Stenoza – przyczyny, objawy, leczenie, rehabilitacja przy zwężeniu kanału kręgowego
Magdalena Chrzęszczyk

Stenoza – przyczyny, objawy, leczenie, rehabilitacja przy zwężeniu kanału kręgowego

Stenoza to zwężenie światła kanału kręgowego, które prowadzi do podrażnienia, a nawet uszkodzenia struktur nerwowych. Skutkiem takiego stanu jest ból kręgosłupa (dokładna lokalizacja dolegliwości zależy od miejsca zwężenia), mrowienie i drętwienie kończyn, osłabienie siły mięśniowej czy opadanie stopy. Jak przebiega rozpoznanie? Jak wygląda leczenie i rehabilitacja stenozy kanału kręgowego?

Stenoza – co to jest? 

Samo słowa stenoza (z gr. stenozis) oznacza zwężenie. Stenoza kanału kręgowego jest to patologiczne zwężenie światła kanału kręgowego. Ciasnota ta prowadzi do podrażnienia, a nawet do uszkodzenia struktur nerwowych znajdujących się wewnątrz kanału kręgowego. 

Stenoza to schorzenie, które znacznie pogarsza jakość życia człowieka, powoduje ból kręgosłupa i pleców, może powodować zaburzenia neurologiczne dotyczące kończyn górnych i kończyn dolnych. Stenoza kręgosłupa najczęściej pojawia się w odcinku lędźwiowym i szyjnym, sporadycznie w odcinku piersiowym. Schorzenie to najczęściej dotyczy osób starszych, ale zdarzają się również przypadki zachorowalności wśród młodych pacjentów. 

Jak wygląda kanał kręgowy i dlaczego dochodzi do ciasnoty kanału kręgowego? Prawidłowo zbudowany kanał kręgowy biegnie wzdłuż kręgosłupa, zawiera rdzeń kręgowy, korzenie nerwów rdzeniowych, płyn mózgowo-rdzeniowy, opony (worek oponowy) oraz tłuszcz zlokalizowany między tzw. workiem oponowym, utworzonym przez oponę twardą kanału kręgowego, a jego ścianami. Wszystkie te struktury powinny mieć wokół siebie odpowiednią ilość wolnej przestrzeni wypełnionej przez tkankę tłuszczową lub płyn mózgowo-rdzeniowy. Dzięki temu w pozycji wyprostnej, jak i zgiętej, nie dochodzi do ich ucisku przez sąsiadujące struktury. Z wiekiem pojawiają się zmiany średnicy kanału kręgowego i jego zwężenia, a także zwężenia otworów międzykręgowych poprzez przerost kości lub tkanek, co w konsekwencji uciska na nerwy (dolegliwości bólowe i/lub czuciowe). 

Wyróżnia się dwie postacie stenozy (ze względu na anatomiczne cechy przerostu elementów kanału kręgowego): 

  • stenoza centralna – zmiany występują w samym środku kanału, najczęściej jest związana z zaawansowanymi zmianami zwyrodnieniowymi, 
  • stenoza boczna (inaczej stenoza zachyłków) – najczęściej pacjenci są młodsi, częściej jest to forma wrodzona, dochodzi do ucisku na najbardziej bocznie położone korzenie nerwowe. 

Stenoza kanału kręgowego – przyczyny 

Najprościej mówiąc, przyczyną zwężenia kanału kręgowego odcinka lędźwiowego lub szyjnego kręgosłupa jest zużywanie się kręgosłupa wraz z wiekiem, do którego dochodzi każdego dnia podczas obciążania go w trakcie wykonywania czynności dnia codziennego, a także podczas uprawiania sportu czy dźwiganiu ciężkich przedmiotów. To proces degeneracyjny powstający przy chorobie zwyrodnieniowej, w której dochodzi do pogrubienia więzadeł i ich twardnienia, zarośnięcia i przerostu stawów międzykręgowych oraz powstawania osteofitów

Do głównych przyczyn stenozy kanału kręgowego zaliczyć można: 

  • choroby i zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa
  • choroby reumatoidalne, 
  • przerost i zarośnięcie stawów miedzykręgowych, 
  • zmiany w obrębie krążka międzykręgowego, 
  • zwapnienia, 
  • przepuklinę dysku, 
  • wrodzony zespół wąskiego kanału kręgowego, 
  • patologiczne przerosty więzadeł kręgosłupa, 
  • guzy kręgosłupa, 
  • urazy, 
  • operacje kręgosłupa, 
  • kręgozmyk, 
  • chorobę Pageta – w jej przebiegu dochodzi do częstych złamań i zniekształceń. 

Stenoza – objawy zwężenia kanału kręgowego

Jest wiele objawów sugerujących, że mamy do czynienia ze stenozą kanału kręgowego. Zależą one od miejsca, w którym to zwężenie się pojawia (stenoza szyjna, piersiowa, lędźwiowa). Objawy ucisku na rdzeń kręgowy często na początku choroby są dosyć niejednoznaczne i nasilają się w miarę powiększającego się ucisku na struktury nerwowe w kanale kręgowym lub otworach międzykręgowych. 

Najczęściej objawy stenozy rozwijają się powoli, występują tylko podczas określonych czynności, pojawiają się i znikają (nie mają ciągłego charakteru), a ból ustępuję po odpoczynku lub pochyleniu się do przodu. 

Przy zaawansowanej stenozie lędźwiowej do objawów dołączają także:

  • ograniczenie ruchomości kręgosłupa,
  • rwa kulszowa (ból promieniujący do pośladka lub całej kończyny dolnej),
  • pieczenie, mrowienie, palenie i drętwienie nóg,
  • osłabienie siły mięśniowej kończyny dolnej,
  • opadanie stopy,
  • rzadziej pojawiają się problemy związane z pęcherzem moczowym.

Objawy ucisku na rdzeń kręgowy w odcinku lędźwiowym nasilają się podczas chodzenia oraz w pozycjach wyprostnych (chromanie neurogenne – narastający ból lub uczucie słabnięcia kończyn dolnych wraz z przebytym dystansem podczas chodzenia), pacjent ma problemy z poruszaniem się, a tylko przykucnięcie lub skłon w przód zmniejsza siłę bólu. 

Przy stenozie szyjnej ból korzeniowy najczęściej dotyczy łopatek, barków i ramion, pojawią się zaburzenia ruchomości kończyny górnej, zawroty głowy, rwa barkowa, zaburzenia widzenia, zaburzenia czucia, mrowienie. 

Stenoza – diagnostyka 

Przy diagnozowaniu stenozy kanału kręgowego przeprowadzany jest wywiad ogólny z pacjentem, określany jest dokładnie rodzaj dolegliwości, czas ich trwania oraz warunki które nasilają i zmniejszają objawy. Badanie neurologiczne ocenia siłę mięśniową oraz stopień czucia, występowanie odruchów patologicznych, pokazuje sposób chodzenia wraz ze stabilizacją miednicy, ale też ułatwia ustalenie stopnia zaawansowania schorzenia. Do badań obrazowych zalecanych przy podejrzeniu zwężenia kanału kręgowego zaliczyć można RTG kręgosłupa (na nim widoczne będą zmiany kostne, osteofity oraz kręgozmyk), tomografię komputerową (z lub bez kontrastu) i rezonans magnetyczny obrazujący tkanki miękkie, czyli korzenie nerwowe i więzadła. 

Stenoza – leczenie i rehabilitacja ciasnoty kanału kręgowego 

Czy stenoza jest wyleczalna? Leczenie ciasnoty kanału kręgowego może być zachowawcze (niechirurgiczne) oraz operacyjne. W pierwszych stadiach choroby zaleca się leczenie zachowawcze, mające na celu zmniejszenie bólu oraz ograniczenie postępu schorzenia. Stosuje się leki przeciwbólowe, przeciwzapalne oraz rehabilitację. 

Stenoza – fizjoterapia

Ćwiczenia wykonywane systematycznie i pod okiem doświadczonego fizjoterapeuty mogą zredukować ból i poprawić jakość funkcjonowania pacjenta. Są one nakierowane na odbarczenie ucisku na struktury nerwowe, przywracają prawidłową ruchomość w obrębie stawów i normalizują napięcie w obrębie tkanek. Terapeuta podczas indywidualnej pracy z pacjentem korzysta z technik neuromobilizacji, terapii tkanek miękkich, wykonuje w razie konieczności manipulacje i mobilizacje na kręgosłupie przy użyciu technik terapii manualnej.

Sama terapia i ćwiczenia nie wyleczą stenozy, ale będą poprawiać stan ogólny pacjenta i zwiększać jego aktywność pomimo osłabienia pojawiającego się w okresie silnego bólu. Pomocny może okazać się także masaż. Zabiegami fizykalnymi zalecanymi w tym okresie są: krioterapia, pole magnetyczne, ciepłolecznictwo, prądy TENS.

Stenoza – operacja

Przy braku poprawy oraz przy pogorszeniu stanu zdrowia, kiedy mamy już do czynienia z krytyczną stenozą kanału kręgowego, lekarz może skierować na operację, polegającą na usunięciu struktur uciskających rdzeń i usztywnieniu segmentu kręgosłupa, gdzie znajduje się zwężenie. 

Laminektomia to najczęściej wykonywana operacja stenozy lędźwiowej bezwzględnej. Polega ona na usunięciu tylnej ściany kanału kręgowego, co daje poszerzenie przestrzeni dla nerwów. Dodatkowo może zostać wykonane usunięcie osteofitów. Podczas tego zabiegu najczęściej stosowane są także implanty, które mają za zadanie stabilizować kręgosłup. Powikłania po stabilizacji kręgosłupa nie są częste. Inną metodą chirurgicznego leczenia stenozy jest endoskopowa mikrodekompresja, podczas której usuwane są tylko te tkanki, które bezpośrednio uściskają na nerwy. Metoda ta jest zdecydowanie łagodniejsza dla kręgosłupa i powoduje szybszy powrót do zdrowia i sprawności po zabiegu. Lekarz może zdecydować się także, przy obustronnym zwężeniu otworów międzykręgowych, na wykonanie foraminotomii (poszerzenia otworów międzykręgowych), lub dyscektomii (usunięcia przepukliny). Rodzaj zabiegu zawsze dobierany jest indywidualnie do pacjenta.

Zagrożenia zdrowotne związane ze stenozą kanału kręgowego są duże, dlatego zalecany jest szybki kontakt ze specjalistami, aby rozpocząć leczenie i jak najwcześniej opanować pogorszenie stanu przy tej chorobie rdzenia kręgowego.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Cholestaza ciążowa – przyczyny, objawy, leczenie, dieta

    Cholestaza zwykle pojawia się w III trymestrze ciąży, a jej pierwszym objawem jest świąd skóry. Czym jest cholestaza ciążowa i jaki ma wpływ na mamę oraz dziecko? W jaki sposób ją rozpoznać i leczyć? Jak powinna wyglądać dieta ciężarnej, u której doszło do zastoju żółci? 

  • Adrenalina – jaka jest funkcja w organizmie? Czym skutkuje nadmierna ekspozycja na działanie hormonu?

    Adrenalina, czyli tzw. hormon przetrwania, mobilizuje organizm do szybkiego reagowania w przypadku zagrożenia. Powoduje zauważalny wzrost siły i wydajności, a także zwiększoną świadomość w sytuacjach stresowych. Nadmierna ekspozycja na adrenalinę może jednak szkodzić zdrowiu. Dowiedz się, jakie są skutki nadprodukcji tego hormonu. W jaki sposób wykorzystywany jest w medycynie? 

  • Biegunka podróżnych – objawy, leczenie, zapobieganie

    Podczas podróży uważaj na to, co jesz i pijesz, jeżeli nie chcesz nabawić się „klątwy Montezumy”. Biegunka jest najczęstszą chorobą podróżnych. Według szacunków CDC dotyka 10 milionów ludzi każdego roku. Kto jest najbardziej zagrożony infekcją chorobotwórczymi drobnoustrojami? W których miejscach na świecie istnieje największe ryzyko doświadczenia biegunki podróżnych?

  • Pieczenie, upławy i swędzenie kobiecych okolic intymnych? – to może być infekcja pochwy. Jak zabiegać i leczyć stany zapalne?

    Upławy, pieczenie i swędzenie okolic intymnych to nie tylko uporczywe i często nawracające przypadłości, ale także objawy infekcji, która jeśli jest zaniedbana, może doprowadzić do niepłodności. Infekcje okolic intymnych mogą przydarzyć się kobiecie w każdym wieku, przed porodem, w trakcie ciąży i w połogu. Czy istnieje jedna uniwersalna odpowiedź na pytanie – jak skutecznie wyleczyć i zapobiegać zakażeniom pochwy? Otóż nie, nie istnieje. Można jednak postępować zgodnie z pewnymi wskazówkami, dzięki którym nawet w oparciu o domowe sposoby na infekcje intymne możliwe jest złagodzenie tych najbardziej dokuczliwych objawów. Więcej infmacji na ten temat znajduje się w niniejszym artykule.

  • Szczepionka przeciw grypie oparta na technologii mRNA. Rozpoczęły się badania kliniczne nad nowymi preparatami

    Obecnie szczepionki przeciw grypie zmniejszają ryzyko zachorowania o 40–60%. Moderna postawiła sobie za cel stworzenie preparatu o lepszej skuteczności i z początkiem lipca rozpoczęła badania kliniczne nad nowym produktem, preparatem przeciw grypie sezonowej, która wykorzystuje technologię mRNA. Według prognoz ma on być bardziej skuteczny niż dotychczasowe szczepionki.

  • Suche utonięcia – czym są? W jaki sposób objawia się zespół post-immersyjny?

    Z pozoru niegroźne zachłyśnięcie się płynem, może być niezwykle niebezpieczne, czego potwierdzeniem mogą być dane statystyczne, które wskazują, że około 15% wszystkich utonięć stanowią tzw. suche utonięcia, do których wystarczy naprawdę niewielka ilość wody. Dry drowning definiowane jest jako problem z oddychaniem, występujący po dostaniu się wody do dróg oddechowych. Jak chronić dziecko przed groźnym obrzękiem płuc oraz co robić, kiedy po zabawie w wodzie zauważymy, że nasze dziecko jest wyjątkowo apatyczne i osłabione? Odpowiedzi znajdują się w poniższym artykule.

  • Sparaliżowany po udarze mężczyzna „przemówił” dzięki nowatorskiej neuroprotezie mowy

    Problemy z mową i komunikacją po udarze występują często w przypadku tego urazu mózgu. Anartria, czyli zespół zaburzeń oddechowo-fonacyjno-artykulacyjnych występujący właśnie w tym przypadku jest wywołany uszkodzeniami ośrodków i/lub dróg unerwiających aparat mowy. Przez wiele lat problem ten był nierozwiązywalny, a metody komunikacji osoby chorej opierały się jedynie na literowaniu. Obecne rozwiązanie polega na generowaniu płynnych komunikatów, które pozwalają na tworzenie całych zdań w oparciu o 50 słów. Na czym polega nowatorska metoda  z wykorzystaniem neuroprotezy? Odpowiedź znajduje się w artykule.

  • Czym jest zespół Ushera? Badanie niemieckich naukowców daje nowe spojrzenie na patologię choroby

    Zespół Ushera to choroba dziedziczona genetycznie od obojga rodziców. Oznacza to, że zarówno matka, jak i ojciec przekazują dziecku po jednej kopii wadliwego genu, co tylko w takiej konfiguracji będzie skutkowało wystąpieniem tzw. głuchoto-ślepoty. Obecny stan wiedzy nie pozwala na doraźne leczenie tej choroby z użyciem środków farmakologicznych, a jedynie kompensacje wady słuchu z użyciem implantu ślimakowego. Najnowsze wyniki badań naukowych pozwalają jednak dostrzec światełko w tunelu, ponieważ jak donoszą niemieccy naukowcy, właśnie odkryto patologiczny mechanizm molekularny, prowadzący do rozwoju choroby, a to w przyszłości może pozwolić na opracowanie skutecznej metody leczenia zespołu Ushera, z wykorzystaniem np. terapii genowej.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij