w tzw. komórkach pamięci immunologicznej, które przy ponownym ataku tych samych drobnoustrojów stymulują bardzo szybką produkcję przeciwciał neutralizujących wroga. W ten sposób układ odpornościowy małego dziecka stopniowo dojrzewa i w wieku 3-4 lat osiąga właściwą wydolność immunologiczną. Dlatego infekcje dróg oddechowych występujące również u dzieci w wieku szkolnym i dorosłych nie są już tak nagminne u dzieci młodszych.

Zapobiegać przechłodzeniu

Przeziębienie jest ostrą chorobą wirusową błony śluzowej nosa i gardła. Jesienna, chłodna aura wraz ze zwiększoną wilgotnością powietrza i częstymi wiatrami zdecydowanie pogarsza komfort cieplny dziecka, sprzyjając przechłodzeniu organizmu.

Pod wpływem wdychanego zimnego powietrza dochodzi do ograniczenia przepływu krwi w błonie śluzowej dróg oddechowych, co osłabia jej mechanizmy obronne przed drobnoustrojami chorobotwórczymi. Na to tylko czekają wirusy przeziębieniowe rozpraszane w powietrzu podczas kichania i kaszlu przez osoby już chore.

Podatność na rozwój przeziębienia zwiększają u dziecka również stany alergiczne w obrębie noso-gardła. Aptekarz w trakcie rozmowy o przeziębieniu z rodzicem lub opiekunem dziecka powinien zwrócić uwagę na to, by ubiór malucha był zawsze dostosowany do pogody. Najlepszy jest system na tzw. cebulkę, czyli kilka warstw odzieży, które można zdejmować i wkładać w zależności od temperatury, wiatru i wilgotności powietrza. Ale jeśli dziecko zostało za grubo ubrane i spociło się na dworze, należy je jak najszybciej przebrać w suche ubranie. Pozostawanie bowiem w wilgotnej, przepoconej bluzie czy swetrze sprzyja przechłodzeniu i przeziębieniu. Jeśli dziecko przemarzło na dworze, to warto polecać  maść rozgrzewającą dla dzieci do natarcia pleców i piersi dziecka.

Wzmacniać odporność

W celu poprawy odporności dziecka można polecić rodzicom lub opiekunom zaaplikowanie maluchowi kuracji stymulującej układ odpornościowy jednym z licznych preparatów dostępnych w aptece bez recepty. Są one przeznaczone dla dzieci powyżej pierwszego roku życia, które w ubiegłym sezonie jesienno--zimowym często chorowały. Oczywiście kurację taką należy skonsultować z lekarzem pediatrą opiekującym się dzieckiem, który dobierze właściwy specyfik, określi dawkowanie i czas jego podawania. Najczęściej znajdują zastosowanie preparaty z jeżówki, aronii i tran.

Leczenie przeziębienia 

Pierwsze objawy przeziębienia u dziecka są podobne jak u dorosłego. Pojawia się katar i dość często lekki stan podgorączkowy. Utrudnienie oddychania przez nos w czasie kataru powoduje, że dziecko staje się marudne.

Na katar u dziecka polecamy krople lub żel do nosa dla dzieci zawierający ksylometazolinę lub oksymetazolinę, obkurczające naczynia w błonie śluzowej nosa i zmniejszające jej obrzęk, jednak nie dłużej niż 3 razy dziennie przez 3 dni (dłuższe stosowanie ksylometazoliny lub oksymetazoliny może spowodować uszkodzenie błony śluzowej nosa). Dobrym sposobem na przyniesienie ulgi zakatarzonemu dziecku jest też kilkakrotne w ciągu dnia aplikowanie do nosa preparatu 0,9% roztworu chlorku sodowego, który oczyszcza i udrażnia jamy nosowe oraz nawilża błonę śluzową nosa. Ostatnio pojawiły się również preparaty z hipertonicznym 2,2% roztworem wody morskiej o silniejszym działaniu udrażniającym zatkany katarem nos.

U niemowląt należy dodatkowo wydzielinę wyciągać gruszką. Starsze dzieci uczymy wydmuchiwania wydzieliny zalegającej w nosie na zewnątrz do chusteczki. Zamiast żelu z ksylometazoliną lub oksymetazoliną, można polecić ziołową maść majerankową do smarowania pod noskiem dziecka. Uwalniające się z niej olejki eteryczne powodują naturalne przeczyszczanie nosa.

Z preparatów pomocnych przy leczeniu zaczynającego się przeziębienia polecam najczęściej witaminę C, wapno i paracetamol w dawkach dobranych do wieku dziecka.

Czasem pierwszym objawem przeziębienia u dziecka nie jest katar, tylko łzawienie i podrażnienie oczu. Dzieje się tak wtedy, gdy zaczynający się stan zapalny w nosie doprowadził do zatkania ujść przewodów nosowo-łzowych łączących worki spojówkowe z nosem. Brak naturalnego ujścia łez do nosa wywołuje łzawienie, na które może nałożyć się infekcja oka. W takiej sytuacji farmaceuta może zaproponować jałową sól fizjologiczną do usuwania ropnej wydzieliny z oczek dziecka przy użyciu jałowych gazików. Niemniej jednak, infekcja oka wymaga konsultacji z lekarzem.

Powikłania przeziębienia

Ostre zapalenie ucha u dzieci jest zwykle następstwem infekcji noso-gardła, które łączy się z uchem środkowym poprzez trąbkę słuchową Eustachiusza, będącą kanałem umożliwiającym wymianę powietrza i wyrównywanie ciśnienia w uchu. U niemowląt i małych dzieci można podejrzewać zapalenie ucha, kiedy maluch staje się drażliwy i marudny bez powodu, nie ma apetytu, ma zatkany nos i może pocierać głową o poduszkę. Często pojawia się też gorączka. Starsze dzieci skarżą się na ból ucha lub utratę słuchu. Gdy płynu w jamie ucha jest już dużo, może dojść do samoistnego przedziurawienia błony bębenkowej i wycieku ropy z ucha. Podejrzenie zakażenia ucha wymaga zawsze zbadania uszu wziernikiem przez lekarza. Farmaceuta może jedynie zaproponować preparat przeciwgorączkowy i przeciwbólowy.

Ostre zapalenie oskrzeli i zapalenie płuc są dość często następstwem zakażenia górnych dróg oddechowych. Głównymi objawami u dziecka są wówczas: kaszel, gorączka, czasem duszność. Stan ten wymaga pilnej konsultacji z lekarzem. 

Warto przypominać pacjentom aptek, że samodzielnie w domu mogą próbować leczyć dziecko z powodu przeziębienia przez jeden-dwa dni, a jeśli nie ma poprawy lub dołączają się nowe objawy (kaszel, gorączka, brak apetytu, trudności w oddychaniu), konieczna jest konsultacja lekarska.

 


Podziel się:


Wasze komentarze


Informacje / opinie publikowane w komentarzach stanowią subiektywną ocenę użytkownika i nie mogą być traktowane jako porada dotycząca leczenia / stosowania leków . W przypadku wątpliwości prosimy o konsultacje z Farmaceutą Dbam o Zdrowie.

komentarze wspierane przez Disqus