kaszląca nastolatka jest badana przez lekarkę
Maciej Toczek

Kaszel na tle nerwowym – jakie są jego przyczyny i jak można go wyleczyć?

Przyczyną kaszlu jest najczęściej infekcja górnych lub dolnych dróg oddechowych. Jeśli jednak nie diagnozuje się takiej przypadłości, a kaszel przechodzi w formę przewlekłą i występuje najczęściej w stresujących sytuacjach, można podejrzewać, że pacjent cierpi z powodu kaszlu psychogennego. Czym jest kaszel na tle nerwowym? Jak diagnozuje się i leczy kaszel psychogenny?

Przyczyn przewlekłego kaszlu u dziecka jest wiele. Jedną z nich jest tzw. kaszel psychogenny, wymagający wdrożenia odpowiedniego postępowania oraz opieki. Jakie są najczęstsze przyczyny kaszlu na tle nerwowym oraz jak wygląda jego diagnostyka?

  1. Kaszel psychogenny – co to jest?
  2. Jakie są najczęstsze przyczyny kaszlu na tle nerwowym?
  3. Jak wygląda diagnostyka problemu kaszlu na tle nerwowym?
  4. Leczenie kaszlu na tle nerwowym

Kaszel psychogenny – co to jest?

Kaszel psychogenny, określany niekiedy jako kaszel stresogenny, to jeden z rodzajów kaszlu przewlekłego. Charakteryzuje się brakiem występowania uchwytnej patologii, która wyjaśniać by mogła przyczyny jego występowania. Do postawienia tego typu diagnozy potrzebne jest jednak przeprowadzenie badań mających na celu wykluczenie chorobowego podłoża tego typu dolegliwości. Kaszel ze stresu pojawia się najczęściej u dzieci w wieku szkolnym, poddanym dużej presji i będących ambitnymi uczniami. Stanowi on swego rodzaju odzwierciedlenie lęku oraz stresu jakiemu poddawane jest dziecko. Kaszel ten może być niezwykle męczący dla dziecka, gdyż czuje ono usilną potrzebę odkrztuszania nawet co kilka sekund. Dziecko opisuje bardzo często dolegliwości, takie jak drapanie czy łaskotanie w gardle, które ustępują chwilowo po odkaszlnięciu.

Jakie są najczęstsze przyczyny kaszlu na tle nerwowym?

Jak sama nazwa wskazuje, kaszel psychogenny to w pewnym sensie kaszel idiopatyczny, którego diagnoza stawiana jest w momencie niestwierdzenia odchyleń w innych wykonanych badaniach. Najczęściej kaszel psychogenny związany jest ze stresem, który przeżywa dziecko, a także poważniejszymi stanami natury psychiatrycznej, takimi jak zaburzenia lękowe czy depresja. Nie bez powodu nie obserwuje się go w przypadku dzieci małych, a raczej wśród młodzieży szkolnej, która nierzadko musi sprostać wielu stawianym wymaganiom będącym niekiedy ponad ich siły i możliwości.

Polecane dla Ciebie

Jak wygląda diagnostyka problemu kaszlu na tle nerwowym?

Aby możliwe było postawienie diagnozy w postaci kaszlu psychogennego, konieczne jest pogłębienie diagnostyki pod kątem ewentualnych przyczyn przewlekłego kaszlu.

Tok diagnostyczny w przypadku kaszlu psychogennego najczęściej polega na wykluczeniu:

  • nadreaktywności oskrzeli po przebytej w ostatnim czasie infekcji – należy pamiętać, że pomimo ustąpienia choroby i braku obecności patogenu w drogach oddechowych nabłonek w trakcie jej trwania zostaje uszkodzony; powoduje to odsłonięcie receptorów kaszlowych, a tym samym skłonności do kaszlu utrzymujące się jeszcze przez kolejne tygodnie;
  • spływania wydzieliny po tylnej ścianie gardła – często zjawisko to jest spowodowane przez zapalenie zatok czy też przerost migdałków podniebiennych; w celu potwierdzenia bądź też wykluczenia tego typu dolegliwości jako przyczyny kaszlu psychogennego konieczne jest badanie laryngologiczne oraz wykonanie tomografii komputerowej tego obszaru;
  • astmy oskrzelowej – objawy towarzyszące tej jednostce chorobowej bardzo nasilają się w nocy;
  • refluksu żołądkowo-przełykowego – może powodować przewlekłe podrażnienie śluzówki dróg oddechowych, a tym samym wywoływać odruch obronny, jakim jest kaszel;
  • zespołu pierwotnej dyskinezy rzęsek – schorzeniu towarzyszy także przewlekłe zapalenie zatok oraz obecny od momentu urodzenia dziecka katar;
  • wad wrodzonych serca oraz układu oddechowego.

W tym celu konieczne jest wykonanie badań, takich jak tomografia komputerowa klatki piersiowej, RTG klatki piersiowej, spirometria, testy w kierunku alergii, a także próba wysiłkowa. Charakterystyczny dla kaszlu psychogennego jest również wywiad. Zauważa się, że objawy nie pojawiają się w nocy, a także nie ulegają redukcji mimo podania leków. Co więcej, kaszel nasila się w momencie zwrócenia uwagi na dziecko i ma niejednokrotnie bardzo specyficzny charakter opisywany jako metaliczny, nieprzyjemny, nienaturalny i dudniący. Kaszel psychogenny u dziecka jest również wskazaniem do konsultacji psychiatrycznej.

Dowiedz się więcej o tym, jak wygląda tomografia komputerowa klatki piersiowej i jak należy się przygotować do badania.

Leczenie kaszlu na tle nerwowym

Leczenie kaszlu stresogennego jest trudne i czasochłonne. Jest to związane z faktem, że nie istnieją domowe sposoby na kaszel psychogenny.

Jedyną metodą walki z tego typu objawami jest wdrożenie postępowania mającego na celu łagodzenie współwystępującego stresu, lęku czy też zaburzeń depresyjnych. W przypadku dzieci jedną z podstawowych metod terapeutycznych są zajęcia z psychoterapeutą, które mają na celu stwierdzenie, co jest powodem obecności zaburzeń lękowych czy też depresyjnych. Jest to również najskuteczniejsza metoda w przypadku nie tylko osób młodych, ale również dorosłych zmagających się z tego rodzaju chorobami psychicznymi. W terapii dzieci konieczne jest bardzo często zaangażowanie najbliższego środowiska w postaci rodziny czy też nauczycieli w szkole, aby terapia mogła przynieść zamierzone skutki. W niektórych sytuacjach, zwłaszcza w przypadku nastolatków, konieczne może być podjęcie okresowego leczenia farmakologicznego mającego na celu łagodzenie towarzyszących dziecku stanów lękowych. Niezwykle ważna jest także rozmowa dziecka z rodzicami, aby czuło ono niezbędne w takiej sytuacji wsparcie płynące ze strony otoczenia.

Warto pamiętać również, że objawy sugerujące kaszel psychogenny nie wykluczają okresowo występujących infekcji powodujących dolegliwości w postaci nasilonego kaszlu. W takiej sytuacji towarzyszą im najczęściej inne objawy, takie jak podwyższona temperatura ciała, pogorszenie samopoczucia czy też nieżyt nosa. Konieczna jest zatem pilna obserwacja dziecka, aby nie zbagatelizować objawów związanych z infekcją wirusową bądź bakteryjną, która wymaga wdrożenia odpowiedniego leczenia. W razie wątpliwości zawsze warto skonsultować się z lekarzem pediatrą, który w oparciu o posiadaną wiedzę odpowie, czy występujące objawy związane są z przeziębieniem czy też kaszlem psychogennym.

  1. Iwona Witkiewicz, „Kaszel psychogenny u dziecka w wieku szkolnym”, Medycyna Praktyczna [online] https://www.mp.pl/pacjent/pediatria/lista/98038,kaszel-psychogenny-u-dziecka-w-wieku-szkolnym
  2. Teresa Bielecka, Wojciech Feleszko, Jerzy Ziołkowski, „Przewlekły kaszel u dziecka – kiedy do specjalisty?”, Pediatr Dypl. 2012;16(6):46-51.
  3. Zbigniew Doniec, Agnieszka Mastalerz-Migas, Katarzyna Krenke, Henryk Mazurek, Przemysław Bieńkowski, „Rekomendacje postępowania diagnostyczno-terapeutycznego w kaszlu u dzieci dla lekarzy POZ”, Lekarz POZ 4/2016.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Jet lag – czym jest? Czy każdy ma jet lag?

    Dobrze znaną podróżnikom i obieżyświatom konsekwencją nagłej zmiany strefy czasowej jest wystąpienie tzw. zespołu długu czasowego, czyli jet lagu. Planując więc daleką podróż, warto również zaplanować czas na adaptację organizmu do zmienionych godzin snu i czuwania.

  • Choroba Sanfilippo – objawy, przyczyny, leczenie

    Choroba Sanfilippo to bardzo rzadka choroba genetyczna, określana jako mukopolisacharydoza typu 3 (MPS III). Nazwa choroby pochodzi od nazwiska lekarza, który w 1963 roku po raz pierwszy opisał ten typ mukopolisacharydozy – dr. Sylvestra Sanfilippo.

  • Choroba Wilsona – objawy, leczenie i przewidywana długość życia

    Choroba Wilsona to schorzenie prowadzące do nadmiernego gromadzenia się miedzi w organizmie. Przyczyną jest mutacja genetyczna, wskutek której dochodzi do defektu białka odpowiadającego za transport miedzi w organizmie. W konsekwencji miedź nie jest wydalana z organizmu, tylko gromadzi się w narządach, prowadząc do ich uszkodzenia.

  • Chłoniak Burkitta – objawy, przyczyny i rokowanie

    Przyczyną chłoniaka jest niekontrolowany rozrost puli limfocytów, a głównym skutkiem ubocznym – upośledzenie układu immunologicznego ze względu na utratę funkcji zmienionych komórek. Najczęstszą przyczyną zgonu wśród pacjentów cierpiących na nowotwory krwi są pozornie niegroźne infekcje – i właśnie tak zabija chłoniak Burkitta.

  • Odmrożenia – stopnie i objawy. Co robić i jak zabezpieczyć skórę przed zimnem?

    Odmrożenie z zimna to stan skóry, w którym jej warstwa ochronna została uszkodzona przez działanie niskich temperatur. Może to prowadzić do bolesności, pieczenia, zaczerwienienia i obrzęku, a w ciężkich przypadkach nawet do amputacji kończyn lub ich fragmentów. W celu uniknięcia odmrożenia należy zachować ostrożność podczas długotrwałego przebywania na mrozie, chronić skórę odpowiednim ubraniem czy stosować kremy i maści ochronne.

  • Sprue tropikalna (psyloza) – przyczyny i objawy choroby przypoominającej celiakię

    Sprue tropikalna jest chorobą zakaźną, która występuje głównie w krajach tropikalnych i subtropikalnych. Objawia się nieprawidłowym trawieniem i wchłanianiem składników pokarmowych, co prowadzi do poważnych niedoborów składników odżywczych, głownie witaminy B12 i kwasu foliowego, a także do anemii. Leczenie sprue tropikalnej jest uzależnione od przyczyny i może wymagać antybiotyków, leków przeciwpasożytniczych i suplementów diety.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij