RTG kręgosłupa – badanie, wskazania, przeciwwskazania, refundacja, cena
Agata Pikulska

RTG kręgosłupa – badanie, wskazania, przeciwwskazania, refundacja, cena

RTG kręgosłupa jest metodą obrazową, którą od wielu lat wykorzystuje się podczas diagnozowania wad postawy, zmian zapalnych czy zwyrodnieniowych, a także w przypadku urazów i bóli kręgosłupa. Co prawda interpretacja wyników prześwietlenia kręgosłupa może stanowić problem dla pacjenta, niemniej samo RTG kręgosłupa nie jest badaniem bolesnym lub długotrwałym. Ile kosztuje rentgen kręgosłupa, jak należy się przygotować do badania i czy istnieją przeciwwskazania do jego wykonania? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

RTG (rentgen, prześwietlenie) jest szybkim i bezbolesnym badaniem obrazowym pozwalającym na ocenę schorzeń poszczególnych odcinków kręgosłupa. Prześwietlenie kręgosłupa można bez problemu wykonać w większości szpitali, a także w prywatnych placówkach diagnostycznych. Ile kosztuje takie badanie i jak ono wygląda?

RTG kręgosłupa – co to jest i na czym polega badanie?

RTG kręgosłupa jest badaniem z zakresu diagnostyki obrazowej. Polega ono na prześwietleniu danego obszaru za pomocą promieniowania rentgenowskiego. Większość pracowni korzysta obecnie z aparatów cyfrowych, co oznacza, że wykonane zdjęcia uzyskiwane są w formie elektronicznej, a następnie zgrywane na płytę CD/DVD – dzięki temu lekarz prowadzący może obejrzeć wyniki na komputerze. Zdjęcia RTG kręgosłupa najczęściej wykonuje się w projekcjach (projekcja to sposób przechodzenia promieniowania przez daną część ciała) AP, czyli przednio-tylnej oraz bocznej. W razie potrzeby, czyli w zależności od wstępnego rozpoznania klinicznego, wykonuje się również zdjęcia czynnościowe, celowane na poszczególne kręgi, oraz skośne, służące do oceny otworów czy stawów międzykręgowych.

RTG kręgosłupa – wskazania do badania

Wskazania do wykonania RTG kręgosłupa to wady postawy oraz podejrzenie zmian zapalnych czy zmian zwyrodnieniowych. Rentgen można wykonać również po urazie kręgosłupa – badanie pozwala wówczas wykryć m.in. złamanie trzonu kręgowego czy zwichnięcie kręgów. Jeśli po urazie występują objawy neurologiczne, to wtedy badaniem z wyboru jest tomografia komputerowa. RTG kręgosłupa może pokazać również anomalie rozwojowe, takie jak np. kręgi przejściowe. Bóle kręgosłupa są również wskazaniem do wykonania badania. Przy podejrzeniu niestabilności kręgosłupa wykonuje się RTG czynnościowe kręgów szyjnych – pacjent ma robione dwa zdjęcia: jedno przy pochyleniu głowy do przodu, a drugie przy odgięciu głowy do tyłu.

Nie ma określonej częstości, z jaką można wykonywać badanie RTG, niemniej prześwietlenie wykonuje się tylko i wyłącznie wówczas, gdy badanie jest uzasadnione i jedynie na podstawie skierowania od lekarza.

Powiązane produkty

RTG kręgosłupa – przeciwwskazania do badania

Jedynym przeciwwskazaniem do wykonania zdjęcia RTG kręgosłupa jest ciąża. W trakcie prześwietlenia osoba badana narażona jest na ekspozycję na promieniowanie rentgenowskie, którego działanie jest szczególnie inwazyjne dla płodu. Z tego powodu badanie RTG oraz inne wykorzystujące promieniowanie wykonuje się tylko w stanach zagrożenia życia, gdy są one konieczne podczas stawiania diagnozy. W przeciwnym razie zalecane jest wykonywanie badań obrazowych, takich jak USG czy rezonans magnetyczny. Pacjentka przed udaniem się na badanie powinna wykonać test ciążowy, jeśli nie ma stuprocentowej pewności, że nie jest w ciąży.

RTG kręgosłupa – jak wygląda badanie?

W trakcie badania pacjent znajduje się w pozycji leżącej na stole diagnostycznym lub w pozycji stojącej, między lampą rentgenowską wysyłającą promieniowanie a detektorem, który to promieniowanie odbiera. Przed wykonaniem RTG kręgosłupa należy rozebrać się od pasa w górę (w przypadku RTG lędźwiowo-krzyżowego należy również zdjąć spodnie), zdjąć biżuterię, jeśli znajduje się w okolicy badanej. Czas trwania badania zależy od ilości wykonywanych zdjęć – cała procedura od momentu wejścia do pracowni trwa przeważnie od 5 do 15 minut.

Przygotowanie do RTG kręgosłupa lędźwiowego i krzyżowego obejmuje wcześniejsze oczyszczenie jelita grubego z gazów i mas kałowych oraz lekkostrawną dietę w dniach poprzedzających wykonanie prześwietlenia. Na badanie należy zgłosić się na czczo (bez posiłku na 6 godzin przed wykonaniem RTG), dodatkowo w dniu badania pacjent nie powinien palić papierosów ani żuć gumy (obie te czynności sprzyjają powstawaniu gazów, co może utrudnić ocenę wykonanych zdjęć). Do RTG kręgosłupa szyjnego oraz rentgena odcinka piersiowego nie potrzeba specjalnego przygotowania. W razie jakichkolwiek pytań lub wątpliwości lekarz kierujący pacjenta na badanie lub osoby pracujące w placówce diagnostycznej udzielą wszelkich informacji.

RTG kręgosłupa – najczęstsze pojęcia diagnostyczne opisujące prześwietlenie kręgosłupa

Lekarz, opisując zdjęcie RTG kręgosłupa, będzie posługiwał się skróconymi oznaczeniami kręgów:

  • kręgi odcinka szyjnego oznacza się literą C oraz odpowiednim numerem kręgu (od 1. do 7.),
  • kręgi piersiowe – Th i numer od 1 do 12,
  • kręgi lędźwiowe – L i numer od 1 do 5,
  • kręgi krzyżowe – S i numer od 1 do 5,
  • kręgi guziczne – Co i numer od 1 do 5.

Wśród najczęściej pojawiających się w opisach zdjęć rentgenowskich zagadnień można wymienić dyskopatię, kręgozmyk, osteofity, patologiczną kifozę lub lordozę oraz skoliozę. Dyskopatia to zwyrodnienie krążka międzykręgowego, które może wystąpić bez lub z jego uwypukleniem na zewnątrz. Kręgozmyk oznacza przesunięcie kręgów względem siebie. Osteofity to narośla kostne i często są objawem choroby zwyrodnieniowej. Kifoza patologiczna to wada postawy występująca w odcinku szyjnym lub lędźwiowym kręgosłupa i oznacza nieprawidłowe wygięcie tych odcinków w stronę grzbietową (do tyłu). Patologiczna lordoza to stan obejmujący kręgosłup piersiowy lub krzyżowy – kręgi są wygięte w stronę brzuszną (do przodu). Skolioza to zniekształcenie kręgosłupa w trzech płaszczyznach. Wymienione wady postawy powodują zaburzenia proporcji sylwetki i mogą być przyczyną dolegliwości bólowych.

RTG kręgosłupa – skierowanie, cena/refundacja badania

Na badanie RTG kręgosłupa potrzebne jest skierowanie, niezależnie od tego, czy prześwietlenie będzie refundowane przez NFZ, czy opłacane prywatnie – wynika to z narażenia na promieniowanie rentgenowskie w trakcie badania. Skierowanie na RTG jest ważne do momentu wykonania badania i musi ono zostać wystawione przez lekarza POZ (podstawowej opieki zdrowotnej) lub lekarza specjalistę.

Cena RTG kręgosłupa zależy od ilości zdjęć, które należy wykonać, dodatkowo od badanego odcinka kręgosłupa oraz od samej placówki diagnostycznej. Prześwietlenie kręgosłupa kosztuje przeważnie od 30 do 120 zł.
  1. J. Walecki, Diagnostyka obrazowa. Układ nerwowy ośrodkowy, Warszawa 2013.
  2. M. Szmyrka-Kaczmarek i in., Bóle kręgosłupa w schorzeniach reumatycznych, „Polski Przegląd Neurologiczny”, 6 (2) 2010.
  3. M. Czerżyńska i in., Wpływ przygotowania pacjenta na wartość diagnostyczną radiogramów odcinka lędźwiowo-krzyżowego kręgosłupa, „Forum Medycyny Rodzinnej”, 9 (1) 2015.
  4. B. Pruszyński i in., Radiologia: diagnostyka obrazowa, RTG, TK, USG i MR, Warszawa 2014.
  5. B. Pruszyński, Diagnostyka obrazowa: podstawy teoretyczne i metodyka badań, Warszawa 2014.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Klirens kreatyniny (GFR) – badanie, normy, wskazania

    GFR to parametr służący do oceny wydolności pracy nerek. Bez aktualnego wyniku badania wskaźnika czynności nerek nie możemy np. wykonać obrazowych badań diagnostycznych, w których niezbędne jest zastosowanie kontrastu (np. RTG) dla lepszego uwidocznienia oznaczanych struktur. Ponadto klirens kreatyniny jest niezbędnym miernikiem wydolności nerek w trakcie ich terapii. Dzięki niemu możliwa jest ocena skuteczności leczenia nefrologicznego i ewentualnej konieczności zastosowania poważniejszych kroków terapeutycznych, jak chociażby wdrożenie leczenia nerkozastępczego. Kto może skierować nas na badanie GFR, ile kosztuje i jak się do niego przygotować? Odpowiadamy w niniejszym artykule.

  • Cholesterol HDL – badanie, normy. Co oznacza obniżony poziom „dobrego cholesterolu”?

    Badanie poziomu cholesterolu HDL jest jednym z głównych oznaczeń zlecanych osobom, u których ryzyko wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych jest wysokie. Pacjenci chorujący na cukrzycę, po przebytym zawale serca, palacze oraz kobiety przyjmujące hormonalną terapię antykoncepcyjną, beta-blokery lub retinoidy powinni częściej oznaczać poziom dobrego cholesterolu i jego stosunek do LDL. Badaniami dodatkowymi, które zaleca się wykonać przy oznaczeniu HDL, są stężenia cholesterolu całkowitego, LDL i trójglicerydów. Jak należy się przygotować do oznaczenia poziomu HDL? Ile kosztuje badanie? Czy może być refundowane? Czy aby zbadać poziom cholesterolu HDL, trzeba być na czczo? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Cholesterol LDL – badanie, normy, podwyższony. Jak obniżyć zbyt wysoki poziom „złego cholesterolu”?

    Badanie poziomu cholesterolu LDL jest jednym z elementów tzw. lipidogramu, który zaleca się wykonywać minimum raz do roku, w ramach badań profilaktycznych. Przeprowadzenie tego oznaczenia ma na celu potwierdzenie wydolności lub dysfunkcji pracy wątroby. Na zaburzenia ilości „złego cholesterolu” wpływa szereg czynników, które są związane głównie z dietą i stylem życia. Jak wygląda badanie, jakie są normy cholesterolu LDL, ile kosztuje oznaczenie i czy na pobranie krwi trzeba być na czczo? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Wysokie ALT – czego jest objawem? Jakie są normy badania ALT?

    Prawidłowy zakres referencyjny dla aminotransferazy alaninowej zależy od wielu czynników i może różnić się w zależności od laboratorium, w którym wykonywane jest badanie. Oznaczenie poziomu ALT we krwi pozwala na wykrycie chorób wątroby i ocenę stopnia ich zaawansowania, jak również na różnicowanie określonych schorzeń wątroby między sobą. Jakie są normy ALT we krwi, jak wygląda badanie oraz czy do oznaczenia trzeba być na czczo?

  • Biorezonans – co to jest, jak działa i czy jest skuteczny w leczeniu chorób i nałogów?

    Biorezonans magnetyczny to jedna z metod wykorzystywanych przez osoby praktykujące niekonwencjonalne formy leczenia różnych chorób. Nie udało się dotychczas jednoznacznie rozstrzygnąć, czy terapia z użyciem biorezonansu jest skuteczna. Największym problemem jest brak rzetelnych badań naukowych, które potwierdziłyby słowa zwolenników tej metody dotyczące tego, czy i jak naprawdę działa biorezonans.

  • Lipidogram (profil lipidowy). Badanie, normy, przygotowanie

    Lipidy, czyli tłuszcze, to najważniejsze źródło energii w diecie człowieka. Jako składniki błon komórkowych i rozpuszczalniki niektórych substancji, np. witamin i hormonów, pełnią kluczową rolę w utrzymaniu równowagi ludzkiego organizmu. Zaburzenia lipidowe występujące u pacjentów z nadwagą, otyłością lub obciążonym wywiadem rodzinnym mogą skutkować schorzeniami układu krwionośnego i sercowo-naczyniowego oraz podwyższać ryzyko udaru mózgu.

  • Badanie AMH (wskaźnik rezerwy jajnikowej) – normy, cena

    Badanie AMH, czyli hormonu antymüllerowskiego, jest jednym z kluczowych elementów oceny rezerwy jajnikowej kobiety. Pozwala na ocenę liczby pęcherzyków jajnikowych, które mogą być stymulowane w ramach procedury in vitro. Na czym polega to badanie? Czy warto je wykonać? Jak interpretować wyniki?

  • Badania na niepłodność dla kobiet – jak wyglądają? Jak się przygotować?

    Niepłodność to problem, który dotyka coraz większą liczbę osób na całym świecie. Szacuje się, że nawet 15% par boryka się z problemami z zajściem w ciążę. Spośród wszystkich przyczyn niepłodności w związku 40% leży po stronie mężczyzn, 40% po stronie kobiet, a w 20% przyczyny pochodzą od obojga partnerów. Wielu z nich zwraca się o pomoc do specjalistów, którzy oferują różne metody diagnostyki i leczenia niepłodności. Jakie badania na niepłodność warto zrobić?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl