Skóra zanieczyszczona. Co radzi kosmetolog?

Nadreaktywność gruczołów łojowych charakteryzuje skóry tłuste, trądzikowe i zanieczyszczone. Ze względu na dużą zawartość sebum na powierzchni naskórka, skóra jest dobrze nawilżona, mniej podatna na proces starzenia czy wszelkiego typu czynniki środowiskowe. Niestety jednocześnie jest ona bardziej narażona na powstawanie wyprysków, zaskórników czy nagromadzenie martwych komórek. Brak właściwej pielęgnacji może przyczynić się do powstania zaczopowanych ujść gruczołów łojowych oraz nadmiernego rozwoju patogennych mikroorganizmów, które przyczynią się do pogorszenia stanu skóry.

Charakterystyka cery zanieczyszczonej

Ten typ skóry może dotyczyć zarówno osób młodych, w wieku dorastania, jak i dorosłych. Jest to związane głównie ze zmianami hormonalnymi w okresie dojrzewania, w trakcie trwania cyklu płciowego kobiety, a także w okresie ciąży i laktacji. Problem dotyczy także młodych i dojrzałych mężczyzn. Obecnie do przyczyn powstawania skóry zanieczyszczonej, tuż obok zaburzeń gospodarki hormonalnej organizmu, zalicza się stres, niedobór pewnych składników odżywczych, brak prawidłowej higieny i pielęgnacji.

Skórę zanieczyszczoną charakteryzuje przede wszystkim nadmierna aktywność gruczołów łojowych. Nadreaktywność występuje praktycznie na całym obszarze skóry twarzy, ale cechuje także centralną część pleców i klatki piersiowej. Są to objawy cery tzw. tłustej. Ponadto występuje pogrubiony naskórek, któremu towarzyszą często przebarwienia, głównie typu potrądzikowego. Nadmiar sebum jest przyczyną objawu błyszczenia się powierzchni naskórka, uczucia lepkości i świecenia. W związku z zaburzonym procesem keratynizacji naskórka, a także nadprodukcji mas łojowo-rogowych, na skórze pojawiają się zaskórniki typu otwartego i zamkniętego. Bogate w lipidy sebum stanowi doskonałą pożywkę, a w połączeniu z beztlenowym środowiskiem, jakie panuje wewnątrz mieszka włosowego, stwarza doskonałe warunki do rozwoju mikroorganizmów. Dalsza kolonizacja rozszerzonych ujść mieszków włosowych bakteriami typu Propionibacterium acnes oraz Staphylococcus epidermidis sprzyja powstawaniu stanu zapalnego. Mikroorganizmy wydzielają enzymy z grupy lipaz rozkładających trójglicerydy sebum z uwolnieniem kwasów tłuszczowych, które wykazują działanie silnie drażniące na skórę, a także innych substancji o właściwościach zapalnych jak i chemotaktycznych. W związku z czym, powstaje odczyn zapalny, a na skórze pojawiają się wykwity wtórne, do których należą m.in. krosty, grudki. Wszystkie powyższe zmiany stanowią objaw trądzika pospolitego. Natomiast dalsze zaburzenia równowagi hydrolipidowej skóry, procesu keratynizacji, a także nagromadzenia osadów, przyczyniają się do powstawania skóry zanieczyszczonej.

Podstawa pielęgnacji

W przypadku pielęgnacji skóry tłustej, skłonnej do występowania zmian trądzikowych oraz zanieczyszczonej, należy zachować delikatną równowagę pomiędzy ilością wydzielanego sebum, a jego usuwaniem. Kosmetyki powinny wykazywać zatem działanie wielokierunkowe, aby uniknąć mechanizmu „błędnego koła”, czyli samonapędzającego się mechanizmu stymulacji gruczołów łojowych związanego z uwalnianiem substancji drażniących, które dodatkowo pobudzałyby ich aktywność. Czynnikami drażniącymi mogą być również kosmetyki nadmiernie osuszające skórę, które zastosowane w niewłaściwy sposób, przyczyniałyby się do uwalniania czynników drażniących, a te z kolei pobudzałyby aktywność gruczołów. Efektem tego działania byłby łojotok oraz nadmierny rozwój mikroorganizmów. Tym sposobem koło się zamyka. Nad jakimi krokami należy się skupić?

Oczyszczanie i tonizacja

Prawidłowo przeprowadzony zabieg oczyszczania skóry ma kluczowe znaczenie dla całej pielęgnacji, gdyż nie tylko umożliwia usunięcie z powierzchni naskórka wydzieliny z gruczołów łojowych i potowych, czy zanieczyszczeń tj. cząsteczek kurzu, makijażu, ale również umożliwia usunięcie zrogowaciałej warstwy komórek naskórka, co zapobiega zaczopowaniu się ujść mieszków. Kosmetyki przeznaczone do tego celu, zarówno żele, jak i środki peelingujące, powinny mieć określone pH, zbliżone do pH skóry, które umożliwia nienaruszanie zarówno bariery lipidowej naskórka, a także flory bakteryjnej. Z tego powodu nie zaleca się mydła, które wykazuje wysokie pH w granicach około 8-9. Należy unikać również preparatów na bazie alkoholu i jego pochodnych. Związki te mogą doprowadzić do nadmiernego odłuszczenia powierzchni skóry oraz wysuszenia. Zaleca się korzystać z preparatów normalizujących, bakteriostatycznych, przeznaczonych dla cer wrażliwych, z dodatkiem substancji łagodzących tj. pantenol.

Po dokładnym umyciu powierzchni skóry, należy zastosować tonik. Toniki usuwają zanieczyszczenia o charakterze hydrofilowym oraz przywracają prawidłowe pH skóry, a więc lekko kwaśne. W tym przypadku znów odradza się stosowania produktów na bazie alkoholu. Na szczęście większość dostępnych preparatów aptecznych w swoim składzie zawiera wiele roślinnych substancji czynnych o właściwościach keratolitycznych i antybakteryjnych, a także przeciwzapalnym, po użyciu których nie odczuwa się ściągania skóry.

Kolejnym ważnym krokiem w oczyszczaniu skóry jest eksfoliacja. Ma ona na celu nie tylko usunięcie zrogowaciałych komórek, ale również udrożnienie ujść mieszków włosowych. W przypadku skóry trądzikowej, zanieczyszczonej w domowych warunkach można skorzystać 2 razy w tygodniu z peelingów enzymatycznych lub mechanicznych na bazie granulków. Niektóre preparaty peelingujące zawierają także substancje nie tylko o działaniu keratolitycznym (złuszczającym), ale i komedolitycznym (zapobiegającym powstawaniu zaskórników). W gabinecie warto poddać się zabiegom eksfoliacji przy użyciu kwasów owocowych, które nie tylko oczyszczą skórę, ale również przy dłuższym stosowaniu, przywrócą koloryt, zmniejszą widoczność przebarwień i zmarszczek oraz wpłyną na poprawę kondycji skóry.

Pielęgnacja

Emulsje czy hydrożele przeznaczone do cery zanieczyszczonej powinny mieć charakter O/W wykazujące niską zawartość fazy tłuszczowej, bogate w składniki czynne, które służą do intensywnej pielęgnacji skóry zanieczyszczonej. Poszukiwać należy:

  • Substancji sebostatycznych tj. kwas azelainowy, elubiol, nagietek, babka lancetowata, oczar wirginijski, cynk, ekstrakt z ziaren lnu oraz retinoidy;
  • Substancji bakteriostatycznych, do których należą olejki roślinne z racji zawartych w nich terpenów i fenoli: olejek z drzewa herbacianego, pomarańczowy, tymiankowy, cynamonowy, miętowy, a także rozmaryn, wierzba biała czy cynk;
  • Składników wykazujących działanie keratolityczne: mocznik, kwas glikolowy, mlekowy, salicylowy;
  • Składników nawilżających i przeciwzapalnych;
W pielęgnacji skóry zanieczyszczonej ogromną rolę odgrywa odpowiedni dobór preparatów oraz systematyczność. Nie należy jednak zapominać o wpływie zróżnicowanej diety na organizm człowieka. Celem poprawy wyglądu skóry należy poszukiwać żywności bogatej w składniki mineralne oraz witaminy. W pielęgnacji domowej warto także zastosować doraźnie maseczki czy kosmetyki korygujące.

Piśmiennictwo:

  1. Noszczyk M. Pielęgnacja twarzy. W: Kosmetologia pielęgnacyjna i lekarska. Red. Maria Noszczyk. Wyd. I PZWL; Warszawa 2010. 
  2. Mehling A., Buchwald-Werner S. Natural actives for impure skin. SÖWF-Journal 2004; 130(3): 2-6.

 


Podziel się:


Wasze komentarze


Informacje / opinie publikowane w komentarzach stanowią subiektywną ocenę użytkownika i nie mogą być traktowane jako porada dotycząca leczenia / stosowania leków . W przypadku wątpliwości prosimy o konsultacje z Farmaceutą Dbam o Zdrowie.

komentarze wspierane przez Disqus