Echokardiografia w pytaniach i odpowiedziach
Roman Wodowski

Echokardiografia w pytaniach i odpowiedziach

Echokardiografia jest badaniem znanym potocznie jako USG serca. Obecnie jest jednym z najczęściej wykorzystywanych badań diagnostycznych w codziennej praktyce lekarskiej w ramach oceny sprawności funkcjonowania serca. Pozwala ocenić nie tylko jego budowę, ale także określić czy funkcjonuje prawidłowo.

Jakie są zatem wskazania do przeprowadzenia badania?

Echokardiografia wykonuje się  w przypadku okresowej kontroli oraz podejrzenia schorzeń układu krążenia, przede wszystkich dotyczących mięśnia sercowego. Należą do nich: choroba niedokrwienna serca, ostry zespół wieńcowy, niewydolność serca, kardiomiopatie, wady serca, nadciśnienie tętnicze, zapalenie wsierdzia, zator tętnicy płucnej, choroby aorty, choroby osierdzia. Dzięki łatwej dostępności tego badania USG serca jest też często wykorzystywane w medycynie sportowej. 

Jakie znamy rodzaje badań echokardiograficznych?

Kardiolog może skorzystać  z kilku różnych rodzajów badania echokardiograficznego. Najczęściej wykonywane jest badanie przezklatkowe polegające na oglądaniu struktur serca poprzez przyłożenie głowicy USG do klatki piersiowej w okolicy serca. W trakcie badania pacjent kładzie się na leżance w sposób wskazany przez badającego. Wykonujący badanie pokrywa skórę albo głowicę aparatu specjalnym żelem po czym przykłada ją do ciała. W trakcie badania lekarz ocenia rozmiary, budowę czynność przedsionków i komór serca. Echokardiograf pozwala także zdiagnozować dysfunkcję zastawek serca oraz umożliwia nam dokonanie pomiarów przepływu krwi pomiędzy poszczególnymi jamami serca.

Uzupełnieniem badania przezklatkowego jest echokardiografia przezprzełykowa. Wskazaniem do przeprowadzenia tego typu diagnostyki jest przede wszystkim ograniczona użyteczność kliniczna standardowej metody. Do zaleceń używania tej metody należy: podejrzenie zapalenia wsierdzia, możliwa dysfunkcja protezy sztucznej zastawki, wady wrodzone serca, guzy serca, ocena chorób dużych naczyń klatki piersiowej (aorta, tętnice płucne), ocena wielkości skrzeplin w jamach serca oraz śródoperacyjna kontrola zabiegów kardiochirurgicznych. Przed badaniem należy pozostać przez około 5-6 godzin na czczo. W trakcie echokardiografii przezprzełykowej lekarz wprowadza do przełyku pacjenta  specjalny rodzaj sondy o mniejszej średnicy (ok. 1 cm). Wykorzystuje się w niej bliskość położenia lewej połowy serca oraz przełyku, co pozwala lepiej ocenić te struktury. Musimy pamiętać, że w trakcje tego badania podawane są leki uspokajające, które utrudniają obsługę pojazdów mechanicznych bezpośrednio po badaniu. Także nie wskazane jest przyjmowanie pokarmów przez ok. 1,5 godziny, ponieważ zastosowane leki znieczulające błonę śluzową gardła zaburzają czynność połykania.

Następnym wariantem echokardiografii jest echo obciążeniowe pozwalające na pokazanie zaburzeń pracy serca w trakcie zwiększonego wysiłku fizycznego z użyciem rowerka stacjonarnego albo bieżni. Jeżeli nie można przeprowadzić próby wysiłkowej, lub jej wynik nie ma odpowiedniej wartości diagnostycznej, przeprowadza się test farmakologiczny podając pacjentowi dobutaminę lub dipirydamol. Wskazaniem do przeprowadzenia echokardiografii obciążeniowej jest ocena rezerwy wieńcowej serca, stopnia zaawansowania wad zastawkowych, stopnia niedokrwienia mięśnia sercowego oraz rokowania pacjenta przed zabiegami operacyjnymi oraz leczeniem kardiologicznym. Rezerwa wieńcowa określa maksymalny możliwy wzrost przepływu krwi przez naczynia wieńcowe, u zdrowych ludzi rezerwa wynosi od 300 do 600%, co oznacza że przepływ może zwiększyć się 3 do 6 razy nie powodując przy tym objawów niedokrwienia mięśnia sercowego. Do badania można możemy przyjść po niewielkim posiłku. Pamiętajmy by ubiór był luźny i wygodny, przede wszystkim w badaniu wysiłkowym.

Kolejnym rodzajem echokardiografii jest badanie ultrasonograficzne z użyciem kontrastu. Są nim pęcherzyki powietrza lub obojętnego i nierozpuszczalnego we krwi gazu podawane dożylnie. Najłatwiejszym sposobem jest podanie wstrząśniętego roztworu soli fizjologicznej (0,9% NaCl). Dostępne są także specjalne, gotowe środki kontrastowe. Dzięki zastosowaniu tego rodzaju substancji dochodzi do wzmocnienia sygnałów docierających do sondy. W efekcie na obrazie echokardiografu powstaje obraz o większej rozdzielczości, co pozwala na dokładniejszą ocenę budowy serca. 

Czy badanie jest bezpieczne?

Standardowa echokardiografia przezklatkowa jest badaniem, które nie niesie ze sobą ryzyka dla zdrowia pacjenta. Ultradźwięki na których oparta jest technologia ultrasonografu są całkowicie nieszkodliwe dla człowieka, dlatego też szeroko badanie to jest szeroko stosowane u dorosłych, dzieci, a także u kobiet w ciąży. Przeciwwskazaniem do badania obciążeniowego jest między innymi świeży zawał serca, niestabilna choroba wieńcowa, zaawansowana niewydolność serca, świeży zator tętnicy płucnej i inne. Dodatkowo echokardiografia kontrastowa nie może być wykonywana u pacjentów z niektórymi wadami serca (ubytek w przegrodzie międzykomorowej) oraz alergią na środki kontrastowe. W przypadku echokardiografii przezprzełykowej ryzyko powikłań zwiększa występowanie tętniaka (poszerzenie światła tętnicy) dużej średnicy zlokalizowanego w obrębie początkowego odcinka aorty. Tego rodzaju badania nie przeprowadza się także w przypadku rozpoznania żylaków przełyku, pęknięcia przełyku oraz znacznego ograniczenia ruchomości kręgosłupa szyjnego.  

Gdzie wykonać badanie?

W Polsce zdecydowana większość niepublicznych zakładów opieki zdrowotnej, poradni oraz oddziałów szpitalnych posiada na wyposażeniu podstawowym różnego rodzaju ultrasonografy. Należy przy tym pamiętać, że wartość badania zależy w dużej mierze od umiejętności specjalisty, który je wykonuje. Z uwagi na trudności pacjentów z odpowiednim wyborem miejsca oraz lekarza Polskie Towarzystwo Kardiologiczne stworzyło listę akredytowanych gabinetów. W powyższym pliku znajdziemy listę pracowni echokardiograficznych z podziałem na klasy:

  • klasa A. Pracownia z aparatem umożliwiającym badanie dorosłych i badanie dzieci oraz wyposażona w moduł dopplerowski z falą pulsacyjną i ciągłą.
  • klasa B. Pracownia posiadająca aparaturę pracowni klasy A dodatkowo wyposażona w dopplerowskie badanie przepływu znakowane kolorem oraz głowicę przezprzełykową. 
  • klasa C. Pracownia specjalistyczna w instytutach naukowych oraz ośrodkach akademickich wyposażona w aparaturę pracowni klasy B i pozwalająca wykonywać specjalistyczne badania (m.in. śródoperacyjna echokardiografia przezprzełykowa) oraz odpowiedzialna za konsultacje i szkolenie lekarzy.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Co to jest USG? Co warto wiedzieć o badaniu? Rodzaje, wskazania i przeciwskazania do badania ultrasonograficznego

    Jednym z chętniej przeprowadzanych badań z zakresu diagnostyki obrazowej jest USG. Dzięki niemu możliwe jest dokonanie oceny kształtu i wielkości narządów wewnętrznych, stwierdzenie obecności guzów, zmian nowotworowych czy innych stanów patologicznych. Z powodzeniem od wielu lat stosuje się je także w trakcie monitorowania ciąży, już od jej pierwszych tygodni. Jakie są rodzaje badania USG, jak się do niego przygotować i ile kosztuje? Odpowiedzi na te pytania znajdują się niniejszym artykule.

  • GGTP – Gamma-glutamylotranspeptydaza – badanie, normy, wskazania

    GGTP to enzym pomocny w diagnozowaniu między innymi chorób wątroby, trzustki czy nerek. Jego wysoki  poziom obserwuje się również u osób z problemem nadużywania alkoholu. Istnieje szereg objawów towarzyszących chorobom wątroby i dróg żółciowych, które powinny skłonić pacjenta do oznaczenia poziomu gamma-glutamylotranspeptydazy. Uwagę powinno przykuć chociażby żółte zabarwienie skóry i błon śluzowych, obrzęki i świąd skóry czy ból po prawej stronie brzucha. Jak się przygotować do badania GGTP, ile kosztuje to oznaczenie i czy do badania należy zgłosić się na czczo? Odpowiadamy w niniejszym artykule.

  • Tomografia komputerowa naczyń krwionośnych – kiedy wykonać badanie?

    Angio-TK jest mniej inwazyjną techniką angiografii naczyń krwionośnych. Badanie to pozwala na zobrazowanie stanu żył i tętnic praktycznie każdego obszaru naszego ciała. Zaletą angio-TK, będącego jednym z najdroższych badań obrazowych, jest z pewnością sposób podawania kontrastu. Jakie badania diagnostyczne należy wykonać przed tomografią komputerową naczyń krwionośnych, czy istnieją przeciwwskazania do przeprowadzania obrazowania i czy trzeba mieć skierowanie na angiografię tomografii komputerowej? Odpowiedzi znajdują się w niniejszym artykule. 

  • RTG kręgosłupa – badanie, wskazania, przeciwwskazania, refundacja, cena

    RTG kręgosłupa jest metodą obrazową, którą od wielu lat wykorzystuje się podczas diagnozowania wad postawy, zmian zapalnych czy zwyrodnieniowych, a także w przypadku urazów i bóli kręgosłupa. Co prawda interpretacja wyników prześwietlania kręgosłupa może stanowić problem dla pacjenta, niemniej samo RTG kręgosłupa nie jest badaniem bolesnym lub długotrwałym. Ile kosztuje rentgen kręgosłupa, jak należy się przygotować do badania i czy istnieją przeciwwskazania do jego wykonania? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Glikemia – badanie, wskazanie, normy. Jak interpretować wyniki poziomu cukru we krwi?

    Regularne badanie poziomu cukru we krwi (glikemia) jest jednym z podstawowych oznaczeń parametrów krwi, które może pomóc wykryć choroby związane z gospodarką węglowodanową, jak np. cukrzycę i odpowiednio wcześnie wdrożyć niezbędne leczenie. Na badanie glikemii trzeba być na czczo, nie jest wskazane wykonywanie analizy bezpośrednio po jakiejkolwiek infekcji, ciężkim wysiłku fizycznym lub w trakcie zażywania niektórych leków, np. aspiryny. Kto powinien regularnie sprawdzać poziom cukru we krwi, jak dokładnie wygląda badanie glikemii na czczo i czy podlega ono refundacji przez NFZ? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Aminogram – badanie poziomu aminokwasów

    Do oceny stężenia wolnych aminokwasów służy aminogram (profil aminokwasów). Badanie jest stosowane w diagnostyce wrodzonych wad metabolicznych, ale także przy projektowaniu odpowiedniej diety uzupełniającej lub obniżającej poziom konkretnych aminokwasów. Badanie poziomu aminokwasów zaleca się także sportowcom. Wynik oznaczenia w tym przypadku pozwala na wprowadzenie właściwej suplementacji diety, od której m.in. zależy osiągnięcie założonych celów treningowych.  Czy do profilu aminokwasów trzeba być na czczo, ile kosztuje aminogram i jakie są objawy niedoboru i nadmiaru aminokwasów?

  • Holotranskobalamina – badanie wczesnych niedoborów witaminy B12

    Istnieje pula badań, które regularnie powinien wykonać każdy weganin lub wegetarianin, a także osoby, które mają wszelkie objawy niedokrwistości lub zauważają u siebie niedobory witaminy B12, do których należy, chociażby mrowienie i pieczenie skóry, drętwienie kończyn lub zaburzenia snu. Postawienie diagnozy dotyczącej groźnego niedoboru wit. B12 jest możliwe już na jego wczesnym etapie, dzięki wykonaniu oznaczenia poziomu holoTC, czyli holotranskobalaminy. Jak się przygotować do badania poziomu holoTC, czy trzeba być na czczo i jakie są objawy obniżonego poziomu witaminy B12? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Aminopeptydaza leucynowa (LAP) – badanie, normy, wskazania

    Badanie poziomu aminopeptydazy leucynowej, w wyniku oznaczanej jako LAP, zleca się najczęściej podczas prowadzenia diagnostyki uszkodzenia komórek wątroby, trzustki i dróg żółciowych. Podwyższone LAP świadczy o możliwej chorobie tych narządów, w tym także tej o podłożu onkologicznym. Oznaczenie aktywności aminopeptydazy leucynowej pozwala również na zróżnicowanie przyczyn w odpływie żółci w sytuacji, kiedy u pacjenta oznaczono także podwyższony poziom ALP, czyli fosfatazy alkalicznej. Jak się przygotować do badania LAP, ile kosztuje i czy jest refundowane? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij