Echokardiografia w pytaniach i odpowiedziach - portal DOZ.pl
Echokardiografia w pytaniach i odpowiedziach
Roman Wodowski

Echokardiografia w pytaniach i odpowiedziach

Echokardiografia jest badaniem znanym potocznie jako USG serca. Obecnie jest jednym z najczęściej wykorzystywanych badań diagnostycznych w codziennej praktyce lekarskiej w ramach oceny sprawności funkcjonowania serca. Pozwala ocenić nie tylko jego budowę, ale także określić czy funkcjonuje prawidłowo.

Jakie są zatem wskazania do przeprowadzenia badania?

Echokardiografia wykonuje się  w przypadku okresowej kontroli oraz podejrzenia schorzeń układu krążenia, przede wszystkich dotyczących mięśnia sercowego. Należą do nich: choroba niedokrwienna serca, ostry zespół wieńcowy, niewydolność serca, kardiomiopatie, wady serca, nadciśnienie tętnicze, zapalenie wsierdzia, zator tętnicy płucnej, choroby aorty, choroby osierdzia. Dzięki łatwej dostępności tego badania USG serca jest też często wykorzystywane w medycynie sportowej. 

Jakie znamy rodzaje badań echokardiograficznych?

Kardiolog może skorzystać  z kilku różnych rodzajów badania echokardiograficznego. Najczęściej wykonywane jest badanie przezklatkowe polegające na oglądaniu struktur serca poprzez przyłożenie głowicy USG do klatki piersiowej w okolicy serca. W trakcie badania pacjent kładzie się na leżance w sposób wskazany przez badającego. Wykonujący badanie pokrywa skórę albo głowicę aparatu specjalnym żelem po czym przykłada ją do ciała. W trakcie badania lekarz ocenia rozmiary, budowę czynność przedsionków i komór serca. Echokardiograf pozwala także zdiagnozować dysfunkcję zastawek serca oraz umożliwia nam dokonanie pomiarów przepływu krwi pomiędzy poszczególnymi jamami serca.

Uzupełnieniem badania przezklatkowego jest echokardiografia przezprzełykowa. Wskazaniem do przeprowadzenia tego typu diagnostyki jest przede wszystkim ograniczona użyteczność kliniczna standardowej metody. Do zaleceń używania tej metody należy: podejrzenie zapalenia wsierdzia, możliwa dysfunkcja protezy sztucznej zastawki, wady wrodzone serca, guzy serca, ocena chorób dużych naczyń klatki piersiowej (aorta, tętnice płucne), ocena wielkości skrzeplin w jamach serca oraz śródoperacyjna kontrola zabiegów kardiochirurgicznych. Przed badaniem należy pozostać przez około 5-6 godzin na czczo. W trakcie echokardiografii przezprzełykowej lekarz wprowadza do przełyku pacjenta  specjalny rodzaj sondy o mniejszej średnicy (ok. 1 cm). Wykorzystuje się w niej bliskość położenia lewej połowy serca oraz przełyku, co pozwala lepiej ocenić te struktury. Musimy pamiętać, że w trakcje tego badania podawane są leki uspokajające, które utrudniają obsługę pojazdów mechanicznych bezpośrednio po badaniu. Także nie wskazane jest przyjmowanie pokarmów przez ok. 1,5 godziny, ponieważ zastosowane leki znieczulające błonę śluzową gardła zaburzają czynność połykania.

Następnym wariantem echokardiografii jest echo obciążeniowe pozwalające na pokazanie zaburzeń pracy serca w trakcie zwiększonego wysiłku fizycznego z użyciem rowerka stacjonarnego albo bieżni. Jeżeli nie można przeprowadzić próby wysiłkowej, lub jej wynik nie ma odpowiedniej wartości diagnostycznej, przeprowadza się test farmakologiczny podając pacjentowi dobutaminę lub dipirydamol. Wskazaniem do przeprowadzenia echokardiografii obciążeniowej jest ocena rezerwy wieńcowej serca, stopnia zaawansowania wad zastawkowych, stopnia niedokrwienia mięśnia sercowego oraz rokowania pacjenta przed zabiegami operacyjnymi oraz leczeniem kardiologicznym. Rezerwa wieńcowa określa maksymalny możliwy wzrost przepływu krwi przez naczynia wieńcowe, u zdrowych ludzi rezerwa wynosi od 300 do 600%, co oznacza że przepływ może zwiększyć się 3 do 6 razy nie powodując przy tym objawów niedokrwienia mięśnia sercowego. Do badania można możemy przyjść po niewielkim posiłku. Pamiętajmy by ubiór był luźny i wygodny, przede wszystkim w badaniu wysiłkowym.

Kolejnym rodzajem echokardiografii jest badanie ultrasonograficzne z użyciem kontrastu. Są nim pęcherzyki powietrza lub obojętnego i nierozpuszczalnego we krwi gazu podawane dożylnie. Najłatwiejszym sposobem jest podanie wstrząśniętego roztworu soli fizjologicznej (0,9% NaCl). Dostępne są także specjalne, gotowe środki kontrastowe. Dzięki zastosowaniu tego rodzaju substancji dochodzi do wzmocnienia sygnałów docierających do sondy. W efekcie na obrazie echokardiografu powstaje obraz o większej rozdzielczości, co pozwala na dokładniejszą ocenę budowy serca. 

Polecane dla Ciebie

Czy badanie jest bezpieczne?

Standardowa echokardiografia przezklatkowa jest badaniem, które nie niesie ze sobą ryzyka dla zdrowia pacjenta. Ultradźwięki na których oparta jest technologia ultrasonografu są całkowicie nieszkodliwe dla człowieka, dlatego też szeroko badanie to jest szeroko stosowane u dorosłych, dzieci, a także u kobiet w ciąży. Przeciwwskazaniem do badania obciążeniowego jest między innymi świeży zawał serca, niestabilna choroba wieńcowa, zaawansowana niewydolność serca, świeży zator tętnicy płucnej i inne. Dodatkowo echokardiografia kontrastowa nie może być wykonywana u pacjentów z niektórymi wadami serca (ubytek w przegrodzie międzykomorowej) oraz alergią na środki kontrastowe. W przypadku echokardiografii przezprzełykowej ryzyko powikłań zwiększa występowanie tętniaka (poszerzenie światła tętnicy) dużej średnicy zlokalizowanego w obrębie początkowego odcinka aorty. Tego rodzaju badania nie przeprowadza się także w przypadku rozpoznania żylaków przełyku, pęknięcia przełyku oraz znacznego ograniczenia ruchomości kręgosłupa szyjnego.  

Gdzie wykonać badanie?

W Polsce zdecydowana większość niepublicznych zakładów opieki zdrowotnej, poradni oraz oddziałów szpitalnych posiada na wyposażeniu podstawowym różnego rodzaju ultrasonografy. Należy przy tym pamiętać, że wartość badania zależy w dużej mierze od umiejętności specjalisty, który je wykonuje. Z uwagi na trudności pacjentów z odpowiednim wyborem miejsca oraz lekarza Polskie Towarzystwo Kardiologiczne stworzyło listę akredytowanych gabinetów. W powyższym pliku znajdziemy listę pracowni echokardiograficznych z podziałem na klasy:

  • klasa A. Pracownia z aparatem umożliwiającym badanie dorosłych i badanie dzieci oraz wyposażona w moduł dopplerowski z falą pulsacyjną i ciągłą.
  • klasa B. Pracownia posiadająca aparaturę pracowni klasy A dodatkowo wyposażona w dopplerowskie badanie przepływu znakowane kolorem oraz głowicę przezprzełykową. 
  • klasa C. Pracownia specjalistyczna w instytutach naukowych oraz ośrodkach akademickich wyposażona w aparaturę pracowni klasy B i pozwalająca wykonywać specjalistyczne badania (m.in. śródoperacyjna echokardiografia przezprzełykowa) oraz odpowiedzialna za konsultacje i szkolenie lekarzy.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Magnez (Mg) – badamy elektrolity we krwi. Norma, hiper- i hipomagnezemia

    Drgająca powieka i mimowolne skurcze mięśni – to najbardziej charakterystyczne z objawów niedoboru magnezu, które można zauważyć. Oznaczenie poziomu tego pierwiastka jest jednym z podstawowych badań gospodarki elektrolitowej organizmu. Równie niebezpieczny może być niski poziom magnezu, jak i jego podwyższony poziom. Dlaczego hipermagnezemia i hipomagnezemia są groźne dla zdrowia, jak wygląda badanie, jak się do niego przygotować i ile kosztuje? Odpowiedzi znajdują się w tym artykule.

  • TK kręgosłupa – przebieg badania z kontrastem i bez kontrastu

    Tomografia komputerowa kręgosłupa jest bardzo wiarygodnym badaniem obrazowym, dzięki któremu możliwe jest zdiagnozowanie szeregu schorzeń tego obszaru. Choroby kręgosłupa bywają bardzo problematyczne i wyjątkowo bolesne, a niejednokrotnie mają także charakter zwyrodnieniowy. Niemalże każdą z nich można wychwycić, wykonując prześwietlenie kręgosłupa, na które może skierować nas lekarz ortopeda czy reumatolog. Jak wygląda tomografia komputerowa kręgosłupa i jak się do niej przygotować? Odpowiedzi  na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Żelazo (Fe) – badanie mikroelementów we krwi. Norma, niedokrwistość, hemochromatoza

    Żelazo jest głównym składnikiem hemoglobiny i mioglobiny, czyli białek odpowiadających za transport tlenu i dwutlenku węgla za pośrednictwem krwi. Ilość żelaza w organizmie zależy od wielu czynników, do których zalicza się przede wszystkim podaż tego mikroelementu wraz z pożywieniem oraz stopień wchłaniania i utraty żelaza w przewodzie pokarmowym, moczowym czy drogach rodnych. Wyjątkową zmienność stężenia żelaza we krwi zauważa się u kobiet miesiączkujących. Jak wygląda badanie poziomu żelaza w surowicy krwi, jak się do niego przygotować, ile kosztuje i jak groźne są nadmiar i niedobór żelaza? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Hormon głodu – grelina. Badanie poziomu greliny a otyłość

    Grelina to silnie wypływający na uczucie głodu hormon białkowy. Jest wydzielana przez komórki dna i trzonu żołądka. Bierze udział w regulowaniu gospodarki węglowodanowo-lipidowej organizmu, wpływa na zmniejszenie wydzielania insuliny w trzustce oraz nasila proces powstawania komórek tłuszczowych (adipocytów). Grelina bierze udział w osteogenezie, pozytywnie wpływa na procesy pamięci długotrwałej i przestrzennej. Za wzrost syntezy hormonu odpowiada m.in. głód, faza folikularna cyklu miesiączkowego, hipoglikemia czy stres, zaś do obniżenia poziomu greliny przyczynia się stan sytości, hiperglikemia, hiperinsulinemia lub uprawianie aktywności fizycznej. Jak wygląda badanie poziomu greliny w Polsce i po co wykonywać oznaczenie poziomu leptyny? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Cholesterol LDL – badanie, normy, podwyższony. Jak obniżyć zbyt wysoki poziom „złego cholesterolu"?

    Badanie poziomu cholesterolu LDL jest jednym z elementów tzw. lipidogramu, który zaleca się wykonać minimum raz do roku, w ramach badań profilaktycznych. Przeprowadzenie tego oznaczenia ma na celu potwierdzenie wydolności lub dysfunkcji pracy wątroby. Na zaburzenia ilości „dobrego cholesterolu" wpływa szereg czynników, które są związane głównie z dietą i stylem życia. Jak wygląda badanie, jakie są normy cholesterolu LDL, ile kosztuje oznaczenie i czy na pobranie krwi trzeba być na czczo? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule. . Zaleca się, by badanie wykonywać raz w roku w ramach badań profilaktycznych.

  • Testosteron – badanie, normy, za wysoki, za niski. Jak podnieść poziom androgenu?

    Jedno z najczęściej wpisywanych zapytań w wyszukiwarki internetowe to „jak podnieść poziom testosteronu?". Zainteresowanie tym tematem jest wysokie zarówno wśród mężczyzn, jak i kobiet. Panowie poziomem testosteronu interesuję się zazwyczaj o okresie po 40. roku życia lub wówczas, kiedy chcą szybko osiągnąć swój cel wiązany z budowaniem masy mięśniowej i redukcją tkanki tłuszczowej. Panie badają stężenie testosteronu, kiedy zauważają zaburzenia miesiączkowania, uporczywy trądzik lub owłosienie w nietypowych miejscach na ciele. Jakie są inne objawy zaburzeń gospodarki testosteronowej, jakie są normy testosteronu we krwi dla mężczyzn i kobiet?

  • Eozynofile (eozynocyty) w wyniku morfologii – normy EOS, funkcje w organizmie

    Analizując wyniki morfologii krwi lub morfologii krwi z rozmazem, dokonuje się oceny składników morfotycznych, w tym poziomu i obrazu leukocytów w postaci eozynofili. Bardzo rzadko spotyka się sytuację, w której eozynofile są podwyższone, częściej ta sytuacja dotyczy limfocytów i neutrofilów. Jak zbadać poziom eozynofilów, o czym świadczy podwyższony ich poziom i jak obniżyć poziom granulocytów kwasochłonnych? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Badanie poziomu selenu – normy, przygotowanie, cena badania

    Badanie poziomu selenu we krwi wykonuje się najczęściej przed planowaną suplementacją tego pierwiastka, a także w przypadku prowadzenia procesów diagnostycznych schorzeń o podłożu neurologicznym, hormonalnym, kardiologicznym lub psychicznym. Jakie są normy poziomu selenu w organizmie, ile kosztuje badanie i jak się do niego właściwie przygotować?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij