Test F.A.S.T. - czy to udar?

Udar jest groźną w skutkach chorobą, nie zawsze wszystkie jego objawy "chcą sie cofnąć". Zdarzają się sytuacje, że człowiek, który przebył udar, już nigdy nie wróci do pełnej sprawności. Niestety zdarza się, ze udar kończy się śmiercią pacjenta. Dlatego też w przypadku wystąpienia udaru bardzo ważna jest szybka diagnoza. Dzięki niej bowiem można od razu zastosować właściwe leczenie, które może ograniczyć następstwa udaru oraz uratować człowiekowi życie. 

Czy istnieją czynniki ryzyka wystąpienia udaru mózgu?

Tak. Zdecydowanie ryzyko występowania udaru mózgu rośnie z wiekiem pacjenta, większa cześć udarów jest obecna u pacjentów około 70-letnich, choć nie oznacza to, że udar nie może być obecny u młodszych ludzi (czasami nawet zdarza się u dzieci!). Poza tym znacząco częściej udar mózgu dotyka mężczyzn niż kobiety, do wystąpienia udaru predysponują też czynniki rodzinne i genetyczne (np. udar mózgu przebyty wcześniej przez innego członka rodziny). Innymi czynnikami, które mogą przyczynić się do powstania udaru mózgu, jest nadciśnienie tętnicze krwi oraz zaburzenia czynności serca, przede wszystkim migotanie przedsionków. Poza tym do powstania udaru przyczynia się też palenie papierosów, otyłość, nadużywanie alkoholu oraz innych używek. Dodatkowo, czynnikami predysponującymi do wystąpienia udaru są cukrzyca, zakrzepica krwi, czy też zaburzenia gospodarki lipidowej oraz choroby naczyń. 

Po to, aby łatwiej rozpoznać objawy ewentualnego udaru mózgu, został stworzony przez amerykańskich  naukowców test F.A.S.T. 

Na czym polega test F.A.S.T.?

Skrót FAST to nic innego jak pierwsze litery słów " twarz", " ramie", " mowa", " czas" w języku angielskim. Maja one kluczowe znaczenie w rozpoznawaniu pierwszych symptomów udaru. 

Jak zatem "odczytywać" test FAST?

F, face, czyli twarz. W przypadku podejrzenia udaru należy poprosić chorego o uśmiechniecie się, wtedy należy obserwować czy twarz pacjenta jest symetryczna - głównie chodzi o ewentualne opadanie kącików ust, jeśli któryś kącik opada może to niestety świadczyć o udarze. Opadanie kącików ust jest efektem osłabienia i porażenia mięśni mimicznych twarzy.

A, arm, czyli ramie. Chorego należy poprosić o zamknięcie oczu i wyciągnięcie kończyn górnych do przodu wnętrzem dłoni do góry. Jeśli jedno ramie będzie niżej lub będzie opadać, może to sugerować udar.

S, speach, czyli mowa. Należy poprosić chorego o wypowiedzenie prostego zdania, np. Mam na imię Kasia oraz o jego dokładne powtórzenie. Jeśli mowa chorego będzie bełkotliwa lub jeśli pacjent będzie miał problem z powtórzeniem zdania i będzie je przekręcał, jest to sygnał, ze mogło dojść do udaru.

T, time, czyli czas. Ponieważ czas jest tak naprawdę najważniejszy w przypadku udaru, jeśli zaobserwujemy którykolwiek z wyżej wymienionych symptomów u pacjenta, należy niezwłocznie wezwać pogotowie ratunkowe. To bowiem dzięki szybkiej pomocy medycznej oraz włączeniu prawidłowego leczenia można uratować choremu życie! 

Jak wygląda postępowanie z pacjentem, u którego został zdiagnozowany udar?

Pacjent ze zdiagnozowanym udarem musi jak najszybciej zostać przewieziony przez zespół pogotowia ratunkowego na oddział neurologiczny do szpitala. Przed przyjazdem karetki chorego powinno ułożyć się w pozycji bocznej ustalonej i zabezpieczyć jego czynności życiowe. Poza tym do momentu przyjazdu karetki należy cały czas monitować oddech i tętno chorego. Na oddziale neurologicznym pacjent zostanie poddany dalszej diagnostyce, jak również zostanie włączone właściwe leczenie ratujące życie pacjenta. 

Czy udar zawsze udaje sie wyleczyć?

Niestety nie. Zdarza się, że pomimo szybkiej i właściwej pomocy pacjent umiera. Jeśli uda się "pokonać udar", wtedy często chory wymaga stałej rehabilitacji i opieki, bowiem na skutek choroby mogą pozostać niedowłady i zaburzenia, z którymi trzeba będzie nadal walczyć. Zdarza się, że dzięki właściwej rehabilitacji i pomocy objawy udaru cofają się całkowicie i pacjent wraca do życia sprzed choroby. Zdarzają się jednak sytuacje, w których niektóre skutki udaru nie chcą sie cofnąć - wtedy, w zależności od stopnia ich nasilenia, pacjent może już do końca życia wymagać pomocy i opieki. 

Czy udar może się powtórzyć?

Niestety tak. Należy pamiętać o tym, że przebycie udaru, nawet lekkiego, jest czynnikiem predysponującym do wystąpienia w przyszłości kolejnego incydentu udarowego. Dlatego też po przebyciu udaru należy bezwzględnie przestać palić, nie powinno się też spożywać alkoholu. Należy natomiast stale monitorować ciśnienie tętnicze, spożywać potrawy ubogocholesterolowe oraz znajdować się pod stałą opieką swojego lekarza prowadzącego.