Jak leczyć kręgozmyk?

Kręgozmyk (spondylolisthesis) jest przewlekłą chorobą narządu ruchu, wynikającą z niestabilności kręgosłupa. Za wyżej wspomniane zjawisko odpowiada przesunięcie (podwichnięcie) kręgów budujących kręgosłup względem siebie (wyższy trzon kręgu wraz z przednią częścią łuku oraz wyrostkami stawowymi górnymi i poprzecznymi oraz z całą wyżej leżącą kolumną kręgosłupa, ulegają przesunięciu do przodu względem niższego kręgu, który pozostaje na miejscu). W skrajnych przypadkach tej dolegliwości może dojść do całkowitej utraty stabilności kręgosłupa, co z kolei może doprowadzić do znacznego pogorszenia sprawności fizycznej, przewlekłych bólów grzbietu, a także do szerokiego wachlarza objawów neurologicznych.

Różnicowanie

Kręgozmyk jest często mylony z:

  • Tyłozmykiem, który jest odwrotnością kręgozmyku polegającą na przesunięciu do tyłu kręgu wyższego względem niższego. Wyróżnia się: retrospondylolistezę, czyli przemieszczenie trzonu L4 do tyłu w stosunku do L5. Od retrolistezy z kolei należy odróżnić sacrolisthesis, czyli tzw. rzekomy tylny kręgozmyk, w którym to nadmiernie rozwinięty od przodu kostny ”dziób” w okolicy przedniego brzegu górnej powierzchni trzonu S1 imituje przemieszczenie L5 w stosunku do S1.
  • Spondylolizą (nazywaną również kręgoszczeliną), czyli przerwą w łuku kręgowym pomiędzy górnym i dolnym wyrostkiem stawowym (ten obszar łuku kręgowego nazwany jest węziną) bez przemieszczenia kręgów - często jest to pierwsza faza patologicznego stanu, mogąca prowadzić do kręgozmyku.

Diagnostyka

Podstawowa diagnostyka kręgozmyku opiera się na wykonywaniu przeglądowych zdjęć RTG (szczególnie bocznej projekcji), które są wystarczające do postawienia rozpoznania kręgozmyku i określenia jego stopnia (wielkość podwichnięcia/przesunięcia kręgu określa się na podstawie oceny powierzchni utraty kontaktu kręgów między sobą: Iͦ- do 25%, IIͦ- 25%-50%, IIIͦ - 50%-75%, IVͦ 75-100%). Stopień kręgozmyku należy oceniać na zdjęciach radiologicznych wykonywanych w pozycji stojącej, ponieważ w pozycji leżącej kręgozmyk może się samoistnie nastawiać i jego stopień może ulegać zmniejszeniu. Tomografia i rezonans komputerowy jest wskazany do oceny zwężenia kanału kręgowego szczególnie w sytuacji, gdy kręgozmykowi towarzyszą objawy neurologiczne.

Klasyfikacja

Do najczęściej występujących rodzajów kręgozmyków możemy zaliczyć:

  • węzinowy (istmiczny) - stanowi on około połowę przypadków. Polega na przerwaniu węziny (jak w spondylolizie) z jednoczesnym przemieszczeniem kręgu. Ten rodzaj najczęściej występuje u ludzi dorosłych w wieku 30-40 lat.
  • dysplastyczny, czyli wrodzony niedorozwój łuków i stawów kręgu. Występuje w około 25% przypadków tej choroby i jest typowy dla dzieci i młodzieży.
  • zwyrodnieniowy nazywany również rzekomym, stanowi około 20% przypadków kręgozmyku. Jest on typowy dla ludzi starszych, ponieważ za jego powstanie odpowiadają zmiany zwyrodnieniowe stawów kręgosłupa i krążków międzykręgowych.
  • urazowy i patologiczny - występuje najrzadziej

Objawy

Najczęstszym objawem kręgozmyku jest ból zlokalizowany w miejscu jego występowania (ale także w okolicy pośladków i tylnej powierzchni ud). W przypadku ucisku nerwów może on również promieniować np. do kończyn dolnych. Dodatkowo może wystąpić deformacja tułowia (najczęściej w okolicy lędźwiowo- krzyżowej) polegająca na obecności uskoku w linii wyrostków kolczastych i bardziej pionowym ustawieniu kości krzyżowej i miednicy. Powoduje to, że pośladki zaczynają wisieć, a chory chodzi na lekko ugiętych nogach i stopach skierowanych na zewnątrz (należy jednak pamiętać, że mały kręgozmyk jest praktycznie niezauważalny u pacjenta). Powyższe patologie mogą prowadzić do pogorszenia sprawności fizycznej, zaburzenia czucia w obrębie kończyn dolnych, a także do chromania przystankowego typu ogona końskiego, gdzie chory po przejściu kilkuset metrów zaczyna odczuwać ból, osłabienie nóg i musi przystanąć, by zmienić pozycję ciała i odbarczyć uciśnięte korzenie nerwowe.

Leczenie

Przy braku jakichkolwiek objawów kręgozmyk można tylko obserwować i wykonywać okresowe zdjęcia radiologiczne. Leczenie zachowawcze w okresie bólowym jest typowe dla ostrych bólów kręgosłupa i polega na odpoczynku, stosowaniu leków przeciwbólowych i zmniejszających napięcie mięśniowe. Można je stosować w kręgozmyku o niedużym stopniu zaawansowania i nasilenia bólu, bez objawów neurologicznych. W sytuacji gdy leczenie zachowawcze nie przynosi efektu, a ból ma charakter przewlekły i ogranicza codzienną aktywność ruchową, należy rozważyć leczenie operacyjne. Rodzaj zabiegu operacyjnego dobiera się w zależności od wieku chorego, stopnia zaawansowania kręgozmyku oraz rodzaju dolegliwości.


Podziel się:


Wasze komentarze


Informacje / opinie publikowane w komentarzach stanowią subiektywną ocenę użytkownika i nie mogą być traktowane jako porada dotycząca leczenia / stosowania leków . W przypadku wątpliwości prosimy o konsultacje z Farmaceutą Dbam o Zdrowie.

komentarze wspierane przez Disqus