Echokardiografia w pytaniach i odpowiedziach
Roman Wodowski

Echokardiografia w pytaniach i odpowiedziach

Echokardiografia jest badaniem znanym potocznie jako USG serca. Obecnie jest jednym z najczęściej wykorzystywanych badań diagnostycznych w codziennej praktyce lekarskiej w ramach oceny sprawności funkcjonowania serca. Pozwala ocenić nie tylko jego budowę, ale także określić czy funkcjonuje prawidłowo.

Jakie są zatem wskazania do przeprowadzenia badania?

Echokardiografia wykonuje się  w przypadku okresowej kontroli oraz podejrzenia schorzeń układu krążenia, przede wszystkich dotyczących mięśnia sercowego. Należą do nich: choroba niedokrwienna serca, ostry zespół wieńcowy, niewydolność serca, kardiomiopatie, wady serca, nadciśnienie tętnicze, zapalenie wsierdzia, zator tętnicy płucnej, choroby aorty, choroby osierdzia. Dzięki łatwej dostępności tego badania USG serca jest też często wykorzystywane w medycynie sportowej. 

Jakie znamy rodzaje badań echokardiograficznych?

Kardiolog może skorzystać  z kilku różnych rodzajów badania echokardiograficznego. Najczęściej wykonywane jest badanie przezklatkowe polegające na oglądaniu struktur serca poprzez przyłożenie głowicy USG do klatki piersiowej w okolicy serca. W trakcie badania pacjent kładzie się na leżance w sposób wskazany przez badającego. Wykonujący badanie pokrywa skórę albo głowicę aparatu specjalnym żelem po czym przykłada ją do ciała. W trakcie badania lekarz ocenia rozmiary, budowę czynność przedsionków i komór serca. Echokardiograf pozwala także zdiagnozować dysfunkcję zastawek serca oraz umożliwia nam dokonanie pomiarów przepływu krwi pomiędzy poszczególnymi jamami serca.

Uzupełnieniem badania przezklatkowego jest echokardiografia przezprzełykowa. Wskazaniem do przeprowadzenia tego typu diagnostyki jest przede wszystkim ograniczona użyteczność kliniczna standardowej metody. Do zaleceń używania tej metody należy: podejrzenie zapalenia wsierdzia, możliwa dysfunkcja protezy sztucznej zastawki, wady wrodzone serca, guzy serca, ocena chorób dużych naczyń klatki piersiowej (aorta, tętnice płucne), ocena wielkości skrzeplin w jamach serca oraz śródoperacyjna kontrola zabiegów kardiochirurgicznych. Przed badaniem należy pozostać przez około 5-6 godzin na czczo. W trakcie echokardiografii przezprzełykowej lekarz wprowadza do przełyku pacjenta  specjalny rodzaj sondy o mniejszej średnicy (ok. 1 cm). Wykorzystuje się w niej bliskość położenia lewej połowy serca oraz przełyku, co pozwala lepiej ocenić te struktury. Musimy pamiętać, że w trakcje tego badania podawane są leki uspokajające, które utrudniają obsługę pojazdów mechanicznych bezpośrednio po badaniu. Także nie wskazane jest przyjmowanie pokarmów przez ok. 1,5 godziny, ponieważ zastosowane leki znieczulające błonę śluzową gardła zaburzają czynność połykania.

Następnym wariantem echokardiografii jest echo obciążeniowe pozwalające na pokazanie zaburzeń pracy serca w trakcie zwiększonego wysiłku fizycznego z użyciem rowerka stacjonarnego albo bieżni. Jeżeli nie można przeprowadzić próby wysiłkowej, lub jej wynik nie ma odpowiedniej wartości diagnostycznej, przeprowadza się test farmakologiczny podając pacjentowi dobutaminę lub dipirydamol. Wskazaniem do przeprowadzenia echokardiografii obciążeniowej jest ocena rezerwy wieńcowej serca, stopnia zaawansowania wad zastawkowych, stopnia niedokrwienia mięśnia sercowego oraz rokowania pacjenta przed zabiegami operacyjnymi oraz leczeniem kardiologicznym. Rezerwa wieńcowa określa maksymalny możliwy wzrost przepływu krwi przez naczynia wieńcowe, u zdrowych ludzi rezerwa wynosi od 300 do 600%, co oznacza że przepływ może zwiększyć się 3 do 6 razy nie powodując przy tym objawów niedokrwienia mięśnia sercowego. Do badania można możemy przyjść po niewielkim posiłku. Pamiętajmy by ubiór był luźny i wygodny, przede wszystkim w badaniu wysiłkowym.

Kolejnym rodzajem echokardiografii jest badanie ultrasonograficzne z użyciem kontrastu. Są nim pęcherzyki powietrza lub obojętnego i nierozpuszczalnego we krwi gazu podawane dożylnie. Najłatwiejszym sposobem jest podanie wstrząśniętego roztworu soli fizjologicznej (0,9% NaCl). Dostępne są także specjalne, gotowe środki kontrastowe. Dzięki zastosowaniu tego rodzaju substancji dochodzi do wzmocnienia sygnałów docierających do sondy. W efekcie na obrazie echokardiografu powstaje obraz o większej rozdzielczości, co pozwala na dokładniejszą ocenę budowy serca. 

Czy badanie jest bezpieczne?

Standardowa echokardiografia przezklatkowa jest badaniem, które nie niesie ze sobą ryzyka dla zdrowia pacjenta. Ultradźwięki na których oparta jest technologia ultrasonografu są całkowicie nieszkodliwe dla człowieka, dlatego też szeroko badanie to jest szeroko stosowane u dorosłych, dzieci, a także u kobiet w ciąży. Przeciwwskazaniem do badania obciążeniowego jest między innymi świeży zawał serca, niestabilna choroba wieńcowa, zaawansowana niewydolność serca, świeży zator tętnicy płucnej i inne. Dodatkowo echokardiografia kontrastowa nie może być wykonywana u pacjentów z niektórymi wadami serca (ubytek w przegrodzie międzykomorowej) oraz alergią na środki kontrastowe. W przypadku echokardiografii przezprzełykowej ryzyko powikłań zwiększa występowanie tętniaka (poszerzenie światła tętnicy) dużej średnicy zlokalizowanego w obrębie początkowego odcinka aorty. Tego rodzaju badania nie przeprowadza się także w przypadku rozpoznania żylaków przełyku, pęknięcia przełyku oraz znacznego ograniczenia ruchomości kręgosłupa szyjnego.  

Gdzie wykonać badanie?

W Polsce zdecydowana większość niepublicznych zakładów opieki zdrowotnej, poradni oraz oddziałów szpitalnych posiada na wyposażeniu podstawowym różnego rodzaju ultrasonografy. Należy przy tym pamiętać, że wartość badania zależy w dużej mierze od umiejętności specjalisty, który je wykonuje. Z uwagi na trudności pacjentów z odpowiednim wyborem miejsca oraz lekarza Polskie Towarzystwo Kardiologiczne stworzyło listę akredytowanych gabinetów. W powyższym pliku znajdziemy listę pracowni echokardiograficznych z podziałem na klasy:

  • klasa A. Pracownia z aparatem umożliwiającym badanie dorosłych i badanie dzieci oraz wyposażona w moduł dopplerowski z falą pulsacyjną i ciągłą.
  • klasa B. Pracownia posiadająca aparaturę pracowni klasy A dodatkowo wyposażona w dopplerowskie badanie przepływu znakowane kolorem oraz głowicę przezprzełykową. 
  • klasa C. Pracownia specjalistyczna w instytutach naukowych oraz ośrodkach akademickich wyposażona w aparaturę pracowni klasy B i pozwalająca wykonywać specjalistyczne badania (m.in. śródoperacyjna echokardiografia przezprzełykowa) oraz odpowiedzialna za konsultacje i szkolenie lekarzy.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Progesteron – badanie, normy, niedobór, nadmiar, interpretacja wyników badania. Progesteron a ciąża

    Badanie poziomu progesteronu jest jednym z oznaczeń, któremu najczęściej towarzyszy ocena poziomu FSH, LH, testosteronu i prolaktyny, podczas prowadzenia procesu diagnostycznego PCOS, czyli zespół policystycznych jajników lub zaburzeń miesiączkowania. Niski poziom progesteronu jest bardzo niekorzystny dla kobiet, które pragną zajść w ciążę, ponieważ hormon ten umożliwia zagnieżdżenie i utrzymanie się zarodka w błonie śluzowej macicy. Z kolei podwyższony poziom progesteronu może świadczyć o wystąpieniu torbieli, a nawet raku jajników, guzach nadnerczy i niewydolności wątroby. Jak należy się przygotować do badania hormonu progesteronowego, czy na pobranie krwi trzeba być na czczo i  ile kosztuje oznaczenie stężenia progesteronu we krwi? Odpowiedzi na te i i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Erytropoetyna (EPO) – badanie, normy, interpretacja wyników

    Badanie erytropoetyny (EPO) jest wskazane podczas prowadzenia procesu diagnostycznego chorób krwi i nerek. Dzięki analizie poziomu erytropoetyny, możliwe jest kontrolowanie odpowiedzi na wdrożone leczenie anemii, nadkrwistości i niedokrwistości. Wysoki poziom EPO jest charakterystyczny dla sportowców, którzy swoje treningi odbywają w terenach górskich, ale także, co ciekawe, dla osób palących papierosy. Badanie poziomu erytropoetyny często towarzyszy analizie morfologii krwi i  hematokrytowi. Jaka jest norma EPO we krwi, czy do badania erytropoetyny należy zgłosić się na czczo i czy stosowanie EPO przez sportowców jest równoznaczne ze stosowaniem dopingu? Na te i inne pytania odpowiedzi znajdują się w niniejszym artykule.

  • Estrogen – badanie, normy, niedobór, nadmiar, interpretacja wyników badania krwi

    Badanie poziomu estrogenów jest jednym z głównych parametrów, który jest analizowany, kiedy lekarz specjalista (endokrynolog, ginekolog czy dermatolog) próbuje ustalić przyczynę długotrwałego braku miesiączki, zaburzeń dojrzewania płciowego, funkcji jajników, niekontrolowanych zmian masy ciała, a także niepokojących objawów natury dermatologicznej, takich jak np. trądzik. Poziom estrogenów kobiety w ciąży różni się od zakresów referencyjnych dla nieciężarnych pacjentek. Jak należy się przygotować do pobrania krwi, jakie są objawy nadmiaru i niedoboru estrogenów i czy badanie poziomu tych hormonów jest refundowane? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Estriol – badanie, normy, niedobór, nadmiar, interpretacja wyników badania. Estriol wolny w ciąży

    Estriol to hormon produkowany głównie podczas ciąży przez łożysko i nadnercza płodu. Norma estriolu w organizmie kobiety ciężarnej może być nawet 1000 razy wyższa niż ta w organizmie pacjentki niebędącej w ciąży, u której stężenie tego hormonu jest znikome. Razem z badaniem estriolu należy wykonać oznaczenie innych parametrów krwi, takich jak wolny estriol, (β-hCG) i AFP. Obniżony poziom estriolu w wyniku badań może świadczyć o wystąpieniu u płodu wad chromosomalnych w postaci zespołu Downa, Edwardsa oraz wad morfologicznych cewy nerwowej prawidłowej. Jak należy przygotować się do pobrania krwi, jak interpretować wynik badania estriolu w pierwszym, drugim i trzecim trymestrze ciąży i ile kosztuje oznaczenie stężenia hormonu we krwi? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • anty-TPO – norma, wysokie, niskie. Kiedy należy wykonać oznaczenie aTPO? Cena i skierowanie na badanie

    Badanie poziomu anty-TPO, czyli autoprzeciwciał skierowanych przeciwko peroksydazie tarczycowej, najczęściej zleca się pacjentkom, u których podejrzewa się chorobę autoimmunologiczną tarczycy, jaką jest np. Hashimoto. W celu sprawdzenia tego parametru należy w laboratoryjnym punkcie pobrań oddać krew o dowolnej porze dnia, bez konieczności bycia na czczo. Najczęściej anty-TPO oznacza się wraz z określeniem poziomu innych parametrów hormonalnych należących do tzw. panelu tarczycowego, czyli TSH, FT3 i FT4, anty-TG i TG. Ile kosztuje badanie anty-TPO i jakie są jego normy? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Rezonans magnetyczny (MRI) nadgarstka – badanie, wskazania, przeciwwskazania, refundacja, cena i skierowanie na prześwietlenie

    Rezonans magnetyczny nadgarstka to bezbolesne i nieinwazyjne badanie obrazowe, które wykonuje się najczęsciej wówczas, kiedy dojdzie do urazu tego obszaru. Dotyczy to zarówno kości, jak i ścięgien nadgarstka. MRI może zostać przeprowadzone z wykorzystaniem kontrastu lub bez środka cieniującego. Do wykonania rezonansu magnetycznego konieczne jest posiadanie skierowania lekarskiego, a samo prześwietlenie może być refundowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Jak wygląda MR nadgarstka, ile kosztuje i czy do badania przystępuje się na czczo? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • FT4 – normy, za wysokie, za niskie. Jak interpretować wyniki badania?

    Badanie poziomu FT4 (tyroksyny) jest oznaczeniem hormonalnym, które pozwala ocenić, czy tarczyca działa prawidłowo. Aby właściwie zinterpretować wyniki FT4, należy dokonać porównania jego wartości z FT3 – trójjodotyroniną i TSH – hormon tyreotropowy. Tyroksyna jest jednym z tzw. hormonów aktywności życiowej, ponieważ dociera do każdej komórki ciała, przez co wpływa na szereg procesów fizjologicznych determinujących stan zdrowia. Czy do badania FT4 trzeba być na czczo i które niepokojące objawy wynikające z zaburzeń pracy tarczycy powinny zostać poddane ocenie, poprzez badanie poziomu tyroksyny? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • FT3 – badanie, za wysokie, poniżej normy. Jakie są wskazania do oznaczenia i jak interpretrować wyniki?

    Badanie poziomu FT3 jest jednym z podstawowych oznaczeń hormonalnych krwi, które należy wykonać przy podejrzeniu choroby tarczycy. Nie ma znaczenia, czy objawy wskazują na nadczynność gruczołu czy też na jego niedoczynność, ponieważ w obu przypadkach wskazane jest wykonanie analizy tego stężenia. Badanie najczęściej towarzyszy ocenie innych hormonów oraz obliczeniu stosunku FT3 do FT4 (tzw. konwersji trójjodotryoniny do tyroksyny) i porównaniu tychże do poziomu TSH. Jak należy się przygotować do badania, czy do pobrania krwi trzeba być na czczo oraz na co wskazuje podwyższony i obniżony poziom FT3? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij